* ارژنگ حاتمي

جشنواره سراسري طنز مكتوب - كه حالا ديگر بعد از سه دوره برگزاري مي توان آن را بزرگترين جشنواره در عرصه طنز دانست. از 25 آبان ماه به مدت دو روز در تالار انديشه برگزار شد.




اين جشنواره كه اختتاميه سومين دوره خود را ديشب با حضور دكتر بنيانيان و با معرفي طنزپردازان برتر، پشت سر گذاشت، به مدت دو روز با برگزاري كارگاههاي آموزشي طنز، پذيراي 70 طنز پرداز از سراسر كشور بود.
كارگاههاي برگزار شده عبارت بودند از «طنزسياسي وخط قرمزها» كه توسط شهرام شكيبا برگزار شد، همچنين « شيوه هاي شوخي نويسي در طنز مطبوعات» توسط سيد علي ميرفتاح، «استفاده از ظرفيتهاي زبان در شعر فارسي» توسط ابوالفضل زرويي نصر آباد و نيز «عناصر در داستان» توسط شهرام شفيعي هم از ديگر كارگاههاي برگزار شده در اين دو روز بود كه با حضور طنزنويسان دعوت شده برگزار شد.

جايي براي احوال پرسي طنزپردازها
پيدا كردن دبير جشنواره در اين شلوغي و تراكم طنزپردازها كار سختي است، بخصوص اگر اين دبير، ناصر فيض باشد، اما نبايد سماجت خبرنگار روزنامه قدس را هم دست كم گرفت!
از دبير جشنواره درباره آثار رسيده و كارهاي برگزيده مي پرسم. ناصر فيض با حوصله توضيح مي دهد كه«309 نفر از شهرستانها و 206 نفر از تهران در اين جشنواره شركت كرده اند كه از 309 نفر 38 نفر و از 206 نفر 37 نفر به بخش نهايي رسيده اند.75 نفر از طنزنويسان كه به دور پاياني جشنواره راه يافته اند در اين دو روز در خدمتشان بوديم. در نهايت از اين جمع، در هر رشته 10 نفر برگزيده خواهند شد.»
جالب آن كه از شهر مشهد 7 طنز پرداز به بخش پاياني اين جشنواره راه يافته اند كه 4 نفرشان از جمله بنده - كه ارژنگ حاتمي باشم- به اتفاق «مهدي محمدي» ، «حسن احمدي فرد» و «ميرحسين ظريف» از طنزنويس هاي «سوسه» هستند.
فيض تأكيد مي كند كه: «از نقاط قوت اين جشنواره مي توان به اين نكته اشاره كرد كه دو سه روز، طنزنويسان سراسر كشور، اين فرصت را داشتند كه در محيطي دوستانه با يكديگر آشنا شوند و آثار يكديگر را نقد كنند و اين به نظر من مزيت مهم جشنواره طنز مكتوب است. از طرف ديگر حضور طنزنويسان شهرستاني در اين گونه جشنواره ها و ديدار آنها با استادان طنز در تهران - كه امكان دسترسي به آنها در شهرستانها مقدور نيست - و بهره گرفتن از تجربيات آنها، مي تواند به پيشبرد طنز در كشور كمك شاياني بكند.»
ناصر فيض حرفهايش در افتتاحيه را هم دوباره بازگو مي كند و توضيح مي دهد كه: « دبيرخانه جشنواره سراسري طنز مكتوب از سال آينده دايمي مي شود و درست يك ماه بعد از پايان جشنواره سوم، كار خودش را آغاز خواهد كرد.»

