* مريم زنگنه
در بخش نخست گفتگو با دكتر هومن نارنجي ها، مدير كل دفتر پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر، درخصوص ويژگيهاي طرح پيشگيري از اعتياد در ادارات اطلاعاتي به مخاطبان ارائه شد.




در بخش دوم اين گفتگو، وي درخصوص پيشگيري از اعتياد در مدارس و مؤسسات آموزش عالي و راهكارها و موانع آن گفته است:
* درخصوص پيشگيري از اعتياد در مدارس و آمارها در اين باره سؤالها و ابهامهاي زيادي مطرح است، شما در اين زمينه چه تعاملي با آموزش و پرورش داشته ايد؟
** ما اين مسأله را كه آموزش و پرورش ترديد داشته باشد كه واقعيت را بگويد، شكسته ايم اما اكنون در حال ارزشيابي هستيم كه تعداد دانش آموزان مصرف كننده در طول سال و يا ماه گذشته را بيابيم تا در مرحله اول ببينيم وضعيت دانش آموزان كشور به چه صورت است. اين كار تحقيقاتي مشترك توسط ستاد مبارزه با موادمخدر و آموزش و پرورش انجام مي شود. اما قبل از آن نكته اي كه قابل توجه است اين كه ما اصلاً به تعداد كار نداريم. ما حرفي مي زنيم و آن حرف منطقي است. پيشگيري مستلزم اين نيست كه ما بگذاريم همه دانش آموزان معتاد شوند. بعد بخواهيم پيشگيري كنيم. بنابراين عدد و رقم هر چه مي خواهد باشد اما اين با پيشگيري منافات ندارد. آموزش پيشگيري در مدارس كشور بحث غير قابل انكاري است. من به شما مي گويم بياييد براي پيشگيري از سوختگي يك دوره آموزشي در منزل شما بگذارم، شما مي گوييد كه كسي در خانواده ما نسوخته است. اين پاسخ اصلاً منطقي نيست، زيرا آموزش براي اين است كه اتفاق رخ ندهد.
پس در اينكه ما بگوييم در آموزش و پرورش هزار معتاد داريم يا كمتر يا بيشتر، بحثي نيست. اين واقعيت را بايد بپذيريم كه بحث پيشگيري از اعتياد جايش در آموزش و پرورش است كه آن هم با زبان دانش آموز و هم زمان با رشد روحي دانش آموز و با زبان خودش بايد انجام شود.
من حتماً مي دانم كه در مقطع ابتدايي نبايد راجع به كراك و شيشه حرف بزنم ولي راجع به مهارت زندگي مي گويم. راجع به مهارت «نه» گفتن مي گويم. راجع به دوستيابي مي گويم. به والدين درباره نظارت و مهارت اجتماعي و اعتماد به نفس مي گويم.
ما نبايد منتظر بنشينيم كه اعتياد بيايد و همه را ببرد بعد تصميم بگيريم كه پيشگيري بكنيم يا نه ما وقتي يك بحث را مطرح مي كنيم منظورمان اين است كه چه دانش آموز معتاد داشته باشيم و چه نداشته باشيم بايد آموزش مطرح شود. بايد با قدرت برنامه هاي خود را پيش ببريم. امسال در 100 مدرسه در شهر تهران كتابچه هايي را تهيه كرديم كه خودآموز است. دوم و سوم ابتدايي يك كتابچه، چهارم و پنجم يك كتاب.
راهنمايي يك كتاب و دبيرستان كتاب ديگر كه هر كدام 12 صفحه است كه اطلاعات خاصي متناسب با سن آنها، داده ايم.
بعضي جدي، بعضي آماري و بعضي داستاني ولي همه متناسب با سن است.
براي دوره پيش دبستاني هم كتابچه اي با همكاري كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان تهيه كرده ايم كه نقاشي است. نقاشي هايي كه مي  تواند شامل رنگ آميزي باشد و يا اينكه مثلاً روي سيگار را خط بكشد و...
كتابچه اي هم ويژه مربيان مهد كودك با 240 صفحه آماده كرده ايم. اين كتابچه هاي آموزشي اكنون توزيع شده است. بعد ما آثار آن را از ارزيابي مي كنيم و بعد از آن در سطح وسيعتري توزيع خواهد شد. لذا، آموزش و پرورش را به كار گرفته ايم حتي از نيروي انتظامي خواسته ايم كه به مدارس بروند و آموزش بدهند تا بعد ما ارزيابي كنيم كه بچه ها از زبان معلم بهتر درك مي كنند يا از زبان يك پليس.
هم زمان با اين كارها ما رابطان پيشگيري هم داريم، رابطان ما بعد از اين در حوزه كار، در حوزه دانش آموزي و يا دانشجويي مي آيند و كارت رابط دريافت مي كنند هر كس آموزش ما را ببيند به تيم پيشگيري از اعتياد كشور مي پيوندد.
آنها كارت عضويت مي گيرند اما تاكنون وضع به اين صورت بوده است كه ما هر چه آموزش داده ايم در جامعه گم هستند. شايد يك فرد سه بار آموزش ديده باشد و سه بار حرف تكراري زده باشيم. اكنون با كارت به او شناسنامه مي دهيم اما اگر بخواهد باز هم آموزش ببينند سطح بالاتري را آموزش خواهد ديد. اين تعريف دارد مثلاً دبيرستانيها تا يك حد مشخصي بالا مي آيند و رابطان سطح يك و دو و سه خواهند داشت. دانش آموز دوره ديده كه وارد دانشگاه مي شود درجه بالاتري مي گيرد، اما به شرط اينكه مدام پيگيري و اطلاعات آنها را به روز كنيم.
