|
* حميد محمدي
انتظارات افراد در مورد خدمات و محصولات و نيز نحوه و كيفيت ارايه آن به طور روز افزون در حال تغيير است.
مردم خواهان اين هستند كه ساعات كار مؤسسات دولتي افزايش يابد و آنان هر زمان كه خواستند بتوانند كارهاي خود را انجام دهند، در صفها معطل نشوند، خدمات باكيفيت تري دريافت كنند، خدمات و محصولات ارزانتري به دستشان برسد، وقت آنها هدر نرود و مواردي از اين دست كه پاسخگوترين شيوه دولت براي اين انتظارات در حال حاضر دولت الكترونيك است.
دولتها همچنين براي جذب سرمايه، ايجاد اشتغال، معرفي مشاغل، معرفي توانمنديهاي اقتصادي و گردشگري، و موارد ديگر با هم در رقابت هستند و بدين منظور به امكانات جديدي نياز دارند كه دولت الكترونيك اين امكانات را براي آنها فراهم مي آورد.
بنابراين دولت الكترونيك، نه تنها موجب يكپارچه شدن خود با جامعه مي شود، بلكه باعث مي شود كه دولت بر منابعي تأكيد داشته باشد كه بيشتر مورد نياز است و دولت الكترونيك باعث گسترش فرهنگ خود خدمتي (SERVICE SELF) مي شود و شهروندان قادر مي شوند تا آن جا كه ممكن است به خود كمك كنند و از هزينه ها و اتلاف وقت خود بكاهند.
كيوان كاوياني يك مهندس عمران در اين باره مي گويد: من دو ماه است كه به دنبال معافيت سربازي هستم و مجبورم مسافت بسيار زيادي را هر روز صبح آن هم صبح زود به حوزه نظام وظيفه بيايم، چون منزل ما، در شرقي ترين نقطه نسبت به حوزه نظام وظيفه است، آيا بهتر نبود دولت براي بهبود حداقل رفاه حال شهروندان و علاقه مندان براي رفتن به سربازي اقدامهايي از طريق اينترنت انجام دهد.
وي مي افزايد: البته برخي كارها مثل دريافت دفترچه آماده به خدمت از طريق دولت الكترونيك انجام مي شود كه كافي نيست.
مهرداد مشايخي، يكي ديگر از شهروندان نيز نظر خود را درباره دولت الكترونيك اين طور بيان مي كند: وقتي هنوز نتوانستيم فرهنگ صحيح استفاده از رايانه را جا بيندازيم و هنوز فرهنگ استفاده از اينترنت را به مردم ياد نداده ايم، چطور از دولت الكترونيك صحبت مي كنيم.
وي از پايين بودن سرعت اينترنت گلايه مي كند و مي افزايد: دولت و وزارت ارتباطات هيچ اقدامي براي افزايش سرعت اينترنت به خصوص در مورد اينترنتهاي با كاربري خانگي انجام نداده است و كاربران براي باز شدن يك صفحه مجبورند مدتها منتظر بمانند، بنابراين مخابرات بهتر است به زيرساختها بپردازد و بعد صحبت از روبنا و دولت الكترونيك و ضرورت استفاده از خدمات اين سامانه برود.
قهرماني، استاندار گيلان نيز به خبرنگار ما مي گويد: دولت الكترونيك، شيوه اي براي دولتها به منظور استفاده از فناوري هاي جديد است كه به افراد جامعه تسهيلات لازم جهت رفع نيازهاي آنان را ارايه مي دهد.
وي مي افزايد: در حال حاضر اجرايي كردن طرح دولت الكترونيك مهمترين كار دولت است كه از سالهاي گذشته گامهاي خوبي در اين راستا برداشته شده است.
قهرماني خاطرنشان مي كند: يكي از مهمترين اهداف دولت الكترونيك، صرفه جويي در وقت مردم و همچنين كاهش سفرهاي زايد شهري و بين شهري و كم كردن هزينه هاي اجرايي سازمانهاي دولتي است.