طنزپردازها به نان و نوايي برسند
«عليرضا لبش» مدير سايت دفتر حوزه هنري ضمن مفيد خواندن اين گونه جشنواره ها، آن را راهي براي كشف استعدادهاي جوان طنز مي داند و پيشنهاد مي كند محيطي براي اين برگزيدگان مهيا شود كه بتوانند كارهايشان را به صورت مستمر در آن جا به مخاطبان ارايه كنند.
«لبش» پيشنهاد مي دهد دفتر طنز با برخي از روزنامه ها و مؤسسات ارتباط داشته باشد و از اين استعدادها در آن رسانه ها استفاده كند.وي توضيح مي دهد كه: « با به كارگيري اين روش اولاً سطح طنز در رسانه ها بخصوص رسانه هاي مكتوب ارتقا خواهد يافت و ثانياً بسياري از طنزپردازها به كار گرفته مي شوند و ان شاءا... به نان و نوايي مي رسند!»

ژورناليسم زده شده ايم
شهرام شفيعي، برگزاركننده يكي از كارگاههاي طنز و داور دوره اول جشنواره، درباره فوايد برگزاري اين گونه جشنواره ها توضيحات مبسوطي مي دهد. او ابراز اميدواري مي كند كه بتوان با استفاده از راهكارهاي اصولي اقدام به ژورناليسم زدايي از طنز كرد.
شهرام شفيعي چند لحظه اي مكث مي كند و توضيح مي دهد كه: «طنزپردازها در تهران ژورناليسم زده اند. انگار تنها دريچه ارتباطي آنها با مخاطبانشان همين روزنامه ها هستند، در حالي كه اين پديده در دراز مدت طنزپرداز را دچار نوعي كليشه مي كند كه امروز در بسياري از آثار، مي توان سراغ آن را گرفت.»
شفيعي ادامه مي دهد: « ذات شهرستاني بودن محدوديت ايجاد نمي كند و چون محيط كوچك است حتي اتفاقهاي معمولي هم مي تواند بار طنز داشته باشد. اين موضوع باعث مي شود داستان نويس يا طنزپرداز بيشتر به خودش مراجعه كند تا به بايدها و نبايدها. اما در شهرهاي بزرگ و البته تهران اين گونه نيست».

رندان تشنه لب را آبي نمي دهد كس؟
جشنواره طنز مكتوب كه در حقيقت برآيند و نتيجه زحمات كساني است كه در حوزه هنري و نشست هفتگي «در حلقه رندان» فعاليت مي كنند، در روزهايي كه طنز و طنزپرداز جايگاه واقعي خود را در جامعه و در ميان رسانه ها ندارند، خود غنيمتي بزرگ است.
برگزاري اين جشنواره مي تواند طنزپردازاني را كه شايد در اين مقطع دلگرمي زيادي براي كار ندارند را به ادامه كار تشويق كند، جداي از آن حضور جوانان طنزپرداز در ميان با تجربه ها و شركت آنها در كارگاههايي كه برگزار مي شود مي تواند به ارتقاي كار آنها و ارتقاي سطح طنز در كشور منجر شود.
بدون ترديد در شرايط مطلوب، طنزپرداز مي تواند به وجدان آگاه جامعه و زبان گوياي مردمي تبديل شود كه گاه خودشان به راحتي نمي توانند حرفشان را بزنند و نقد و نظرشان را بيان كنند.بنابراين و در اين مسير هر كمكي كه بتواند به ارتقاي جايگاه طنز در جامعه منجر شود، بخصوص از ناحيه نهادهاي فرهنگي و هنري قابل تقدير خواهد بود.
اميدواريم كه با حمايتهاي بيشتر اين نهادها و البته سعه صدر بيشتر مسؤولاني كه گاه ممكن است مورد نوازش طنازان قرار بگيرند، طنزپردازان مصداق اين بيت زيباي حافظ شيرازي قرار نگيرند كه:
«رندان تشنه لب را آبي نمي دهد كس
گويا ولي شناسان رفتند از اين ولايت»

 

** مليحه پژمان

اردلان شجاع كاوه بازيگر نام آشناي سينما، تئاتر و تلويزيون كشورمان در سال 1341 در بيرجند متولد شده است. او در رشته بازيگري