* جناب دكتر! بعد از آموزش و پيشگيري در دوره ابتدايي، تصميم به شناسايي هم داريد؟ به هر حال دانش آموزاني هستند كه مواد مخدر مصرف مي كنند، اگر آنها را شناسايي كنيد چه تصميم و چه برنامه اي براي آنها خواهيد داشت؟
** ما اول كار پژوهش مي كنيم تا وضعيت را بسنجيم، قدم بعدي اين است كه مهارتها را به مدرسه مي بريم و هم زمان والدين آنها را نيز درگير مي كنيم. ما به تمام مدارس شهرستانهاي استان تهران يك مجموعه شامل 12 فيلم هديه داده ايم و قرار است اين مجموعه فيلم را به مدارس شهر تهران با مشاركت شهرداري تهران هديه بدهيم و از مدارس بخواهيم در جلساتي كه با انجمن اوليا دارند و والدين در آن جلسات شركت مي كنند اين فيلمها را در مدارس و محله ها نمايش دهند تا به آگاه سازي عمومي برسيم بعد از آن بايد معلمان را آموزش دهيم و كتابچه هايي براي آنها تهيه كرده ايم. اين بستر پيشگيري تقريباً جامع است.
اما اينكه بخواهيم بحث مشاوره را در مدرسه پيش ببريم اين نيازمند هزينه است. اما ما از فضاي موجود داريم استفاده مي كنيم و سعي مي كنيم با يك تغيير كوچك در ساختار، ساير حوزه ها هم به ياري آموزش و پرورش بيايند تا پيشگيري هر روز قويتر شود.
ما از تجربيات مدارس هم در اين زمينه استفاده مي كنيم، مثلاً مدرسه شهيد نيكبخت را بررسي كرديم و ديديم تجربه هاي خوبي در پيشگيري از اعتياد دارد و قرار شده است كه آنها تجربيات خود را در اختيار ديگران قرار دهند تا مدارس بدانند با امكانات ساده هم مي شود پيشگيري كرد.
* جناب دكتر! ظاهراً پيشگيري و آموزش فقط در مدارس جواب مي دهد اما اكنون ما دانشجويان معتاد هم زياد داريم، با وزارت علوم بدهكاريهايي داريد؟
** ما هر چه با كنگره، سمينار و همايش سعي كرديم كه دانشجو را پاي كار بكشانيم اين اتفاق نيفتاده است. دو راهكار به نظرمان رسيد كه يكي از آنها شامل گذر زمان است. اينكه در هيچ كجاي دنيا به دانشجو كاري نداشته باشيم.
ما بايد در دبيرستان به هدف خود رسيده باشيم، زيرا دانش آموزي كه از سد ما بگذرد و از تمام مهارتها و آموزشها چيزي ياد نگيرد و وارد دانشگاه شود را نمي توانيم برايش كاري بكنيم. از مرحله گذر گذشته و موم نرم كودكي تبديل به جسم سخت شده است. فقط بايد كاري كنيم كه دانشجويان آينده، دانش آموزان آموزش ديده  باشند.
قدم دوم اين است كه يك يا دو واحد درسي اختياري در زمينه مهارتها و آسيبها بگذاريم كه نامه آن را به امضاي سردار احمدي مقدم براي ارسال به رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي فرستاده ايم و سرفصل درسي تعريف كرديم كه دانشگاههاي كشور، اين واحدهاي اختياري را ارائه كنند. قطعاً دانشجويي كه مهارت زندگي را بخواهد، از صد درسي كه به شكل تخصصي مي گذراند براي زندگيش بهتر خواهد بود. لذا ما اين راهكارها را معرفي كرديم و منتظر نظر رئيس جمهور هستيم.
* جناب دكتر! اين برنامه براي آينده است الان چه كار كرده ايد و چه برنامه اي داريد؟
** اكنون ما جلساتي با دانشجويان مي گذاريم، برنامه فيلم سازي داريم، فراخوان مقاله داريم، همايش مي گذاريم، از خود دانشجويان افرادي را انتخاب و براي آموزش بهره مي گيريم. مدلهاي مختلفي را امتحان مي كنيم اما بدانيد كه بحث پيشگيري از اعتياد در كشور ما درست است كه سابقه ديرينه دارد اما عملياتي، تخصصي و مؤثر در اين زمينه تجربه نداريم.
من در يك مدرسه سر صف راجع به اعتياد حرف زدم. تصور هم كرده ام كه اين بچه ها تا ابد به سمت موادمخدر نمي روند. اين باور غلط است. اگر بچه را در طول سالهاي مختلف پيگيري نكنيم، تحقيقات مرتبط در كشور نداشته باشيم و اساسي ترين قدمها را در خصوص پيشگيري بر نداشته باشيم به جايي نمي رسيم.
بايد بدانيم كه بچه هاي ما در چه سني نگرش مثبتي نسبت به حشيش دارند؟
بايد بدانيم دانش آموزان كشور در چه سني سيگار را تجربه مي كنند؟ تا درسهاي پيشگيري از سيگار را دو سال قبل از آن سن بگذاريم. مثلاً اگر 13 سالگي سن آلودگي است از 11 سالگي آموزش دهيم تا ذهنيت آنها شكل بگيرد.
اما بايد در تحقيقي كه در آموزش و پرورش انجام مي دهيم به تمام اين سؤالها پاسخ دهيم تا بدانيم نگرشها كجا تغيير مي كند. بايد زمان ورود شناسايي شود بايد از جمعيت سالم آمار و اطلاعات استخراج و بعد از آن برنامه ريزي كنيم.
از شما سپاسگزارم

