* سهيل اميري

بيست و پنجمين جشنواره فيلم كوتاه تهران بي شك يكي از بدترين دوره هاي برگزاري اين جشنواره محسوب مي شود و اين برخلاف آن چيزي بود كه انتظارش مي رفت.




تيتر روزنامه ها، صحبتهاي دبير جشنواره و تبليغات پيش از جشنواره آمار قابل توجه و قابل تأملي را ارايه مي داد كه متأسفانه تنها در حد آمار باقي ماند.
اكنون از جشنواره فيلم كوتاه تهران به عنوان يكي از اتفاقهاي مهم سينمايي كشور ياد مي شود، بنابراين در نقد و تحليل و تعريف و تفسير اين جشنواره حرف و حديث، زياد گفته اند.من هم در اين جا نه مي خواهم به گفته دبير صفحه، گزارشي تفسيري و نه خبري تحليلي بر اين جشنواره بنويسم كه هر چقدر در سالهاي پيش گفتيم افاقه نكرد!
اين سطور در حقيقت دغدغه شخصي است كه سينماي كوتاه را دوست دارد و به پربارترين و مطرح ترين محفل سينماي كوتاه كه همين جشنواره باشد، عشق مي ورزد.
زماني كه من داخل سينما مي شدم آنكه از سينما خارج مي شد، آرام در گوش شخص كناري اش زمزمه كرد: «چه كسي اينها را مجبور كرده كه چنين فيلمهايي بسازند؟»
و من با خودم انديشيدم چه كسي «آنها» را مجبور كرده كه فيلم «اينها» را انتخاب و پخش كنند؟!نه! مشكل سينماي كوتاه فيلمسازان نيستند كه هنوز سينماي تجربي را از سينماي كوتاه تشخيص نمي دهند؛ مشكل كساني هستند كه...
***
مشكلات جشنواره فيلم كوتاه امسال با وجود اينكه پس از تجربه خوب و موفق جشنواره «سينما حقيقت» برگزار مي شد، آنقدر زياد است كه نمي توان تنها به گوشه اي از آن پرداخت و گذشت.بزرگترين ايرادي كه اين سالها بر جشنواره فيلم كوتاه گرفته مي شود، توجه افراطي مسؤولان برگزاري به كميت فيلمهاست تا كيفيت آنها.
دلايل اصلي افت كيفيت آثار را مي توان در كم توجهي هيأت بازبيني و همچنين مميزي هاي بي جهت (يا به تعبير مسؤولان جشنواره «سياستهاي خاص جشنواره...) است كه باعث مي شود فيلمي كه در جشنواره هاي ديگر داخلي مورد توجه قرار گرفته، در اين جشنواره حتي به نمايش هم درنيايد و اين در حالي است كه فيلمهاي ضعيفي به نمايش عمومي درمي آيند كه حتي ساده ترين قوانين و قواعد سينمايي در آنها رعايت نشده است!
افزايش اين فيلمهاي درجه «ج» و كاهش فيلمهاي قابل توجه (كه در اين جشنواره كمتر از شمار انگشتان يك دست بود) نمايانگر توجه زياد مسؤولان به مقوله كميت و آمار است و جشنواره اي كه از لحاظ كيفي، فيلمهايي را مطرح كند كه به هيچ وجه ارج و ارزش مطرح شدن را ندارند، زمينه ساز بروز مشكلاتي مي شود كه غيرقابل جبران اند:
1- فيلمسازي كه فيلمش در جشنواره مطرح مي شود، حتي اگر جايزه هم نگيرد، غرور كاذب فيلمساز بودنش تقويت مي شود و اين گونه مي شود كه در جلوي در سينما، كسي كه هنوز در ابتداي خط سينماي تجربي است، خود را آماده ساخت فيلم بلندش مي كند.
2- كمبود تكنيك و علم فيلمساز، مخاطب را به جايي مي رساند كه سينماي كوتاه را ناچيز بشمارد و حتي جسارت ورود به آن را بدون نياز به دانش، به خودش بدهد و در نتيجه سطح كمي جشنواره در آينده بالاتر و سطح كيفي نزول بيشتري خواهد يافت.
3- مخاطب را نسبت به سينماي كوتاه دلزده مي كند.
4- در جشنواره اي كه صفت بين المللي را يدك مي كشد، فيلمهاي ايراني نماينده مليت و سينماي ملي ما هستند. نمايش فيلمي كه كارگردانش نه درك درستي از رنگ و نور دارد و نه سواد دكوپاژ و درك صحيحي از خط فرضي، يعني توهين به سينمايي كه در جهان چهره هاي فاخري را معرفي نموده است.
5- ...
6- ...
7- ...
***
هر چند مخالف اين تعريف هستم كه مي گويند سينماي كوتاه بسترساز سينماي بلند است ولي اگر واقعاً به همين تعريف يا شعار هم پايبند باشيم، اين سينماي كوتاه و اين جشنواره فيلم كوتاه همان بستر ساخته شده تاكنون را نيز از بين برده است.

