روزنامه قدس - روزنامه صبح ایران

	تبليغات	X

جستجو

	Date : 2010-02-10
آرشیو \| آرشیو PDF \| آرشیو نیازمندیها \| ارتباط با ما \| درباره ما	چهارشنبه 21بهمن ماه 1388

[ گزارش ]

* گنج ناشناخته در چشمه هاي معدني ايران ( 4 ) ؛
وقتي که آب، دارو مي شود

* سفري به شهر «چشمه» ترکيه؛ چشمهاي باز چشمه

* معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي: سرمايه گذار نداريم!

* رئيس مرکز تحقيقات طب سنتي دانشگاه علوم پزشکي:
احداث مراکز آب درماني توجيه اقتصادي دارد

گنج ناشناخته در چشمه هاي معدني ايران ( 4 ) ؛ وقتي که آب، دارو مي شود
* پروين محمدي اشاره: آب معدني و آبگرم به آن دسته آبهايي اطلاق مي شود که با املاح معدني و عناصر و ترکيبات ديگري همراه است.بر اساس وجود همين عناصر و املاح و ترکيبات شيميايي طبيعي از خواص ويژه اي نيز برخوردارند، از جمله اين خواص، اثر درماني آن است که از ديرباز مورد توجه قرار داشته و دارد.آبهاي معدني در واقع جزو اولين داروهاي طبيعي بشر در جهت معالجه برخي از بيماريها بوده و هنوز هم با وجود سابقه کهن و گذشت هزاران سال، همچنان رونق و اعتبار خود را حفظ کرده است و در اکثر نقاط جهان کم و بيش مورد استفاده قرار مي گيرد.خواص آبهاي معدني با توجه به آزمايشات مختلف و شناخت ترکيبات و اثرات مفيد آن بر روي برخي بيماريها و در واقع استفاده علمي از آن در يکي دو قرن اخير مورد توجه کشورهاي پيشرفته قرار گرفته و با استفاده از اين منابع توانسته اند در کاهش هزينه درمان برخي از بيماريها به نتايج خوبي دست يابند، اين کشورها با برنامه ريزي صحيح از معرفي ويژگي ها و اثرات مفيد اين چشمه ها، نه تنها در درمان بعضي بيماريها موفق شدند، بلکه به عنوان يکي از جاذبه هاي ارزآور توانسته اند براي کشاندن خيل گردشگران به کشورشان از اين چشمه ها و جاذبه توريستي آنها استفاده نمايند. کشور ما به علت شرايط خاص اقليمي و ساختار زمين شناختي، همان گونه که از کوههاي ستبر و ارتفاعات، رودخانه ها، تالابها، درياچه ها، سرابها، دره ها و جنگلهاي باشکوه و زيباي بيشماري برخوردار است، داراي چشمه هاي فراواني نيز مي باشد که در ميان آنها چشمه بزرگ و کوچک آبگرم و آب معدني وجود دارد و مي تواند نقش مؤثري در درمان و کنترل برخي بيماريها و تسکين درد بيماران داشته باشد و مثل کشورهايي همچون فرانسه، آلمان، ايتاليا، ژاپن و... در زمينه درمان بيماريها و کاهش هزينه هاي درماني به نتايج قابل توجهي دست يابد. در کشور ما چشمه هاي آب معدني و آب گرم متعددي وجود دارد که مي توانند با معروفترين چشمه هاي آب معدني اروپا خاصه فرانسه و آلمان و ايتاليا برابري کنند، با اين تفاوت که امروز چشمه هاي مطرح آن کشورها به دليل خواص شناخته شده، هزاران توريست وگردشگر را از نقاط مختلف دنيا به سوي خود مي کشانند، ولي اين چشمه ها در کشور ما حتي ممکن است براي ساکنان منطقه و استاني که در آن واقع شده اند نيز همچنان ناشناخته، باقي مانده باشند. هزار فايده... دکتر مسعود ملکي، متخصص پوست و دانشيار دانشگاه علوم پزشکي نظر خود را درباره تأثير چشمه هاي آب گرم بر بيماريهاي پوستي اين گونه بيان مي کند: در گذشته که علم داروسازي پيشرفت امروز را نداشت، آبهاي حاوي گوگرد براي بيماريهاي قارچي مؤثر بود و بيماران زيادي در درمان بيماريهاي قارچي پوستي موفق مي شدند، اما امروز که انواع داروهاي ضد قارچ و گوگرددار اعم از شامپو و... وجود دارد، کمتر کسي به اين نوع درمان متوسل مي شود البته در صورتي که استفاده از اين آبها به طريق بهداشتي (دوش) باشد مناسب است و مي توان براي بيماريهاي قارچي از آن استفاده کرد ولي در صورت استفاده از حوضچه هاي غيربهداشتي شايد باعث انتقال بعضي بيماريهاي پوستي نظير زگيل کف پا و... نيز بشود. از اين رو توصيه مي شود نظارت بهداشتي بر اين چشمه ها اعمال شود و از اين نعمت خدادادي به شيوه مناسب بهره برداري شود.