|
گروه جامعه - مريم احمدزاده: سرطان در جهان دومين عامل مرگ و مير و در كشور ايران سومين عامل محسوب مي شود.
به اعتقاد متخصصان، در كشور ما سالانه حدود 75 هزار سرطان جديد ثبت مي شود كه اين رقم به آمارهاي بيماران سالهاي گذشته اضافه مي شود و حدود يك چهارم نيز از اين تعداد دچار مرگ و مير مي شوند.
در اين راستا خبرنگار ما با سه تن از متخصصان راديوتراپي و انكولوژي (سرطان شناسي) كشور به گفتگو پرداخته كه حاصل آن را مي خوانيد:
* وضعيت سرطان در كشور
دكتر قوام نصيري، عضو كميته راهبردي راديوتراپي و انكولوژي وزارت بهداشت در گفتگو با خبرنگار ما در اين زمينه اظهار داشت: شايع ترين سرطانها در كشور سينه، دستگاه گوارش، سر و گردن و پروستات است كه در اين راستا كنگره هاي كشور با حضور استادان داخلي و خارجي براي آشنايي با دستاوردهاي علمي جديد و مراكز علمي جهان و مقايسه درمان انواع سرطانها در مراكز داخل و خارج كشور برگزار مي شود كه چندي پيش نيز كنگره كلينكال انكولوژي در مشهد با حضور استادان آمريكايي و اروپايي در مورد سرطانهاي شايع برپا شد.
وي شايع ترين سنين سرطان و انواع آن را چنين برشمرد: در سنين بالاي پنجاه سال علاوه بر سرطانهاي شايع ما شاهد سرطان دستگاه هاي ادراري، گوش و حلق و بيني نيز هستيم و اين سرطان در كودكان زير 10 سال شامل خون، تومورهاي بدخيم استخوان و كليه مي باشد.
دكتر سيد اميرآل داود نيز سرطانهاي شايع را برشمرد و افزود: سالانه در جهان حدود 10 ميليون سرطان جديد ثبت مي شود و پيش بيني هاي علمي نشان مي دهد كه اين بيماري در كشورهاي در حال توسعه با روند چشمگيري رو به افزايش است و متأسفانه كشور ايران با توجه به دارا بودن جمعيت جوان در سالهاي آينده با مشكلات عديده اي مواجه خواهد شد و آمار بيماران سرطاني در كشور روند رو به افزايشي خواهد داشت.
دكتر آذر فاني پاكدل نيز افزود: سرطان بيماريي است كه بار عظيم مالي و جاني بر دوش مردم كشورمان گذاشته است. بيمار از لحظه تشخيص اوليه بايد روند تشخيص تخصصي، درمانها، اشعه درماني، حمايتهاي تغذيه اي و پرستاري را طي كند و اين پروسه در مجموع صدمات فراواني را بر پيكره جامعه و خانواده وارد مي آورد كه نياز به توجه و حمايتهاي خاص دارد.
* تشخيص سرطان
دكتر محمدرضا قوام نصيري، به روش باليني تشخيص اشاره كرد و افزود: تا زماني كه در بيمار علايم باليني سرطان مشاهده شود، تعداد سلولهاي سرطاني، متجاوز از ميليونها و ميلياردها خواهد شد و اين در حالي است كه گاهي سلولها كمتر از يك ميليون و يا كمتر از چند صد هزار در بدن منتشر مي شود و اين امر ايجاد اشكال مي كند.
وي افزود: سلولهاي سرطاني ترشحات غيرطبيعي وارد خون مي كند، اما به جز سرطان پروستات كه به وسيله اندازه گيري آنتي ژن در خون امكان تشخيص وجود دارد، ديگر سرطانها اين امكان را ندارند و اگر اين امكان تشخيصي در آتيه ميسر شود به بهبود بيماران و تشخيص زود هنگام و معالجه سريع آنان كمك شاياني خواهد كرد.
دكتر آل داود، به تكثير غيرقابل كنترل سلولها در يك عضو بدن اشاره كرد و افزود: اين تكثير غيرقابل كنترل به صورت روزافزون به رشد و تكثير خود ادامه مي دهد و بزرگ مي شود و اين تكثير از طريق جريان خود به ساير اعضاي بدن منتشر و منتقل شده و سرطان در آنجا نيز رشد مي كند. اين گونه از توده ها را توده هاي سرطاني تشخيص مي دهند، اما توده هايي كه بافت چربي دارند و در اصطلاح عامه خوش خيم هستند، هيچ ارتباطي با سرطان ندارند.
وي برخي علايم سرطان را برشمرد و افزود: هرگونه ترشح غيرطبيعي بدن، هر توده اي كه قبلاً وجود نداشته است، هرگونه تغيير صدا، نحوه غذا خوردن، اجابت مزاج، رشد غيرطبيعي اعضا بدن حتي اگر هيچ دردي ندارند، بايد براي تشخيص بيماري به پزشك مراجعه كنند.
وي اضافه كرد: راه تشخيص سرطان از طريق غربالگري است. سرطانهاي مختلف راههاي تشخيصي متفاوتي نيز دارند، مثلاً سرطان پروستات از طريق PSA در خون است و يا سرطان سينه از طريق نمونه برداري است.