و كارگرداني، ليسانس و فوق ليسانس دارد و از سال 1348 پا به اين عرصه گذاشته است.
شجاع كاوه در حال حاضر در كنار بازيگري، تدريس هم مي كند. او در آثار سينمايي و تلويزيوني زيادي كاركرده كه از ميان آنها مي توان به بايكوت، گذرگاه، هراس، پنجاه و سه نفر، دادستان، عمليات كركوك، بر بال فرشتگان، دايره سرخ، آقاي رئيس جمهور، اصحاب كهف، كلانتر، روح مهربان، صاحبدلان، چارخونه و به تازگي سريال «يوسف پيامبر» اشاره كرد.
شجاع كاوه در مورد حضورش در عرصه هنر مي گويد: «7 ساله بودم كه به عرصه بازيگري پا گذاشتم؛ با همان تئاترهاي مدرسه. پس از آن جذب سازمان تبليغات شدم و از طريق اين سازمان در برنامه هاي متفاوتي حضور پيدا كردم و از آن دوره تاكنون نقشهاي متفاوتي را تجربه كرده ام كه هر كدام شرايط خاصي داشته اند. اما آنچه برايم اهميت داشته و دارد، ماندگاري و تأثيرگذاري نقشهايم است.»
مي گويم مردم شما را بيشتر با نقشهاي جدي و يا منفي مي شناسند اما چطور شد در طنز چارخونه ظاهر شديد؟
مي گويد: «چارخونه اولين كار طنز من به شكل روتين بود كه پيش از اين هم در برخي كارهاي تئاتر اين فضا را تجربه كرده بودم، ولي «چارخونه» بسيار متفاوت بود. خود من هم فضاي طنز را دوست دارم و به همين دليل نقش داماد خانواده را قبول كردم.»
اما اين روزها اردلان شجاع كاوه را با نقشي بسيار متفاوت در سريال «يوسف پيامبر» مي بينيم.
از او در مورد حضورش در اين سريال و ايفاي نقش «فرشته وحي» مي پرسم كه مي گويد: «من علاقه زيادي به كتابهاي تاريخي دارم و همين علاقه باعث گرايش من به كارهاي تاريخي شده است. سالها پيش در سريال «مردان آنجلس» در يك نقش تاريخي ظاهر شدم كه همين تجربه و كار كردن در گروه آقاي سلحشور باعث شد در سريال يوسف پيامبر(ع) هم نقشي متفاوت داشته باشم».
مي پرسم حالا چرا نقش فرشته وحي؟ !شجاع كاوه با مكثي كوتاه مي گويد: «مگر چه اشكالي دارد نقش منفي ها هم يك روز متحول شوند و با يك نقش مثبت كه چه عرض كنم، با نقش فوق مثبت در قاب تصوير جاي بگيرند؟ !مگر نقش منفي ها دل ندارند؟!.. .»
شجاع كاوه دوباره مكثي مي كند و در ادامه مي گويد: «البته از شوخي كه بگذريم، زماني كه اين نقش به من پيشنهاد شد، كمي در پذيرش آن دچار ترديد شدم، اما پس از مدتي فكر كردن در مورد اين نقش، سرانجام قبول كردم، چون برايم يك تجربه تازه بود. گذشته از همه اين مسائل بازيگر بايد خودش را با نقشهاي متفاوت محك بزند. اين روزها هراز گاهي كه با مردم برخورد مي كنم، به من مي گويند، اصلاً اين نقش به تو نمي آيد؛ من به اين نظريات اهميت مي دهم، زيرا نظر بيننده برايم بسيار محترم است. اما قبول كنيد كه بازيگر بايد تجربه هاي تازه اي داشته باشد تا در يك نقش راكد نماند. هر چند من در عرصه كسب تجربه هنوز در ابتداي راهم.»
وي در ادامه مي افزايد: «ظاهر شدن در نقشهاي خاص تاريخي بسيار دشوار است، چون هيچ كس ما به ازاي انساني يا وجودي اين شخصيت ها را نديده است. درست مثل «فرشته وحي» كه تصويري در كتابهاي تاريخي و ديني از آن نداريم و اين نگاه و خلاقيت كارگردان است كه به اين شخصيت تصوير مي دهد. در هر صورت آثاري مثل سريال «يوسف (ع)» گذشته از افت و خيزهايش بيشتر براي ارايه اطلاعات تاريخي به مردم است و تغيير دادن نگاه و ذائقه مخاطبي كه با آثار سينمايي رنگارنگي در روزگار حاضر، رو به روست.به نظر من هر سريال يا اثر سينمايي بدون ترديد كاستي هايي دارد، اما جسارت پرداختن به آثار سخت، علاقه و توجه ويژه مي خواهد.»

