|
قسمت دوم و پاياني
معلم بايد از ايجاد رقابت و هم چشمي بين دانش آموزان که به کسب موفقيت در معدودي از آنها و شکست اکثريت آنها مي انجامد، جلوگيري به عمل آورد. معلم به اين منظور مي تواند از تدابير مختلفي استفاده کند، به عنوان مثال، براي جلوگيري از ايجاد رقابت ميان دانش آموزان در بحثهاي کلاسي، معلم بايد در جريان بحث، پس از گفتن نام دانش آموزي معين به طرح سؤال بپردازد. اين روش موجب خواهد شد که معلم مشارکت همه افراد کلاس را در فعاليتهاي آموزشي جلب نمايد و همه افراد کلاس تقويت دريافت کنند. اما اگر معلم ابتدا سؤالي را طرح کند و بعد از دانش آموزان بخواهد تا هر که مي تواند به آن جواب دهد تعداد کمي از دانش آموزان مستعد و قوي کلاس به سؤال پاسخ خواهند داد و تنها آنها مورد تأييد و تقويت واقع خواهند شد.
چنانچه محيط مدرسه فوق العاده رقابت آميز باشد و دانش آموز همواره با سايرين مقايسه گردد و تحقير شود، ممکن است خود را ناتوان پندارد و در نتيجه احساس حقارت کند و در موارد رقابت آميز واکنشهاي نامطلوبي نشان دهد، ديگران را تحقير مي کند و بيش از اندازه از ديگران چاپلوسي مي کند و نسبت به انتقاد ديگران حساس است و خود را در هدف همه انتقادها مي داند و از مردم کناره گيري مي کند.
رقابت امري عادي است و نمي توان آن را بيماري رواني فرض نمود، اما در جريان رقابت فرد آرامش و سکون خود را از دست مي دهد و اگر دائماً در حال رقابت باشد، بهداشت رواني او به خطر مي افتد، ضمناً هدف رقابت بايد اساسي و با ارزش باشد، در غير اين صورت فرد عادت مي کند با همه کس رقابت کند و در مقابل همه کس و در همه حال حتي در حال بيماري بخواهد خود را برتر از ديگران نشان دهد. در اين گونه موارد حالت ماليخوليايي به او دست مي دهد و دائماً در حال اضطراب و نگراني به سر مي برد. رقابت در ميان پسرها بيشتر از دخترهاست و زمينه فرهنگي و جامعه در تقويت روح رقابت ورزي مؤثر است. يک کودک ممکن است در رقابت با ساير کودکان واکنش مناسبي از خود نشان دهد، در حالي که کودک ديگري در رقابت با ديگران دچار تنش گردد و رفتار عصبي از خود نشان دهد.
نتيجه گيري:
يادگيري به روش همکاري گروهي بسيار مؤثر و مفيدتر از يادگيري به روش انفرادي و رقابت آميز است. يادگيري به روش همکاري گروهي باعث مي شود که کودکان بيشتر با هم مباحثه و مراوده داشته باشند و به تجزيه، تحليل و ارزشيابي نظرات يکديگر بپردازند، به عبارت ديگر کودکان با اين روش به سطوح بالاتر يادگيري دست مي يابند، در حالي که وقتي کلاس به روش غير گروهي پيش مي رود، دانش آموزان بيشتر به يادگيري در سطوح پايين تر مانند فراگيري دانش مي پردازند و فرصتي براي دستيابي و تجزيه و تحليل مطالب به دست نمي آورند. همکاري سازنده با ديگران در پيشرفت و موفقيت انسان مؤثر است و اگر دانش آموزان مهارت سازگاري با افراد را بياموزند، با تکرار و رشد اين مهارت در زندگي شخصي و اجتماعي خودشان به سازگاري دست مي يابند، دانش آموزان اين مهارت را در سايه فعاليتهاي گروهي و در نتيجه بروز و ظهور اختلاف سليقه ها و با هدايت معلم خويش به دست مي آورند. |