 

* محبوبه علي پور
** پسرم نقاشي مي كشد و وقتي كنارش مي نشينم، با هيجان دفترش را نشان مي دهد.
- مامان جون! نيگا، اين  هابله.




صفحه رو به رويش يك تصوير سبز بزرگ كشيده
- اين چيه؟
- مامان جون! «شركه»
با كنجكاوي صفحه قبل را نگاه مي كنم. پسرم انگشت كوچكش را روي تصويري بلند و ظريف مي گذارد. تصويري زرد و صورتي.
- مامان! اين راپونزله. اين هم مدادشه تا نقاشي جادوگري بكشه. و بعد دستهايش را مثل تردستي در هوا حركت مي دهد و تصويري خيالي مي كشد...
***
اين روزها زندگي بسياري از كودكان ما با قهرمانان و شخصيتهاي انيميشن گره خورده است و آنان شده اند همراهان دائمي فرزندان ما به طوري كه از كيف مدرسه تا پرده اتاقشان را همين تصاوير پر كرده اند. به راستي علت اين همه اشتياق و استقبال چيست؟

انتخاب اجباري يا اختياري
دخترك با مادرش وارد مغازه مي شود. مادر بدون مكث مي پرسد: آقا! جامدادي باربي دارين؟
مرد در پاسخ با لحني مشتري پسند مي گويد: بله. شما مي تونين اول ست نوشت افزار ما رو ببين، مجموعه اي از وسايل بازي است... .
شايد اين تجربه خيلي از والدين باشد.
* نيره - الف كه دو كودك دوقلوي او 7 ساله هستند، در همين زمينه مي گويد: ما والدين ناچاريم همين وسايل را تهيه كنيم، چون در بازار غير اينها نيست. نگاهي به كيف مدارس بيندازيد، بيشتر از 80 درصد آنها باربي است، بعد هم شرك و مرد عنكبوتي ... در واقع، برخي والدين به ناچار اين كالاها را تهيه مي كنند، چون حق انتخاب وسيله ديگري را ندارند.
اما ديگراني هم هستند كه نظري متفاوت دارند.
* فرشته - س 19 ساله كه پشت ويترين مغازه اي ايستاده، جزو همين گروه است. وي اظهار مي كند: علت اصلي گرايش كودكان به شخصيتهاي انيميشن، جلوه ها و جذابيتهاي آنهاست، تا حدي كه علاقه مندان آنان فقط كودكان نيستند. خود من وسايل بسياري دارم كه تصاوير اين شخصيتها را دارد.
به هر حال، بايد قبول كرد كالاهاي داخلي اين جذابيتها را ندارند.

* پيروي از مد روز
خانم اتفاقي كه دو فرزند 7 و 9 ساله دارد نيز معتقد است: بخشي از اين گرايش و اظهار تمايل ناشي از رواج مد است. در واقع، بسياري از والدين بدون توجه به جذابيتها يا حتي خواسته طفل، اين كالاها را خريداري مي كنند. براي نمونه، مادري كه كودك 6 ماهه دارد، براي پتوي كودكش تصوير مرد عنكبوتي را مي خرد كه چندان زيبا نيست.
وي اضافه مي كند: اما در برخي موارد نيز اين كودكان هستند كه والدين را متقاعد مي كنند چنين وسايلي را برايشان تهيه كنند.
* سيرجاني كه فروشنده محصولات تزئيني است، به گزارشگرمان مي گويد: بنابر تجربه، دريافتم عوامل متعددي در گرايش خانواده ها به اين محصولات وجود دارد كه مي توان به زيبايي ظاهر، تنوع كالاها و كيفيت مطلوب اشاره كرد.
خانمي كه خود مادربزرگ است،در همين زمينه اظهار مي كند: گرچه براي فرزندان ظاهر اهميت دارد، ولي خانواده ها به كيفيت وسايل توجه كافي دارند. براي مثال، سال گذشته يك كيف باربي براي نوه ام خريدم 1500 تومان و همان زمان هم يك كيف داخلي برايش تهيه كردند به قيمت چهار هزار تومان. كيف داخلي خراب و فرسوده شد، اما كيف 1500 توماني هنوز هم كار مي كند.

* عوارض و ماليات مي دهيم، اما حمايت نمي شويم!
* كاظمي از توليدكنندگان كفش و كيف نيز بر اين مسأله تأكيد دارد و مي گويد: توليدكننده داخلي علاقه مند به عرضه محصولات مناسب و با كيفيت است. اما وضعيت بازار، اين فرصت را به او نمي دهد؛ زيرا توليدكننده داخلي ناچار است براي حضور در عرصه توليد، ماليات و انواع عوارض بپردازد و مطابق قانون، نيروي انساني خود را بيمه كند و با مشكلات ديگر، عرضه كالايش را به جان بخرد. اين در حالي است كه در مقابل، موانع و محدوديتهاي بسياري نظير نبود حمايت دولت نيز وجود دارد.
براي مثال، دولت اگر براي تهيه مواد اوليه كفش به توليد كننده داخلي يارانه بدهد يا طبق برنامه و سياست در صدور محصولات به ساير كشورها همكاري كند، توليه كننده داخلي كالاي با كيفيت تري عرضه خواهد كرد.
وي همچنين به نقش رسانه ها در گرايش افراد به اين شخصيتها، اشاره كرده و مي افزايد: بي ترديد، نقش رسانه ها در علاقه مندي به چنين كالاهايي انكارناپذير است، زيرا آثار متنوع پويانمايي (انيميشن) از اين اشخاص توليد و عرضه شده است. در واقع، با تماشاي اين آثار، شخصيتهاي آن جزيي از ضمير ناخودآگاه كودكان شده و حتي به عنوان نمادي براي آنان در آمده است. حال آنكه در مقابل والدين نقش راهنمايي و رهبري دوره هاي گذشته را ندارند و نمي توانند در نحوه شكل گيري سليقه و علاقه فرزند، مؤثر باشند. از همين رو، كودكان براساس سليقه خود به شخصيتهاي انيميشني خاص رغبت نشان مي دهند و والدين هم هيچ گونه نقش بازدارنده اي در اين انتخاب ندارند.

* ناكامي پويانمايي (انيميشن) داخلي
حدود 102 سال از توليد نخستين پويانمايي (انيميشن) جهان با عنوان «حالتهاي خنده دار در چهره هاي خنده دار»؛ ساخته استوارت بكستون مي گذرد و امروزه اين آثار به جايگاه و اقبالي رسيده اند كه مي توان آنها را از رقباي جدي با ساير آثار رسانه اي در محافل هنري ديد.
در كشور ما نيز مردم با اشتياق از توليدات پويانمايي استقبال كردند كه نمونه واضح آن، شخصيت «سيا ساكتي» بود. اما همين شخصيت نيز دستاويز كسب معاش افراد بسياري در داخل و خارج كشور شد؛ چنانكه افرادي در امارات متحده به توليد عروسكهاي اين پويانمايي ها با پوشش بومي عربي پرداختند.
همچنين، لوحهاي فشرده اين افراد با اسامي «حنطوش ، عبود، جاسم و سالم» در بازار كشورهاي عربي طرفداران زيادي پيدا كرد.
اما چرا توليدات پويانمايي ما در زمينه كودكان ناموفق است؟
* شهرام حيدريان مدير روابط عمومي شركت «انيميشن هور» در همين زمينه به گزارشگر ما مي گويد: تجربه ساخت پويانمايي ««داداش سيا» و ... نشان داد اگر كاري خوب توليد شود، به راحتي مي تواند مخاطب خود را جذب كند. بنابراين، معتقدم اگر امروز فرزندان ما به شرك يا هر شخصيت ديگري علاقه نشان مي دهند، حكايت از آن دارد كه توليدات داخلي براي آنان كافي نبوده است. در واقع، اطفال ما با رغبت به اين آثار، مي خواهند نشان بدهند ما نتوانسته ايم نيازهاي آنان را در اين زمينه رفع كنيم. پس مخاطب ما به خوراك فرهنگي بيشتري نياز دارد.

