|
سندرم روده تحريك پذير (I B S) يكي از شايع ترين اختلالات است كه خيلي از مردم در مورد آن راحت صحبت نمي كنند.سندرم روده

تحريك پذير با دردهاي شكمي و پيچش شكم و تغييرات در عملكرد روده ها از جمله نفخ، گاز، اسهال و يبوست همراه است؛ مشكلاتي كه خيلي از مردم دوست ندارند در مورد آن سخن بگويند. ساليان درازي، سندرم روده تحريك پذير را به عنوان يك مشكل رواني و روحي مي دانستند تا اينكه آن را بيماري جسمي در نظر بگيرند.حدود يك نفر از هر 5 آمريكايي بالغ به سندرم روده تحريك پذير مبتلا هستند. براي خيلي از افراد، علايم و نشانه هاي سندرم روده تحريك پذير ملايم است. فقط درصد كمي از افراد با سندرم روده تحريك پذير داراي علايم و نشانه هاي شديد هستند.خوشبختانه برعكس بيشتر بيماريهاي وخيم روده اي مانند «كوليت زخمي» و بيماري «كرون» سندرم روده تحريك پذير موجب التهاب و تغييرات در بافت روده يا افزايش خطر سرطان روده و مقعد نمي شود. در خيلي از موارد، مي توان سندرم روده تحريك پذير را با مديريت خوب غذايي، شيوه زندگي و استرس كنترل كرد.
***
علايم ونشانه هاي سندرم روده تحريك پذير مي تواند به طور وسيعي از فردي به فرد ديگر متفاوت باشد و اغلب شبيه به ديگر بيماريهاست.
شايع ترين آنها عبارتند از:
- درد شكمي يا دل پيچه
- احساس باد كردن
- گاز(نفخ شكم)
- اسهال يا يبوست- افراد با سندرم روده تحريك پذير ممكن است به صورت متناوب اسهال و يبوست باشند.
- مخاط در مدفوع
مانند خيلي از افراد، شما ممكن است علايم و نشانه هاي ملايم سندرم روده تحريك پذير داشته باشيد.بعضي اوقات اين علايم مي توانند باعث ناتوان كردن بيمار شوند. در برخي موارد، شما ممكن است علايم و نشانه هاي شديد داشته باشيد كه به خوبي به درمان دارويي پاسخ نمي دهند؛ چون نشانه هاي سندرم روده تحريك پذير مي تواند همراه با ديگر بيماريها باشد، بهتر است كه با پزشك خود در باره نشانه ها آن صحبت كنيد.
براي اغلب افراد، سندرم روده تحريك پذير يك بيماري مزمن است، اگر چه در زمانهايي علايم و نشانه ها بدتر شده و زمانهايي آنها بهبود يافته و كاملا ناپديد مي گردند.
*علل
هيچ علت شناخته شده اي كه موجب سندرم روده تحريك پذير شود، وجود ندارد. ديواره روده ها پوشيده از با لايه هايي از ماهيچه هستند كه منقبض و منبسط مي شوند و غذا را از معده به داخل روده ها و به مقعد هدايت مي كنند.
به صورت طبيعي، اين ماهيچه ها در نظمي هماهنگ منقبض مي شوند، اما اگر شما به سندرم روده تحريك پذير مبتلا باشيد، انقباضات شديد تر و طولاني تر از طبيعي است. غذا به داخل روده ها سريعتر مي رود، ايجاد گاز كرده، باد كردن و سبب اسهال مي شود.در برخي موارد، عكس آن رخ مي دهد. عبور غذا آهسته شده، و مدفوع سخت و خشك مي شود.
برخي محققان بر اين اعتقاد دارند كه سندرم روده تحريك پذير با تغييراتي در عصبها- كه كنترل حس يا انقباضات ماهيچه هاي روده مي شود- ايجاد مي گردد. برخي ديگر اعتقاد بر اين دارند كه سيستم عصبي مركزي ممكن است بر روده بزرگ تأثير داشته باشد. زنان دو برابر مردان به سندرم روده تحريك پذير مبتلا مي شوند و تغييرات هورموني چنين تأثيري دارند. همچنين، خيلي از زنان در يافته اند كه علايم و نشانه ها اين بيماري در خلال يا اطراف عادت ماهيانه بدتر مي شوند.
* برخي دردسر سازها، نه همه
به دلايلي كه هنوز مشخص نيست، اگر شما سندرم روده تحريك پذير داريد، واكنش شديدتري به تحريكات نشان مي دهيد كه ديگر افراد را دچار دردسر نمي كند. انگيزاننده هاي سندرم روده تحريك پذير مي تواند دامنه اي از گاز يا فشار در روده به اغلب غذاها، داروها يا هيجانات باشد. براي مثال:
- غذاها. خيلي افراد فهميده اند كه علايم و نشانه هاي آنها بدتر مي شود. به عنوان مثال، شكلات و شير ممكن است موجب يبوست يا اسهال شود. در يك بررسي تقريبا 2 نفر از 3 نفري كه سندرم روده تحريك پذير دارند، احساس آلرژي به غذا يا عدم تحمل آن را مقصر در سندرم روده تحريك پذير مي دانند. نقش حساسيت غذايي يا عدم تحمل در سندرم روده تحريك پذير بخوبي مطالعه نشده نه تنها غذا مي تواند يك انگيزاننده باشد، بلكه روند خوردن نيز ممكن است برانگيزاننده باشد چون جويدن مي تواند روده بزرگ را تحريك كند.
اگر شما عمدتاً بعد از خوردن محصولات لبني، غذا با كافئين، يا آدامسها و شكلاتهاي بدون قند دچار دل پيچه مي شويد، ممكن است سندرم روده تحريك پذير باشد.
