تبليغات X
 


صفحه اصلی
سياسي
بين المللي
اجتماعي
اقتصادي
فرهنگي
ورزشي
هنري
حوادث
تاريخ
شهرستانها
قدس خراسان
ستونها
اخبار ويژه
نداي آشنا
صفحه آخر
سرمقاله
ویژه نامه ها

جستجو

 

  Date : 2010-01-19
  آرشیو | آرشیو PDF | آرشیو نیازمندیها | ارتباط با ما | درباره ما

سه شنبه 29دی ماه 1388


بررسي راز نام «باقرالعلوم» در فرهنگ شيعه ؛ پرورش نخبگان شاهراه مديريت بحران



* طيبه مروت
... گرچه کودک بود اما چشمهاي نگران پدر و رنجي که از بيماري اش مي برد را مي فهميد...






آري! او خوب مي دانست که آنچه بر سر خاندان نبوت در سرزمين کربلا وارد شد نتيجه فراموشي سنت نبوي در مدت زماني کمتر از نيم قرن بود. او با چشمان خود ديد که جدش حسين(ع) را به واسطه حق خواهي و تلاش براي حفظ اساس اسلام به شهادت رساندند و سالهاي پس از عاشوراي حسيني، شاهد رنجهاي بي پايان و اشکهاي مظلومانه سرور عابدان و ساجدان بود. او مي ديد که نفس سرکش حاکمان اموي همچون اسبي رميده، مردان و زنان شيعه را تنها به جرم پيروي از حق با ستم ميزباني مي کنند...
تمام خاطره آن ماجراهاي غم انگيز برايش حقيقتي بود که پس از سي و دو سال از گذشت آن و در فرصت به وجود آمده، براي رفع علل آن وقايع بايد گامهاي محکمي برمي داشت.
ديگر نه جمعيت آسيب ديده و رنج کشيده شيعه توان مبارزه مسلحانه داشت و نه شرايط موجود اجازه چنين حرکتي را به بازمانده قيام حق خواهانه حسيني مي داد. در اين وانفساي موجود بايد چاره اي انديشيده مي شد تا امت زخم خورده محمد(ص) تواني دوباره يافته و جاني دوباره مي گرفت. او که به فرموده جدش شکافنده علوم بود و سلام پيامبر خدا را از اولين زائر حسين(ع)، جابر بن عبدا... انصاري ، دريافت کرده بود، برآن شد تا صحنه مبارزه با فساد را به مرزهاي فرهنگي و علمي امت رسول خدا(ص) ببرد و جمعيت مسلمان را براي بازسازي عقيدتي آماده و زمينه رشد علمي و فرهنگي آنان را فراهم سازد.
بررسي اينکه امام پنجم شيعيان با چه استدلال و روشي به اين رسالت مهم دست زد را از دو کارشناس معارف ديني؛ دکتر غلامرضا بهروزلک (نويسنده و عضو هيأت علمي دانشگاه باقرالعلوم) و دکتر سيد صمصام الدين قوامي (محقق و مدرس حوزه و دانشگاه) جويا شديم.

اولويت با فرهنگ است

باقرالعلوم(ع)، که به فرموده رسول خدا(ص) به اين نام ملقب شده است، در شرايطي رداي امامت شيعه را پوشيد که جامعه اسلامي در بهتي خطرناک فرو رفته بود و دنياي جديدي از افکار التقاطي در مقابل ديدگانش قرار گرفته بود. امام باقر(ع) در چنين شرايطي قدم به ميدان مبارزه علمي و فرهنگي گذاشت تا به صيانت از تمدن اسلامي بپردازد.
دکتر غلامرضا بهروزلک، عضو هيأت علمي دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با اشاره به رويکردهاي اصلاح گرايانه امام باقر(ع) در نهضت علمي به وجود آمده در آن دوره، مي گويد: در زمان امام باقر(ع)، جامعه اسلامي وارد فضاي جديدي شد؛ فتوحات تثبيت شد و سؤالات و شبهات جديدي توسط تازه مسلمانان و فرهنگهاي ديگر مطرح گرديد، اين شرايط يک انقلاب و اصلاح فکري و فرهنگي را مي طلبيد.
گرچه ائمه پيشين دست به اصلاحات اجتماعي و سياسي و اقتصادي زده بودند ولي در اين دوره آنچه که لازم بود، اصلاحات فرهنگي، فکري و تمدني بود. به همين دليل است که صادقين(ع) سعي کردند فضاي آرامي را ايجاد نمايند تا اصول و مباني هسته اصلي سنت پيامبر(ص) را احيا کنند، بنابراين نقش امام باقر(ع) و اهميت اقدامات ايشان را از اين جهت مي توان بررسي کرد.
وي در ادامه مي افزايد: گرچه امام باقر(ع) در زماني قرار دارند که انقلابهاي شيعي هم صورت مي گيرد، اما ايشان در اين دوره، اولويت را به ايجاد فضاي فکري و فرهنگي مي دهند. در واقع امام(ع) به عنوان يک هسته مرکزي در تحولات علمي دوران خود مطرح مي شود.دکتر بهروزلک با تأکيد بر اينکه اگر اين برکات علمي که ما از دوره امام باقر(ع) در اندوخته تمدني خود داريم، به ما نمي رسيد، چه بسا مسلمانان دچار انحرافهاي جدي مي شدند، تصريح مي کند: امام باقر(ع) تفسير و قرائتي درست از سنت نبوي به مسلمانان ارايه نمودند. از اين جهت ايشان معمار انقلاب فرهنگي اسلام است.