 

مراسم بزرگداشت روز شعر و ادب پارسي با تأخير از شهريورماه و بدون حضور و تقدير از پديدآورندگان شعر و ادب پارسي و دارندگان مدرك معادل هنري، در هفته كتاب برگزار شد.

 

* حميد رضا شكار سري
«اين هم بهار بيست و نهم/ خسته از بيداري چشمانم/ دراز كشيده ام در خياباني بلند/ چشم به راه چهل سالگي/ چشم به راه يكي كه بيايد و بيدارم كند»




« علي محمد مؤدب»
شاعر از خوانندگان شعرش چه انتظاري دارد؟ بهتر است بپرسيم شاعر از مخاطبانش انتظار دارد كه شعرش را چگونه بخوانند؟ بر خلاف آنچه فرماليستها معتقدند خالي الذهن بودن مخاطب هنگام رويا رويي با شعر نه تنها به نفع خوانش آن نيست بلكه گاه آن را به طور كامل ناخوانا مي كند. (و اصلاً مگر مي توان ذهن خالي را موجودي واقعي دانست؟!)درست در نقطه مقابل نيز بر خلاف نظريه دريافت كلاسيك، خوانش يك شعر هرگز به معني تأويل آنچه شاعر به هنگام سرايش اثر در ذهن داشته است، نيست، زيرا هرمنوتيك مدرن در خلاف جهت هرمنوتيك كلاسيك اصولاً به قطعيت تأويل (هر تأويلي، حتي تأويل خود شاعر، اما اين بار در نقش مخاطب!) معتقد نيست.در اين بين با اذعان به اين كه در هر صورت معنايي را كه خواننده فعالانه از يك متن ادبي استناد مي كند، در چارچوب حدودي است كه خود متن تحميل مي كند، مي توان انتظار معقول شاعر از مخاطبش را در اين موارد ذكر كرد:
- احاطه نسبي بر گفتمان حاكم بر شعر دوران سرايش شعر مورد نظر
- احاطه نسبي بر موازين گذشته و اكنون قالب شعر مورد نظر
- احاطه نسبي بر بافت تاريخي- جغرافيايي مورد نظر شعر
- احاطه نسبي بر سابقه و روند تحول شعري شاعر
بديهي است كه در مورد هر شعر مورد يا تركيبي از موارد مذكور در خوانش شعر به كار مي آيند.
«چهل سالگي» كليد فهم شعر «علي محمد مؤدب» است. بيداري در چهل سالگي، بي ترديد مخاطب را به بافت تاريخي خاص ارجاع مي دهد و البته به بافت جغرافيايي خاصي (سال چهلم پس از عام الفيل و غار حرا). شاعر با اين ارجاع و از طريق مقايسه اي مع الفارق، انتظار بيداري راستين را مي كشد. در نظر اول كلمه «چشمانم» حشو به نظر مي رسد اما وقتي در انتهاي شعر بيداري راستين طلب مي شود، «بيداري چشمان» در حقيقت ديگر بيداري نيست و خواب/ مرگي با چشمان باز محسوب مي شود.
شاعر بيست و نه ساله ما خسته از خواب/ مرگ بيست و نه ساله خويش، در منطقي شاعرانه با قياسي فاخرانه به انتظار بيداري در يازده سال بعد مانده است.آيا براي اين انتظار لزوماً بايد در خياباني بلند دراز كشيد؟!
* مرده هاي حرفه اي- علي محمد مؤدب- هزاره ققنوس- 1384- صفحه 127

