|
ريزش مو مي تواند از ريزش موي ملايم (خفيف) تا طاسي كامل را در بر بگيرد. مو به دلايل مختلفي مي تواند بريزد.
از نظر پزشكي، ريزش مو به چند دسته تقسيم مي شود:

- Telogen effluvium. اين شكل شايع ريزش مو 2 تا 3 ماه بعد از يك استرس عمده بدني، مانند بيماري طولاني مدت، جراحي هاي عمده يا عفونتهاي وخيم اتفاق مي افتد.
همچنين مي تواند بعد از يك تغيير ناگهاني هورموني بخصوص در زنان بعد از تولد بچه اتفاق بيفتد،. مقدار متوسطي از مو از تمام قسمتهاي سر ريزش مي كند و در هنگام دوش گرفتن و شانه زدن مو و روي بالش در رختخواب متوجه آنها خواهيد شد. در حالي كه مو بر قسمت هايي از سر ممكن است كم پشت تر باشد، ولي به ندرت نقاط طاسي كامل در سر ديده مي شود.
- عوارض جانبي دارو. ريزش مو مي تواند يك عارضه جانبي از اغلب داروها شامل ليتيم، بتا بلوكرها، وارفارين، هپارين، آمفتامين و لوودوپا باشد. به علاوه، خيلي از داروهايي كه در شيمي درماني سرطان استفاده مي شوند، مانند آدريا مايسين (doxorubicin)- به صورت شايعي موجب ريزش مو در تمام سر مي شود.
- نشانه هاي بيماري داخلي. ريزش مو مي تواند يكي از نشانه هاي بيماري داخلي مانند بيماري لوپوس، سيفليس، اختلالات تيروئيد( مانند كم كاري يا پركاري تيروئيد)، عدم توازن هورمون جنسي يا يك مشكل تغذيه اي وخيم، بخصوص كمبود پروتئين،آهن، روي يا بيوتين باشد. اين كمبودها بيشتر در افرادي شايع است كه تغذيه آنان با غذاهاي محدود است و زناني كه عادت ماهيانه سنگين دارند.
- كچلي قارچي سرTinea capitis. اين شكل از كچلي تكه اي وقتي اتفاق مي افتد كه اغلب انواع قارچ ناحيه سر را عفوني مي كنند. اين موجب شكسته شدن مو در سطح پوست سر شده و پوست سر شوره دار يا فلس دار است. كچلي قارچي سر، شايعترين نوع كچلي تكه اي در كودكان مي باشد.
- Alopecia areata. اين يك نوع بيماري خود ايمني است كه موجب ريزش مو در يك يا چند نقطه مي شود. علت اين وضعيت مشخص نيست، اگر چه در افرادي كه بيماري هاي ديگر خود ايمني دارند بيشتر شايع است. وقتي چنين روندي موجب طاسي كامل سر مي گردد، به نام كچلي كامل Alopecia totalis ناميده مي شود.
- كچلي به علت صدمه Traumatic alopecia. اين شكل از ريزش مو به وسيله شيوه هاي آرايش مو كه مو كشيده مي شود (محكم بستن با نخ يا طوري يا پيچيدن)، يا صدمه به مو بوسيله مواد شيميايي قوي (بي رنگ كردن، رنگ زدن مو، فر دائم). بعلاوه، برخي افراد داراي اختلالات غير شايع رواني هستند (trichotillomania) كه در آن به صورت وسواسي موها كشيده و چرخيده مي شود و موجب طاسي نقطه اي مي گردد.
- الگوي ارثي طاسي يا كچلي اندروژنيك. در مردان، ريزش مو پيروي از الگوي مردانه مي كند (عقب كشيدن خط مو در جلو و يا تنك شدن مو در بالاي سر). اين شايعترين نوع ريزش مو است، و مي تواند در هر زماني در زندگي مرد شروع شود، حتي در خلال ساليان نوجواني(13 تا 19 سالگي).آن معمولا به وسيله تداخل 3 عامل ايجاد مي گردد: يك تمايل ارثي به طرف طاسي، هورمون هاي مردانه و افزايش سن. خيلي از زنان به طرف درجاتي از كچلي با الگوي زنانگي مي روند. در زنان، تنك شدن در بالاي تمام سر يا فرق سر اتفاق مي افتد، و مقدار كمي از جلو مو.
نشانه ها
ما به صورت طبيعي حدود 50 تا 100 تار مو را در روز از دست مي دهيم. اگر بيشتر از اين اتفاق افتد، شما ممكن است مقدار زيادي مو را در شانه، روي لباس ها، يا داخل وان پيدا كنيد. شما همچنين ممكن است دريابيد كه موهايتان كم پشت تر شده است، و در قسمت هايي وسيعتر است، و موجب شده خط موي تان تغيير كند و يا تكه هايي از طاسي نمايان شده است.
وقتي ريزش مو در اثر عوارض جانبي داروها و Telogen effluvium است، ريزش مو معمولا در تمام نقاط سر است، در حالي كه در كچلي قارچي و كچلي منطقه اي، ريزش مو در تكه هاي كوچكي صورت مي گيرد.
همچنين كچلي قارچي مي تواند موجب نشانه هاي بيشتري شود، مانند پوسته پوسته شدن پوست سر يا ناحيه اي از موهاي شكسته كه شبيه نقطه هاي سياه است.