اعتدال، يک اصل در دانشگاه امام باقر(ع)

عضو هيأت علمي دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به مديريت فرهنگي امام(ع) مي گويد: يکي از اساسي ترين شاخصهاي انقلاب فرهنگي باقرالعلوم(ع)، اعتدال است. در آن دوره جريانهايي وجود دارند که يا جبرگرا هستند و يا عقل گراي مطلق و آن اعتدالي که لازمه و مبناي يک حرکت فکري است در جامعه وجود ندارد.
بنابراين امام باقر(ع) مهمترين شاخصه انقلاب فرهنگي خود را بر اعتدال جامعه فکري قرار داده و معيار را سنت پيامبر(ص) معرفي مي کنند، اين استاد دانشگاه ادامه مي دهد: ايجاد فضاي باز فکري و دعوت به يک جامعه معتدل، يکي از مهمترين دلايل راه اندازي و گسترش کرسي هاي نقد و مناظره در دوره امام(ع) است. تبديل جامعه اسلامي به يک جامعه با بينش و آگاهي بالا هدف مهم امام بزرگوار در اين وادي است.

مديريت علمي؛ مديريت بحران

تشنج سياسي در يک جامعه علت ظهور و بروز مکاتب فکري منحرف است. در روزگار امام باقر(ع) به دلايل شرايط خاص سياسي جامعه علمي قابل اعتماد نبود، طبقه نخبه متأثر از حاکميت و مروج و منادي سياستهاي آنان بودند. جامعه عصر امام باقر(ع) جامعه اي با چنين وضعيتي است که نه به طبقه نخبه آن مي توان اعتماد کرد و نه توده مردم. در چنين جامعه بحران زده اي چه بايد کرد؟ دکتر سيد صمصام الدين قوامي در اين رابطه مي گويد: امام باقر(ع) در ادامه اقدامهاي سياسي اميرالمؤمنين(ع)، قيام خونين اباعبدا... الحسين(ع) و مکتب معنوي امام سجاد(ع)، نهضت نرم افزاري و آزادانديشي را در جامعه اسلامي راه اندازي کردند. به عبارت ديگر مديريت ايشان در اين دوره مديريت بحران و تبديل تهديد به فرصت است. با اتکا به مديريت امام(ع)، تهديد سياسي به يک فرصت علمي تبديل شد.کارشناس مديريت اسلامي، با اشاره به خطرهاي خدمت انديشمندان جامعه به حاکميت باطل، تأکيد مي کند: علم آموزي جريان انحرافي باعث تشکيل خواص منحرف و سپس عوام خرافي گرديد. در اين وضعيت، امام باقر(ع) پاسخ فکري به جريانهاي موجود را بهترين روش مديريت اين جريان دانستند.

مصداق عيني روشنفکري

اما چنين جامعه اي به چه درجه اي از بلوغ فکري بايد مي رسيد تا بتواند مفهوم حرکت ارزنده و تاريخ ساز امام باقر(ع) را درک کند؟
قوامي در اين رابطه معتقد است: امام علاوه بر مديريت علمي و تبديل تهديدها به فرصتها، دانشهاي آلوده را تصفيه و دانشمندان آلوده را تزکيه کرد. اين سياستهاي مهم زمينه بلوغ فکري جامعه را فراهم ساخت. امام(ع) پس از اثبات بيماري، به تنظيم نسخه و درمان آن پرداخت.وي مي افزايد: امام(ع) نمونه بارز و مصداق عيني روشنفکري در عصر خويش است و به همين دليل بلوغ فکري جامعه به حدي رسيد که ديگر از خوراک مسموم فکري حاکميت ارتزاق نمي شد.