* «دارا» و «سارا» چرا موفق نبودند؟
حيدريان در ادامه مي افزايد: نكته ديگر اينكه، براي جلب رضايت و مقبوليت بيشتر در جامعه، بايد با افقي وسيع به مقوله ياد شده توجه شود و در قالب مديريتهاي برنامه ريزي شده، به آن اهميت بدهند. از نمونه هايي كه مي توانست موفق باشد «دارا» و «سارا» بود كه به دليل نبود تبليغات مؤثر و برنامه ريزي منسجم، كارآيي لازم را نداشت. حال اگر براي آن برنامه سازي مي شد، پويانمايي ها و توليدات متعدد مي ساختند، حتي در قالب مجموعه هاي مختلف و آنها را به كودكان معرفي مي كردند، مي توانست در بين افراد جامعه بويژه كودكان، محبوب و مقبول باشد. اين در حالي است كه با تمام اهميتي كه آثار و توليدات انيميشن در فرهنگ سازي دارند، شاهد آثار ضعيف هم هستيم كه جز دلزدگي و گريز، حاصلي براي فرزندان ما ندارد.

نان از فرهنگ و هويت خوردن
از ابعاد غيرقابل انكار در آفرينش شخصيتهاي انيميشني و داستاني براي كودكان، مقوله درآمدزايي آنان است. چنانكه در كنار خلق اين شخصيتها، عروسكها و وسايل گوناگوني با تصاوير آنان راهي بازارها مي شود. اين گونه شاهديم كه «كمپاني دريم وركس»، سالانه 2/1 ميليارد دلار از فروش عروسكها و لوازم جانبي شخصيت شرك درآمد دارد. همچنين «باب اسفنجي» ديگر شخصيت كارتوني عنوان پر درآمدترين شخصيت تاريخ سينما را با كسب سالانه شش ميليارد دلار فروش از آن خود كرده است.
اما در جامعه ما اين روند ديگرگون است. زيرا معمولاً سود توليد و معرفي اين محصولات نصيب جيبهاي فرصت طلبان مي شود.
دكتر نورا دستغيب، صاحب نظر در امر مشاوره و علوم تربيتي، با تأكيد بر همين مسأله مي گويد: متأسفانه توليد اسباب بازي و ساير ابزار فرهنگي و هنري، فرصتي براي كسب معاش عده اي شده است. از همين رو، در توليد آنها به ويژگيهاي كودكان و نيازهاي آنان كمتر توجه مي شود؛ ولي در اغلب جوامع، همسو با توليدكنندگان كالاهاي مربوط به اطفال، صاحب نظران و كارشناسان هنري و علوم تربيتي نيز فعاليت مي كنند تا اين محصولات تأثير مثبتي بر روحيه شخصيت كودك داشته باشد.
عليرضا - ك، يكي از فروشندگان اسباب بازي نيز معتقد است: گرچه بيشتر محصولات ما خارجي است، اما گاهي متأثر از حضور برخي شخصيتها؛ همانند «عمو پورنگ»، سيا ساكتي و... افراد به دنبال اسباب بازيها و كالاهايي با تصوير اين شخصيتها هستند. بازار نيز مطابق با سليقه مخاطبان همين محصولات را توليد مي كند، اما از آنجا كه اغلب اين كالاها از كانال غيررسمي و در كارگاه هاي زيرزميني توليد مي شود، فاقد كيفيت بوده و پس از مدتي از چرخه توليد خارج مي شود. پس تأثير چنداني بر فرهنگ سازي و شخصيت پذيري كودك ندارد.
كاظمي نيز كه در بازار كيف كودك تجربه ها اندوخته، مي گويد: اغلب كيفهايي كه تصوير شخصيتهاي پويانمايي را دارند، توليد داخل است. اما به دليل وضعيت نا به سامان بازار، توليدكننده آن، افراد غيرمتخصص و ناآشنا به مسايل اقتصادي مي باشند. در واقع، امروزه شرايط حاكم بر توليد اين گونه محصولات چندان شده كه چند توليدكننده خرده پا اين وسايل را عرضه مي كنند. افرادي كه از توليد كيف فقط خياطي اش را مي دانند و نه بيشتر. در نتيجه، نه امكان نظارت بر اين گونه محصولات وجود دارد و نه آنان توانايي و دانش توليد و عرضه را دارند. بدين ترتيب، صدمه آن نصيب فرهنگ و اقتصاد كشور مي شود.
ليلا حكيمي، كارشناس علوم اجتماعي كه خود يك كودك 6 ساله دارد، معتقد است: از عللي كه شخصيتهاي پويانمايي غربي، بازار و حتي فرهنگ ساير ملل را تسخير كرده است، ارايه و عرضه اين شخصيتها در قالب كالاها و ابزار متعدد فرهنگي و هنري است، چنانكه امروزه از خط كش و ليوان تا لوح فشرده و كتاب و بازيهايي با تصاوير اين شخصيتها در بازار وجود دارد.
همچنين، توليدكنندگان سعي دارند با زيركي، شيوه ارايه آن را متنوع و مستمر ادامه دهند. با اين ترفند، افراد به طور مستمر ولي نادانسته، در معرض اين كالاها قرار مي گيرند و به دنبال آنها مي روند.
اما در كشور ما، به دليل آنكه خالقان آثار و توليدات هنري و نمايشي اين گونه اشخاصي، توليدكننده كالاهاي جانبي نيستند، هر از گاهي از گوشه اي توليدكننده اي، مدل نقاشي، لباس و... را جداگانه و بي برنامه به بازار عرضه مي كند كه هدف آن منافع اقتصادي است. از همين رو، كمتر با حركتهاي فرهنگي و زيربنايي در اين عرصه رو به رو مي شويم.

