* خديجه زمانيان

گوشه اي از نمايشگاه کتاب تهران يک نمايشگر گذاشته شده است. چهره هايي که در نمايشگر نشان داده مي شود همه حزن

انگيزند، اشک صورت آنها را پر کرده است. آدمها زير لب چيزي زمزمه مي کنند. اگر چند لحظه همان جا روبه روي نمايشگر بايستي، مي بيني اينها همانهايي هستند که با دنيايي از شوق و نياز به پابوس امام رضا(ع) آمده اند و حالا روبه روي ضريح، مبهوت ايستاده اند و اشک مي ريزند. اين تصاوير تو را از مصلي تهران به حرم مطهر آقا علي بن موسي الرضا(ع) مي برد و دلت هواي مشهد را مي کند. همان جا گوشه نمايشگاه مي ايستي و در خريد کتاب و شلوغي نمايشگاه و آدمهايي که مي آيند و مي روند، منتظر مي ماني که نمايشگر ضريح مطهر را نشان دهد تا به آقا سلام بدهي.
اين نمايشگر تو را وسوسه مي کند به داخل غرفه بروي، کتابها را نگاه کني، ورق بزني و حتي خطوطي از آن را بخواني. کتابها با توجه به موضوع طبقه بندي و چيده شده اند؛ فقه، کلام، عقايد، فلسفه و عرفان، اخلاق و علوم تربيتي، تاريخ سيره معصومين(ع)، سرگذشتنامه ها، کتابشناسي و... .
گوشه اي از غرفه، پوسترهايي چيده شده است. مراجعه کنندگان در اين قسمت غرفه جمع شده اند. هر يک از اين پوسترها، تصويري از حرم مطهر امام رضا(ع) است. ضريح مطهر امام رضا(ع) از زواياي مختلف عکاسي شده و در قالب يک مجموعه گردآوري شده است. چند مجموعه با موضوعات مختلف کنار هم به نمايش درآمده است؛ نماي بيروني حرم مطهر، حالتهاي زائران، ضريح مطهر و... .
***
امسال مؤسسات آستان قدس در نمايشگاه چندين غرفه دارند، اما غرفه اي به نام آستان قدس به عنوان يک غرفه مشترک و تبليغاتي ميزبان مخاطبان است.
شرکت به نشر، دانشگاه علوم اسلامي رضوي، مرکز آفرينشهاي هنري و معاونت تبليغات و ارتباطات اسلامي، هر کدام غرفه هايي مجزا دارند که در اين ميان، «به نشر» با توجه به چاپ کتابهايي که بيشتر قشر دانشجو و پژوهشگر را مخاطب خود قرار مي دهد، با استقبال بيشتري مواجه شده است.
مؤسسات وابسته به آستان قدس رضوي امسال با 593 عنوان کتاب در نمايشگاه حضور دارند، که شمارگان اين عنوانها 4 ميليون نسخه کتاب بوده است؛ يک ميليون نسخه چاپ اول و سه ميليون نسخه چاپهاي مجدد است.
اين آمار را «محمد اسديان» در اختيار من مي گذارد. وي کارشناس مسؤول نظارت و ارزيابي مؤسسات فرهنگي دبيرخانه شوراي عالي آستان قدس رضوي است. اين مؤسسه امسال براي اولين بار در برگزاري بهتر و هماهنگي غرفه هاي وابسته به آستان قدس رضوي در نمايشگاه کتاب حضور دارد.




