|
گروه فرهنگي- مصدق: اگرچه در چند سال اخير کشورمان از لحاظ علمي، فناوريهاي زيستي، هسته اي و غيره که در يک نگاه کلي
حاصل تحقيقات دانشگاهي هستند پيشرفت قابل توجهي داشته است با اين حال پژوهش و تحقيقات دانشگاهي در ايران از مشکلات زيادي رنج مي برند که اگر اقدامي جهت رفع آنها صورت نگيرد جلوي رشد و شتاب علمي ما را خواهند گرفت.
* کم توجهي به پژوهشگران جوان
دکتر ستاري رئيس مجتمع آموزش عالي گنبد در گفتگو با خبرنگار ما در خصوص مسايل و مشکلات پژوهش مي گويد: يکي از اهداف دولت نهم رسيدن اعتبارات پژوهشي به دو درصد توليد ناخالص ملي است که اين رقم در گذشته بسيار پايين و زير نيم درصد بود لذا از مجلس و دولت انتظار مي رود که زمينه هاي افزايش بودجه پژوهش دانشگاهي را فراهم نمايند.
وي با اشاره به اينکه متولي اصلي پژوهش در کشور وزارت علوم و تحقيقات و فناوري است و بايد متولي گري اين وزارتخانه را بپذيريم، تصريح مي کند: مشکلاتي در اين رابطه وجود دارد و بعضي از دوگانگي هاي مديريتي در زمينه پژوهش، پژوهشگران را رنج مي دهد.
او اضافه مي کند: دومين موضوعي که پژوهش دانشگاهي را رنج مي دهد کم توجهي به پژوهشگران جوان است که لازم است اين پژوهشگران در دانشگاه ها مورد حمايت بيشتر قرار گيرند.
وي با اشاره به اينکه خروجي پيشرفت کشور از دانشگاه است، تأکيد مي کند: بايد به مسأله پژوهش و تحقيقات در دانشگاه ها به عنوان يکي از کارهاي اساسي در کشور توجه شود.
دکتر ستاري در خصوص جايگاه علمي کشورمان در منطقه و جهان مي گويد: وضعيت ايران در منطقه خاورميانه و بين کشورهاي اسلامي خوب است. ما در بسياري موارد از لحاظ پژوهش در رتبه اول هستيم و در بعضي موارد بعد از ترکيه قرار داريم اما در مقايسه با کشورهاي پيشرفته فاصله زيادي با آنها داريم.
رئيس مجتمع آموزش عالي شهرستان گنبد در همين رابطه با اشاره به اينکه هدف نهايي ما آن است که بتوانيم فاصله مان را در زمينه پژوهش و تحقيقات با کشورهاي پيشرفته کم کنيم، تصريح مي کند: اگر مشکل مديريت پژوهشي و مسأله متولي گري در اين بخش حل شود، مي توانيم با سرعت بيشتري فاصله مان را با اين کشورها کم کنيم.
* رشد پژوهشي دانشگاه ها شتاب دار است
پروفسور قاسم علي زاده افروز رياست دانشگاه مازندران و عضو هيأت علمي گروه رياضي دانشگاه ياد شده رشد پژوهشي کشور را چشمگير توصيف مي کند و مي گويد: اگر وضعيت تمامي دانشگاه ها و مراکز آموزش عالي کشور را مورد بررسي قرار دهيم، مي بينيم طي چند سال اخير رشد پژوهشي شتاب دار است.
در همه بخشها و گرايشها در دانشگاه ها تحصيلات تکميلي داريم و هيچ رشته اي نيست که دوره تحصيلات تکميلي و دکترا در کشور نداشته باشد، که اين خود نشان از رشد پژوهش و تحقيقات دارد.
از طرف ديگر اعتبارات خوبي طي سه، چهار سال اخير به بخش پژوهشي دانشگاه ها تعلق گرفته که همين موضوع زمينه خريد تجهيزات آزمايشگاهي و فرصتهاي مطالعاتي خوبي فراهم آورده است.
علي زاده افروز با اشاره به اينکه آمارها حاکي از آن هستند که در حال حاضر ايران از لحاظ آهنگ حرکت پژوهشي شتابنده ترين آهنگ را در بين کشورهاي دنيا دارد، مي گويد: با اين حال چون از گذشته دور از لحاظ علمي و پژوهشي عقب نگاه داشته شديم با کشورهاي پيشرفته فاصله داريم، اما با توجه به جوانان عاشق تحقيق و پژوهش در دانشگاه ها مي توانيم اين فاصله را جبران نماييم و طبق برنامه تا سال 1404 از لحاظ علمي و پژوهش کشور برتر منطقه و تا 50 سال آينده حرف اول را در دنيا بزنيم.
