* تکتم بهاردوست
«تهمينه ميلاني» از معدود کارگرداناني است که به قول خودش بر خلاف شايعات منتشر شده مبني بر عدم ارتباط خوب او با اصحاب

رسانه، خيلي راحت وشفاف صحبت مي کند. بهانه ما براي گفتگو با ميلاني، اکران آخرين ساخته اش فيلم «سوپراستار» است که اين روزها به اکران عمومي در آمده است. فيلمي که به گمان عده اي از منتقدان، گرايشي جديد در کارنامه کاري او به شمار مي رود.
* خانم ميلاني، به نظر مي رسد فمينيسم آشکار در کارهاي قبلي شما در حال حرکت به سمت نوعي فمينيسم پنهان است؟
** براي من نه فمينيسم آشکار معني دارد نه فمينيسم پنهان، براي من هر موضوعي که بتواند نظرم را جلب کند، مهم است. طبيعتا چون زن هستم ودر يک جامعه سنتي با ظاهري نيمه مدرن زندگي مي کنم، درک مسائل و مشکلات وابسته به روحيات زنان، يعني نيمي از جامعه برايم کاملا با اهميت وتامل پذير است. به همين جهت تمرکز اصلي من بر روي اين نيمه است تا با حل مشکلات اجتماعي - اقتصادي، رواني آنها، کاري بکنم که با مردان به يک زندگي متعادل برسند. طبيعتا در اين رابطه دو سويه بايد طرفين بتوانند احساس خوشبختي کنند.اگر مي بينيد که فيلم جديد من «سوپر استار» از پرداختن صريح به مسائل زنان خالي است دليل آن عدم علاقه من به موضوعات زنان نيست، بلکه بايد شرايط براي کار فراهم شود.
* منظورتان عدم نمايش فيلم تسويه حساب است؟




** بله دقيقا! همانطور که مطلعيد فيلم تسويه حساب که من 2 سال پيش آن را ساخته ام، هنوز پروانه نمايش نگرفته است وهر فيلمنامه اي هم با موضوع ومحوريت زن به اداره کل نظارت وارزشيابي فرستاده شود، با مشکل رو به رو مي شود.
* براي همين است که سوپراستار را با گرايشي تازه ساختيد؟
** همين طور است. من واقعا داستان سوپر استار را دوست دارم و به نوعي به چنين سينمايي تعلق خاطر دارم. از طرفي يادتان باشد سينما هنر گراني است ومن نمي توانم فيلم بسازم وآن را در صندوق خانه نگه دارم.
* پرداختن به پشت صحنه زندگي يک ستاره سينما از چه زاويه اي مورد انتخاب شما قرار گرفته؟ به بيان روشنتر جذابيت گيشه چقدر مد نظر شما بوده و اصولا نگاه به گيشه را براي يک کارگردان، تحت چه شرايطي مي پسنديد؟
** من در همه فيلمهايم به گيشه اهميت مي دهم، به همين دليل هميشه سعي مي کنم فيلمهايم ريتمي تند و مناسب با موضوع داشته باشد وعوامل وهمکارانم از بهترين ها باشند. من حتي در اين راه از ستاره ها براي ايفاي نقشهايم استفاده مي کنم، اما فيلم را فقط براي گيشه نمي سازم. من هميشه موضوع فيلمهايم را از ميان موضوعاتي که مطرح کردن آن به نفع جامعه و رشد فرهنگ باشد انتخاب مي کنم نه براي تعداد زياد تماشاچي.
ارزش گيشه فقط براي من همين اندازه است ونه بيشتر. البته اگر کارگرداني فقط براي سرگرم کردن مردم فيلم بسازد هم بد نيست، ولي نه اينکه بخواهد به هر شرط و شيوه اي گيشه را فتح کند!
* منظورتان فيلم پر فروش اين روزهاست ؟!
** نه، مسأله اين فيلم وراي اين حرفهاست. اصولا برخي از کارگردانها مجوز هايي دارند که ديگران آن را ندارند. منظور من به طور کلي فيلمسازان يا تهيه کنندگاني است که ممکن است حتي مايل نباشند خانواده هايشان هم فيلم توليدي شان را ببينند، اما اين مجوز را براي مردم ديگر قائلند.
