تبليغات X
 


صفحه اصلی
سياسي
بين المللي
اجتماعي
اقتصادي
فرهنگي
ورزشي
هنري
حوادث
تاريخ
شهرستانها
قدس امروز
ستونها
اخبار ويژه
نداي آشنا
صفحه آخر
ویژه نامه ها

جستجو

 

  Date : 2009-12-22
  آرشیو | آرشیو PDF | آرشیو نیازمندیها | ارتباط با ما | درباره ما

سه شنبه 1دی ماه 1388


باورها و ضرورتها در شعر آييني ؛ احساس به علاوه انديشه



* کامران شرفشاهي
ادبيات ايران در شمار مقدس ترين جلوه هاي ادبيات جهان است و چه بسيارند اشعاري که با الهام از قرآن کريم، احاديث نبوي و روايات خاندان پاک وحي(ع) سروده شده و در شمار شاهکارهاي ادبيات ايران و جهان محسوب مي شوند.




به گواه تاريخ ادبيات، شعر ايران از ديرباز با مذهب پيوندي عميق و ناگسستني داشته و با گذشت زمان، بر دامنه اين شور و ارادت مقدس افزوده شده است. بخصوص از عصر صفويه به اين سو و توجهي که به شاعران متعهد و دلباخته عترت گرامي رسول اکرم(ص) مبذول شد، شاهد خلق آثار افزونتري در اين حوزه بوده ايم که هنوز نيز با قوت و قدرت فراواني اين راه ادامه دارد.
به عبارت ديگر شعر ديني در سرزمين ما همواره حرکتي رو به جلو و در جهت درک و بيان جلوه هاي تازه اي از دين و معارف الهي داشته است و بويژه شاعران شيعي هيچ گاه در اين طريق از بيان حقانيت و عظمت، کرامات و مظلوميت اهل بيت عصمت و طهارت(ع) باز نايستاده اند.