ما و درسهاي باقرالعلوم(ع)

يکي از رنجها و زخمه هاي جامعه ما در حال حاضر همان درد کهنه و عميق علوم غيربومي و جامعه سازي با آن در کشورهاي اسلامي است. بي شک راهکار امام باقر(ع) در اين زمينه راهگشا خواهد بود.دکتر قوامي در اين رابطه مي گويد: نيازسنجي، مديريت مغزها، تأسيس رشته هاي تخصصي، مسأله محوري در علم و درسهايي است که از مکتب امام باقر(ع) بايد بياموزيم. نسل جديد به علومي مثل شبيه سازي، مباحث هسته اي و سلولهاي بنيادي و... توجه ويژه اي دارد. ما بايد به پيروي از امام باقر(ع) مغزها را سازماندهي کنيم. ما بايد علم را خودمان توليد کنيم و تمسک به دانش غربي ها را نشانه تفکر و انديشمندي ندانيم.

راز يک نام در فرهنگ شيعه

وي در ادامه تأکيد مي کند: برنامه ريزيها بايد هدفمند و داراي زمان باشد. چشم انداز آن مشخص باشد، ايشان به فکر 1300 سال بعد از خود هم بودند. ديد ايشان در برنامه ريزي علمي، استراتژيک بود. توليدات ايشان سالم، شفاف بدون التقاط و براي همه عصرها بود. تأسي به اين روش براي دانشگاه ها و حوزه ها بسيار ارزنده و مفيد خواهد بود.
به نظر من، لقب ايشان يک رمز در فرهنگ شيعه است. دکتر بهروزلک نيز با تأکيد بر تاسي از سيره علمي و مديريتي امام باقر(ع) مي گويد: پرورش نخبگان به عنوان نمايندگان فرهنگي جامعه يکي از راههايي است که امام به عنوان شاهراه مديريت جامعه به ما نشان مي دهد.
چون نخبگان جامعه را مي سازند، فرهيختگان جامعه مي توانند تحولات جدي در جامعه ايجاد کنند و لذا توجه به نخبگان تاکتيک بسيار مناسبي بود که ايشان در پيش گرفتند.

  


روايت فرخيان از تاکيد خانواده امام موسي صدر؛ امام موسي صدر زنده است



گروه فرهنگي- زهره کهندل: در حالي سومين همايش بين المللي امام موسي صدر از سوي مؤسسه فرهنگي تحقيقاتي اين



انديشمند بزرگوار برگزار مي شود که خانواده ايشان بر زنده بودن امام موسي صدر تأکيد دارند. به گزارش خبرنگار ما، مهدي فرخيان نماينده مؤسسه تحقيقاتي امام موسي صدر در نشست خبري همايش بين المللي امام موسي صدر که در دانشکده ادبيات دانشگاه فردوسي مشهد برگزار شد، به پرسش هاي «قدس» درباره بررسي هاي مؤسسه پيرامون آخرين اخبار صحت حيات اين عالم بزرگ پاسخ داد.
وي با بيان اينکه بعد از گذشت حدود سه دهه از ربوده شدن امام موسي صدر، همچنان به زنده بودن ايشان اميدوار هستيم، خاطرنشان کرد: خانواده صدر با قاطعيت معتقد هستند که ايشان در قيد حيات هستند و با فعاليتهاي مؤسسه تحقيقاتي امام موسي صدر در ايران و لبنان پيگيرهاي لازم را در اين عرصه با جديت دنبال مي کنند.
فرخيان گفت: طي اين سه دهه به ويژه در سالهاي اخير، اخبار پراکنده و مستمري درباره وضعيت صحت حيات ايشان از سوي زندانيان آزاد شده از زندانهاي ليبي منتشر شده است و در مؤسسه به صورت جدي اين اخبار جمع آوري و پيگيري مي شود.نماينده مؤسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر با اشاره به فعاليت دو وکيل برجسته لبناني براي پيگيري پرونده حقوقي ايشان در سطح بين المللي، عنوان کرد: پرونده ايشان همچنان باز است و در آخرين اقدامات حقوقي وکيلان، معمر قذافي رهبر ليبي به همراه 17 نفر از عاملين مربوط به ربوده شدن امام موسي صدر به دادگاه لبنان احضار شده اند. وي ادامه داد: با توجه به حساسيت اين پرونده، اخبار آن به طور رسمي در آينده منتشر خواهد شد. وي از رايزني جدي خانواده امام موسي صدر با مسؤولان داخلي با توجه به روند توسعه ارتباطات ايران و ليبي در سالهاي اخير خبر داد.
در ادامه اين برنامه، دکتر هادي وکيلي، دبير اجرايي همايش بين المللي امام موسي صدر با اشاره به برگزاري اين برنامه يک روزه در 8 اسفند ماه در محل دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسي گفت: اين همايش علمي پژوهشي با هدف بازخواني انديشه هاي اين عالم بزرگوار پيرامون موضوع «انسان، عقل و اخلاق» برپا مي شود.
وي از دعوت خانواده امام موسي صدر و انديشمندان بزرگ دانشگاه هاي لبنان در اين برنامه خبر داد و افزود: برادران اهل سنت و جمعي از کشيشان مسيحي لبنان در اين برنامه شرکت مي کنند.
وکيلي به پذيرش 30 مقاله علمي پژوهشي با درجه علمي معتبر به اين همايش اشاره کرد و از چاپ کتاب مجموعه مقالات اين برنامه خبر داد. يادآور مي شود شعبات موسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر در ايران زير نظر دختر ايشان حورا صدر و در لبنان زير نظر پسر ايشان سيدصدرالدين صدر اداره مي شود.

