* مهدي شکيبايي

کارشناسان نظامي و امنيتي معتقدند براي هرگونه اقدام نظامي کم و يا پر شدت عليه جريان يا کشوري در هرکجاي دنيا توسط يک نيروي نظامي، فراهم کردن يک سري مؤلفه هايي لازم است تا نتايج مطلوب و مدنظر آن اقدام را محقق نمايد. اين مؤلفه در حوزه هايي چون توان تسليحاتي طرف اقدام کننده، قدرت بازدارندگي، محيط جبهه داخلي، وضعيت اقتصادي، موقعيت سياسي، موقعيت ژئوپلتيکي، محيط منطقه اي و بين المللي و وضعيت ائتلافهاي منطقه اي يا بين المللي، ميزان تحمل پيامدهاي اقدام نظامي در طرف اقدام کننده و... قابل تحليل است، بدين معنا که طرف اقدام کننده، نه تنها بايد به سطحي مطلوب از وضعيت در همه حوزه هاي بالا برسد، که هدف مورد نظر او نيز بايد در همه حوزه هاي بالا در سطحي بسيار نازل تر قرار داشته باشد تا دست کم به بخشي از نتايج اقدام دست يابد.
روزنامه انگليسي تايمز 28 فروردين در خبري محرمانه فاش کرد که اسرائيل تا ساعاتي ديگر به ايران حمله خواهد کرد. اين روزنامه خبر مربوط را به نقل از مقامهاي امنيتي و نظامي ارتش اسرائيل منتشر کرد، بدون آنکه نامي از آنان برده باشد. اينکه خبري تا اين حد حساس و جنجال برانگيز بدون هماهنگي سران امنيتي و نظامي اسرائيل به بيرون درز کرده باشد، انديشه اي ساده لوحانه است. بنابراين، نمي توان خبر تايمز را صرفاً ژورناليستي فرض کرد. با اين وصف، انتشار اين خبر آن هم در يک روزنامه انگليسي، اهدافي منطقه اي و بين المللي را پيگيري مي کند؟
نخستين پرسش اينکه با توجه به مؤلفه هاي بالا، آيا اسرائيل قادر به انجام يک اقدام کم شدت (محدود) و يا پر شدت (نامحدود) خواهد بود. توان تجهيزاتي اسرائيل در چه سطحي است؟ اگر بپذيريم که پس از شکست اسرائيل در جنگ 33 روزه با حزب ا... در سال 2006 ، اين رژيم خود را به جنگ افزارهاي تسليحاتي مدرني با کمک آمريکا مجهز کرده است آيا با اين توصيف صرف داشتن تجهيزات نظامي مدرن مي تواند به طور يکجانبه سرنوشت يک اقدام نظامي را به نفع تل آويو تغييردهد؟ اگر اين گونه بود که آمريکا با داشتن ناوگانهاي ريز و درشت جنگي در محيطهاي دريايي پيرامون عراق و لبنان بايد تحولات اين دو کشور را به نفع خود رقم مي زد. محيط داخلي و خارجي اسرائيل چگونه است؟ نيازهاي داخلي جامعه اسرائيل به عنوان شاخصه محيط داخلي و نيازهاي آمريکا در منطقه به عنوان شاخصه محيط خارجي اسرائيل، هيچ همسويي با يکديگر ندارند.
جامعه اسرائيلي پس از دو شکست اسرائيل در لبنان و نوار غزه به گزينه جنگ سالاران رأي داده است و براي خروج از بن بست پيش آمده در اسرائيل، به تندروها دل بسته اند. درمقابل، جامعه آمريکا براي خروج از بن بست پيش آمده در حوزه سياست خارجي (عراق، افغانستان و خاورميانه) و همچنين حوزه اقتصاد، به گزينه مذاکره رأي داده است. اين به معناي تضاد منافع آمريکا و اسرائيل دست کم به طور مقطعي است. از سوي ديگر، اسرائيل به دليل نداشتن عمق وسيع استراتژيک داراي آسيب پذيري بالايي در جبهه داخلي است. ضمن آنکه بافت ناهمگون اجتماعي و فرهنگي (وجود يک و نيم ميليون فلسطيني در اراضي 48 و وضعيت بد يهوديان شرقي به نسبت يهوديان غربي) در درون اين رژيم و تعلق خاطر نداشتن مهاجران يهودي به خاک فلسطين، مانع از شکل گيري يک جبهه متحد در برابر تهديدهاي بيروني است. تقويت توان جهادي گروه هاي فلسطيني همراه با بهبود جايگاه بين المللي فلسطينيان، از ديگر تهديدهاي دروني اسرائيل به شمار مي رود.
علاوه برآن ائتلاف شکننده حکومت جديد و اختلاف آن با سياستهاي آمريکا در منطقه به عنوان يک چالش پيش روي حکومت اسرائيل محسوب مي شود.
اضافه کنيد به اين موارد موضوع بحران جهاني اقتصاد، کاهش حمايتهاي مالي آمريکا و اروپاييان از اسرائيل، اعتراضها در سطح جهاني از رفتارهاي تهديد آفرين اين رژيم، تخريب چهره بين المللي اسرائيل به واسطه عملکرد اين رژيم در جنگ 22 روزه، تقويت محور چندجانبه گرايي در سطح جهان که ميدان مانور اسرائيل را محدود مي کند، تضعيف موقعيت سران عربي همپيمان با اسرائيل موسوم به ميانه روها در منطقه در پي موضعگيري ضعيف آنان در جنگ 22 روزه و... .
با اين وصف، هدف اسرائيل از اين لفاظي ها که بلافاصله مقامهاي اين رژيم رسماً آن را تکذيب کردند، چيست؟
هدفهاي اسرائيل از انتشار اين خبر که ماهيت بيشتر رواني داشت، عبارت است از:
- تأثيرگذاري بر حضور ايران در اجلاس مبارزه با نژاد پرستي ژنو
- جلب همدردي جهاني در آستانه روز هولوکاست
- جلوگيري از بازتاب قدرت نمايي ارتش ايران در مانور فراگير اين سازمان نظامي در 29 فروردين
- حمايت رواني از اقدام مصر عليه حزب ا... و ايران
- تأثيرگذاري بر انتخابات پارلماني آينده لبنان به نفع جريان 14 مارس
- تأثيرگذاري بر انتخابات آينده رياست جمهوري ايران
- تقويت همراهي جامعه صهيونيستي با اقدام احتمالي آينده حکومت نتانياهو در فلسطين يا سوريه
- تأثيرگذاري بر سياست مذاکره اوباما رئيس جمهوري آمريکا در قبال ايران
- بالا بردن هزينه هاي امنيتي جبهه مقاومت در منطقه
اگر چه جمهوري اسلامي ايران از ابتداي پيروزي انقلاب هرگونه تهديدي ولو در حد اظهارنظر از سوي حکومتهاي دشمن را جدي تلقي و براي آن برنامه ريزي مي کند، اما خبر تايمز بيش از آنکه خبري عملياتي باشد با هدف تأثير رواني بر حوزه هاي پيشتر گفته شده، منتشر شده است.