دكتر قوام نصيري، رئيس مركز تحقيقات سرطان به اصل عمده در درمان يعني تشخيص زودهنگام اشاره كرد و افزود: تشخيص و درمان در مراحل ابتدايي بيماري درصد مرگ و مير را بسيار پايين مي آورد و هزينه هاي درماني را نيز كاهش خواهد داد.
وي به مراحل درماني اشاره كرد و افزود: براي يك بيمار گاهي چند نوع درمان در نظر گرفته مي شود، مثلاً هم جراحي انجام مي شود و هم براي كنترل درمان از شيمي درماني يا راديوتراپي (استفاده از پرتو) استفاده مي شود.
دكتر آل داود مهمترين و اصلي ترين راه درمان را ارتقاي فرهنگ مردم و اطلاع رساني كافي در مورد سرطان دانست و افزود: سرطان بيماريي است كه در مراحل اوليه تشخيص امكان موفقيت بالايي دارد و هنگامي كه نشانه هاي اوليه بروز كرد حتماً بايد تحت درمان قرار گيرد.
وي اضافه كرد: همانگونه كه همه مطلع هستند، علاوه بر روشهاي سه گانه درمان يعني جراحي، شيمي درماني و راديوتراپي، بيمار بايد مورد حمايتهاي اجتماعي از طرف خانواده و نهادهاي اجتماعي قرار گيرد.
دكتر فاني پاكدل سرطان را پايان راه ندانست و افزود: اين امري است اشتباه كه بيماران مي پندارند كه سرطان علاج ناپذير است. در بسياري از موارد سرطان كاملاً درمان مي شود و در مراحلي كه درمان قطعي نيست و درمانها براي طول عمر بيشتر بيماران تجويز مي شود و اگر هيچ درماني نباشد، اقدامهاي حمايتي از نظر جسمي و روحي براي بيمار انجام مي پذيرد.
وي به درمان حمايتي به عنوان عامل اساسي درمان اشاره كرد و افزود: درمان حمايتي بايد از اولين مراحل مراجعه به پزشك و طي روند مراجعات بعدي براي آزمايشها و معالجات صورت پذيرد. برخي بيماران به علت ترس از مواجه با واقعيت درمان خود را به تعويق مي اندازند كه اين امر منجر به درمان ديرهنگام و علاج ناپذيري بيماري خواهد شد.
وي به مراحل بعدي درمان پس از تشخيص اشاره كرد و افزود: برخي افراد پس از مرحله برخورد با بيماري دچار انكار، خشم و افسردگي مي شوند كه مجدداً نياز به حمايتهاي معنوي، علمي و خانوادگي دارد و اين امر لزوم درمانهاي حمايتي را بيشتر آشكار مي سازد.
دكتر آذر فاني پاكدل متخصص انكولوژي اشاره كرد: در مرحله درمان نبايد از عوارض آن چشم پوشي كرد و اين حق مسلم بيمار است كه از عوارض و نوع درمان خودآگاهي داشته باشد.در اين مرحله بيمار آماده مقابله با عوارض درمان خواهد بود و از تبعات منفي روحي و جسمي در مواجهه با عوارض جلوگيري خواهد شد.
وي به نقش اساسي و مهم خانواده در حمايت از بيماران اشاره كرد و افزود: خانواده ها بايد با حمايت رواني خاص از بيمار پرستاري كنند تا تحمل بيماري و درمان و عوارض ناشي از آنها براي فرد سهل تر شود و در مراحلي كه بيماري به مراحل پيشرفته و علاج ناپذير رسيده است، بايد از درمانهاي تسكيني مانند ضد دردها، آرام بخشها، مكملهاي غذايي و مشاوره رواني بهره برد تا فرد بقيه زمان باقي مانده عمر خود را به راحتي سپري كند و با اطلاع از وضعيت خود، براي زمان باقي مانده عمر خود تصميمات و كارهايش را انجام دهد.
* مشكلات بيماران
دكتر قوام نصيري عمده ترين مشكل بيماران را گراني درمان دانست و افزود: در حال حاضر براي بيماران از طرف دولت درمانهاي ارزان قيمت در نظر گرفته نشده است و هزينه هاي گزاف درمان از توان اكثر بيماران خارج است كه اين امر حمايت دولت را مي طلبد.
وي اظهار داشت: در حال حاضر دستگاه هاي درمان گر بسيار گران هستند و از آن سو داروهاي شيمي درماني نيز گران هستند، بخصوص داروهاي جديد كه تحت پوششهاي بيمه اي نيستند.
اين داروها در بازار عرضه مي شود، اما هنوز وارد فارموكوپه وزارت بهداشت نشده است و گاهي قيمتهاي هر عدد از آنها بين چند صد هزار تومان تا يك ميليون هم مي رسد كه برخي بيماران از درمانهاي چندين دارويي بايد استفاده كنند و هزينه هاي شيمي درماني آنها در هر دوره تا 10 ميليون تومان هم مي رسد كه اين شيمي درماني بايد بين چهار تا 6 مرحله تكرار شود.