* در جايي گفته ايد که سوپر استار داراي رگه هاي فلسفي است. اين سخن مورد انتقاد منتقدان سينمايي قرار گرفته است. مي شود بفرماييد چه بخشهايي از اين فيلم بار فلسفي دارد؟
** من نقدي در اين مورد نخوانده ام و خودم هم يادم نمي آيد جايي چنين چيزي گفته باشم. اما به هر حال چون من به فلسفه، جامعه شناسي، مردم شناسي و روان شناسي علاقه خاصي دارم، فيلمهاي من نمي تواند خالي از اين موضوعات باشد. ممکن است در برخي از اين فيلمها به طور مستقيم مثلاً به فلسفه پرداخته باشم مثل فيلم «افسانه آه» که بر اساس تئوري کارل گوستاو فيلسوف آلماني يا همان روان مردانه زن وروان زنانه مردان است. يا در «آتش بس» که مسأله کودک درون را به طور مستقيم مطرح کردم، اما اين به آن معنا نيست که ديگر فيلمهايم خالي از اين انديشه است. نمونه ديگر فيلم «واکنش پنجم است». شخصيت آقا صفدر را ببينيد، کودک درون او بسيار قوي است. او در طول داستان مرتب با عروسش مسابقه مي دهد. مرتب مي گويد حالا شديم يک، حالا شديم 2 و ... او در عين سنتي بودن و باصلابت بودنش، کودک درونش هنوز بازيگوش است.
* خانم ميلاني، شما را يکي از سردمداران سينماي فمينيستي در ايران مي دانند يا حداقل خودتان چنين جايگاهي را براي خودتان قايليد. آيا حس نمي کنيد که گرفتار شدن در کمند چنين عنواني دست شما را بسته و محدودتان کرده است؟
** من براي خودم هيچ جايگاه وعنواني قائل نيستم و هرگز دست خودم را براي انتخاب موضوعات متنوع با بستن يک «ايسم» نمي بندم. اين لقبي است که يک عده خاص به من نسبت داده اند. با وجود اين همين سال گذشته در مشهد که اتفاقاً شهر پدري من است فستيوال فيلم کوثر برگزار شد که اسمي از من، نه به عنوان هيات انتخاب، نه داور و نه حتي کارگردان به ميان نيامد. اگر من سردمدار سينماي زنان هستم، پس چطور از قلم افتاده ام؟ !
* خانم ميلاني، سوپر استار در جاهايي فيلم خوش ساختي است و در جاهايي هم به دامن شعار و گاه تطويل و کشدار شدن مي افتد. شما کارگردان باتجربه اي هستيد، فکر نمي کنيد مي شد با حذف بخشهايي از کار، آن را شسته و رفته تر تحويل مخاطب داد؟
** نه اصلا! به نظر من سوپر استار فيلم يکدست وخوش ساختي است، با داستاني جذاب وساده وهر کسي مي تواند به اندازه ظرف خودش از آن برداشت کند. اگر کسي قصه مي خواهد، خب قصه را دنبال مي کند و اگر کسي در جستجوي معناي ديگري است، باز هم آن را پيدا مي کند.
* درگيري مستقيم با پشت پرده کار همکاران سينمايي، برايتان عوارضي نداشت و قبل از ساخت فيلم به اين موضوع فکر کرده بوديد؟