«اسديان» اطلاعاتي راجع به حضور مؤسسات آستان قدس در نمايشگاه کتاب مي دهد.
وي مي گويد: غرفه آرايي از 9 ارديبهشت ماه شروع شد و مؤسسه آفرينشهاي هنري، مجري طرح غرفه آرايي شد. ارايه طرح چينش غرفه ها تا 14 ارديبهشت ماه طول کشيد و غرفه ها از 14 ارديبهشت تا 16 ارديبهشت چيده شد.
اين کارشناس ادامه مي دهد: آثار مؤسسات مختلف فرهنگي آستان قدس مثل معاونت تبليغات و ارتباطات اسلامي، دانشگاه علوم اسلامي رضوي، دانشگاه امام رضا(ع)، مؤسسه خدمات مشاوره اي جوانان و پژوهشهاي اجتماعي و شرکت به نشر در اين نمايشگاه حضور دارد که سه مؤسسه معاونت تبليغات و ارتباطات اسلامي، دانشگاه علوم اسلامي رضوي و شرکت به نشر غرفه هايي مجزا دارند.
وي مي افزايد: از غرفه هاي متعدد وابسته به مؤسسات آستان قدس رضوي عنوانهاي خاص در اين غرفه چيده شده است. در حقيقت غرفه آستان قدس رضوي يک غرفه تبليغاتي براي ساير غرفه هاي وابسته به آستان قدس رضوي است.
****
انتشارات «به نشر» يکي از مهمترين ناشران آستان قدس رضوي است که امسال در نمايشگاه کتاب حاضر شده است. به راهروي 28 که بروي، غرفه «به نشر» را مي بيني. اين غرفه امسال با 900 عنوان کتاب در سالن شبستان و کودک و نوجوان به مخاطبانش خدمات ارايه مي دهد.
محمد عمويي نيا مسؤول غرفه به نشر، ضمن ارايه اين آمار مي گويد: امسال بيستمين سالي است که «به نشر» در نمايشگاه حضور دارد. در بيستمين حضور با 150 عنوان کتاب جديد ميزبان مخاطبانمان هستيم.
«کليات، فلسفه و روانشناسي، دين، علوم اجتماعي، زبان، علوم طبيعي، تکنولوژي (علوم کاربردي)، هنر، ادبيات، تاريخ و جغرافيا» موضوعاتي هستند که «به نشر» در قالب آنها، کتاب چاپ کرده و در نمايشگاه حضور دارد.
عمويي نيا از ميزان استقبال مخاطبان احساس رضايت مي کند، اما مي گويد: چينش غرفه ها به صورتي است که مردم بيشتر از غرفه هاي ابتداي شبستان ديدن مي کنند و به خاطر خستگي يا کمبود وقت از غرفه هاي وسط و انتهاي نمايشگاه بازديد نمي کنند. شايد اگر چينش غرفه ها به نوعي بود که همه غرفه ها يکسان در معرض ديد عموم واقع مي شد، غرفه هاي وسط و انتها هم با همان ميزان استقبال مخاطب غرفه هاي ورودي شبستان مواجه بودند.
اين مسؤول ادامه مي دهد: با توجه به نوع چاپ کتابها، معمولاً قشر جوان و تحصيل کرده از آثار استقبال مي کنند.
***
خانم «کرمي» کارشناس ارشد کتابداري است. در حالي که من با مسؤول غرفه صحبت مي کنم، او به دنبال کتابي است که پيدايش نمي کند. وي مي گويد: به دنبال کتاب «قواعد فهرست نويسي» انگلوامريکن هستم. اين کتاب فهرست نويسي علوم کتابداري است. به من گفته اند، «به نشر» آن را به چاپ رسانده است، اما حالا ديگر چاپ نمي شود؛ در حالي که منبع مطالعاتي بسياري از کتابدارهاست و البته کتابخانه ها هم به آن نياز دارند.
خانم دانشجويي در حال صحبت با مسؤول غرفه «به نشر» در خصوص يک کتاب است. اين خانم وقتي مي فهمد من خبرنگارم، مي گويد: هميشه براي خريد کتابهاي مورد نيازم به دفتر «به نشر» در خيابان انقلاب مراجعه مي کنم، چون به بعضي کتابهايي که اين نشر چاپ مي کند علاقه مندم.
اين مخاطب که رشته تحصيلي اش رياضي محض است، مي گويد: من کتابهاي روان شناسي که براي تقويت روح يا نشاط و شادابي نوشته مي شود را نمي خوانم. اما اگر اثري با توجه به آيات قرآن و احاديث، مسأله علمي را ثابت کرده باشد، حتماً مطالعه اش مي کنم. زماني پائولوکوئليو مي خواندم، اما وقتي در مورد او تحقيق کردم ديدم نظرياتش را نمي پسندم. الان هم به دنبال کتاب «قرآن و تعالي روح» هستم که يک نويسنده مسلمان آن را نوشته و همين انتشارات هم چاپش کرده است.
«در جستجوي خدا» عنوان کتابي است که به نشر آن را منتشر کرده است و در مدتي که من در غرفه «به نشر» بودم، چندين نفر آن را تورق کردند و خريدند. اين کتاب را آقاي «جان هاتون» نوشته و خانم «بتول نجفي» آن را ترجمه کرده است. محتواي اثر، ديني است که با استقبال خوبي مواجه شده است و چاپ چهارم آن هم به نمايشگاه امسال رسيده است.
***
سالن فعاليتهاي جنبي يکي ديگر از بخشهاي فعال نمايشگاه کتاب امسال است که با استقبال خوب بازديد کنندگان مواجه شده است.
«کارگاه کاغذسازي و رنگ آميزي کاغذ سنتي» يکي از غرفه هاي وابسته به آستان قدس است که در اين سالن حضور دارد. در اين غرفه چگونگي مرمت نسخه هاي خطي در معرض ديد مردم گذاشته شده است. آستان قدس رضوي 15 سال است با استفاده از الياف کنف و کتان کاغذ سنتي توليد مي کند و براي مرمت نسخه هاي خطي مورد استفاده قرار مي دهد. اگر مي خواهيد با کاغذسازي سنتي آشنا شويد و يا مرمت آن را ببينيد، به اين غرفه در سالن فعاليتهاي جنبي مراجعه کنيد.
در خصوص اين کارگاه اطلاعات بيشتري در قالب گزارشهايي ديگر در همين صفحه به شما خواهيم داد.
در گزارشها و مصاحبه هاي بعدي با ما همراه باشيد.