دكتر آل داود به مشكلات شخصي بيماران اشاره كرد و افزود: داروهاي شيمي درماني با اينكه وارد كشور مي شوند، اما هزينه هاي گزافي بر دوش خانواده ها و بيماران تحميل مي كند كه بسياري از بيماران براي تهيه آنان مشكل دارند. اين داروها را نمي توان با بيمه هاي معمولي تهيه كرد و بايد بيمه هاي مكمل و خاص براي پوشش بيمه اي اين قبيل داروها تشكيل شود و بايد همانند بيماران پيوندي، تالاسمي مورد حمايت قرار گيرند و شامل بيماريهاي خاص شوند.
دكتر آذر فاني پاكدل نيز عمده ترين مشكل بيماران را در بخش دولتي، مشكل مالي دانست و افزود: نبود مراكز تخصصي در شهرستانها، بار مالي فراوان، هزينه هاي اياب و ذهاب و اسكان و از كارافتادگي را بر دوش خانواده ها تحميل خواهد ساخت و داروهاي جديد نيز براي اكثريت بيماران جامعه قابل دسترسي نيست.
* كمبود دستگاه هاي راديوتراپي
دكتر محمدرضا قوام نصيري مهمترين كمبود را در بخش درماني عنوان كرد و اظهار داشت: اكنون از دستگاه هاي راديوتراپي جديد اروپايي و آمريكايي در كشور كمتر بهره مي بريم. از سال 85 وزارت بهداشت بر اين امر تأييد ورزيد تا پنج مركز دانشگاهي ايران كه دستيار تخصصي تربيت مي كنند، به اين دستگاه مجهز شوند و از آن در بهبود بيماران بهره جويند كه اين امر با تخصيص اعتبارات لازم هنوز محقق نشده است و اميد است در آتيه نزديك اين دستگاه ها وارد كشور شود و در مراكز درماني مورد بهره برداري قرار گيرد.
دكتر سيدامير آل داود متخصص انكولوژي (سرطان شناسي) به نبود پزشكان متخصص كافي در سراسر كشور اشاره كرد و افزود: در حال حاضر متخصص كافي در كشور وجود ندارد و شهرهاي دور نيز از داشتن اين پزشكان بي بهره اند و تمركز متخصصان در شهرهاي بزرگ و بيمارستانهاي خاص است كه اين امر معضلات فراواني به همراه دارد و بايد با پرورش پزشكان متخصص و استقرار آنها در سراسر كشور، علاوه بر كم شدن هزينه هاي اقامت و رفت و آمد بيماران، در تشخيص زودهنگام بيماري و كمك در درمان آنان تلاش شود.
وي اظهار داشت: از ديگر معضلات بايد به نبود امكانات و تجهيزات كافي پزشكي اشاره داشت، به خصوص دستگاه هاي پرتودرماني كه اكنون كمبود آن باعث سردرگمي و اتلاف وقت بيماران و به يك مشكل اساسي در كشور تبديل شده است.
دكتر فاني پاكدل به كمبود فضاهاي فيزيكي كافي اشاره كرد و افزود: علاوه بر كمبود فضاهاي فيزيكي بيمارستانهاي تخصصي كه منجر به ازدحام جمعيت مي شود، كمبود تختهاي بيمارستاني نيز گاه منجر به معطلي چند روزه بيماران براي نوبت درمان راديوتراپي مي شود و همانطور كه اشاره شد، اين امر هزينه هاي ديگري را براي بيماران به بار خواهد آورد.
وي اظهار داشت: كمبود دستگاه هاي جديد راديوتراپي و دستگاه هاي تصويربرداري از ديگر مشكلاتي است كه در بخش دولتي بيشتر احساس مي شود. مراكز دولتي به دليل ناتواني در خريد اين تجهيزات در مضيقه هستند و اين امر در ميزان پذيرش بيماران و سرعت درمان خلل ايجاد مي كند كه اين موضوع حمايت ويژه دولت را مي طلبد.
* سرطان پايان راه نيست
پزشكان معتقدند كه اگر بيمار در مراحل ابتدايي به پزشك مراجعه كند و روند درمان را به صورت كامل طي نمايد، تا نود درصد درمان خواهد شد. مردم بايد بدانند سرطان غول بيماريها نيست و نبايد از آن هراسيد و در درمان آن تعلل و يا كوتاهي كرد. سرطان فقط يك بيماري مانند ساير بيماريهاست كه بايد درمانهاي خاص خودش را طي كرد تا به بهبودي كامل دست پيدا كرد. البته در كنار مراجعات بيماران، نمي توان از هزينه هاي گزاف درمانها بخصوص داروهاي جديد، نبود دستگاه هاي درمانگر كافي، نبود مراكز تخصصي در سراسر كشور بخصوص شهرهاي كوچك و عدم پوشش بيمه اي مناسب غافل شد. بهبودي اين بيماران در گرو حمايتهاي مالي دولتي است تا بتوانند به راحتي در جاده سلامت گام بردارند. |