مدير روابط عمومي مخابرات در رابطه با پيشرفت وزارت ارتباطات و فناوري در زمينه دولت الكترونيك و كاهش سفرهاي درون شهري به خبرنگار ما مي گويد: دولت الكترونيك چند بعدي است و براي داشتن دولت الكترونيك ابتدا بايد توسط شركتهاي مخابراتي زيرساختهاي ارتباطي آماده شود و اين زيرساختها عمدتاً شامل، امكان انتقال ارتباطات مي باشد كه به طور مثال در شبكه ما بايد فيبرنوري آماده باشد و امكان دسترسي به اينترنت وجود داشته باشد و مسايلي از اين دست مهيا باشد. بعد از اين سازمانهايي هستند كه خدمت ارايه مي كنند، اين سازمانها بايد بستر لازم و نرم افزار لازم را براي اين كارها فراهم كنند. مانند، بانكها در عرصه پول، سازمان تأمين اجتماعي در زمينه خدمات بيمه اي و ساير سازمانهايي كه مردم مجبور به مراجعه آنها هستند و وقتي اين دو بخش، در واقع زيرساخت آماده شود و سازمانها اين امكانات سخت افزاري و نرم افزاري را فراهم بكنند، مي توان گفت كه ما وارد بحث دولت الكترونيك شده ايم.
دكتر داوود زارعيان مي افزايد: كار در بسياري از سازمانها شروع شده اما هنوز تا رسيدن به مرحله و واقعيت مطلوب فاصله زيادي داريم و بايد سازمانها كار بيشتري انجام بدهند.
وي در مورد پيشرفت و رسيدن به يك مرحله مطلوب در زمينه دولت الكترونيك معتقد است: اصولاً دولت الكترونيك را مي توان به چند مرحله تقسيم كرد كه مرحله اول، همان مرحله آغاز به كار و شروع ورود به بحث دولت الكترونيك است و مرحله دوم ارتقا و مرحله سوم تعامل و در مرحله چهارم يكپارچگي است كه زماني كه دولت به مرحله يكپارچگي برسد، تمام خدمات از يك درگاه ارايه مي شود كه به نظر مي آيد ما براي رسيدن به آن مرحله زمان زيادي داريم و مي توان گفت كه ما در بين مرحله دوم و سوم يعني بين ارتقا و تعامل هستيم. بايد تلاش زيادي هم در زمينه سخت افزاري و هم نرم افزاري و فرهنگ سازي انجام بگيرد.
مديركل روابط عمومي مخابرات ايران در زمينه فرهنگ سازي در جامعه در بحث دولت الكترونيك مي گويد: يكي از مهمترين مباحثي كه بايد در اين زمينه سرمايه گذاري و تلاش شود، فرهنگ سازي در كل جامعه در بحث دولت الكترونيك مي باشد و مردم بايد عادت بكنند از طريق امكانات موجود رايانه و اينترنت استفاده بكنند، اگر سازمانها اين كار را انجام بدهند هم گردش اطلاعات بالا مي رود و هم مردم راحتر به كارهاي خود مي رسند و هم هزينه هاي آنها پايين مي آيد.
وي مي افزايد: در سال گذشته شركت مخابرات ايران در كنار فروش كارت شارژ تلفن همراه به صورت دستي و ثبت نام به صورت حضوري، ثبت نام مجازي از طريق اينترنت و فروش كارت از طريق اينترنت را ايجاد كرد و شركت مخابرات از محل فروش كارت شارژ تلفن همراه از طريق اينترنت 146 ميليارد تومان درآمد داشته است و براساس محاسبه اي كه همكاران ما در مخابرات داشته اند، تنها در اين مورد 12 ميليارد تومان در هزينه هاي ما در اين بخش صرفه جويي شد.
وي تأكيد مي كند اگر خدمات بانكي، بيمه اي، تأمين اجتماعي و خدمات گذرنامه و موارد از اين دست از طريق اينترنت اجرا شود باعث كاهش سفرهاي درون شهري و راحتي بيشتر براي شهروندان و صرفه جويي در وقت و بخصوص در هزينه مي شويم، اما بايد همانطور كه بيان شد براي ايجاد يك دولت الكترونيك، يعني زيرساختها، توسعه نرم افزار و سخت افزار از طريق سازمانها و فرهنگ سازي با هم هماهنگ پيش برود وگرنه نمي توان در اين مسير موفق بود.
زارعيان در مورد وظيفه مخابرات در توسعه دولت الكترونيك خاطرنشان مي كند: عمده كاري كه وزارت ارتباطات در پيشرفت دولت الكترونيك بايد انجام بدهد، آماده كردن زيرساختهاست و در حال حاضر اين آمادگي را داريم كه هر سازماني در اين زمينه هرگونه امكاناتي بخواهد در اختيارش قرار دهيم، كه شرايط فراهم شدن دولت الكترونيك نيز سريعتر فراهم بشود.