دکتر علي بيرجندي نژاد، جراح و متخصص ارتوپدي و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي نيز اثرات درماني چشمه هاي آب معدني را در دردهاي استخواني مثبت دانسته مي افزايد: اصولاً آب درماني (راه رفتن در آب، شنا و...) براي بعضي از بيماران ارتوپدي مفيد است و مي تواند با تقويت عضلات و ماهيچه هاي قسمتهاي مختلف (زانو و...) باعث کاهش درد و پيشگيري از برخي بيماريها يا جلوگيري از پيشرفت بيماريهايي مثل آرتروز شود. در چشمه هاي آب معدني هم به خاطر گرم بودن آب و املاحي که داراست، مي تواند تأثير مثبت داشته باشد. منتهي تکرار و استمرار آن مهم است که حداقل بيمار بايد مدتي تحت درمان قرار گيرد و با يک نوبت اثري نخواهد داشت.دکتر رضا مهدوي، استاد ارولوژي و جراح کليه نيز در پاسخ به اين سؤال که آيا چشمه هاي آب معدني تأثيري در درمان بيماريهاي کليوي دارند مي گويد: بعضي از آبهاي معدني چشمه هاي آب گرم خاصيت ادرارآوري دارند آن هم به دليل موادي که دارا هستند منتهي بيماران کليوي بهتر است آب شناخته شده (معمولي) را استفاده کنند، زيرا بعضي آبها سنگين و داراي املاحي هستند که مي توانند سنگ ساز باشند و بيشتر کليه هاي بيمار را دچار ناراحتي سازند. درمان مشروط دکتر عبدا... بهرامي، متخصص داخلي کليه و دبير سابق کميته طب مکمل و جايگزين کشور به نکته جالبي اشاره نموده خاطر نشان مي کند: در اينکه چشمه هاي آب گرم معدني داراي خواص درماني براي بيماريهاي متعددي هستند بحثي نيست، اما اينکه با چه شيوه اي از خواص درماني اين چشمه ها استفاده کنيم مهم است، تا اثرات مطلوب درماني داشته باشند. مثلاً آبهاي خوراکي چشمه هاي معدني را بايد در محل چشمه نوشيد تا خواص درماني آن تأثير داشته باشد نه اينکه داخل بطري آن را از چشمه به خانه بياوريم و مصرف کنيم، چون ديگر خاصيت درماني نخواهد داشت و يا اينکه براي درمان دردهاي استخواني و مفصلي بايد چند روز در آب استحمام يا شنا کرد تا گرماي آب، مواد معدني آب و... به عنوان درمان کننده باشد نه اينکه انتظار داشته باشيم با يک بار دوش گرفتن يا رفتن در حوضچه هاي آب معدني بيماريمان بهبود يابد. تورهاي مخصوص در اروپا دکتر بهرامي با اشاره به نحوه درمان با آبهاي معدني در خارج از کشور مي گويد: در اروپا تورهاي مخصوص درمان وجود دارد که بيماران را براي درمان با آبهاي گرم معدني به محل چشمه هاي آب گرم مي برد و 5 تا 6 روز هم طول مي کشد، يعني حتماً بايد اين مدت بيمار در محل چشمه آب گرم باشد و هرروز چندين ساعت در اين آب شنا يا استحمام کند بنابراين اگر غير از اين باشد، هيچ خاصيت دارويي و درماني در اين چشمه ها وجود نخواهد داشت. اين متخصص کليه و استاد دانشگاه علوم پزشکي يادآور مي شود: از گل ها و لجن هاي ته نشين شده در ته چشمه مي توان براي تسکين دردهاي مفصلي و استخواني (بصورت ماليدن روي موضع) استفاده کرد. بعضي آبها مصرف خوراکي دارد که براي دستگاه گوارش و کليه مفيد است و بعضي آبهاي معدني نيز براي تسکين دردهاي مفصلي، استخواني و بيماريهاي پوستي کاربرد درماني دارد که نبايد به مصرف خوراکي برسد.در خصوص سنگهاي کليه اگر بطور صحيح از آبهاي معدني استفاده شود يعني در محل چشمه بنوشند، به ميزان کافي و مدت معين بنوشند باعث حل شدن سنگ و دفع آن مي گردد.از اين رو آبهاي معدني و چشمه هاي آب گرم کشورمان که خوشبختانه فراوان هستند، بايد به عنوان يک «ثروت ملي» مراقبت شوند و با انجام کار کارشناسي و اعلام آثار آزمايش شده و به ثبت رسيده براي درمان بيماران، کاهش درد و تسکين آنان مورد استفاده قرار گيرند.افزون بر آن به عنوان يک جاذبه توريستي شناخته شده و براي جذب گردشگر و توريسم درماني به جهان معرفي شوند. طب چيني و آب درماني همچنين دکتر عليرضا بهرامي، متخصص طب چيني اضافه مي کند: در طب چيني آب درماني جايگاه خاصي دارد و ماساژ درماني و آب درماني خود رشته جداگانه اي است. اما اينکه آبهاي گرم و معدني داراي خواص درماني هستند يا خير؟ بيشتر همان آب درماني است که در درمان بعضي بيماريها مثل دردهاي مفصلي، استخواني، آرتروز و... به بيماران توصيه مي شود شنا، راه رفتن در آب و... براي موارد فوق مورد تأييد همه متخصصين است.

