گروه فرهنگي: يازدهمين همايش کتاب سال حوزه، پنج شنبه گذشته با حضور آيةا... سبحاني، علامه سيد جعفر مرتضي العاملي

و محققان حوزه علميه در مدرسه دارالشفاي قم برگزار شد.

توقف در علم آموزي ممنوع!

آيةا... جعفر سبحاني که به عنوان استاد مدعو در اين همايش حضور يافته بود، با تأکيد بر لزوم سرمايه گذاري حوزه در امر پژوهش گفت: توليد علم، با فراهم کردن ابزار تحقيق و پژوهش حاصل مي شود. آيةا... سبحاني با بيان اينکه حوزه علميه امروز قطب مهم علمي کشور به شمار مي رود، اظهار داشت: خوشبختانه امروزه افق هاي روشني درباره علوم حوزوي ديده مي شود و بايد به گونه اي کار شود که کتب حوزوي برترين کتب در جهان باشند. وي با اشاره به اينکه امروز در سطح جامعه شبهات عقيدتي زيادي وجود دارد، تصريح کرد: حوزويان بايد بتوانند با کار علمي فراوان در جهت پاسخگويي به شبهات اعتقادي و فکري جامعه خلاءهاي موجود در اين خصوص را مرتفع کنند. استاد خارج حوزه علميه قم ادامه داد: اگر علم آموزي در يک مرحله با توقف رو به رو شود موجب خسارت مي شود.




وي در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به مقام علمي استاد شهيد مطهري گفت: مرحوم مطهري با هجرت به تهران هم خود رشد کرده و هم سبب رشد دانشگاه شده بود. آيةا... سبحاني همچنين با اشاره به مقام علمي و پژوهشي علامه سيد جعفر مرتضي العاملي، گفت: آثار علامه عميق و ارزشمند است و مطالعه آن براي هر فردي مفيد است.وي ادامه داد: برخي از آثار در توان يک فرد نيست و يک گروه پژوهشگر براي مطالعه آن نياز است و اثر «الصحيح من السيرَ النبي الاعظم(ص)» از اين دست آثار است.اين مرجع تقليد اظهار داشت: اين استاد برجسته تاريخ اسلام، صحيح را از ناصحيح تمايز داده و در اثر خود آورده است. وي يکي ديگر از ويژگي هاي برجسته اين عالم لبناني را تخصص وي در شناخت رجال دانست و افزود: يکي از علماي اهل سنت درباره وي گفته است «سيد جعفر مرتضي يد طولايي در رجال دارد».

علوم اهل بيت(ع)؛ کليد سعادت انسان

علامه سيد جعفر مرتضي العاملي که تجليل از شخصيت علمي و خدمات فرهنگي وي يکي از بخشهاي يازدهمين همايش کتاب سال حوزه بود، در سخناني توجه به علوم اهل بيت(ع) را کليد سعادت انسان عنوان کرد و گفت: علمي مفيد است که انسان را به سوي خداوند هدايت کند. انديشمند لبناني و نويسنده شهير جهان تشيع افزود: متأسفانه امروز بسياري از افراد از علم براي گمراهي و ضلالت انسانيت استفاده مي کنند. اين در حالي است که علوم اهل بيت عصمت و طهات(ع) همواره انسان را به سوي نور و روشنايي رهنمون بوده و او را به اخلاق انساني دعوت مي کند.وي خاطرنشان کرد: علم بايد انسان ساز باشد و انسان را به خدا برساند اين قيمت علم است.نويسنده برجسته لبناني همچنين با اشاره به جايگاه رفيع شهر مقدس قم گفت: اهل قم حقيقتاً اهل جهاد و فقاهت هستند و همواره در جهت بقاي دين و پاسخ به شبهات دشمنان پيشقدم بوده اند. نويسنده کتاب ارزشمند «الصحيح من سيرَ النبي الاعظم(ص)» همچنين حوزه علميه قم را موجب پايداري دين و نابودي گمراهي دانست و تصريح کرد: اين حوزه پرچم علم را به اهتزاز در آورده است.