در آموزه هاي اسلامي ما، تأکيد زيادي بر دوست داشتن و مهرورزي بيشتر نسبت به دختران شده است. و اين امر هم به فرد يا گروه

گروه فرهنگي- زهره کهندل: معاون فرهنگي دانشگاه امام رضا(ع) با تأکيد بر نشر معارف و سيره رضوي گفت: مقام امام رضا(ع) از رويکرد عاطفي و احساسي بايد به جايگاه الگويي و جرياني رفتاري در جامعه تبديل شود.
حجة الاسلام والمسلمين غلام نبي گلستاني در گفتگو با خبرنگار ما با تأکيد بر ضرورت واکاوي سنت و سيره ثامن الحجج(ع) خاطرنشان کرد: جامعه به بايد به نيازهاي عاطفي و احساسي خود نسبت به ائمه اطهار(ع) به ويژه وجود با برکت ثامن الحجج(ع) توجه داشته باشد، اما نگاه تک بعدي به اين مسأله موجب انحراف مي شود.
وي ادامه داد: مهمترين فعاليت فرهنگي دانشگاه امام رضا(ع) بر محور نشر و توسعه فرهنگ رضوي است و براين اساس با سياستهاي تشويقي و حمايتي، دانشجويان و طلبه ها را به اقدامات پژوهشي و علمي ترغيب مي کند تا نگاه نسل جوان و مؤثر جامعه را با تفکر امامت پيوند زند.
گلستاني با بيان اينکه مسأله امامت در تفکر شيعي، جايگاه والايي دارد، تصريح کرد: اين اصل پايه هاي و ريشه هاي اساسي و بنيادي تفکر ما را شکل مي دهد و در اين ميان، بررسي سيره و سنت حضرت رضا(ع) به عنوان پرچمدار امامت در دوراني که مي رفت اين اصل در جامعه به محاق رود، بسيار ضروري است.
دبير علمي همايش علمي پژوهشي امام رضا(ع) با اشاره به ضرورت آسيب شناسي جريانهاي مخالف امامت و بررسي دلايل نگاه سطحي به اين جريان پويا و عميق، اظهارداشت: تشويق به تحقيق و تفحص در زندگاني ائمه اطهار به ويژه ولي نعمت ما ايراني ها، امام رضا (ع) يکي از مؤلفه هاي مؤثر در اين راستاست.
وي جهاني شدن فرهنگ شيعي و رضوي را در دوران کنوني که بشريت تشنه آموزه هاي ناب و انسان ساز اين مکتب الهي است، با اهميت دانست و گفت: شکل گيري تمدن اسلامي با خميرمايه جريان امامت و فرهنگ رضوي در پرتوي نگاه مجدانه و عميق به کندوکاو در سيره ائمه اطهار(ع) تحقق مي يابد.
معاون فرهنگي دانشگاه امام رضا(ع)، شکوفايي گفتگوي انديشه هاي مختلف جهاني و مسأله تضارب آرا را يکي از مؤلفه هاي منحصر به فرد در دوران عالم آل محمد(ص) عنوان کرد و افزود: آينده جهان امروز آينده فرهنگي و ايدئولوژيکي است که بازخواني روشها و منشهاي رفتاري حضرت رضا(ع) در گفتگو با اديان و ديگر مکاتب و مذاهب جهاني در عصر کنوني ضرورت دارد.
گلستاني، برگزاري همايش علمي پژوهشي امام رضا(ع) را به عنوان يکي از اقدامات فرهنگي دانشگاه امام رضا(ع) در جهت درگير کردن ذهن دانشجويان و طلبه ها به رفتارهاي سياسي، فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، اخلاقي، عرفاني و معرفتي مؤثر خواند و گفت: ايجاد اين دغدغه ها در ذهن پويا و جستجوگر جوانان، بزرگترين کار فرهنگي در راستاي نشر و توسعه فرهنگ عميق رضوي است.
وي در خصوص انتخاب سرفصلها و موضوعات پژوهشي اين همايش، خاطرنشان کرد: توجه به نيازهاي روز جامعه جهاني و زدودن غبار غفلت از برخي ابعاد زندگاني حضرت رضا(ع) از مهمترين مؤلفه هاي ما در تعيين محورهاي همايش به جهت کاربردي شدن نتايج آن است.