سفري به شهر «چشمه» ترکيه؛ چشمهاي باز چشمه
* کميل سهيلي يک هواي آفتابي و دريايي آرام شايد براي گذراندن يک روز تمام در کنار ساحل کافي باشد. البته اگر دست خودم بود، به همين بسنده مي کردم؛ همين که پاهايم شنهاي ساحل درياي اژه را لمس کرده و در انتهاي ترکيه، جايي که حتي جزاير يوناني را مي توان از دور مشاهده کرد، دراز کشيده ام. کافي است تا روزي را بي دغدغه سپري کنم. اما دست برقضا در همان جا با پدر و پسري آشنا شدم که برنامه آن روزم را به کلي تغيير داد. آن دو، سالهاست با برنامه ريزي مشخصي از شهر «چشمه» بازديد مي کنند و حالا من اين شانس را پيدا کردم که به ثمره همان آشنايي مختصرمان همراه شان باشم. ساحلي که در آن قرار داشتيم، فوق العاده تميز بود. خاک منطقه کاملاً سفيد و جالب. تميزي آب به قدري بود که حتي کف دريا را مي شد از بيرون با وضوح و جزئيات تمام مشاهده کرد. دريا موجي نداشت و آب حسابي ولرم و آماده براي شنا و هوا مناسب براي استراحت. اما پدر و پسر ترک که اتفاقا هردو هم دکتر بودند، گفتند که بيش از اين نيازي نيست در اين ساحل بمانيم و بهتر است از قسمتهاي ديگر شهر نيز بازديد کنيم. راستش فکر نمي کردم چيزي بيش از يک ساحل تميز و آرام در ادامه دستگيرم شود، اما اين همه ماجرا نبود! يک ذرت (که اينجا صرفاً با آبجوش طبخ مي کنند) خريديم و در اين حين دکتر پسر(که نامش ولکان بود) توضيح داد که آنچه من ديده ام تنها بخشي کوچک از ساحلهاي متنوع چشمه بوده است و بزودي مرا با قسمتهاي ديگر هم آشنا خواهد کرد! بعد ادامه داد که بهتر است خودم را براي يک شناي حسابي در آب سرد آماده کنم! راستش زياد حرفش را جدي نگرفتم. خب، حدس مي زدم که آب سرد باشد، اما نه تا اين حد! اما وقتي به آن ساحل رسيديم؛ همين که وارد آب شدم مثل اين بود که در حوضچه سوناي سرد رفته ام؛ زير اين آفتاب گرم تابستاني حتي تصورش را هم نمي کردم! پس از دقايقي به علت سردي آب زودتر بيرون آمدم و منتظر شدم تا ببينم ديگر در برنامه اين دو دکتر چه چيزي جا دارد. اين بار يک بستني سنتي گرفتيم تا در اين حين «ولکان» باز ذهن من را براي بخش بعدي برنامه شان آماده کند! خب، آب گرم دريا را که ديدم، در آب سرد هم که شنا کردم؛ ديگر چه جور ساحلي مي خواهد در اين شهر وجود داشته باشد؟ لذا گمان نمي کردم چيز خاصي باشد، اما خودش اصلي ترين قسمت را ساحل بعدي مي دانست و نامش را هم گذاشته بود «سوناي کامل طبيعي»! سوناي طبيعي؟ هيچ تصوري نداشتم و راستش را بخواهيد اگر خودم حضور نداشتم، محال بود باور کنم! اما طولي نکشيد که به ساحل بعدي رسيديم. همين که وارد آب شدم همه چيز دستم آمد! تازه فهميدم که نام چشمه را چندان هم بي دليل بر اين شهر نگذاشته اند! سوناي طبيعي به اين شکل بود که آب قسمتي از دريا حسابي سرد بود و در چند قدمي همان جا، گرماي آب، بدنت را مي سوزاند! حتي مي شد خودت را طوري روي آب نگه داري که پاهايت گرم و سرت سرد شود! فهميدنش زياد سخت نيست که درياي اين شهر مملو از چشمه هاي معدني مختلف است که حالا در اين قسمت خاص با هم ترکيب شده است. به راستي که اين شهر يک سوناي طبيعي بزرگ است! قرار شد، برنامه پاياني چشمه گردي را با يک قهوه ترک در محله يوناني ها به پايان برسانيم. اين محله بازاري زيبا و قديمي است که گويا پيشتر دهکده اي يوناني بوده است. هنوز هم آسيابهاي بادي که از قرنها پيش به يادگار مانده، در اطراف آن ديده مي شود. براي رسيدن به کافه مورد نظر مسير زيباي دهکده را که با گلهاي مختلف تزيين شده بود، پياده طي کرديم. خورشيد در آستانه غروب بود و به لطف اين دو دکتر مهمان نواز تجربه جالبي کسب کرده بودم. همه چيز خوب بود که نمي دانم چه شد بار ديگر نيمه غرغروي ايراني ام شروع کرد به پچ پچ کردن! که چرا؟ که چرا... .اما زود ساکتش کردم، آخر چقدر غر مي زني تو؟ چند سال است که هر بار چه از ايران و چه از خارج ايران مي خواهم چيزي بنويسم، هي آه و حسرت و گلايه سر مي دهد؛ که چه؟ خودت که ميداني دست آخر هميشه اين چشمه ها هستند که خشک مي شوند! پس ديگر چرا خودت را اذيت مي کني؟ تا اطلاع ثانوي ساکت باش، لطفاً! مي گفتم؛ رفتيم به سمت کافه اي سنتي. قهوه ترکي نوشيديم و .... ساکت! ببخشيد، هوا تاريک شد و من آماده شدم تا با اتوبوس به ازمير برگردم. سيستم حمل و نقل اينجا هميشه آماده است و ميتوانيد با اتوبوس، خودرو و يا حتي کشتي و قايق به شهر يا حتي کشورهاي همسايه برويد. در کل چشمه درکنار زيبايي هاي طبيعي اي که داراست، با جديت به عنوان يک شهر توريستي مورد توجه دولت ترکيه قرار گرفته است. امکانات توريستي مناسب در کنار همه ساحلها قرار دارد و البته براي ما شايد از همه عجيب تر آنکه همه جا حسابي تميز و مرتب است! براي ما؟ آه، باز هم که سراغم آمد! که چرا جاذبه هاي سرزمين چشمه ها، اشتباه نکنيد! همان ايران خودمان را مي گوييم، اينقدر ناشناخته باقي مانده است؟!

معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي: سرمايه گذار نداريم!
* بيژن شايان معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي با اعلام اينکه تمامي چشمه هاي معدني آب درماني در اختيار بخش خصوصي قرار دارد گفت: به غير از آب گرم محلات که در اختيار شرکت توسعه گردشگري ايران است، بقيه چشمه هاي آب گرم در اختيار بخش خصوصي است اما از سوي سازمان مورد بازرسي و نظارت قرار دارند.سيد رضا موسوي با اعلام اينکه گردشگري يکي از مهمترين مباحث اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي کشور است گفت: گردشگري در حوزه ها و بخشهاي گوناگوني تعريف مي شود که يکي از اين موارد بحث گردشگري سلامت است. موسوي يکي از شرايط توسعه گردشگري سلامت را ايجاد انگيزه براي سرمايه گذار دانست و گفت: براي رونق گردشگري در حوزه آب درماني به سرمايه گذار بخش خصوصي نياز داريم تا بدون لحاظ کردن مصوبه قانوني و طي مراحل اداري، نقدينگي لازم را براي بهره برداري سريع و گسترده تزريق کند، اما لازم است سرمايه گذار احساس امنيت کند و مطمئن باشد که در اثر اين سرمايه گذاري مي تواند سود لازم و تضمين شده را به دست آورد. وي با تأکيد بر اينکه سرمايه گذار بخش خصوصي در حوزه گردشگري حضور چشمگيري ندارد افزود: اگر سرمايه گذار خصوصي وارد شود، به سرعت شرايط بهره برداري از چشمه ها را مهيا مي کند و براي آنکه مردم را جلب کند تبليغات لازم را نيز به عمل مي آورد، بنابراين بايد برنامه ريزي طولاني و هدفمندي طراحي شود.وي گفت: چشمه هاي آب معدني ايران تأثيرات غيرقابل انکاري بر درمان دارند، به همين دليل گردشگران بسياري از کشورهاي ترکيه،عراق، سوريه، پاکستان و چندين کشور خارجي ديگر داريم، اما همانگونه که در بخش اطلاع رساني داخلي مشکل داريم، در اطلاع رساني بين المللي که از طريق تورها صورت مي گيرد نيز مشکل داريم. همچنين عضو کميسيون بهداشت مجلس آبهايي که امروزه به عنوان مراکزي براي جذب بيماران تبديل شده است را يادآور شد و تصريح کرد: هيچکس نمي تواند خاصيت اين چشمه ها را منکر شود، اما مسأله مهم هدفمند کردن آن است که هنوز شکل نگرفته، بلکه مردم به صورت خودجوش به سراغ اين چشمه ها مي روند.وي افزود: بي ترديد خواص چشمه هاي معدني و تأثيرات آب درماني غيرقابل انکار است و اين مهم براي پزشکان نيز پذيرفته شده، به نوعي که اگر آمار مراجعان به چشمه هاي معدني را بگيريد، درصد قابل توجهي از پزشکان و خانواده هايشان را جزو مراجعان خواهيد ديد، اما ترس از سؤ استفاده باعث شده تا پزشکان چشمه هاي آب معدني را براي درمان معرفي نکنند، از سوي ديگر چشمه ها به درستي شناسايي و تعريف نشده که آب آن مناطق چه خواصي دارد و براي چه دردهايي مفيد است.وي گفت: مردم بدون آنکه اطلاع يا آگاهي دقيق يا حتي نسبي از خواص چشمه داشته باشند به اين مراکز مي روند و در آنها غوطه ور شده يا از آب آنها مي نوشند. مره صدق با تأکيد بر اينکه وزارت بهداشت بايد راهکارهاي مناسب براي استفاده دارويي درماني از چشمه هاي معدني را بينديشد تصريح کرد: بسياري از چشمه هاي معدني ايران منحصر به فرد است، بنابراين مي توان با شناخت خواص درماني آنها، بيماران را به آن منطقه اعزام کرد تا هم به بحث آب درماني پرداخته شود و هم بحث اکوتوريسم رونق گرفته و گردش اقتصادي در مناطق مختلف کشور به جريان افتد.

