|
* دکتر نوذر شفيعي، تحليلگر رخدادهاي شبه قاره
تشديد حملات تروريستي و بمب گذاريهاي طالبان در افغانستان و پاکستان بازتاب طبيعي تشديد فشارهاي آمريکا عليه اين گروه از سوي ناتو در افغانستان و نيروهاي دولتي پاکستان در مناطق قبايلي اين کشور است.
اين فرآيند را از دو نگاه مي توان تحليل کرد. نخست اوج گيري دوباره عمليات تروريستي طالبان که امتداد تحرکات گذشته اين گروه است و دوم اينکه آن را بايد واکنشي به دور جديد عمليات ناتو در هلمند و قندهار و نيز عمليات ارتش پاکستان در ولايات شمالي اين کشور قلمداد کرد.
آنچه مسلم است تلاش طالبان متوجه توقف و کاهش فشار نيروهاي ناتو و ارتش پاکستان است و به اين منظور از تاکتيکها و روشهايي استفاده مي کنند که در اصطلاح نظامي استراتژي ايجاد توازن مادون متقارن نام دارد.
به بيان ديگر زماني که قواي نظامي و لجستيک دو طرف نزاع در يک سطح نباشد، نيروي ضعيف تر براي حفظ بقاي خود به جنگ نامتقارن و ايذايي روي مي آورد تا هم توان نظامي دشمن خود را مشغول و مستهلک کند و هم موقعيت خود را هم از نظر نظامي و هم از بابت روحيه و انگيزه حفظ کند.
از اين رو دور از انتظار نبود که با انجام عمليات پاکسازي ناتو در استان هلمند و اعلام انجام عمليات مشابه در قندهار در هفته جاري و از سوي ديگر کشته شدن شمار ديگري از نيروهاي طالبان در شمال پاکستان حملات انتحاري و بمب گذاريهاي اين گروه نيز اوج دوباره اي گيرد.
اگر بخواهيم نتيجه متقابل عمليات نيروهاي فرامنطقه اي و متحدان آنها را در دو کشور همسايه شرقي بسنجيم تنها مي توان گفت حاصل جمع جبري اين رويارويي صفر خواهد بود زيرا هر يک از طرفين در پي آسيب پذير کردن نيروي مقابل خود است و نمي تواند از يک سطح معين فراتر رود.
به زبان ساده تر اگرچه دوطرف مايل به نابودي نيروي مقابل خود هستند اما هيچ کدام اکنون توان اجرايي کردن اين هدف را ندارند.
از اين رو دور جديد عمليات نيروهاي ناتو در هلمند و انتقال اين عمليات به ولايت قندهار هم از ارزش ويژه اي برخوردار نخواهد بود زيرا در افغانستان تصرف خاک کار مهم و ارزشمندي نيست و بسيار ساده انجام مي شود اما نگهداري و دفاع از آن کار بسيار مشکلي است.
در استراتژي کلاسيک نظامي آمريکا و نيروهاي غربي اما تصرف خاک اهميت بالايي دارد بويژه وقتي همراه با پاکسازي هم باشد اما برعکس براي طالبان تسلط و اداره زمان مهم است تا با جنگ فرسايشي نيروهاي دشمن را خسته و زمينگير کند و از افغانستان براند و زمينه را براي سقوط دولت مرکزي اين کشور و بازگشت به قدرت فراهم کنند.
بنابراين تسلط ناتو بر چند استان جنوبي افغانستان به هيچ وجه باخت با اهميتي براي طالبان نيست. اگرچه تصرف خاک طالبان براي ناتو يک اقدام مهم است اما نمي تواند شکست طالبان ارزيابي شود. |