اداره پاسخگويي به سؤالات ديني و اطلاع رساني آستان قدس رضوي طي سال گذشته بيش از 76 هزار بولتن راهنما با محتواي مشاوره ديني و پاسخگويي به سؤالات شرعي منتشر کرده است.
به گزارش خبرنگار ما، اداره پاسخگويي به سؤالات ديني و اطلاع رساني آستان قدس رضوي با در نظر گرفتن روحيات و اعتقادات زائران و مجاوران بارگاه ملکوتي حضرت رضا(ع)، اقدام به چاپ اين تعداد بولتن و توزيع آن ميان زائران کرده است.
بروشورهاي يادشده در 28 عنوان منتشر شده اند و انتخاب موضوعات آنها براساس ميزان فراواني سؤالات مطرح شده توسط مراجعان و شرکت کننده ها در جلسات آموزشي و دفاتر مشاوره ديني و پاسخگويي به سؤالات شرعي و نيز حلقه هاي معرفت و جلسات حرم شناسي که همه روزه در مکانهاي مختلف حرم مطهر رضوي تشکيل مي شوند، گردآوري شده است.
اين موضوعات در زمينه هاي مختلف فرهنگي، مذهبي، تاريخي و مشاوره خانواده تنظيم شده اند.
از ويژگي هاي بارز و قابل توجه اين بولتن ها که سبب استقبال چشمگير زائران شده، افزون بر کوتاه و مختصر بودن، داشتن نثري شيوا و روان است.
راه هاي ايجاد صميميت در خانه، پاسخي به پرسشهاي دخترانه، بايسته هاي جوان شايسته هاي جوان شايسته، چرا خداوند شيطان را آفريد؟ و... برخي از عناويني است که در اين بولتن ها بدان پرداخته شده است.
گفتني است، تمامي بولتن هاي منتشر شده توسط اداره پاسخگويي به سؤالات ديني و اطلاع رساني آستان قدس رضوي در دفاتر راهنماي زائر حرم مطهر و مدرسه پريزاد در اختيار علاقه مندان قرار مي گيرد.

تمبر پيرترين رزمنده دفاع مقدس در گنجينه تمبر و اسکناس آستان قدس رضوي نگهداري مي شود.
به گزارش خبرنگار ما، اين مجموعه که توسط مرکز فرهنگي دفاع مقدس خرمشهر اهدا شده، مربوط به حاج صفرقلي رحمانيان است که هم اکنون بيش از 100 سال سن دارد و 66 ماه در جبهه هاي حق عليه باطل حضور داشته است.
گفتني است، در اين تمبر تصوير حاج صفر قلي رحمانيان به عنوان پيرترين رزمنده دفاع مقدس و کوه دماوند به عنوان نماد استواري، مقاومت و پاکي نقش بسته است.