رئيس دانشگاه مازندران با اشاره به اينکه پژوهشگران با مشکل خاصي روبرو نيستند، اظهار مي دارد: محققان و پژوهشگران توقع دارند تسهيلات و بسترها بهتر برايشان فراهم شود که با شناسايي و رفع موانع روز به روز فرصتهاي بهتري براي آنها آماده مي شود.
وي در خصوص مشکل جزيره اي بودن پژوهش در ايران مي گويد: با توجه به اهتمام ويژه اي که در سالهاي اخير به پارکهاي علم و فناوري و مراکز پژوهشي و تحقيقاتي شده است نواقص و مشکلات پژوهش به سرعت دارد برطرف مي شود.
وي سهم بخش خصوصي در پژوهش و تحقيقات را در حال رشد ارزيابي و تصريح مي کند: يکي از سياستهاي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري حمايت از پژوهش است که در اين راستا حتي وزارت مربوطه به آنهايي که بخواهند در خارج از دانشگاه ها و مراکز آموزش عالي کارهاي پژوهشي و تحقيقاتي انجام بدهند و پارک علم و فناوري داشته باشند را تحت حمايت خود گرفته و اجازه فعاليت به آنان داده است.
وي در خاتمه با بيان اينکه آماري از درصد و سهم بخش خصوصي در پژوهش کشور ندارد، خاطرنشان مي کند: در مجموع بسترها براي تمام پژوهشگران و محققان ايراني در داخل کشور فراهم است.
* سهم پژوهش از توليد ناخالص ملي يک درصد هم نيست
اما دکتر احمد جعفري صميمي، معاون پژوهشي دانشگاه مازندران ارتباط ضعيف دانشگاه با بخش صنعت را يکي از مشکلات مهم پژوهش دانشگاهي ايران مي داند و مي گويد: در دانشگاه هاي ما علم توليد مي شود ولي هنوز تقاضا از پژوهشها و فناوريهاي دانشگاهي از سوي بخش صنعت اعم از بخش دولتي و خصوصي ضعيف است. البته بخش خصوصي در اين زمينه کمي فعال تر مي باشد و مديران صنعت دولتي هنوز به اهميت پژوهش دانشگاهي در کارهايشان پي نبرده اند.
وي موازي کاري دستگاهها رااز مشکلات ديگر پژوهش برمي شمرد و با اشاره به اينکه بايد معاونت پژوهشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري متولي اصلي پژوهش در کشور باشد، اضافه مي کند: اما يک دو سالي است که در کنار معاونت پژوهشي وزارتخانه ياد شده معاون علمي فناوري رياست جمهوري ايجاد شده که بودجه اي که براي اين معاونت اختصاص يافته از بودجه کل دانشگاه هاي کشور بيشتر است.
البته قرار است اين معاونت نقش سازمان و برنامه سابق را ايفا کند، ولي اگر بودجه معاونت علمي فناوري رياست جمهوري با بودجه پژوهشي دانشگاهي يک کاسه شود و زير نظر وزارت علوم، تحقيقات و فناوري باشد سازگاري بيشتري به وجود خواهد آمد.
دکتر جعفري صميمي در رابطه با اعتبارات پژوهشي اظهار مي دارد: قرار بود حداقل سهم پژوهش نسبت به توليد ناخالص ملي تا پايان برنامه چهارم دو درصد باشد که الان حتي به يک درصد هم نمي رسد، لذا تا زماني که فرهنگ پژوهش در بين مديران کشور جا نيفتد ما مشکل اعتبار خواهيم داشت.
معاون پژوهشي دانشگاه مازندران با بيان اينکه شاخصها نشان مي دهند توزيع توليد علم در بين دانشگاه هاي ايران يکسان نيست، مي گويد: در واقع 24 دانشگاه در کشورمان 90 درصد توليد علم را انجام مي دهند.
همچنين سهم دانشکده ها نيز در توليد علم يکسان نيست.
وي در خاتمه اضافه مي کند: سهم بخش خصوصي در پژوهش و تحقيقات نسبت به دانشگاه ها زياد نيست اما در مقايسه با بخش دولتي سهم بيشتري دارند و بهتر عمل مي کنند. |