رسالت حوزه

آيةا... مقتدايي نيز که شاهد نتيجه يک سال تلاش و پيگيريهاي همکاران خود در معاونت پژوهشي حوزه علميه قم و دبيرخانه کتاب سال حوزه بود، در سخناني به بيان ويژگي هاي کتاب سال حوزه پرداخت و گفت: 115 داور در انتخاب آثار برگزيده شرکت داشتند. وي ارسال 1083 اثر به دبيرخانه همايش از سوي محققان حوزوي را بسيار ارزشمند دانست و افزود: ترغيب حوزويان به پژوهش و تأليف از جمله مهمترين اهداف برگزاري همايش کتاب سال حوزه است. آيةا... مرتضي مقتدايي با تأکيد بر لزوم پاسخگويي به نياز ها و مطالبات فقهي گفت: رسالت حوزه در پاسخ به نياز هاي فقهي جامعه است.مدير حوزه علميه قم با تأکيد بر لزوم تجليل از عالمان ديني، خاطرنشان کرد: در اين همايش از شخصيت علمي شهيد مطهري به مناسبت نودمين سال ولادت ايشان و نيز علامه سيد جعفر مرتضي العاملي به جهت نگارش آثار گرانقدر تجليل به عمل مي آيد.

تجليل از علامه هاي شيعي

تجليل از علامه شهيد مرتضي مطهري و علامه سيد جعفر مرتضي العاملي از ديگر برنامه هايي بود که امسال در همايش کتاب سال حوزه به چشم مي خورد. به همين مناسبت نيز سخنرانان اين نشست به بيان ويژگي هاي علمي اين دو عالم پرداختند.
شهيد مطهري که امسال نودمين سال تولد اوست يکي از چهره هاي ماندگار ميدان علم و مبارزه تاريخ انقلاب و ايران است از او که «خود را ستايشگر معلمي مي دانست که انديشيدن را به او بياموزد نه انديشه ها را» به عنوان الگوي انديشه سازي در همايش کتاب سال حوزه ياد شد. علامه ديگري که در اين همايش مورد تقدير قرار گرفت؛ علامه لبناني و مورخ شهير و برجسته جهان تشيع، سيد جعفر مرتضي العاملي بود. اين انديشمند شيعي که به شوق حضور در بين هم کيشان ايراني خود و به منظور تشويق پژوهشگران حوزه علميه قم به ايران سفر کرده است با حضور در اين همايش و ايراد سخناني از شهر عالم پرور قم به نيکي ياد کرد. «الصحيح من السيرَ النبي الاعظم(ص)» و «الصحيح من السيرَ امام علي بن ابيطالب(ع)» در کنار دهها کتاب ارزنده ديني ديگر از کتابهاي برجسته وي در زمينه تاريخ اسلام است. برگزيده شدن در دو دوره کتاب سال جمهوري اسلامي ايران، تأسيس مدرسه حوزوي امام علي بن ابطالب(ع) و مرکز پژوهشهاي اسلامي الدراسات در بيروت از ديگر افتخارات اين عالم برجسته شيعي است.

بانوي تازه مسلمان مکزيکي در ميان نويسندگان کهنه کار حوزه

در مراسم اختتاميه يازدهمين همايش کتاب سال حوزه از منتخبين تجليل به عمل آمد. حضور بانوي مکزيکي و تازه مسلماني که کتابش رتبه برتر همايش کتاب سال حوزه را به خود اختصاص داده بود يکي از شگفتيها و افتخارات اين دوره از همايش بود.اما نويسندگان و محققان حوزوي که آثارشان در اين دوره ازهمايش کتاب سال حوزه از سوي هيأت داوران در رشته هاي مختلف برگزيده شد و مورد تقدير قرارگرفت، عبارتند از: آيةا... محمد مؤمن قمي، آيةا... محمد آصف محسني، آيةا... محمد باقر محمودي، عليرضا اعرافي، مسعود آذربايجاني، غلامرضا فياضي، سيد سجاد ايزدهي، سيد حسين ميرمعزي و مارتا گلزار.