* شخصيتهاي واهي كه واقعي مي شوند
از مقابل ديوار مهد كودكي عبور مي كند. مثل اغلب ديوارهاي مهد كودك شهرش است. با ديوار نگاره اي از تصاوير پوه، خرس زرد، ميكي موس و... به راستي جاي شخصيتهاي آشناي با فرهنگ او كجاست؟
سهيل - 5 ساله است. او با شعف از وسايلش كه تصاوير شرك و... را دارد، حرف مي زند: من عكس همه كارتونها را دارم، روي هر وسيله ام يك عكس از اينهاست. شرك، مرد عنكبوتي... من عاشق مرد عنكبوتي هستم.
خانم اتفاقي نيز از تأثيرپذيري فرزندش از شخصيت باربي مي گويد: دخترم آرزو دارد يك روز پرنسس شود. او پارچه ها و لباسهاي رنگين را مي پوشد و به قول خودش شبيه پرنسسها مي شود. من مي دانم اين نتيجه فيلمهايي است كه او مي بيند.
دكتر نورا دستغيب، با اشاره به اينكه شخصيت كودكان بين سه تا دوازده سالگي شكل مي گيرد، تأكيد مي كند: بي ترديد، شخصيتها و كاراكترهاي خاص در اين شخصيت پذيري تأثيرگذار هستند؛ به ويژه آنكه اغلب اين افراد براي كودكان به عنوان نماد يك انسان كامل در مي آيند. بنابراين، همانند آنها رفتار مي كنند و چنانچه نتواند خود را به وضعيت قهرمانش برسد، يا در اين زمينه دچار شكست شود، دچار چالش مي گردد كه براي نمونه مي توان به تغيير نظام ارزشي كودك اشاره كرد.

* نبرد براي بقاي هويت
جالب آنكه علاوه بر كشور ما، ساير ملل نيز براي مقابله تهاجم فرهنگي و رواج نفوذ شخصيتهاي انيميشن و داستاني غربي نظير «باربي» سعي در خلق شخصيتهاي بومي و محلي كرده اند. در سال 2003 ميلادي سوريه «عروسك محجبه فولا» را عرضه كرد.
همچنين عروسكهايي مطابق فرهنگ اسلامي تركيه با نامهاي «هلال و اليف» در بازار رقابت با «عروسك باربي» حضور يافتند.
اين در حالي است كه پيش از آنان، «ليلا» در مراكش و «رازان» در انگليس و آمريكا ساخته شد.
البته گرچه، اغلب اين محصولات بويژه «فولا» قيمت بالايي دارد، اما از آنجا كه نماد فرهنگ آنان است، مورد حمايت اين مردم قرار گرفته است. حال آنكه در كشور ما اغلب مردم گراني محصولات داخلي را سبب بي رغبتي نسبت به استفاده از محصولات وطني مي دانند، ضمن اينكه در مورد دارا و سارا علاوه بر گراني، زيبا نبودن و عدم چشم نوازي هم از مسايل قابل طرح است. به هر حال برنامه ريزان فرهنگي و توليدكنندگان و مصرف كننده همه و همه وظيفه دارند تا گامهاي قابل قبولي در زمينه برنامه ريزي و توليد و خريد و استفاده از محصولاتي كه متأثر از فرهنگ اسلامي ايراني و ملي و بومي است، بردارند.

 

گروه بانوان- علي پور: در روزهاي اخير، مي شنويم كه «ايران خودرو» قصد دارد «خودروي ويژه بانوان» را توليد كند. در همين زمينه وحيد نجفي مدير بخش محصولات سفارشي ايران خودرو به رسانه ها اظهار كرده است: با توجه به اينكه بانوان به راحتي رانندگي بسيار اهميت مي دهند و رنگها و طرحهاي خاصي را بيشتر مي پسندند. همچنين به دليل نيازها و نوع فعاليتشان ويژگيهاي خاصي را براي خودرو مي طلبند، بنابراين طرح ياد شده در دستور كار قرار گرفته است.
وي درباره هزينه هاي اين خودرو اظهار داشت: هزينه اضافي مبناي كار نيست و ميانگين هزينه اين تسهيلات بسته به نوع تجهيزات افزوده شده كه 33 مورد خواهد بود، متفاوت است.
نجفي درباره وجود تجهيزات اضافي در اين خودرو معتقد است: خودروهاي ويژه بانوان به «pack look»، رينگ اسپرت، رنگهاي خاص تودوزي چرم، كف پوشها با نقش متمايز، بسته لوازم جانبي شامل كيف پول و جاسوييچي، طراحي زنانه، بالشتك صندلي، جاروبرقي داخل خودرو، جعبه كمكهاي اوليه، كفي و توري صندوق، جالباسي، جا روزنامه و دستمال كاغذي و... مجهز خواهد بود.
گفتني است؛ اين خودرو كه از گروه سمند توليد مي شود داراي دنده اتوماتيك، دستگاه الكترونيكي كمك به پارك خودرو، سامانه راهيابي و ابزار خاص براي تعويض چرخ مي باشد.