استرس. افراد با سندرم روده تحريك پذير در خلال اتفاقات هيجان آور، مانند يك تغيير در كارهاي روزمره يا احتياجات خانوادگي علايم و نشانه هايشان بدتر و بيشتر مي شود.
بيماريهاي ديگر. اغلب اوقات بيماريهاي ديگر مانند اسهال عفوني مي تواند موجب تشديد سندرم روده تحريك پذير شود.
*عوامل خطر
سندرم روده تحريك پذير در حدود سن 20 سالگي شروع مي شود. در كل، 2 تا 3 برابر زنان بيشتر از مردان اين وضعيت را دارند. اغلب افراد با سندرم روده تحريك پذير اعلام مي كنند كه ديگر اعضاي خانواده شان نيز اين وضعيت را دارند كه احتمالاً يك علت احتمالي ژنتيكي است.
*چه زماني به پزشك نياز است
اگر چه يك پنجم بزرگسالان آمريكايي علايم و نشانه هاي سندرم روده تحريك پذير دارند، كمتر از نيمي از آنها در جستجوي كمك پزشكي هستند. اگر تغييرات مزمن در حركات روده يا ديگر نشانه هاي سندرم روده تحريك پذير داريد، به پزشكان مراجعه كنيد.
پزشك شما ممكن است راه هايي را براي كم كردن نشانه ها و علايم سندرم روده تحريك پذير به شما پيشنهاد كند. پزشك همچنين مي تواند به شما كمك كند تا از عوارض جانبي اسهال مزمن جلوگيري كنيد.
*غربالگري و تشخيص
تشخيص سندرم روده تحريك پذير به تاريخچه پزشكي و معاينه باليني بستگي دارد. پزشك همچنين ممكن است آزمايشهاي راهبردي را توصيه نمايد، شامل آزمايش مدفوع براي بررسي كردن عفونت يا مشكلات سوء جذب، آزمايشهايي كه براي رد ديگر علل انجام مي شوند كه عبارتند از:
- سيگموئيد سكوپي: در اين روش با لوله اي خم شونده و نور دار قسمت پايين روده بزرگ سيگموئيد را مي بينند.
- رودهوسكوپي: در برخي موارد پزشك ممكن است از اين آزمايش تشخيصي استفاده كند، كه در آن از يك لوله تا شونده و نازك براي ديدن طول روده بزرگ استفاده مي كند.
- سي تي اسكن: سي تي اسكن توليد تصاوير راديوگرافي از مقطع عرضي از اعضاي داخلي مي كند. سي تي اسكن از شكم يا لگن كمك به پزشك در رد كردن ديگر علل نشانه كمك مي نمايد.
- آزمايش عدم تحمل لاكتوز: «لاكتاز» آنزيمي است كه براي هضم مواد قندي كه در فرآورده هاي لبنياتي يافت مي شود، مورد نياز است. اگر اين آنزيم كم باشد، ممكن است مشكلاتي شبيه به آنهايي كه موجب سندرم روده تحريك پذير مي شوند، شامل درد شكمي، گاز و اسهال براي فرد به وجود آيد.س. براي پيدا كردن آيا علت اين نشانه ها شايد نياز باشد پزشك يك آزمايش تنفسي از فرد انجام دهد يا بخواهد شير و فرآورده هاي شيري را براي چند هفته حذف كند.
- آزمايشهاي خوني: بيماري «سيلياك» حساسيت به پروتئين گندم است كه موجب نشانه هايي شبيه به سندرم روده تحريك پذير مي شود. آزمايشات خوني ممكن است به رد كردن اين عارضه كمك كند.
* ملاكهاي تشخيص
به علت اينكه معمولاً علايم جسمي براي تشخيص قطعي سندرم روده تحريك پذير وجود ندارد، اغلب تشخيص اغلب يك روند حذفي است. براي كمك به اين روند، مشخصه هاي تشخيصي ابداع شده، به نام مشخصه «رم»: در براي سندرم روده تحريك پذير و ديگر بيماريهاي كاركردي دستگاه گوارش، روده به نظر سالم مي آيد، اما به صورت طبيعي كار نمي كند كه در اين مشخصه پزشك بيماري فرد را درمان مي كند.بر اساس اين ملاكها، بايد علايم و نشانه هاي معيني قبل از تشخيص پزشك براي سندرم روده تحريك پذير داشته باشيد. مهمترين علايم و نشانه ها، درد شكم و اسهال يا يبوستي است كه حداقل 12 هفته طول مي كشد، اگر چه به صورت متوالي اتفاق نمي افتند. اگر شما حداقل دو موارد زير را داريد، به پزشك مراجعه كنيد.
- تغيير در دفعات يا قوام مدفوع. براي مثال، شما ممكن است داراي يك مدفوع طبيعي و شكل گرفته هر روزه باشيد تا 3 يا بيشتر مدفوع آبكي روزانه. يا شما ممكن است فقط يك مدفوع سخت هر 3 يا 4 روز داشته باشيد.
- پيچش، ضرورت يا احساس اينكه شما نمي توانيد روده خود را كامل تخليه كنيد.
- مخاط در مدفوع.
- باد كردن يا نفخ شكم.
*عوارض
هم اسهال و هم يبوست مي توانند «هموروئيد» را تشديد كنند. همچنين، علايم و نشانه هاي سندرم روده تحريك پذير مي تواند تداخل با كار و ارتباط با دوستان و خانواده شما داشته باشد، و توانايي تان را به زندگي كاهش مي دهد. در مواقعي، شما ممكن است احساس دلسردي يا افسردگي كنيد. |