  


کميت بن زيد بن خيس اسدي کوفي



کميت بن زيد بن خيس اسدي کوفي ( 60 - 126 ه.) از بهترين شاعران عصر خود بود. او اولين کسي است که استدلال و احتجاج در شعر را به شيعه آموخت. کميت خطيبي فقيه و اديبي شجاع بود. برخي گفته اند بيش از 5000 بيت شعر سروده است و ديوان شعري هم از او باقي است. قصيده 578 بيتي او که معروف به «هاشميات» است، همه در معرفي اهل بيت(ع) و فجايع بني اميه است. اين شاعر مورد توجه و عنايت خاص ائمه بوده است. از خود او روايت شده است که مي گويد: بر امام صادق(ع) وارد شدم حضرت فرمود به خدا اي کميت اگر مالي نزدمان بود به تو مي داديم. اما همان مطلبي را که رسول خدا(ص) به حسان فرمود ما نيز همان را در مورد تو مي گوييم، آن حضرت فرمود: پيوسته روح القدس با توست تا زماني که با اشعارت از ما دفاع کني. کميت از جمله شعرايي است که محضر سه امام بزرگوار يعني امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع) را درک کرده است و با آنها ملاقات داشته است. او در دوران حکومت اموي از مرگ نهراسيد و تا آنجا که يارايش بود حق گفت و سيماي امويان را بر مردم آشکار ساخت. او در قالب نغز شعر در دفاع از اهل بيت سخنان پر مغز مي سرود شعرش چنان کوبنده و رسواگر بود که پيوسته از طرف خلفاي اموي تهديد به مرگ مي شد.
بازگو کردن حقايق و به ويژه دفاع از اهل بيت پيامبر در آن زمان چنان خطرناک بود که جز مردان مرد جرأت اقدام بدان نداشتند. کميت در برخي از اشعار خويش امامان راستين را در برابر بني اميه چنين معرفي مي کند: «آن راهبران دادگر همچون بني اميه نيستند که انسانها و حيوانها را يکي بدانند آنان همچون عبدالملک و وليد و سليمان و هشام اموي نيستند که چون بر منبر نشينند سخناني بگويند که خود هرگز عمل نمي کنند، امويان سخنان پيامبر را مي گويند اما خود کارهاي زمان جاهليت را انجام مي دهند.» کميت شيفته امام باقر(ع) بود و در راه اين مهر، خويشتن را فراموش مي کرد، روزي در برابر امام و در مدح او اشعار شيوايي را که سروده بود مي خواند، امام به کعبه رو کرد و سه بار فرمود: خدايا کميت را رحمت کن آنگاه به کميت فرمود صد هزار درهم از خاندانم براي تو جمع آوري کرده ام.
کميت گفت: به خدا سوگند هرگز سيم و زر نمي خواهم، فقط يکي از پيراهنهاي خود را به من عطا کنيد و امام پيراهن خود را به او داد.روزي ديگر در خدمت امام باقر(ع) نشسته بود، امام به دلتنگي از زمانه اين شعر را بر خواند: «رادمرداني که مردم در پناهشان زندگي مي کردند رفتند وجز حسودان يا بدگويان کسي باقي نمانده است.» کميت فورا پاسخ داد: «اما بر روي زمين يک تن از آن بزرگمردان باقي است که هم او مراد جهانيان است و تو آن يک تن هستي.» امام سجاد(ع) به کميت مي گويد که ما از پاداش کار تو و اشعار تو عاجزيم، خدا خودش به تو پاداش دهد، و امام صادق(ع) مي فرمايد: خدايا گناهان گذشته و آينده کميت و گناهاني که پنهان و آشکار انجام داده ببخش و آنقدر به او بده تا راضي شود، بدان دليل است که شاعر متعهد و مناقب گوست. غالب اشعار کميت در مدح خاندان رسالت است و به همين لحاظ، از سوي دستگاه همواره تحت تعقيب و فشار بوده است . او خود در شعري مي گويد که من چهل سال است چوبه دار خود را بر دوش مي کشم . وفاداري کميت به خاندان پيامبر اکرم (ص) باعث شد که هشام بن عبدالملک اموي ، او را دستگير کند. هشام قصد بريدن دست و زبان کميت را داشت که شاعر با ترفندي توانست از زندان رهايي يابد و متواري شود. کميت در سال 126 هجري قمري درگذشت.