بانوان 15 درصد خريداران خودر
واما نظر كارشناسان و صاحبنظران در اين باره چيست؟
- جلال ريخته گر قديمي- رئيس اتحاديه نمايشگاهداران تهران در اين باره مي گويد: امروزه حدود 15 درصد خريداران خودرو را در كشور بانوان تشكيل مي دهند كه اگر 5 درصد آنان نيز به اين طرح علاقه نشان دهند، طرح موفقي خواهد بود.
اما بايد شركت توليد كننده آن توجه داشته باشد كه اين خودرو چون براي زنان است به طور افراطي ظريف و ضعيف باشد.
وي در ادامه به عدم تأثير اين خودرو در روند ترافيك شهرها اشاره كرد و گفت: با توجه به بافت شهري و خيابان بندي نامناسب در كشور، نوع خودروهاي توليد شده تأثيري به بهبود يا افزايش روند ترافيك ندارند.
- پروفسور شجاعي فر، رئيس انجمن مهندسي خودروي ايران و رئيس پژوهشكده مهندسي خودروي دانشگاه علم و صنعت هم چنين اظهار مي دارد: من اطلاعات دقيقي درباره اين موضوع ندارم، اما به اعتقاد من به دليل حجيم بودن گروه سمند بهتر است اين خودرو از دسته سمند نباشد. مساله ديگر، بر مقوله افزايش ضريب ايمني اين محصول تأكيد بيشتر شود.
حتي قطعات آن از كيفيت بهتري نسبت به ساير خودروها برخوردار باشد. براي نمونه به جاي لاستيكهاي تيوپلس(بدون تيوپ) فعلي از سيستمي استفاده شود كه لاستيك هرگز پنچر نشود.
شجاعي فر در ادامه مي افزايد: اي كاش به جاي مطرح كردن اين گونه مسايل و توليد چنين خودروهايي،به توليد خودرو براي گروه هاي خاص نظير جانبازان و معلولان توجه بيشتري مي شد.
مساله ديگر آنكه، بانوان ما ضعفي در مسائل فني و رانندگي ندارند كه به بهره مندي از وسيله نقليه جداگانه نياز داشته باشند.
- يك جامعه شناس هم به گزارشگرمان مي گويد:
توليد كنندگان اين محصول بايد بدانند ضرورت و نياز به توليد اين خودرو تا چه حد است؟ آيا جامعه ما آن قدر براي بانوان امن هست كه باخودروهاي متمايز از ديگر خودروها رفت و آمد كنند و با جلب نظر افراد بزهكار و خاطي زمينه ايجاد مزاحمت براي آنان بيشتر فراهم نشود؟ آيا اگر قرار شد مردي از آن استفاده كند موجب تمسخر او نخواهد شد؟

مردم هم نظرات خودشان را داشتند!
در حاشيه اين خبر نيز سخنان مردم هم شنيدني بود وحتي لطايف و ظرايفي درباره آن بيان مي كردند:
- لابد اين خودروها به سيستمي مجهز است كه اگر مردي وارد آن شود؛ درها خود به خود قفل شده و آژير مي كشد!
- حتماً اين خودروها توان تشخيص جنسيت راننده را هم دارد، پس اگر مردي راننده باشد، روشن نخواهد شد!
- به احتمال زياد اين خودروها براي مردان توقف نمي كند!
- شايد قرار است براي اين خودروها، پاركينگ اختصاصي زنانه ساخته شود.
- خوب شد يك تنوعي هم در چشم و هم چشمي زنان ايجاد كردند.
* تا نظر شما چه باشد؟ منتظر اظهار نظر خوانندگان هستيم.

 

* محبوبه بوري
آفتاب بي رمق پاييزي، توان مقابله با سوز و سرما را نداشت. به رغم شلوغي بيش از حد، اتوبوس در ايستگاه ايستاد. دختركي به زحمت خودش را از پله ها بالا كشيد و بدون توجه به غرولندهاي مسافران، از لابلاي آنها عبور كرد و خودش را به كنار پنجره رساند و ايستاد.




زن جواني به پهلوي او زد و گفت: « دختر خانوم مواظب اون زنبور باشين، توي اين هواي سرد بدنش شل و وله، نيشش خيلي درد داره!»
تازه متوجه زنبور شده بود. پنجره را باز كرد. با دستش زنبور را به بيرون اتوبوس هدايت كرد، اما موفق نشد!
پيرزني كه دخترك درست مقابلش ايستاده بود گفت: « اگر سريع با دست بگيريش، مي توني موفق بشي»!!
دخترك پاسخ داد: « مي ترسم!»
پيرزن در حالي كه لبخند مي زد، گفت: « از چي، از زنبور به اين كوچيكي»!!
- شما نمي ترسين؟!
- « از خودش كه نه، از نيشش مي ترسم! و خنديد!
دختر پشت چشمي برايش نازك كرد و از پنجره به بيرون چشم دوخت.
اتوبوس ترمز گرفت. همه مسافران به اين طرف و آن طرف پرت شدند.دختر روي پاهاي پيرزن افتاد. پير زن او را به طرف مقابل هل داد و جيغ كشيد!
دخترك دستپاچه شد، همان طور كه عذر خواهي مي كرد، خودش را جمع و جور كرد و بلند شد.
پير زن دستش را روي بيني كوفته مانندش گرفته بود و غر مي زد.
همان طور كه ايستاده بود، چادرش را تكان داد. زنبور درست كنار پاي دختر بر زمين افتاد، دختر با شرمندگي كفشش را بر روي زنبور گذاشت. اتوبوس با سر و صداي مسافران به حركت درآمد.
صداي وزوز زنبور ديگري از رديف مقابل پيرزن به گوش مي رسيد. او در حالي كه بيني قرمز و متورمش را با دست مالش مي داد، با چشمهاي اشك آلود گفت: « تقصير اين دختر خانوم بود»!
زن جواني پاسخ داد: «نه تقصير هواست، بيرون سرد و زنبورا دنبال جاي گرم مي گردن!!»

 

تحقيقات جديد كه در شيكاگو انجام شده، نشان مي دهد كه يك قاشق عسل كه والدين قبل از خواب به كودكان مي دهند بهترين دارو براي درمان سرفه است. قديمي ها حتي معتقد بودند كه عسل مؤثرتر از قرص و داروست.