 

فيلم «ذره اي آرامش» ركورد فروش آغازين فيلمهاي «جيمز باند» را در آمريكاي شمالي مي شكند.




به گزارش ايسنا، فيلم «ذره اي آرامش» جديدترين قسمت از سري آثار پليسي «جيمز باند» به كارگرداني «مارك فوستر» است كه با وجود گذشت يك هفته از اكران، ركوردهاي زيادي را شكسته است.
فيلم «ذره اي آرامش» دومين نقش آفريني «دانيل كراگ» در نقش «جيمز باند» است كه چندي پيش با فروش  24/4 ميليون دلاري ركورد فروش آخر هفته يك فيلم را در تاريخ سينماي انگلستان شكست.

 

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي برگزاري ضيافت شام اهل قلم براي 700 مؤلف و مترجم كارت دعوت ارسال كرده بود، كه تنها حدود يك هفتم آنها به اين جشن آمدند.
به گزارش فارس، معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و مؤسسه خانه كتاب شنبه شب جشني را در هتل انقلاب برپا كردند تا از نويسندگان و شاعراني كه درجه هنري گرفته بودند، تقدير كنند.در اين برنامه از هيچ نويسنده و شاعري كه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي درجه هنري گرفته بودند، تجليل نشد.در تالار هتل انقلاب دست كم براي پذيرايي از 350 ميهمان ميز چيده شده بود. با اين حال تعداد شركت كنندگان به يك سوم اين مقدمات و تداركات نمي رسيد.
محسن پرويز علت حضور نيافتن نويسندگان و شاعران را نوعي «اهمال كاري در سيستم اداري» توصيف كرد.
مؤسسه خانه كتاب در حال بررسي علل عدم حضور نويسندگان، شاعران، مؤلفان و مترجمان در ضيافت شام شنبه شب گذشته است.معاون امور فرهنگي وزارت ارشاد تير امسال اعلام كرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به 28 نويسنده و شاعر درجه هنري يك و دو داده است.
بر اساس اعلام روابط عمومي معاونت فرهنگي وزارت ارشاد، محمدرضا سرشار، محمد ميركياني، فيروز زنوزي جلالي، عليرضا قزوه، افسانه شعبان نژاد، راضيه تجار، محمدرضا بايرامي، فريدون عموزاده خليلي و اميرحسين فردي از كساني هستند كه اين درجه ها را گرفته اند. در اين مراسم اغلب دارندگان درجه هنري به هتل انقلاب نيامده بودند.

 

با اين كه «سيمين دانشور» مي گويد امام موسي صدر رمان «سووشون» را به زبان عربي منتشر كرده، اما نزديكان امام موسي صدر از وجود چنين ترجمه اي اظهار بي اطلاعي مي كنند.
به گزارش فارس، چندي پيش گفتگويي از سيمين دانشور، نويسنده 87 ساله رمان «سووشون» در مجله «گوهران» منتشر شد كه وي در آن از ترجمه اين رمان به زبان عربي به قلم امام موسي صدر خبر داده بود.
دانشور با ذكر خاطره اي از ديدار با امام موسي صدر گفته بود كه يك روز امام موسي صدر به ديدن دانشور آمده و اين ترجمه را براي وي آورده بود.
دانشور در گفتگو با فارس، وجود ترجمه امام موسي صدر را از سووشون خود، تأييد كرد و گفت: اين ترجمه سالها پيش در لبنان و توسط نهضت امل منتشر شده است.با اين حال خانواده امام موسي صدر، از جمله حورا صدر، دختر امام موسي صدر، از وجود چنين ترجمه اي اظهار بي اطلاعي مي كنند. «سووشون» تا كنون به دهها زبان دنيا، از جمله عربي، ترجمه شده است. اما آن چه مهم است، فارغ از كيفيت ترجمه امام موسي صدر، توجه وي به يك اثر ادبي است.