 

* مهدي مرادي

مجموعه شعر « آهوان پير» با عنوان ساده و صميمي اش، بيانگر حركتي است كه شاعر بهمن ساكي در شعر خود در اين جا غزل به امروز رسانده و به نوعي شايد شيوه انديشيدنِ او به قالبي همچون غزل باشد:

 

* زمانيان
اگر علاقه مند و پيگير مطالعه نمايشنامه و هنر تئاتر هستيد، اولين خبر ستون «پشت ويترين» اين هفته را بخوانيد:




* انتشارات نمايش به تازگي دو اثر با محور تئاتر عروسكي به چاپ رسانده و در دسترس علاقه مندان قرار داده است. يكي از اين آثار « زبان عروسك» نام دارد كه توسط «لورنس كومينزه» و «مارك لونسون» نوشته شده و خانم «شيوا مسعودي» آن را ترجمه كرده است.اين اثر شامل پنج بخش با عناوين «از نهالستان تا قربانگاه»، «ميان خيال و واقعيت»، «تئاتر عروسكي ژاپني»، «تئاتر عروسكي عاميانه امروز» و «كارگردان و كارگرداني» است.اثر ديگر اين انتشارات، «عروسكها و نمايش عروسكي» نام دارد. اين اثر توسط «ديويد كورل» نوشته شده و «آزاده نوري» و «همايون فربود» به صورت مشترك اين اثر را ترجمه كرده اند.«معرفي تئاتر عروسكي»، «آناتومي عروسك»، «روشهاي ساخت عروسك»، «كنترل و عروسك گرداني»، «عروسكهاي سايه»، «تكنيكهاي صحنه»، «نور و صدا» و «اجرا» عنوان فصلهاي اين كتاب مي باشند.«زبان عروسك» و «عروسكها و نمايش عروسكي» به تازگي در دسترس علاقه مندان به تئاتر و نمايش عروسكي قرار گرفته است.
* خبر دوم هم مربوط است به چاپ يك مجموعه داستان.محمدرضا صفدري مجموعه داستان «تيله آبي» را به تازگي منتشر كرده است.«تيله آبي» در برگيرنده هفت داستان از برجسته ترين داستانهاي اين نويسنده است. «پريون»، «تيله آبي»، «دلگريخته»، «ديدار خانه»، «دو بلدرچين»، «مويه» و «درخت نخستين» عناوين اين مجموعه داستان است.در پشت جلد كتاب آمده است: «تسلط صفدري به تكنيكهاي داستان پردازي، شناخت ژرفش از باورها و آداب بومي و پيشنهادهاي تازه اش در روايت، او را در زمره شاخص ترين نويسندگان ايران قرار داده است.»




«تيله آبي» را نشر ققنوس به تازگي منتشر كرده و در دسترس علاقه مندان قرار داده است.
* چاپ و نشر ترجمه اي از «سروش حبيبي» خبربعدي اين ستون است.حبيبي پس از اينكه سه اثر از «هرمان هسه» را ترجمه كرده، حالا سراغ «آلفرد آندرش»؛ نويسنده آلماني رفته است.رمان «زنگبار يا دليل آخر» ترجمه ديگري از اين مترجم است كه به تازگي توسط نشر «ققنوس» منتشر شده و در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است.«زنگبار يا دليل آخر» رماني درباره فرار است. فرار كردن از كشوري كه ديگر جاي زندگي نيست و طاقت آدمها را بند آورده و آنها را مجبور كرده كه حتي با به خطر انداختن جانشان، از آن فرار كنند. با اين همه، دليل فرار از چنين كشوري از زبان يكي از شخصيتهاي رمان كه با نام «پسر» درباره اش حرف زده مي شود، جالب است. اين «پسر» كه شانزده سال سن دارد و «هكلبري فين» مارك تواين مي خواند، مي خواهد از آلمان فرار كند، اولاً براي اينكه «در يك» سوت و كور است، ثانياً براي اينكه «دريك» پدرش را كشته و ثالثاً براي اينكه زنگبار وجود دارد، «پسر» كه روزها دنبال دليل سوم يا به عبارتي دليل آخري براي فرارش مي گردد، به اين نتيجه مي رسد كه منطقه زنگبار (منطقه سوت و كوري در آفريقا) هنوز در دنيا وجود دارد.