افتتاح سالن مطالعه و يادي از آيةا... حائري يزدي

افتتاح سالن محققين کتابخانه آيةا... حائري مدرسه علميه فيضيه قم يکي از برنامه هايي بود که در حاشيه اين همايش روي داد.معاون پژوهشي حوزه علميه قم در مراسم افتتاح اين کتابخانه که با حضور آيةا... سبحاني صورت گرفت، با اعلام خبر افتتاح اين سالن براي محققين گفت: اين فاز اول اين طرح است و فازهاي بعدي آن همزمان با هشتادمين سال تأسيس مدرسه علميه فيضيه در سال آينده افتتاح مي شود. سيدعلي عماد دومين امکان ايجاد شده براي پژوهشگران را کتابخانه پايان نامه عنوان کرد و گفت: اکنون در اين کتابخانه 200 پايان نامه سطح سه و چهار حوزه گردآوري شده است که تلاش ما اين است که اين تعداد را به 2 هزار پايان نامه برسانيم.

بسيار شنيده ايم که از نسبت نزديک و تنگاتنگ ميان گفتگو و فلسفه سخن به ميان آمده است. از اين منظر يکي از مهمترين وجوه و

نخستين جلسه از سلسله نشستهاي جوان امروز با حضور کارشناسان فرهنگي و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي به مدت دو روز در مشهد برگزار شد. بيژن نوباوه با بيان اين مطلب که امام(ره) تئوري دروغين جنگ سرد را براي جهانيان فاش ساخت در نخستين جلسه از سلسله نشستهاي جوان امروز، گفت: شعار «نه شرقي و نه غربي، جمهوري اسلامي» در روزهاي اول انقلاب و نگاه امام(ره) به اين مقوله، يک مانيفست نوين از حکومت را در جهان مطرح کرد.
وي افزود: امام اين گونه جنگ سرد را تئوري دروغين غرب و شرق معرفي کرد. اينگونه امام به جهانيان نشان دادند اين تفکر دو قطبي جهان براي چپاول بيشتر ملتهاست.نوباوه به تبليغات وسيع عليه ايران اشاره کرد و افزود: سالها آمريکايي ها تلاش کردند به جهانيان القا کنند که ايراني ها متأثر از جريانهاي واپس گرا؛ هستند، تا به اين ترتيب الگويي را که امام(ره) مطرح کردند را دروغين نشان داده و ما را عقب مانده معرفي کنند. اما امروز جهانيان مي پرسند کشوري که تاکنون عقب مانده معرفي شده اند چگونه به فناوري هسته اي دست يافته است؟ اين در حالي است که به گفته غربيها، تکنولوژي هسته اي بالاترين تکنولوژي بين المللي است. اينگونه امروز آمريکا خود دچار تعارض و پارادوکس است.
گفتني است؛ سلسله نشستهاي جوان فردا با حضور 700 نفر از مديران تشکلهاي فرهنگي اجتماعي استان به مدت دو روز در مشهد برگزار شد که فردا گزارش کامل اين نشست در همين صفحه به چاپ خواهد رسيد.