«يان پل» دكتر كالج پزشكي دانشگاه پنسيلوانيا معتقد است، از آنجا كه عسل مخاط حلق و گلو را مي پوشاند و ريه ها را از خلط پاك مي كند، پس ظاهراً حق با مادربزرگها بوده است.اين تحقيقات كه در كلينيك پنسيلوانيا روي 105 كودك در سه دسته مختلف و با روشهاي درمان متفاوت انجام گرفته است، نشان داد به كودكاني كه به جاي دارو، عسل داده شده، هم در طول شب خواب راحت تري داشته و هم سريع تر بهبود يافتند.
usapharmacgshop.org.www
طناز زارعي طوسي

 

تنها راهكار نهادينه سازي حجاب و گسترش فرهنگ عفاف در كشور، مشاركت همگاني مردم و استفاده از توان آنان در زمينه سازي براي رشد و گسترش فرهنگ حياء و عفاف در جامعه است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ضمن بيان اين مطلب به خبرنگار جشنواره نور گفت: عفاف و حجاب يكي از مهمترين نمادها و شعائر اسلامي است و لازم است رسانه ها در امر فرهنگ سازي براي اين موضوع بيش از پيش اهتمام به خرج دهند.
وي افزود: مطبوعات با نشر آثار ارزشمند محتوايي مي توانند از فرهنگ ديني و حرمتها پاسداري كرده و در ترويج و نشر پيامهاي اخلاقي مؤثر باشند.
صفارهرندي با بيان اينكه اگر فرهنگ ديني و اخلاقي در جامعه نهادينه شود، نيازي به حفاظت ندارد و هر كس به شخصه آن را حفظ كرده و توسعه مي دهد، تصريح كرد: همه رسانه ها به سهم خود مي توانند موجب تبديل فرهنگ عفاف و حجاب به يك هنجار قوي اجتماعي و نهادينه شدن آن در درون اجتماع باشند.

 

يك عضو فراكسيون زنان مجلس شوراي اسلامي از پيشنهاد تشكيل كميته زنان به شوراي اجرايي مجمع مجالس آسيايي خبر داد.
زهره الهيان ضمن بيان اين مطلب به ايسنا گفت: پيشنهاد ما اين است كه كميته اي تحت عنوان كميته  زنان در كنار ساير كميته هاي شوراي اجرايي مجمع مجالس آسيايي تشكيل شود.
نماينده  مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اهداف تشكيل اين كميته خاطرنشان كرد: كميته زنان مجمع مجالس آسيايي مي تواند در ابعاد مختلف به مسايل زنان در كشورهاي آسيايي بپردازد و از طريق اين مجمع مي توانيم به يك اتحاد رويه و يكي كردن تجربيات و موفقيتها در مورد پيشرفت مسايل زنان به نقاط خوبي دست پيدا كنيم.وي اضافه كرد: از جمله محورهاي اين كميته مي تواند آموزش زنان در سطوح مقدماتي و عالي باشد. ضمن اينكه مجمع مجالس آسيايي مي تواند در راستاي توجه به پيشرفت، توسعه و تعالي زنان، متعهد باشد و كشورها از تجربيات موفق يكديگر استفاده كنند.
در همين راستا، حجة الاسلام ابوترابي فرد رئيس شوراي اجرايي مجمع مجالس آسيايي نيز در گفتگو با ايسنا در ارتباط با پيشنهاد الهيان افزود: پيشنهاد تشكيل كميته  زنان در مجمع مجالس آسيايي در دبيرخانه  APA در دست بررسي است، تا پس از تصويب در دستور كار نشست سوم مجمع عمومي مجالس آسيايي در جاكارتاي اندونزي قرار گيرد.

 

بي توجهي به رعايت عفاف موجب آشفتگي روحي مي شود و در نهايت اين روان پريشي مانع رشد و شكوفايي فردي است.به گزارش ستاد خبري نخستين جشنواره بين المللي نور، معصومه ابتكار، عضو شوراي شهر تهران با بيان اين مطلب گفت: يكي از عوامل آشفتگي روحي، رعايت نكردن عفاف در نگاه و رفتار؛ يعني ابتلا به نگاه هاي آلوده و ارتباط هاي نامشروع است.
وي ادامه داد: نگاه هاي هوس آميز غريزه جنسي را تحريك كرده، و با تحريك پي در پي غرايز، روان انسان، طوفان زده مي شود و چراغ عقل آدمي همانند شمعي در مسير باد قرار مي گيرد.ابتكار تأكيد كرد: اگر بحث عفاف در رفتار، در جامعه امروز فرهنگ سازي شود، جامعه پيشرفت فرهنگي و علمي بالقوه خود را نمايان خواهد كرد.

 

