|
اوايل سلطنت فتحعلي شاه قاجار که پاي مستشاران خارجي به ايران باز شد، پديده هاي نوظهور غربي نيز بتدريج به ايرانيان شناسانده شد و آداب و رسوم فرهنگي که ابتدا توسط خاندان سلطنتي تقليد شده بود، به مرور در طبقه هاي زيرين اجتماع نيز شيوع پيدا کرد.
ناصرالدين شاه اولين شاه ايران بود که به طور رسمي به فرنگ سفر کرده و توانسته بود مظاهر نوپاي تمدن غربي را از نزديک ببيند.
او با هديه هايي که از سفر اروپا براي حرمسراي خود آورد اولين پايه گذار مد غربي بود.
سلطنت 50 ساله ناصرالدين شاه سرآغاز آشنايي ايرانيان با تمدن و مظاهر غربي بود. فرستادن افرادي به فرنگ براي تحصيل از سوي عباس ميرزا و بازگشت آنها پس از اتمام تحصيل به ايران، آشنايي ايرانيان و بخصوص دربار با ماشين آلات صنعتي و غربي، آمدن سينما توگراف، تأسيس مدرسه جديد دارالفنون و روزنامه ها همه و همه مؤلفه هاي اين آشنايي بودند.
اين جريان بعدها نيز استمرار يافت و اغلب شاهان قاجار در سفرهاي خارجي خود تحت تأثير مظاهر و فرهنگ غربي قرار گرفتند.
به هر حال واژه مد در لغت به معناي سليقه، اسلوب، روش، شيوه و... به کار مي رود و در اصطلاح، عبارت است از روش و طريقه اي موقتي که براساس ذوق و سليقه افراد يک جامعه و سبک زندگي از جمله شکل لباس پوشيدن، نوع رفتار و... را تنظيم مي نمايد.
نکته قابل تأمل در اين تعريف، موقتي بودن آن است، بنابراين مي توان گفت مد به تغيير سليقه ناگهاني و مکرر همه يا بعضي از افراد يک جامعه اطلاق مي شود.
از نظر تاريخي، اين پديده از جنبش دانشجويي دهه 60 فرانسه و جنبش هاي ضد جنگ ايالات متحده در دهه 80 ميلادي، مدل لباس، مدل موسيقي، سر و وضع و آرايشي را به ارمغان آورد که حاصل جمع اين مدها به مرور در جهان انعکاس پيدا کرد و حال که عصر ارتباطات است، سرعت انتقال و کپي برداري از اين مدها و مدل ها بيش از پيش شده است.
در دهه 70 ميلادي جنبش هيپي ها و هيپيزم، در دهه 80 ميلادي مقوله پانک و پانکيزم و در دهه 90 ميلادي رپ ها و رپيزم و حالا هم که نوبت هوي متال ها و... است.
اين موج ها عمدتاً از ايالات متحده آمريکا به تمام جهان و بويژه کشورهاي جهان سومي فرستاده مي شود. جنبش پانک و پانکيزم از محله «هارلم» نيويورک رسميت پيدا کرد و اتفاقاً رپ هم با همان مشتقات پانک از جنوب نيويورک و از محلات فقيرنشين نيويورک به دنيا رسيد. |