بخش اعظمي از زندگي من يک معجزه بود که در اينجا آن را به طور خلاصه برايتان بازگو مي نمايم.

*عباسعلي سپاهي يونسي

آمده بودند مشهد، آن هم بعد از پنج سال . آرزوي زن برآورده شده بود و حالا آنها از راه دوري به مشهد آمده بودند. خودشان دو نفر و دخترشان که کوچک بود و البته مثل خيلي از بچه هاي همسن و سالش بازيگوش و سر به هوا. حال و روز خوبي داشتند. حالا در کنار امام بودند و مشهد را مي ديدند. ساعتي را ميهمان حرم مي شدند و ساعتي را هم به گشت و گذار درمشهد، قدم مي زدند. زن خوشحال تر از هميشه بود و فرصتي هم براي مرد پيش آمده بود که لااقل براي چند روزي از کار سخت در معدن آزاد شده بود و حالا مي توانست ساعتهاي خوبي را در کنار زن و بچه اش باشد. در مهمان پذير سر به سر دخترش بگذارد و از شيرين زباني هايش لذت ببرد.
روزهاي خوبي بود و زن و مرد احساس خوشبختي مي کردند، اما خوشبختي شکننده تر از آن است که آدم فکر مي کند. ظرف چيني قشنگي است که هر لحظه مي تواني آن را شکسته ببيني. اتفاقي که براي زن و مرد هم افتاد. درست شب چهارمي بود که ميهمان آقا بودند. چراغهاي رنگا رنگ شهر روشن شده بود و آنها هم از مهمانپذير بيرون آمده بودند تا به حرم بروند و قدمي هم بزنند. زن مي خواست چيزهايي بخرد. اطراف حرم پر از رفت و آمد و نورهاي رنگ به رنگ بود. عده اي دستفروش داشتند در پياده رو چيزهايي مي فروختند، جوراب و لباس و خيلي چيزهاي ديگر و زائران مي ايستادند و تماشا مي کردند و گاهي هم مي خريدند. زن دست دخترک را گرفته و به او تأکيد کرده بود: «دست مادر را ول نکني.»
اما دخترک بازيگوش بود و درست لحظه اي که زن با کمک شوهرش سرگرم چانه زدن بر سر قيمت جورابها بودند، دخترک از آنها دور شده و لحظاتي بعد او گم شده بود. شهر پر از رفت و آمد بود و پر از نور، دخترک اما هنوز نمي دانست گم شده است. مرد و زن هول کرده بودند و هزار فکر کردند. شايد دخترک را دزديده بودند و شايد هاي ديگر. دخترک اما محو آن همه نور و روشني شده بود و به سمت حرم قدم بر مي داشت. در آن شلوغي، هيچ کس نمي دانست دخترک گم شده است. اما پدر و مادرش هراسان دنبال دخترک بودند. زن خودش را سرزنش مي کرد و مرد عصباني بود. دخترک وقتي به نزديک حرم رسيد، تازه متوجه شد چه اتفاقي افتاده است و گريه اش گرفت. نمي دانست بايد چه کار بکند، اما انگار يکي به او مي گفت بايد به سمت حرم برود. دانه هاي درشت اشک صورت دخترک را خيس کرده بود و همچنان به سمت يکي از ورودي ها پيش مي رفت. پيرمرد خادمي که داشت به حرم مي رفت، متوجه دخترک شد. چند دقيقه بعد دخترک با حرفهاي پيرمرد آرام شد. او حالا به حرم رفته بود. پدر و مادر دخترک هم دل نگران اما اميدوار به سمت حرم امام مي آمدند، انگار يکي به آنها گفته بود دخترک در حرم منتظر آنهاست...