در كچلي نوع صدمه ايTraumatic، منطقه ريزش مو به شيوه صدمه و تعقيب الگوي صدمه به وسيله غلطك هاي داغ، توري هاي قيطاني يا درمان هاي شيميايي بستگي دارد. در كچلي شكل مردانه، خط مو معمولا شروع به عقب رفتن از شقيقه ها مي كند، و به دنبال آن تنك شدن در بالاي سر. بتدريج، فرق سر كاملا طاس مي شود، و در حاشيه سر اطراف پشت و كناره هاي سر مو مي ماند.
تشخيص
پزشك شما براساس تاريخچه پزشكي، داروهايي كه شما دريافت مي داريد، وضعيت تغذيه اي شما، عادتهاي شما در آرايش مو، و يك معاينه جسمي علت ريزش مو را در شما تشخيص خواهد داد.اگر پزشك در شما به عفونت قارچي سر مشكوك باشد، ممكن است يك نمونه از مو براي آزمايش بر دارد.آزمايشات خوني احتمالا لازم است اگر پزشك مشكوك به يك بيماري داخلي باشد(مانند لوپوس) يا يك مشكل تيروئيد، كمبود آهن، يا عدم توازن در هورمون هاي جنسي.
زمان مورد انتظار
اينكه چه مدت ريزش مو طول مي كشد، به علت آن بستگي دارد. در Telogen effluvium براي مثال، مو معمولا بيش از چندين هفته تا ماه ها مي ريزد، اما بعد از آن دوباره در خلال چندين ماه رشد مي كند. وقتي ريزش مو در اثر عوارض جانبي دارو است، زماني كه دارو متوقف شود، رشد مو معمولا به سمت طبيعي برمي گردد.
اگر ريزش موي شما به علت سوء استفاده از آرايش مو باشد، ريزش مو معمولا بعد از اينكه شما به سمت مدهاي طبيعي تغيير روش داديد متوقف مي شود، به استثناي كچلي در اثر كشش، كه در نتيجه سالها كشيده شدن مو در نوارهاي پشت سر مي باشد.
در كچلي عفوني قارچي سر، قارچي كه موجب مشكل شده بايد براي حداقل 6 تا 12 هفته درمان شود و رشد مجدد مو آهسته است. درمان زودتر در پيشگيري از كچلي دائم مهم است. هر دو نوع الگوي كچلي مردانه و زنانه با گذشت زمان بدتر مي شود، ولي مي تواند درمان گردد.
پيشگيري
برخي از انواع ريزش مو را مي توان با كم كردن استرس، خوردن يك غذاي سالم و استفاده از شيوه هاي آرايش موي معقول، و اگر امكان داشته باشد، تعويض داروها به داروهايي كه ريزش مو نمي دهند پيشگيري كرد.
ريزش مو در اثر عفونت قارچي را مي توان با تميز نگه داشتن موها، عدم استفاده از كلاه مشترك، شانه مشترك با ديگر افراد پيشگيري كرد. ريزش موي ارثي را مي توان برخي اوقات با دارو پيشگيري كرد.
درمان
ريزش مو در نتيجه Telogen effluvium يا عوارض جانبي داروها، معمولا با قطع دارو متوقف مي شود. ريزش مو در اثر سوء تغذيه يا بيماريهاي داخلي معمولا با غذاهاي سالم و درمان بيماريهاي زمينه اي متوقف مي شود.
درمان عفونتهاي قارچي سر به 6 الي 12 هفته درمان خوراكي دارويي نياز دارند، مانند تربينافين Terbinafine يا Itraconazole ايتراكونازول با يا بدون شامپوهاي حاوي سلينيوم سولفايد (selsun blue, Head &Shoulder) يا كتوكونازولNizoral.
كچلي منطقه اي را مي توان با كورتيكو استروئيدها به صورت موضعي يا تزريق به پوست درمان كرد. ديگر درمان هاي اين عارضه شامل كرم آنترالين Anthralin، ميانوكسيديل Minoxidil يا تركيبي از اين درمانهاست.خيلي از مردان و زنان با كچلي نوع ارثي در جستجوي درمان براي ريزش مو نيستند.آنهايي كه در جستجوي كمك هاي پزشكي هستند را مي توان با ميانوكسيديل موضعي يا در مردان فقط با فيناستريد خوراكي Finasteride(Propecia,Proscar)، يا آنها مي توانند پيوند مو را انتخاب يا جراحي كاهش پوست سر (scalp-reductio) را انجام دهند.
زماني كه بايد به يك متخصص مراجعه كرد
با پزشك خود تماس بگيريد، هر زمان كه در مورد ريزش موي خود نگران شديد، بخصوص اگر شما نشانه هاي غير قابل توضيح داريد.
پيش آگهي
خيلي از اشكال ريزش مو يا خود محدود كننده هستند و به خودي خود خوب مي شوند (عوارض جانبي داروها يا Telogen effluvium ) يا با دارو درمان مي شوند (كچلي قارچيTinea capitis).حتي نوع ارثي كچلي تمايل به بهبود با درمان دارد. هرچند، درمان بايد نامحدود ادامه يابد.در برخي موارد، ريزش مو را نمي توان برگرداند، بخصوص اگر داغ زخم توسعه يافت (مانند آنچه در بيماريهايي در ارتباط با لوپوس پوست سر اتفاق مي افتد). |