در مقايسه آثار پيشينيان و جوانان نمي توان تفاوتي قايل شد. عشق به اهل بيت(ع) با رگ و پوست و خون شاعران متعهد شيعه عجين است و سرودن از آن بزرگواران، فراتر از وظيفه و عشقي آسماني است که در دلهاي شاعران خانه دارد.
شاعران پيشکسوت امروز، شاعران جوان ديروزند، و شاعران جوان امروز، شاعران پيشکسوت فردا خواهند بود. البته پيروزي انقلاب اسلامي در ايران موجب شد تا نسلي از شاعران جوان ظهور کنند که با توجه به اعتقادات عميق و باورهاي مذهبي و انقلابي، آثار تازه اي خلق کرده و به ادبيات ديني جان تازه و حيات دوباره اي بدهند.
به همين لحاظ مي توان گفت که با پيروزي انقلاب شاهد خيزش بزرگ و باشکوهي در قلمرو ادبيات ديني بوده ايم که اين جريان همچنان ادامه دارد و شاعران جوان بسياري به اين جريان پيوسته و آثار ارزشمند و قابل تأمل فراواني پديد آورده اند.
در حرکت معاصر شعر ديني، نوآوري هاي متعدد و غيرقابل انکاري، هم در عرصه فرم و هم در عرصه محتوا به وقوع پيوست. به عنوان مثال برخي از قالبهاي شعر فارسي که تقريباً مهجور شده بودند، دوباره احيا شدند و مثنوي، رباعي، دوبيتي و حتي قصيده که از قالبهاي شعر کلاسيک بودند، مجدداً با توان بيشتري وارد ميدان ادبيات شدند، البته با زباني سرشار از تازگي و طراوت و نزديک به زبان مردم روزگار. در بعضي از قالبها مثل غزل، شاهد آفرينش آثاري با مضامين حماسي بوديم، تشبيهات و استعاره هاي نو هم به اين آثار حلاوت و تمايز افزون تري بخشيد و البته خلاقيت ها تنها محدود به قالبهاي کهن شعر فارسي نشد و در قالبهاي شعر نو نيز آثار بسيار ارزنده و دلنشيني خلق شد.
در زمينه محتوا نيز در شعر معاصر رويکردي حماسي و معرفت شناسانه تر حاکم شد و بسياري از شاعران به سمت بيان ناگفته ها و استفاده از سوژه هاي ناب تر و حرکت در فضاهايي که کمتر مورد تکرار قرار گرفته است، پيش رفته و تصويرهاي جديدي را در اين عرصه ارائه نمودند که با حال و هواي زمانه اي که در آن زندگي مي کنيم متناسب تر، صميمانه تر و تأثيرگذارتر است.
آثار خلق شده در طي سه دهه اخير بيانگر اين واقعيت است که بر خلاف تصور برخي از شاعران، قالبها نقش چنداني در موفقيت يا عدم موفقيت يک شعر با مضمون مذهبي نداشته اند، بلکه توانايي شاعر و عمق انديشه و احساس اوست که توانسته موجب آفرينش يک اثر ادبي، با قابليتها و ظرفيتهاي بالا و تأثيرگذار باشد.
مثنوي هاي استاد علي معلم و احمد عزيزي، غزلهاي قادر طهماسبي و عبدالجبار کاکايي، شعرهاي سپيد مرحوم دکتر حسن حسيني و دکتر قيصر امين پور و آثار بسياري از شاعران ديگر که در اين عرصه ها و در قالبهاي مختلف کار کرده اند، اين ادعا را به سادگي اثبات مي کند.
در واقع آنچه بيشتر موجب مقبوليت يک شعر مي شود، اخلاص و دردمندي شاعر است. به قول معروف سخني بر دلها مي نشيند که از عمق دل برخاسته باشد. پشتوانه علمي و ادبي شاعر در مرحله بعد به سراغ شعر مي آيد و نقش خود را به عنوان مکمل ايفا مي کند.
شاعر آييني لازم است، تاريخ صدر اسلام را خوب مطالعه کرده و بشناسد. تعريف يک شعر خوب و اثرگذار احساس به علاوه احساس نيست، بلکه احساس به علاوه انديشه است و لازمه اين مهم مطالعه، تدبر و تعمق در تاريخ است.
علاوه بر اين، مانوس بودن با قرآن کريم و آثار گرانبهايي همچون نهج البلاغه و صحيفه سجاديه، هر يک از اين آثار افقهاي ناب و شگفتي را در پيش روي شاعر مي گشايد و او را در راه حصول به هدفي که دارد، ياري مي رساند.
بسياري از ماندگارترين آثار ادبي، نتيجه اشراف شاعر به تاريخ است. به عنوان مثال مولانا با آگاهي از جنگ خندق و نبرد امام علي(ع) و عمر بن عبدود، مثنوي زيباي «از علي آموز اخلاص عمل» را سروده است و ناآگاهي از تاريخ موجب مي شود تا شاعر در سطح بماند و به کلي گويي رو آورد. از سوي ديگر ممکن است در گرداب تحريف گرفتار شود و با تکيه بر شنيده ها و يا استنباط هاي نادرست، اثري را خلق کند که به لحاظ محتوا هيچ گونه ارزشي نداشته باشد.
شايد به جرأت بتوان ادعا کرد که در هيچ سرزميني به اندازه ايران ادبيات ديني با زندگي مردم عجين نيست. استقبال مردم اين ديار از ادبيات ديني به راستي شگفت و ژرف است. اين استقبال شورانگيز بدون شک از کرامات اهل بيت(ع) است و عالي ترين جلوه آن در مراسم دهه محرم و ديگر مناسبتهاي مذهبي کاملاً قابل لمس است. هر چند که شيعيان همواره دل در گرو محبت خاندان وحي دارند و در تمام اوقات با خواندن يا شنيدن شعري عميق متأثر مي شوند.
شعر ديني، شعر لحظه هاي خلوت عارفانه مردم اين سامان است. شعر ديني تا ژرفاي قلبها نفوذ مي کند و چشمها را به ميهماني زلال ترين اشکها مي برد و انسانها را در راه تزکيه و تهذيب نفس مدد مي رساند.
اين استقبال باشکوه از شعر، نتيجه سفارشهاي نبي مکرم اسلام(ص) و حمايتها و تشويق هاي عترت گرامي آن حضرت است که با مطالعه تاريخ ادبيات اسلام، اين نکته را بخوبي مي توان دريافت. بخصوص پس از واقعه عاشورا، ائمه معصوم(ع) با دعوت از شاعران متعهد، جريان عظيمي را در ادبيات بنيان نهادند تا حماسه مظلوميت سالار شهيدان با زيباترين و رساترين شکل ممکن به مردم و نسلهاي آينده منتقل شود. همچنين اين نکته قابل ذکر است که در تمام طول تاريخ هنر، دلپذيرترين و بالاترين تقديرها و تجليلها از شاعران، مربوط به دوران صدر اسلام است.