 

«علي مصفا» ضمن تكذيب برخي شايعات و سخنان نقل شده از وي در سايتها و رسانه ها، گفت: ارتباط بين آتش سوزي «سينما جمهوري» و مسايل سياسي بسيار بعيد است.
علي مصفا، بازيگر سينما و مالك بخشي از «سينما جمهوري» در گفتگو با فارس گفت: در چند روز گذشته و پس از آتش سوزي «سينما جمهوري»، از سوي رسانه ها اخبار متناقضي در مورد اظهارات من پخش شده است كه چاره اي جز تكذيب آن ندارم.
وي ادامه داد: همچنين شايعه شده كه چند روز قبل از آتش سوزي «سينما جمهوري» افراد ناشناسي به اين سينما آمده اند و عكسهايي را كه در اين سينما بود پاره كرده اند كه اين موضوع نيز صحت ندارد.
وي در ادامه گفت: هنوز منتظر پاسخ نهايي سازمان آتش نشاني و اعلام دلايل آتش سوزي «سينما جمهوري» هستيم، اما من از همه خواهش مي كنم كه از گمانه زني در مورد دليل اين آتش سوزي بپرهيزند چون اين موضوع به ضرر سينماست و در حال حاضر مهمترين اصل براي ما، آينده سينما جمهوري است.
مصفا در پايان تصريح كرد: به نظر من، احتمال ارتباط بين آتش سوزي «سينما جمهوري» و مسايل سياسي بسيار بعيد است.

 

«ناصر تقوايي» از برپايي نمايشگاه عكسهايش در آذرماه خبر داد.
«ناصر تقوايي» در گفتگو با خبرنگار فارس، اظهار داشت: اين روزها در تدارك چاپ عكسهايم هستم تا آنها را براي نمايشگاه عكس كه در آذرماه برپا خواهد شد، آماده كنم.وي افزود: هنوز با گالري خاصي براي برپايي نمايشگاه به قطعيت نرسيده ام، البته صحبتهايي شده است كه تا اين لحظه قطعي نيست.

 

دومين جشن كانون برنامه ريزان و دستياران كارگردان سينماي ايران امروز در خانه سينما برگزار مي شود.دراين مراسم پيام داريوش مهرجويي قرائت و از تعدادي از پيشكسوتان تقدير مي شود.

 

سي ودومين دوره جشنواره بين المللي فيلم قاهره از 18 نوامبر (28 آبان) با رياست افتخاري «عمر شريف» بازيگر بين المللي سينماي عرب، آغاز به كار مي كند.
به گزارش ايسنا، از جمله ميهمانان ويژه اين دوره از جشنواره فيلم قاهره مي توان به «سوزان ساراندون»، «گولدي هاون» و «كورت راسل» از سينماي هاليوود، «آنجلا مولينا» از اسپانيا و «چارليز ترون» بازيگر آفريقايي الاصل سينماي آمريكا اشاره كرد.

 

ابراهيم حقيقي - هنرمند طراح و گرافيست - در چهارمين دهه از فعاليتهاي هنري اش با حضور جمعي از هنرمندان و دوستان اش از سوي فرهنگستان هنر تجليل شد.
به گزارش ايسنا، روز شنبه در مراسمي كه از سوي فرهنگستان هنر در مركز نقش جهان برپا شده بود؛ عبدا... فرهادي، محمد احصايي، مصطفي اسداللهي و بهرام كلهرنيا از ابراهيم حقيقي سخن گفتند.