  


تجليل از مقام علمي علامه سيد جعفر مرتضيدر همايش کتاب سال حوزه



از مقام علمي علامه سيد جعفر مرتضي و استاد شهيد مرتضي مطهري در همايش کتاب سال حوزه تجليل مي شود.




علي رضا زهيري با اعلام اين خبر افزود: در همايش کتاب سال حوزه از 20 کتاب برگزيده، 5 کتاب شايسته تقدير، 4 پايان نامه برگزيده سطح چهار (دکتري) و 5 پايان نامه شايسته تقدير خواهد شد.
وي تأکيد کرد: مراسم تجليل از علامه سيد جعفر مرتضي از برنامه هاي ديگر اين همايش است که با حضور وي 8 بهمن ماه در دارالشفا برگزار مي شود. همچنين از مقام علمي استاد مطهري نيز در اين مراسم تجليل خواهد شد.

  


آغاز ثبت نام آزمون کارشناسي ارشد دانشگاه آزاد از 5 بهمن



معاون اجرايي مرکز آزمون دانشگاه آزاد اسلامي از آغاز ثبت نام آزمون کارشناسي ارشد دانشگاه از پنجم بهمن ماه سال جاري در سراسر کشور خبر داد. به گزارش ايسنا، مهندس محمدرضا مهرادفر، در اين باره گفت: ثبت نام آزمون کارشناسي ارشد دانشگاه آزاد اسلامي از روز دوشنبه 5 بهمن ماه آغاز مي شود و تا 15 بهمن ماه نيز ادامه دارد.
وي با اشاره به نحوه ثبت نام داوطلبان در اين آزمون گفت: داوطلبان بايد با مراجعه به دفاتر پستي و تهيه دفترچه راهنما و کارت اعتباري ثبت نام، از طريق سايت مرکز آزمون به نشاني org . azmoon . www نسبت به ثبت نام خود اقدام کنند.

  


مخبر دزفولي خبر داد : رد حذف استقلال دانشگاه آزاد در برگزاري کنکور



دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي با تشريح آخرين وضعيت اساسنامه دانشگاه آزاد گزارشهاي موجود پيرامون حذف استقلال





دانشگاه آزاد در برگزاري کنکورهاي ورودي و گزينش دانشجو را رد کرد و گفت: عدم استقلال دانشگاه آزاد در برگزاري کنکور بر روي ميز شورا قرار نگرفته است. محمد رضا مخبر دزفولي افزود: فعلا بحث شوراي عالي انقلاب فرهنگي بررسي اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامي است.

  


پذيرش دانشجوي «دکتري پژوهشي» از سال آينده



مديرکل امور آموزشي و تحصيلات تکميلي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري از پذيرش دانشجوي دکتري پژوهشي از سال آينده تحصيلي خبر داد و گفت: اين دوره با هدف اجراي طرحهاي پژوهشي خارج از دانشگاه توسط دانشجويان طراحي شده است. جعفر هزارجريبي افزود: دانشگاه هاي مجري بايد براي راه اندازي اين دوره از شوراي گسترش آموزش عالي مجوز بگيرند و بيشترين ظرفيت پذيرش دوره دکتري پژوهشي به پژوهشگاهها اختصاص مي يابد.

  

 

 

 

 

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
 info@qudsdaily.com