** نه، البته که نه. وقتي فيلمم در جشنواره به نمايش درآمد، تقريباً تمامي همکاران براي ساخت يک چنين فيلمي تبريک گفتند.
* من بيشتر آثار شما را ديده ام ولي به نظرم هنوز «دو زن» مهمترين اثر در کارنامه هنري شما محسوب مي شود. به نظر مي رسد يکي از دلايل موفقيت اين فيلم صرف نظر از جذابيت و تازگي موضوع آن، پرهيز از نگاه شعاري بود و البته جسارت در طرح موضوع. سوپر استار را شخصا تا چه حد داراي چنين مشخصه هايي مي بينيد و آن را در مقايسه با «دو زن» در چه جايگاهي قرار مي دهيد؟
** ممنونم اما اين نظر شماست. خيلي ها اعتقاد دارند «نيمه پنهان» بهترين فيلم من است وعده اي ديگر «واکنش پنجم» را بهترين کارم مي دانند و جوانان زير 30 سال اغلب «آتش بس» را قبول دارند. بنابراين موضوع سليقه وهمذات پنداري خيلي مهم است. اما در مورد «سوپر استار» بيشتر، جوانان حدود سي سال اين فيلم را دوست دارند و به صراحت مي گويند که اين بهترين کار من است. تا در آينده چه پيش آيد. ولي از نظر خودم «سوپر استار» که در حکم آخرين بچه من است، بسيار فيلم اثر گذار ومهمي است و من آن را خيلي دوست دارم و هنوز هم وقتي فيلم را مي بينم و زماني که «رها» از پيش «کوروش» مي رود بغض مي کنم.
* آثار شما، چه آنها که موفق بوده اند و چه آنها که مورد اقبال قرار نگرفته اند، همواره مورد توجه دوستداران و منتقدان سينما بوده است. به نظر شما راه ميانبر سينما براي رسيدن به مخاطب و يک جايگاه هنري شاخص چيست؟ با توجه به اينکه شما هر دو نوع فيلمهاي هنري و گيشه پسند را تجربه کرده ايد؟ (مثل دو زن و آتش بس)
** «دو زن» هم در زمان خودش رکورد فروش سال را شکست. «آتش بس» هم صرفاً يک فيم تجاري نبود. اگر با دقت به فيلم توجه کنيد نکات مهم وضروري درآن بويژه براي زوجهاي جوان مطرح شده است. آشنا کردن مخاطب با کودک درون، مراجعه به مشاور خانواده در زمان بروز بحران و...
و اما در خصوص بخش دوم سؤالتان ببينيد، به نظر من ميانبري براي رسيدن به مخاطب وجود ندارد. فراموش نکنيد هيچکس ميل ندارد فيلمي بسازد که مردم ازآن استقبال نکنند. همه فيلمسازان هنگام ساخت فيلمشان آن را براي مخاطب بسيار مي سازند که برخي موفق مي شوند وبرخي هم نه.
* در آينده قصد نداريد فضاهاي تازه تري را هم تجربه کنيد و آيا همچنان معتقديد که جامعه ما مردسالار است و بايد براي حقوق از دست رفته زنان تلاش کرد؟
** شما غير از اين فکر مي کنيد؟!
* منظورم اين است که باز هم در مورد زنان فيلم مي سازيد ؟
** در صورتي که شرايط اجازه دهد حتما اين کار را مي کنم. در غير اين صورت تا اطلاع ثانوي نمي توانم در اين زمينه فيلم بسازم. چون هنوز کمر من و همسرم از زير فشار اقتصادي ناشي از عدم نمايش فيلم تسويه حساب راست نشده است.
* در جايي خواندم که گويا در مورد فيلم سوپر استار اجحافهايي از طرف تهيه کننده وپخش کننده فيلم که پخش کننده اخراجي ها هم هست صورت گرفته است، اين موضوع صحت دارد؟
** بله، همينطور است. متاسفانه چون پخش کننده فيلم سوپر استار پخش کننده فيلم اخراجي ها هم هست وعلاوه بر آن سهمي هم از فيلم اخراجي ها دارد، بنا براين ترجيح مي دهد به جاي فيلم سوپر استار که فقط درصد پخش را دريافت مي کند، اخراجي ها بفروشد تا درصد بيشتري نصيب او بشود. در ايام نوروز هم فقط اخراجي ها نمايش داده شد که اين يک خطاي آشکار است ومن نمي دانم چطوري مي خواهند آن را جبران کنند. حتي در مشهد هم يک چنين اتفاقي افتاده که اکنون از طرف وزارت ارشاد در حال بررسي است تا ميزان خسارت آن برآورد شود.
* گويا در جايي گفته بوديد اگر «تسويه حساب» اکران شود، رکورد اخراجي ها را مي شکند؟
** بله! در جلسه سينماي معناگرا گفتم. من در دفاع از «تسويه حساب» که فيلم بسيار حساب شده اي است اين حرف را زدم وبه حرفم هم ايمان دارم. اگر اين فيلم اکران شود فيلمي به ياد ماندني خواهد شد، ولي متاسفانه اکنون در انبار خاک مي خورد.