وي همچنين درباره پيشرفت دولت الكترونيك در بخشهاي روستايي نيز مي گويد: يكي از كارهايي كه وزارت مخابرات در يكي دو سال اخير انجام داده، ايجاد دفاتر ICT روستايي در روستاها بوده و اين دفاتر اين امكان را دارند كه همه نوع خدمات را به صورت آنلاين از طريق اينترنت به مردم بدهند.
وي مي افزايد: 26 هزار و پانصد دفتر ICT در روستاهاي كشور وجود دارد و اين امكانات را فراهم كرده اند كه هر شهروندي كه به آن جا مراجعه كند، مي تواند از امكانات ICT استفاده بكند.
همچنين علي مقدس يزدي يكي از كارشناسان و مهندسان IT درباره دولت الكترونيك و كاهش سفرهاي درون شهري مي گويد: همگام با توسعه تجارت الكترونيكي در جهان و جايگزيني آن به جاي تجارت سنتي در بسياري از موارد، مهمترين مرحله تجارت يعني پرداخت پول نيز در حال دگرگوني و تغيير است.
وي همچنين مي افزايد: پرداخت جزء اصلي تجارت است و بدون عمل پرداخت هيچ معامله اي كامل نمي شود.
پرداخت مرحله اي است كه در آن، خريدار به گونه اي پول محصول خريداري شده را به فروشنده پرداخت مي كند و پس از پرداخت پول، محصول خريداري تحويل داده مي شود و در نهايت فروشنده با خدمات پس از فروش از محصول خود پشتيباني و حمايت مي كند. در دنياي پرشتاب امروز كه دنياي استفاده از فرصتها و صرفه جويي در وقت است، همراه با گسترش تجارت الكترونيك نياز به روشهاي پرداخت الكترونيكي مناسب با امنيت قابل توجه، كه نياز به جا به جايي و صرف وقت را در معاملات كاهش دهد، به شدت احساس مي شود.
وي تصريح مي كند: در راستاي حركت به سمت دولت الكترونيك، بايد نگاه هدف گرا داشته باشيم و ابزارها را در مرحله دوم اهميت قرار دهيم.
رحيمي مي افزايد: البته براي پيشرفت به سمت دولت الكترونيك، مقايسه شرايط كنوني كشورمان با ساير كشورها كار چندان صحيحي نيست، چرا كه هدف مهم تر از استفاده از ابزار بوده و بايد اين موضوع براي عموم مردم نيز شفاف شود.
به گفته اين كارشناس، استفاده از امكاناتي همچون اينترنت ابزاري است كه بايد ابتدا هدف گسترش استفاده از آن براي كاربران مشخص شود و در غير اين صورت اين ابزارها به تنهايي كافي نخواهد بود.
عضو كميته مخابرات و ارتباطات مجلس نيز اظهار مي دارد: كميته مخابرات و ارتباطات مجلس به طور جدي عملكرد تمامي دستگاهها را در اجراي قانون تحقق دولت الكترونيك بررسي مي كند و دستگاههاي ضعيف را در اين زمينه معرفي خواهد كرد.
مهندس رضا رحماني تصريح مي كند: براساس برنامه سوم و چهارم توسعه دولت تمامي دستگاههاي اجرايي مكلف هستند تا به منظور ارايه خدمات بهتر به مردم كاهش هزينه ها، افزايش كارآيي و اثربخشي در بخشهاي مختلف، ايجاد گردش سريع و صحيح اطلاعات بين دستگاهها و تسريع در اجراي امور، در جهت تحقق دولت الكترونيك گام بردارند، اما متأسفانه هنوز اين اهداف محقق نشده است.
در نهايت مي توان اذعان داشت كه دولت الكترونيك امكانات گسترده اي را براي عينيت يافتن آرمانهاي حكومتداري خوب فراهم مي كند و با به كارگيري فناوريهاي جديد ارتباطي و اطلاعاتي به بهبود فرآيندهاي ارايه خدمات در بخش عمومي، تسريع ارايه خدمات به شهروندان، پاسخگوتر شدن مأموران دولتي، شفاف شدن اطلاعات، كاهش فاصله مردم و دولتمردان، مشاركت اثربخش تر شهروندان و اعضاي جامعه مدني در فرآيند تصميم گيري عمومي، گسترش عدالت اجتماعي از طريق فرصتهاي برابر افراد براي دسترسي به اطلاعات و... كمك شاياني مي كند و دولتها از جمله دولت جمهوري اسلامي ايران چنانچه بخواهند در مسير تحقق كشوري پيشرفته و مؤثر و خوب حركت كنند، بايد به ابزار نيرومندي همچون دولت الكترونيك مسلح باشند. |