* شيدا اميني
نسبي گرايي فرهنگي خوب و بد را تابع فرهنگ مي کند. خوب يعني آنچه فرهنگي خاص آن را خوب مي پندارد. در اين رويکرد اصول اخلاقي ما تابع و وابسته به هنجارهاي فرهنگي مي شوند.
يک نسبي گراي فرهنگي اخلاقي ممکن است بر اين نظر باشد اگر قتل انساني بي گناه بد است بدان جهت نيست که ذاتاً اين قتل مذموم است بلکه بدان جهت است که فرهنگ خاصي در باب اين عمل چنين حکمي داده است. نسبي گرايان واژه هاي درست و خوب و بد و فضيلت و رذيلت را واژه هايي نسبي در نظر مي گيرند.
يعني اين مفاهيم نسبت به يک فرهنگ ممکن است مفاهيمي مثبت و نسبت به فرهنگ ديگر ممکن است مفاهيمي منفي باشند. واضح است که اين رويکرد در مقابل عينيت گرايي اخلاقي قرار مي گيرد که خوب و بد و فضيلت و رذيلت را فراتر از فرهنگ و جامعه اي خاص و متکي بر معيارهاي عام عقلي و يا ديني تعريف مي کند.
به نظر نسبي گرايان توجه به تکثر زيادي که در فرهنگ هاي مختلف نسبت به ارزش وجود دارد باعث مي شود ما از عينيت گرايي اخلاقي فاصله بگيريم و خود را تابع معيارهاي کلي و غيرانضمامي نکنيم. واضح است که مشکلات معرفتي و منطقي زيادي فراروي اين رويکرد نسبت به اخلاق وجود دارد. واضح است که در فرهنگي خاص هم مي تواند ارزشهايي بس متفاوت وجود داشته باشند.
حال اگر يک نسبي گرا بگويد که من تابع ارزشهاي يک فرهنگ هستم او را بايد تابع کدام يک از اين ارزشها قلمداد کنيم. از سوي ديگر اتخاذ اين رويکرد باعث مي شود ما نتوانيم از برخي از هنجارهاي فرهنگي که در آن رشد کرده ايم انتقاد کنيم. شکي نيست که همه هنجارها و رسوم مثبت نيستند و بايد عليه برخي از آنها دليل اقامه کرد.
اما اگر رويکرد نسبي گرايانه را به کار بگيريم نمي توانيم عليه برخي از هنجارهاي نادرست فرهنگي دليل اقامه کنيم و راهي ديگر را برجسته نماييم. فرض کنيم فرهنگي باشد که به نژادپرستي اعتقاد دارد. يک نسبي گراي فرهنگي مي تواند بگويد چون فردي در اين فرهنگ نژادپرستانه بزرگ شده است ايرادي ندارد که به نژادپرستي اعتقاد داشته باشد.
اما مشخص است که اين موضع درستي نيست و ما بايد عليه اين باورهاي نادرست بايستيم. از سوي ديگر پرسش مهمي در مورد آموزش اخلاقي هم مطرح مي شود. ما چگونه بايد کودکان خود را از جهت اخلاقي آموزش دهيم. اگر بخواهيم به کودکمان بگوييم فلان کاري اشتباه است متکي بر چه منبع و مرجعي مي توانيم اين کار را صورت دهيم. آيا مي توانيم دروغ گفتن را به جهت آن که دروغ گفتن در فرهنگي بد دانسته نمي شود به فرزندمان توصيه کنيم؟ آيا مي توانيم بگوييم عدم صداقت چون در فرهنگي بد نيست پس او مي تواند در برخورد و ارتباطش با ديگران صادق نباشد؟ به نظر مي رسد که نسبي گرايي فرهنگي اخلاقي در اين مورد يعني مورد آموزش اخلاقي هم با مسايل و مشکلات زيادي روبرو است. به نظر مي رسد که نسبي گرايي فرهنگي اخلاقي تمايز ميان نسبي گرايي و تکثر اخلاقي را جدي نمي گيرد. در بحث نسبي گرايي ما با فرهنگ هايي روبرو هستيم که بيش و پيش از آن که با هم اشتراک داشته باشند با هم اختلاف دارند. گويي ما با جزيره هاي متفرق و مجزايي روبرو هستيم که هيچ ارتباطي را با يکديگر برقرار نمي کنند.اما در عمل هنگامي که جوامع و فرهنگ هاي مختلف را مورد بررسي قرار مي دهيم درمي يابيم که اشتراکهاي اين جوامع اندک نيستند و ما مي توانيم اين اشتراکها را سنگ بنايي براي گفتگو و ابراز نظر در زمينه موارد اختلاف قرار دهيم.همان طور که عده اي گفته اند ما در جهاني زندگي مي کنيم که بيش از پيش کوچک شده است و اجزاي آن در ارتباط نزديک و تنگاتنگ با يکديگر قرار دارند. در اين جهان در سطح توصيفي البته تکثر و تنوع موجود قابل انکار نيست.
ما نمي توانيم منکر اين قضيه شويم که فرهنگ هاي ديگر نگاهي ديگر به ارزشها و هنجارهاي اخلاقي دارند. در سطح توصيفي ما اين تکثر را شاهد هستيم. اما اين تکثر موجود در سطح توصيفي بدان معنا نيست که ما در سطح توصيه اي هم از داشتن هرگونه معياري براي قضاوت در ميان هنجارها و معيارهاي اخلاقي متفاوت محروم باشيم. در اينجا البته مي توان ملاکها و معيارهاي مشخصي را برجسته کرد.
صرف وجود اختلاف فرهنگي در مورد ارزشها بدان معنا نيست که معياري عام و مشترک نمي تواند وجود داشته باشد. افرادي هستند که معتقد هستند قاعده طلايي شايد بين بسياري از فرهنگ ها مشترک است. بر طبق اين قاعده کاري را بايد انجام داد که مي خواهيم به قاعده اي عام بدل شود و يا کاري را که نمي خواهيم با ما بکنند نبايد با ديگران بکنيم.عيني گراها معتقد هستند که برخي امور فارغ از احساس و فرهنگ و زبان فرد مي توانند درست باشند. به تعبير ديگر احترام گذاشتن به تفاوتهاي فرهنگي بدان معنا نيست که ما بايد حتماً قايل به نسبي گرايي فرهنگي باشيم. برخي از نسبي گرايان معتقدند هستند همه دانشمندان علوم اجتماعي قايل به نسبي گرايي هستند. اين در حالي است که مطلب اصلاً بدين گونه نيست. بسياري از متفکران علوم اجتماعي و انساني هر چند تکثرگرا هستند نسبي گرا نيستند. واضح است که برخلاف اين تلقي نادرست که متفکران علوم اجتماعي و انساني عموماً قايل به نسبي گرايي اخلاقي هستند اين گونه نيست و ما افراد زيادي را در اين حوزه مي توانيم معرفي کنيم که از گونه اي عينيت گرايي اخلاقي دفاع مي کنند.هرچند نوع عينيت گرايي که آنها معرفي مي کنند با عينيت گرايي معرفت شناسي کلاسيک تفاوتهايي را به خود مي بيند.