گروه جامعه: مديركل اوقاف استان تهران گفت: بيش از 20 هزار هكتار از زمينهاي وقفي به ارزش 5 هزار ميليارد تومان به وسيله برخي دستگاه هاي اجرايي و افراد حقيقي تصرف شده است.
حجة الاسلام يدا... شيرمردي، گفت: متأسفانه در مناطق مختلفي از استان تهران برخي از افراد بدسابقه و ويژه خوار با پرداخت ميلياردها تومان رشوه به طرز ماهرانه اي وارد دستگاه هاي اجرايي شده اند و براي زمينهايي كه متعلق به سازمان اوقاف است، مجوزهاي ساخت و ساز يا تغيير كاربري مي گيرند و بدون اينكه از سازمان اوقاف اجازه يا استعلامي بگيرند زمينهاي وقفي را به تصرف خود در مي آورند و متأسفانه با توجه به شكايتهاي متعدد سازمان اوقاف به مراجع انتظامي و قضايي اين افراد همچنان از بازگردان اموال وقفي و يا حتي پرداخت ارزش ريالي آن خودداري مي كنند.
وي افزود: هم اينك يكي از مهم ترين پديده موقوفه خواري در قلعه حسن خان واقع در غرب استان تهران در مساحتي به متراژ 3 هزار و 500 هكتار اتفاق افتاده كه بخشي از آن را برخي نهادهاي دولتي و بخش ديگر، افراد سودجو و متخلف تصرف كرده اند. متأسفانه در اين ملك وقفي بدون مجوز اوقاف، ساخت و سازهاي غيرقانوني انجام شده كه كافي است ارزش ريالي اين زمين بزرگ كه به اندازه يك شهر است، محاسبه شود. آن گاه متوجه خواهيد شد كه ميلياردها تومان به صورت غيرشرعي و غيرقانوني به جيب گروهي از ويژه خواران و سودجويان رفته است. زماني هم كه اوقاف به اين مسأله اعتراض مي كند، آنها انتظار دارند مسؤولان اوقاف كوتاه بيايند و اين زمين را از حالت وقفي خارج كنند و يا اينكه اين زمينها را كه هم اينك براساس قيمت روز هر متر بيش از چند صدهزار تومان ارزش دارد به قيمت متري هزار تومان به آنها بفروشد و اين ملك وقفي را تبديل به احسن كنند كه لازم است اعلام كنم سازمان اوقاف نه تنها اين خواسته غيرقانوني و غيرشرعي را نمي پذيرد، بلكه از طريق مراجع قضايي و انتظامي با موقوفه خواران بشدت برخورد خواهد كرد.
حجة الاسلام شيرمردي با بيان اينكه متأسفانه زمينهاي قلعه حسن خان براي دومين بار است كه به طور غيرقانوني خريد و فروش مي شود، اظهار داشت: برخي افراد در گذشته با تصرف اين زمينها و قطعه قطعه كردن آنها به متراژ كوچك بخشهاي زيادي را به مردم فروخته اند، اما زماني كه اوقاف وقفي بودن اين زمين ها را اعلام كرد دوباره همين افراد با شگردهاي مختلف و با اين عنوان كه زمينها وقفي است،دوباره اقدام به فروش آن كرده اند، البته بيشتر مردم اين منطقه به علت اعتقادات ديني به اداره اوقاف مراجعه و در اين زمينه قراردادهايي منعقد كرده اند.
مديركل اوقاف و امور خيريه استان تهران با اشاره به اينكه گسترش موقوفه خواري در نقاط ديگري از پايتخت و شهرستانهاي حومه رواج پيدا كرده است، گفت: برخي وقف خواران كه از اخراجي هاي دوران طاغوت سازمان اوقاف هستند، با پرداخت رشوه هاي كلان در بعضي از نقاط شهر تهران مثل الهيه (5 هزار متر) لت مال كن (شمال غرب تهران) لواسان 3 هزار هكتار (شمال شرق تهران) پاكدشت 3 هزار و 500 هكتار (جنوب شرقي تهران) لانه كرده اند و متأسفانه با دريافت مجوز از مسؤولان محلي و شوراهاي شهر منطقه، زمينهاي كشاورزي و مسكوني اين مناطق را تصاحب كرده و اقدام به ساخت و سازهاي غيرقانوني كرده اند، در حالي كه انتظار مي رود مسؤولان محلي، شهرداريها و شوراهاي شهر مناطق مذكور هرگونه دخل و تصرف و خدمات در زمينهاي وقفي را منوط به مجوز اداره اوقاف كنند.

 

وزير آموزش و پرورش درخصوص استخدام 10 هزار نيروي پذيرفته شده در آزمون استخدامي سال گذشته آموزش و پرورش گفت: براساس كمبود نيرو در استانها و مناطق مختلف، به صورت گزينشي افرادي را از بين نيروهاي پذيرفته شده استخدام مي كنيم.
عليرضا علي احمدي در گفتگو با مهر با اعلام اين خبر كه استخدام افراد پذيرفته شده در آزمون استخدامي براساس اولويتهاي خاصي صورت مي گيرد، تصريح كرد: ابتدا نيازهاي واقعي آموزش و پرورش را در استانهاي مختلف ارزيابي مي كنيم و بعد بتدريج مجوز لازم براي صدور حكم استخدامي اين افراد را صادر خواهيم كرد.
وي با تأكيد بر اينكه آموزش و پرورش داراي نيروي مازاد است، افزود: طي 12 سال گذشته تعداد نيرو در آموزش و پرورش به علت كاهش جمعيت دانش آموزي و همچنين فشار اجتماعي براي اشتغال در اين ارگان آموزشي كشور دو برابر شده است.وزير آموزش و پرورش ادامه داد: در اكثر شهرهاي كشور نيازي به استخدام نيروهاي جديد نداريم ولي به هر حال تعهد داريم كه اين 10 هزار نيروي پذيرفته شده در آزمون استخدامي سال گذشته را استخدام كنيم.
علي احمدي در پاسخ به اين سؤال كه پس قول شما به نمايندگان مجلس براي استخدام اين افراد تا اوايل آبان ماه سال جاري چه مي شود، گفت: امور اداري آموزش و پرورش مشغول فراهم كردن مقدمات استخدامها مي باشد و حتي در بعضي از استانها احكام استخدامي بعضي از افراد بدون اينكه ما مجوز داده باشيم، صادر شده است.

 

سازمان بهداشت عمومي انگلستان نسبت به استفاده از لامپهاي كم مصرف هشدار داد.
به گزارش مهر، سازمان بهداشت عمومي انگلستان اعلام كرد ميزان اشعه ماوراء بنفشي كه توسط لامپهاي كم مصرف پراكنده مي شوند براي سلامتي افراد بسيار مضر بوده و مي تواند منجر به بروز سرطان شود.اين سازمان پس از اندازه گيري ميزان تشعشعات ناشي از اين لامپها و ميزان تأثير آنها بر روي بيماريهاي خوني و اگزماها اين اطلاعيه را منتشر كرد.لامپهاي كم هزينه كه به لامپهاي فلورسنس نيز معروفند به مدت 20 سال است كه در سطح جهان مورد مصرف قرار گرفته و به دو صورت شفاف و نيمه شفاف در دسترس مصرف كنندگان قرار گرفته است.
تحقيق بر روي اين محصولات نشان داد كه ميزان تشعشعات لامپهاي شفاف برابر ميزان اشعه ماورا بنفشي است كه خورشيد در روزهاي گرم تابستاني به شدت از خود منتشر مي كند. به همين دليل به گفته اين سازمان استفاده از اين لامپهاي شفاف در فاصله كمتر از 30 سانتيمتر بيش از يك ساعت در روز مجاز نبوده و در عوض مي توان از لامپهاي غير شفاف كه داراي تشعشعات ناچيزي هستند استفاده كرد.
همچنين در صورتي كه لامپهاي شفاف در فاصله اي بيش از فاصله ذكر شده مورد استفاده قرار گيرند مشكلي براي مصرف كننده به وجود نخواهند آورد.

 

* رحلت فقيه دانشمند، محمد بهاءالدين عاملي، معروف به شيخ بهايي (1030ق)* درگذشت آية ا... حاج شيخ هادي روحاني، نماينده ولي فقيه در مازندران، امام جمعه بابل و عضو مجلس خبرگان رهبري (1378ش)