مراسم تشييع پيکر بيژن ترقي روز گذشته از مقابل تالار وحدت به سمت قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) برگزار شد.محمدحسين

فيلم «هر شب تنهايي» جايزه بهترين کارگرداني جشنواره فيلم سنگاپور را براي «رسول صدرعاملي» به همراه آورد.
به گزارش ايسنا، بيست و دومين جشنواره بين المللي فيلم سنگاپور جمعه شب به کار خود پايان داد و فيلم «هر شب تنهايي» از ايران موفق شد، جايزه بهترين کارگرداني رقابتي فيلمهاي آسيايي را براي «رسول صدرعاملي» به همراه بياورد.
جايزه بهترين فيلم به «جشن تولد ليلا» از فلسطين ساخته «رشيد ماشاراوي» تعلق گرفت و جايزه شبکه توسعه سينماي آسيا به فيلم «جلاينور» از چين ساخته «ژانگ يي» رسيد.
امسال کارگردانان سرشناسي چون «اوليور استون» و «پيتر فوندا» مهمان جشنواره فيلم سنگاپور بودند.

برگزاري ششمين دوسالانه تصويرگري باز هم به تعويق افتاد و از خردادماه به زمان ديگري موکول شد.
«غلامعلي طاهري» مشاور هنري مدير کل دفتر امور هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد در گفتگو با فارس، با اعلام اين خبر گفت: با توجه به تراکم برنامه ها در خردادماه سال جاري و همزمان شدن شرکت هنرمندان ايران در دوسالانه ونيز، برگزاري دوسالانه سفال و سراميک، نمايشگاه تجلي احساس و از سوي ديگر عدم برنامه ريزي اجرايي مشخص و تدوين شده از سوي شوراي سياست گذاري و برنامه ريزي ششمين دوسالانه تصويرگري، تصميم گرفته شد که برگزاري اين دوسالانه را با مشورت اعضاي شوراي سياست گذاري و برنامه ريزي آن به زمان ديگري موکول کنيم.
طاهري همچنين درباره دبيري بهرام کلهرنيا و انتقاداتي که به حضور اين هنرمند طراح گرافيک به عنوان دبيري دوسالانه تصويرگري وارد شده است گفت: دبير هر دوسالانه، مديريت و هدايت دوسالانه را بر عهده دارد و برنامه ريزيهاي آن توسط شوراي سياست گذاري و برنامه ريزي صورت مي گيرد که از تخصص لازم در اين زمينه برخوردار هستند.
پيش از اين زمان برگزاري ششمين دوسالانه تصويرگري اواخر خردادماه اعلام شده بود.

سيمين دانشور در 88 سالگي با کتابهاي تأليف و ترجمه اش در بيست ودومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران حضور خواهد داشت.
بانوي داستان نويسي ايران که امروز هشتاد و هشتمين سال روز تولد اوست، در تماس ايسنا از وضعيت چاپ کتابهايش و وضعيت «کوه سرگردان» (جلد پاياني سه گانه اش) ابراز بي اطلاعي مي کند؛ همچنين از چاپ رساله دکتري اش «علم الجمال؛ جمال در ادبيات فارسي تا قرن هفتم»، که پيشتر از چاپ آن خبر داده بود.
دانشور که تيرماه سال 86 در پي رفتن به کما در بيمارستان بستري شده بود، مي خندد و مي گويد، از حالش هم خبر ندارد !
اما يکي از مسؤولان انتشارات خوارزمي در پاسخ به ايسنا گفت: ما با همه کتابهاي منتشرشده از سيمين دانشور شامل «سووشون»، «جزيره سرگرداني»، «ساربان سرگردان»، «به کي سلام کنم؟»، «شهري چون بهشت» و ترجمه او به نام «بنال وطن» (آلن پيتون) در نمايشگاه حضور داريم.
همچنين انتشارات نيلوفر و نشر قطره هم آثار اين داستان نويس را در نمايشگاه کتاب عرضه مي کنند.