  


گپ و گفتي با شوکت حجت مدير دوبلاژ ؛ نوستالوژي روزهاي کودکي



* مليحه پژمان
«شوکت حجت» دوبلور و مدير دوبلاژ صدا و سيما، متولد سال 1345 تهران است.
وي از سال 1363 کارش را به شکل حرفه اي شروع کرده و در حال حاضر مدير دوبلاژ صدا و سيماست. ويژگي صداي او گويندگي تيپ هاي کارتوني و بچه هاي تپل است. از جمله کارهاي او مي توان به: کارتون هاي فوتباليست ها نقش «ايشي»، سفرهاي کومن «سگارو»، دور دنيا در هشتاد روز «نيکوها»، بچه هاي کوه تاراک «آليس» و سريال قصه هاي جزيره «کودکي فيليکس کينگ» اشاره کرد. البته او در کارهاي بسياري به عنوان مدير دوبلاژ حضور داشته و دارد. حتماً براي شما هم جالب است که بدانيد او چطور از اين عالم سردرآورده؟ خودش در اين مورد مي گويد:از دوران نوجواني علاقه بسياري به هنر داشتم و خيلي ها به من مي گفتند فقط به درد دوبلوري مي خوري، چون استعداد و تونايي اش را داري. بعد از اينکه درسم تمام شد، به دنبال علاقه ام مسير را طي کردم؛ تست دادم و پس از گذراندن يک دوره آموزشي فشرده زير نظر اساتيد مختلف، سرانجام کارم را در واحد دوبلاژ راديو شروع کردم و سال 1372 هم موفق شدم به عنوان سرپرست گويندگان انتخاب و در محضر اساتيد و هنرمندان پيشکسوت راديو باشم که تا امروز هم اين همکاري ادامه دارد.مي پرسم اولين بار که صداي خودش را شنيده چه حسي داشته که مي گويد: خيلي تعجب کردم! باورم نمي شد اين صدا، صداي من باشد ولي با تعريف اطرافيانم اين مسأله باورم شد. از آن روز به بعد جاي شخصيتهاي مختلف صحبت کردم که از آن جمله مي توانم به سريالي که در نقش «پاکن ک» صحبت کردم اشاره کنم.اما صحبت کردن جاي شخصيتهاي مختلف چه حسي دارد؟شوکت اضافه مي کند: حس جالبي است! گاهي اردک مي شوي، گاهي ماهي گير، گاهي يک موش و زماني هم در نقش يک پسرک شيطان فوتباليست! به نظر شما جالب توجه نيست؟مي پرسم پيش آمده جاي شخصيتي صحبت کنيد که دوستش نداشته باشيد؟ حجت کمي مکث مي کند و مي گويد: نه، پيش نيامده. چون همه شخصيتهايي که جاي آنها صحبت کرده ام را دوست دارم و اگر غير از اين بود، نمي توانستم خوب صدايم را در آن نقش جاي بدهم.اما بازيگري دشوارتر است يا دوبلوري؟! شوکت در اين باره مي گويد: هر دو مورد دشواريهاي خاص خودشان را دارند. فقط در بازيگري، تصوير و حرکات بدن بازيگر هم به ايفاي نقش کمک مي کنند ولي يک دوبلور بايد از تمام توان و انرژي اش در طراحي صدا کمک بگيرد تا شنونده ها با نقش ارتباط برقرار کنند. به نظرم اين يکي از دشواريهاي دوبلوري است.مي پرسم چه عواملي در موفقيت يک هنرمند تأثيرگذاراست که در پاسخ مي گويد: اول از همه علاقه، استعداد و پس از آن داشتن پشتکار و تلاش و از همه مهمتر روراست بودن با خود و مخاطب. چون اگر هنرمندي خودش نباشد دير يا زود از چشم و ذهن مخاطبان مي افتد و فراموش مي شود.شوکت از شيرين ترين خاطره اش، در اين سالها چنين ياد مي کند: از آنجايي که بيشتر براي کودکان کار کرده ام، دوبله کارتون ها، خاطرات بسياري را برايم رقم زده اند. بخصوص که وقتي پسرانم کوچک بودند، جاي شخصيتهاي محبوب کارتوني آنها صحبت مي کردم و خيلي به ما خوش مي گذشت! حالا هم گاهي به همان صداها آنها را به دوران کودکي شان مي برم.