رئيس مرکز تحقيقات طب سنتي دانشگاه علوم پزشکي: احداث مراکز آب درماني توجيه اقتصادي دارد
* کوروش شرفشاهي رئيس مرکز تحقيقات طب سنتي دانشگاه علوم پزشکي دانشگاه شهيد بهشتي با تأکيد بر اينکه بسياري از چشمه ها و آبهايي که از دل طبيعت جاري مي شوند اثر درماني دارند گفت: اگرچه تأثيرات درماني اين آبها در ايران و جهان اثبات شده، اما مجموعه اي که در کشور ما روي اين آبها به صورت تخصصي کار کند نداريم و اين در حالي است که غني ترين آبهاي معدني جهان را داريم. دکتر محمود مصدق با اعلام اينکه آب درماني بويژه در بخش آبهاي معدني و طبيعي در حوزه طب سنتي تعريف مي شود گفت: آبهاي معدني در 2 بحث قابل پيگيري است که يکي آب درماني و آثار آبها بر درمان بيماريها و ديگري بحث اکوتوريسم است.وي از کم لطفي نهادها و سازمانها به آب درماني انتقاد کرد و افزود: همه جاي دنيا به آبهاي معدني توجه مي شود. در کشور ايتاليا 30 مرکز آب درماني طبيعي وجود دارد و به خاطر آنکه از مزاياي درماني و گردشگري آنها استفاده شود، هزينه هاي مراجعه به اين مراکز در بيمه هاي تأمين اجتماعي لحاظ شده است. بسياري از شرکتها و ادارات ايتاليا ساليانه يک هفته کارکنان را به اين مراکز اعزام مي کنند، بدون آنکه هزينه اي از نيروي کار بگيرند و بسياري برنامه ريزي هاي ديگر صورت گرفته اما سؤال اينجاست که چرا ايتاليا چنين کارهايي کرده؟ زيرا از تأثيرات آبها بر جسم و روان انسانها با خبر است و از اين طريق مي خواهد نيروهايش را در سلامت نگه دارد. اين استاد دانشگاه با اعلام اينکه احداث مراکز آب درماني توجيه اقتصادي و پزشکي دارد تصريح کرد: جاي سؤال دارد که چرا بخش خصوصي به صورت جدي وارد اين حوزه نمي شود، در حالي که آبها و چشمه ها مي توانند درآمدزايي قابل توجهي داشته باشند. دکتر مصدق با انتقاد از اينکه طب سنتي به صورت غيرتخصصي و محدود در کتب درسي گنجانده شده است افزود: اگر از دوران ابتدايي تا عالي ترين مقطع دانشگاهي مواردي از طب سنتي از جمله آب درماني به عنوان درس ارايه شود، علاوه بر آنکه اطلاع رساني صورت گرفته، رغبت استفاده از اين توان طبيعي نيز افزايش مي يابد. وي با تأکيد بر اينکه مهمترين بحث علم پزشکي تشخيص بيماري است يادآور شد: در بحث استفاده از آبهاي معدني هر ساله وجود دارد، اول اينکه پزشکان علم آن را ندارند که هر آب مدني چه خواص درماني دارد و دوم همت اعزام بيمار به اين مراکز است. وي از نحوه مديريت بر بسياري از مراکز آب درماني انتقاد کرد و افزود: براي اين مراکز آيين نامه خاصي وجود دارد و استانداردهاي بهداشتي را مشخص کرده که بر مبناي آن بايد اين آبها روان باشد، يعني از يک طرف آب وارد و از طرف ديگر خارج شود تا سر حد امکان از سيستم دوش استفاده شود، نکات بهداشتي در مورد مراجعه کنندگان رعايت شود و دهها مورد ديگر که تعريف شده است. وي تصريح کرد: بدترين حالت در آبهاي معدني، خزينه هاي آب راکد است که مي توان با نصب سيستم جکوزي يا استفاده از امکانات روز به ياري افزايش توان چشمه هاي آب معدني ايران رفت.

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
info@qudsdaily.com