آفتاب هشتم- فرماني کيا: مهمترين مشکل در جذب و حفظ زائر و گردشگر نبود اطلاع رساني درست و به موقع است.
به گزارش خبرنگار ما، معاون تبليغات و ارتباطات اسلامي آستان قدس رضوي با اشاره به محوريت بارگاه مطهر رضوي براي جذب و پاسخگويي به گردشگران خارجي گفت: اداره فرهنگي ويژه پاسخگويي به زائران غير ايراني با اختصاص دو مکان ويژه و مترجم تمام وقت مسلط به زبانهاي رايج دنيا امکانات ويژه اي را براي آنها تدارک ديده است.
امير خوراکيان با اشاره به برنامه هاي ويژه زائران غيرايراني گفت: تورهاي روزانه براي يکصد تا يکصد هزار نفر به همراه پذيرايي غذاي ميهمانسراي حرم مطهر و بازديد از قسمت هاي مختلف اماکن متبرکه از جمله اين برنامه هاست.
گفتني است، محصولات فرهنگي ويژه زائران غيرايراني به زبانهاي اردو و امکاناتي نظير اتاق گفتگوي اينترنتي و ايميل نيز براي اين گروه از زائران تدارک ديده شده است.

آموزه هاي معرفتي در قالب هنر و ادبيات به زائران بارگاه رضوي ارائه مي شود.
به گزارش خبرنگار ما، مسؤول بخش فرهنگي- هنري اداره علوم قرآن و حديث آستان قدس رضوي با اشاره به اين مطلب گفت: سه واحد ادبيات قرآني، هنرهاي قرآني و ختم تلاوت نور تشکيل دهنده هاي اصلي بخش فرهنگي و هنري اين مجموعه اند که اميد مي رود اين واحد به کانوني براي ترويج هنرها و ادبيات قرآني تبديل شود.
عليرضا مازاريان با اشاره به اينکه واحد هنرهاي قرآني در چهار قسمت نقاشي، خوشنويسي، تذهيب و معرق در دو شيفت خواهران و برادران فعال است، افزود: اين واحد در کنار بخش ادبيات قرآني و ختم تلاوت نور مجموعه اي را تشکيل داده که در طول سال فعال است و در مناسبتها شکل و سويي خاص دارد.
وي يادآور شد: واحد ختم تلاوت نور به نيت سلامتي امام زمان (عج) و با ارائه ختم هاي قرآني، ادعيه، اذکار مورد استقبال زائران داخلي و خارجي قرار گرفته است.

به مناسبت ايام فاطميه کتاب «مادر خلقت» حاوي چهل حديث از حضرت زهرا(س) به همت اداره امور فرهنگي و غني سازي اوقات فراغت زائران آستان قدس رضوي تجديد چاپ شد.
به گزارش خبرنگار ما، اداره امور فرهنگي آستان قدس رضوي هر ساله کتب فرهنگي و ديني متعددي را به چاپ مي رساند.
بر پايه اين خبر، کتاب «مادر خلقت» بر گرفته از چهل حديث حضرت فاطمه(س) از جمله اين کتابها است که توسط علي اصغر دليلي گردآوري و جمع بندي شده است.
در اين کتاب، چهل حديث از دخت گرامي رسول خدا(ص) با موضوعاتي چون ارتباط با خدا، وارثان انبياء، امامت، اطاعت از اهل بيت(ع)، همسايه داري، نيکي به پدر و مادر و... عنوان شده است.
گفتني است، تمامي انتشارات معاونت تبليغات و ارتباطات اسلامي آستان قدس رضوي در قالب هداياي فرهنگي و متبرک به زائران بارگاه منور حضرت علي بن موسي الرضا(ع) اهدا مي شود.

مدير امور رفاه زائران آستان قدس رضوي گفت: رعايت آداب زيارت باعث رفاه و آسايش بيشتر زائران حرم رضوي مي شود.
محمد ظريف راد افزود: حفظ نظافت و پاکيزگي فردي و عمومي، پرهيز از استعمال دخانيات، توجه به راهنمايي خدام از جمله اصولي است که زائران بايد در حرم رضوي رعايت کنند.
وي با بيان اينکه ازدحام در اماکن متبرکه و توقف نابجا در ورودي هاي حرم مطهر باعث کندي در حرکت زائران مي شود، اظهار داشت: خاموش کردن تلفن همراه در اماکن متبرکه و نگهداري و مواظبت از کودکان نيز مي تواند به انجام زيارتي بهتر بينجامد.