  


خبر



* چهارمين سوگواره پوسترهاي عاشورايي با معرفي برگزيدگان اين دوره در خانه هنرمندان افتتاح شد.
از ميان 573 شرکت کننده در اين دوره از سوگواره پوسترهاي عاشورايي 18 هنرمند برگزيده شدند که تنها دو هنرمند زن نامشان در بخش تقديريهاي اين دوره به چشم مي خورد.
* جشنواره بيست و هشتم فيلم فجر شاهد حضور تعدادي از کارگردانهاي سرشناس که چند سال از اين جشنواره دور بوده اند، خواهد بود. اگرچه نامهاي بزرگ و متعددي هم در جشنواره امسال غايب اند.
«فرج ا... سلحشور» بعد از 12 سال، «همايون اسعديان» بعد از 9 سال، «شهريار بحراني» بعد از 8 سال، «شهرام اسدي»،«بهروز افخمي»،«داريوش فرهنگ» و «مسعود کرامتي» بعد از 7 سال، «سامان مقدم» بعد از 5 سال، «ابراهيم حاتمي کيا»، «عليرضا رئيسيان»، «مجتبي راعي» و «محمد درمنش» بعد از 4 سال، «داريوش مهرجويي» بعد از 3 سال و «کمال تبريزي» و «پوران درخشنده» بعد از 2 سال با ارائه فيلم به جشنواره دوباره در کنار هم جمع مي شوند.
* محمود اکرامي فر شاعر خراساني از بيمارستان مرخص شد.
* «بريتني مورفي» بازيگر 32 ساله هاليوود بر اثر سکته قلبي درگذشت.
* برنارد هنري لوي دوست فرانسوي و فيلسوف رومن پولانسکي، در مصاحبه با يک هفته نامه فرانسوي گفت بتازگي در کلبه اي بوده است که پولانسکي تحت نظارت پليس سوييس در آن زندگي مي کند.
اين فيلمساز در خانه چوبي اش به کار فيلمسازي مي پردازد و فيلم آخرش «شبح نويسنده» را نيز تدوين مي کند.
پولانسکي پس از 60 روز بازداشت در زندان سوييس به اين خانه چوبي منتقل شد و توسط پليس به دست او دستبندي الکترونيکي وصل شده است تا از خروج او از خانه اش جلوگيري شود.
* انيميشن جديد کمپاني «والت ديزني» به نام «شاهزاده خانم و قورباغه» به دليل انتخاب يک دختر سياهپوست به عنوان کاراکتر اصلي قصه خود، مورد توجه منتقدان و سازمانهاي اجتماعي مدافع حقوق رنگين پوستان قرار گرفته است.
قصه فيلم درباره دوستي يک دختر جوان سياهپوست با يک قورباغه و ورود او به يک دنياي فانتزي و عجيب و غريب است.
* به همراه انتشار دوباره مجموعه هاي شعر «ارغنون» و «زمستان» مهدي اخوان ثالث، تدوين «ذيلي بر امثال و حکم دهخدا»ي اين شاعر به کوشش فرزندش به پايان رسيد.
* اصغر بيچاره عکاس پيشکسوت که اين روزها در نمايش «آگرانديسمان» بازي مي کند، از سوي هيأت مديره انجمن بازيگران خانه تئاتر تقدير شد.
* ده فيلم برترغيرهاليوودي سينماي جهان در دهه اخير انتخاب و معرفي شدند و فيلم «طلاي سرخ» جعفر پناهي عنوان دهم اين فهرست را به خود اختصاص داده است.

  

 

 

 

 

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
 info@qudsdaily.com