 

گروه هنر- ارژنگ حاتمي عضو تحريريه قدس (صفحه سوسه) به عنوان يكي از برگزيدگان سومين جشنواره طنز مكتوب معرفي شد.مراسم اختتاميه اين جشنواره با سخنراني حسن بنيانيان و علي معلم دامغاني در سالن انديشه حوزه هنري تهران برگزار و از برگزيدگان آن تقدير شد.در اين مراسم برندگان به شرح زير معرفي شدند:

بخش فيلمنامه(موضوع آزاد): عباس صادقي زويني، حامد تاملي و ايرج افشاري اصل بخش فيلمنامه(ويژه تروريسم): مهرداد صدقي بخش داستان (موضوع آزاد): سميه رشيدي، مهدي ضيغمي نژاد و عباس حسين نژاد
بخش داستان (ويژه تروريسم): فرزين پورمحبي
بخش نثر(موضوع آزاد): حامد تاملي، مهدي كرمي و اميد مهدي نژاد بخش نثر(ويژه تروريسم): ارژنگ حاتمي
بخش شعر(موضوع آزاد): محمد مجتبي احمدي، مهدي استاد احمد، سعيد نوري و جواد زهتاب
بخش شعر(ويژه تروريسم): داوران هيچ يك از شاعران را در اين بخش شايسته دريافت جايزه ندانستند.
در اين مراسم به برگزيدگان اول تنديس جشنواره ديپلم افتخار و 5 سكه بهار آزادي، نفر دوم لوح تقدير چهار سكه بهار آزادي، نفر سوم لوح سپاس و سه سكه بهار آزادي اهدا شد.

خبرهاي كوتاه
* 5 نشان ادبي جلال آل احمد كه طرحي از امضاي اين نويسنده است، شنبه آينده همراه با 110 سكه بهار آزادي به 5 نويسنده ايراني اهدا مي شود.نخستين جايزه جلال آل احمد امسال در بخشهاي داستان بلند، داستان كوتاه، نقد ادبي، تاريخ نگاري و مستندنگاري برگزار مي شود.
* «محسن مخملباف» دايناسور طلايي جشنواره مدارس سينمايي كشور لهستان را از آن خود كرد.بنا بر اين گزارش، جشنواره مدارس سينمايي اروپا كه امسال با نمايش ششصد فيلم كوتاه، بلند و انيميشن كه در شهر كراكف برگذار مي شود، در روز 14 نوامبر با حضور حنا مخملباف و نمايش «بودا از شرم فرو ريخت» آغاز به كار كرد.
* به دنبال انتخاب انتشارات شباويز به عنوان نماينده ملي «بنياد هنر كتاب آرايي آلمان 2008»، اين مؤسسه انتشاراتي مسؤول انتخاب «زيباترين كتاب» ايران در اين مسابقه جهاني شده است.برهمين اساس علاقه مندان به حضور دراين مسابقه مي توانند كتابهاي واجد شرايط خود را كه از دي ماه 1385 منتشر شده و اصالتاً ايراني هستند و از نظر گرافيك، طراحي، تصوير گري و به طور اخص زيباي كلي قابليت ارائه دراين مسابقه بين المللي را دارند، به مؤسسه انتشاراتي فوق تحويل دهند.
* در حالي كه يك سال از برپايي از نمايشگاه «25 سال پوستر تئاتر ايران» مي گذرد و در آستانه جشنواره  بيست و هفتم تئاتر فجر، هنوز خبري از برگزاري مراسم اختتاميه اين برنامه و اعلام برگزيدگان آن نيست.
* «مانوئل دي اوليويرا»، كارگردان پرآوازه سينماي پرتغال يكصدمين سالروز تولدش را با آغاز فيلمبرداري اثر جديدش جشن خواهد گرفت. وي كه روز دوازدهم دسامبر يكصد  ساله مي شود، پيرترين فيلم ساز درقيد حيات سينماي جهان است.
* كامران عدل معتقد است: موفقيت اكسپو عكس در گرو فروش فراگير آن است و فروش آثار مشاهير موفقيتي براي عكاسي ايران نيست.وي درباره برگزاري اكسپو عكس ايران گفت: تعداد بازديدكنندگان از يك نمايشگاه دليل بر موفقيت آن نيست. چرا كه با وجود عكاسان بسياري كه در نمايشگاه شركت كرده اند طبيعي است كه بازديدكنندگان آن هم به نسبت تعداد شركت كنندگان زياد باشد.