|
* امير روحپرور
بسياري از اقتصاددانان کشور ماه هاي آخر سال را فصل بودجه مي نامند، فصلي که در سرماي زمستاني داغ ترين مباحث اقتصادي کشور درآن مطرح مي شود.
امسال نيز لايحه بودجه دولت توسط رئيس جمهور تقديم مجلس شوراي اسلامي شد. رئيس جمهور در حالي لايحه بودجه سال 89 کل کشور را تقديم مجلس کرد که رقم کلي اين لايحه نسبت به سال گذشته 32 درصد افزايش يافته و اعتبارات جاري و عمراني نيز به ترتيب از 38 و 21 درصد افزايش برخوردار بوده است.
در اين لايحه اعتبار پيشنهاد شده براي شرکتهاي دولتي، بانکها و مؤسسات انتفاعي وابسته به دولت معادل 269 هزار ميليارد تومان است که اين رقم در بودجه سال 88 معادل 198 هزار ميليارد تومان به تصويب رسيده بود.
اين افزايش 71 هزار ميليارد توماني در بودجه شرکتهاي دولتي در حالي صورت گرفته است که به گفته رئيس جمهور طي سال جاري 40 شرکت دولتي در قالب قانون اصل 44 به بخش خصوصي واگذار شده است.
برخي کارشناسان دليل اين افزايش را تقويت اين شرکتها در برابر آثار آزادسازي يارانه ها در سال آينده و اجراي قانون هدفمندسازي يارانه ها عنوان مي کنند.
شرکت دولتي بنا به مفاد ماده چهار قانون مديريت خدمات کشوري مصوب سال 1386 ، عبارت است از بنگاهي اقتصادي که به موجب قانون براي انجام قسمتي از تصدي هاي دولت که به موجب سياستهاي کل اصل 44 قانون اساسي، جزو وظايف دولت محسوب مي شود، ايجاد و بيش از 50 درصد سرمايه و سهام آن متعلق به دولت است.
پژوهشهاي انجام شده نشان مي دهد، تعداد شرکتهاي دولتي در نخستين سال اجراي قانون برنامه چهارم توسعه 507 شرکت بوده که در قانون بودجه سال 1388 (سال آخر برنامه) به 496 شرکت کاهش يافته است.
همچنين حجم بودجه شرکتهاي دولتي، مؤسسه هاي انتفاعي وابسته به دولت و بانکها در سال اول برنامه (سال 1384 ) معادل يک ميليون و 55 هزار و 696 ميليارد ريال بوده است و در سال آخر برنامه (سال 1388 ) افزون بر يک ميليون و 988 هزار و 747 ميليارد ريال شده که نشان مي دهد دراين دوره رشد منابع بودجه عمومي دولت 66 درصد و رشد بودجه شرکتها 88 درصد بوده است. رشد سريع تر بودجه شرکتهاي دولتي در مدت زمان برنامه در مقايسه با رشد 66 درصدي منابع عمومي دولت در همين دوره (متوسط سالانه 13/5 درصد) و کاهش سهم 34 درصدي منابع عمومي دولت از بودجه کل کشور در سال 1384 به 29 درصد در سال 1388 منجر به افزايش سهم بودجه شرکتهاي دولتي از بودجه کل کشور طي سالهاي 1388 - 1384 به ميزان 5 درصد شده است.
با اين حال بر اساس لايحه تقديمي ،تعداد شرکتهاي دولتي در لايحه بودجه سال آينده به 458 شرکت کاهش يافته است؛ يعني حدود 40 شرکت از فهرست شرکتهاي دولتي که دولت در آن سهام دارد به طور کامل خارج شده است.
اين در حالي است که رئيس کميسيون اقتصادي معتقد است : در بودجه سال آينده درآمد شرکتهاي دولتي افزايش يافته و اين امر به معناي افزايش بودجه اين شرکتها نيست.
از سوي ديگردر حالي که برخي کارشناسان افزايش حجم بودجه سال آينده و انبساطي بودن آن را براي کمک به اقتصاد کشور و افزايش رشد اقتصادي ضروري مي دانند برخي ديگر نسبت به پيامدهاي تورمي اين بودجه ابراز نگراني مي کنند و نسبت به همراه شدن اين عامل با آثار تورمي احتمالي ناشي از اجراي طرح هدفمند کردن يارانه ها هشدار مي دهند.
در چنين شرايطي به نظر مي رسد در خصوص بودجه شرکتهاي دولتي که همواره در سالهاي اخير سربار لايحه بودجه بوده است بايد تمهيداتي اتخاذ گردد که به فربه شدن اين شرکتها منجر نگردد. |