دانشگاه کنت در سال 1947 در شهر کانتربري واقع در جنوب شرقي شهر لندن تأسيس شد. اين دانشگاه که به صورت شهرک دانشجويي مي باشد جزو دسته دانشگاه هاي ممتاز انگلستان و همچنين رتبه بندي دانشگاه ها توسط مجله معتبر تايمز قرار دارد.
اين دانشگاه از تعدد رشته هاي بسياري بهره مند است که اين امر به طيف گسترده اي از دانشجويان در سراسر جهان اين اجازه را مي دهد تا با فراغ بال مشغول به گذراندن رشته مورد علاقه خود در دانشگاه کنت گردند. امکانات دانشگاهي نظير کمپ بي نظير دانشگاه، کتابخانه و سايتهاي کامپيوتري مجهز، آزمايشگاههاي کاملاً مجهز و استاندارد و فضاي علمي برجسته دانشگاه کنت را در زمره دانشگاه هاي درجه يک انگلستان قرار مي دهد.
گرايش هاي دانشگاه کنت شامل حسابداري و امور مالي، علوم اقتصادي، دروس آمريکايي، مردم شناسي، مديريت شغلي کاربردي، معماري، هنر و فيلم، نجوم، بيوشيمي، بيولوژي، سياست انگليسي و آمريکايي، خبرنگاري و علوم تهيه اخبار، علوم آزمايشگاهي، حقوق، علوم مديريت، رياضيات و آمار، علوم درماني انسان و... کليه دوره ها از ليسانس تا دکتري.اخيراً دانشگاه کنت دستورالعمل هاي خاصي را براي پوشش دانشجويان دختر و پسر اين دانشگاه در نظر گرفته است مثلاً پوشيدن لباس مذهبي و فرهنگي (براي مثال يقه هاي مذهبي، حجاب، روسري) توسط دانشگاه استقبال مي شود و نبايد با آن برخورد شود. تمام افراد دانشگاه بايد از پوشيدن تي شرت يا ديگر لباسهايي که موضوعي را به هر زباني نمايش مي دهد جلوگيري کنند چرا که ممکن است قانون ملي را نقض کند. شعارهاي قومي و نژادي، موجب نقض قانون برابري و ايجاد سياست تنوع گرايي مي شود. اگر اين موضوع وجود داشته باشد دانشگاه اقدام انضباطي انجام خواهد داد.