|
کودکان نوپا در حال يادگيري چگونگي هدايت دنياي خود، ارتباط برقرار کردن و کنترل جنبه هاي مختلف زندگي هستند. در واقع اختيار

آنچناني ندارند، ولي خوردن، يکي از نخستين زمينه هايي است که اختيار آن را به دست خواهند گرفت.
* اغلب کودکان نوپا در خوردن، ايرادگير هستند
اغلب کودکان نوپا، استقلال در حال شکوفايي خود را با خوردن و گاهي هم نخوردن بروز مي دهند. بنابراين کم و بيش تمام کودکان در اين سن با صفات نق نقو و ايرادگير توصيف مي شوند و اگر از يک غذا خوششان نيايد، آن را نمي خورند !
آيا نوپاي شما فقط به خوردن ماکاروني تمايل دارد؟ وقتي يک کودک روي يک غذا «کليد» مي کند ممکن است مادر خود را مجبور به سرو غذاي يکنواخت بداند تا بلکه فرزندش چيزي بخورد. اما ممکن است به مرور بچه از آن غذا خسته شود. در آن صورت چه بايد کرد؟
بهتر است بدانيد اين شما هستيد که غذاي مورد نياز کودک نوپايتان را انتخاب مي کنيد، پس ملزم نيستيد هر روز ماکاروني بپزيد. اگر اين کار را بکنيد او را از چشيدن طعم غذاهاي جديد محروم کرده ايد. فراموش نکنيد بيشتر اين نق نق کردنها مدت زيادي باقي نمي مانند، البته اگر والدين اين موقعيت را فراهم نکنند. بچه از گرسنگي تلف نمي شود و ياد مي گيرد که به جاي گرسنه ماندن، در مورد غذا انعطاف بيشتري از خود نشان بدهد. انواع غذاهاي سالم- از جمله غذاهاي مورد علاقه و بعضي غذاهاي جديد- را معرفي کنيد. ممکن است روزي فرزند نوپايتان با خوردن تمام آن غذاها شما را متعجب کند.
مثلاً نخستين بار وقتي لوبيا سبز به فرزندتان مي دهيد و او خوشش نمي آيد بدون غرغر کردن و اجبار کردن کودک به خوردن، مدام لوبياسبز را به اشکال مختلف بپزيد و مقادير کمي را در دسترس او بگذاريد تا کودک بتواند با آنها بازي کند و خودتان از آن بخوريد تا کودک ببيند که شما از غذايي که به او معرفي مي کنيد لذت مي بريد.
* براي هر قاشق غذا چانه نزنيد
کدام يک از ما در مورد مزاياي اسفناج نشنيد ه ايم؟ اما اين روش گول زنک ممکن است به جاي افزايش علاقه در پذيرش، بي علاقگي به غذاهاي سالم را بيشتر کند و منع غذاهاي با ارزش تغذيه اي کمتر مي تواند آنها را جالب تر کند. اين بدان معنا نيست که نبايد به کودکان مزاياي غذاهاي سالم را آموزش داد، اما با جشن گرفتن به خاطر يک قاشق اسفناجي که نوپايتان مي خورد يا نشان دادن نارضايتي وقتي که نمي خورد، زياده روي نکنيد.
براي بچه ها از همان ابتدا، ميز شام به يک ميز بحث و جدل تبديل شده و چندين دهه است والدين از دسر به عنوان يک مشوق استفاده کرده اند. اما اين سالم خوردن را تشويق نمي کند، در عوض اين طرز تلقي را ايجاد مي کند که تنقلات از وعده غذايي اصلي با ارزش ترند. مواد غذايي همچون شيريني و شکلات براي رژيم غذايي کودکتان ضروري نيستند، بنابراين سرو نکردن اين مواد در سالهايي که کودک نوپاست يک محروميت براي او تلقي نخواهد شد. تهديد به تنبيه هم مثل وعده دادن با دسر، در نهايت کارايي نخواهد داشت، بلکه مبارزه بر سر قدرت ايجاد خواهد کرد. براي تشويق به خوردن غذاي سالم، به ارايه غذاهاي مغذي ادامه بدهيد و حال و هواي وقت غذا را خوب و مثبت نگه داريد.
* بگذاريد خودش غذا بخورد
از حدود 9 ماهگي فرزندتان بايد خوردن با دست را آغاز کند و در حدود 15 تا 18 ماهگي بتواند از قاشق و چنگال استفاده کند. موقعيتهاي زيادي را بدين منظور ايجاد کنيد، اما از اينکه فرزندتان به مقدار کافي مي خورد اطمينان حاصل کنيد تا اين تجربه به کلافگي منجر نشود.
در مواقع لزوم به او کمک ولي به علايم گرسنگي و نشانه هاي سيري اش دقت کنيد. اگر کودک همچنان گرسنه باشد، هميشه مي توانيد غذاي بيشتري به او بدهيد، ولي اگر بيش از اندازه خورده باشد، نمي توان غذاي اضافه را از او پس گرفت.
وقتي قاشق يا چنگال در کنترل شماست، بر خواست خود براي دادن يک قاشق اضافه تر غلبه کنيد و وقتي کودک نوپاي شما قلق خوردن را به دست آورد، کنار بکشيد و بگذاريد او عنان را در دست بگيرد. بعضي والدين بر اين باورند که اگر نگذارند بچه ها خودشان غذا بخورند به نفع خود آنهاست، ولي با اين کار حق مسلم بچه ها در اين سن را از آنها مي گيرند. آنها بايد بتوانند تصميم بگيرند که بخورند يا نه، چه بخورند و چقدر بخورند و اين گونه است که ياد مي گيرند علايم داخلي حاکي از گرسنگي و سيري را تشخيص بدهند. نکته مهم ديگر اينکه کودکان به يادگيري و تمرين حرکات مربوط به تنها غذا خوردن نياز دارند.
* به حرکات فرزندتان بيشتر توجه کنيد
مراقب باشيد فرزندتان با حرکاتش چه مي گويد. شايد کودکي که دارد با بيسکويتها برج مي سازد يا تکه هاي هويج را روي زمين مي اندازد، دارد مي گويد که سير شده است. با به زور خوراندن غذا به بچه اي که گرسنه نيست، ممکن است علايم داخلي که به کودک گرسنگي و سيري را يادآور مي شوند کمرنگ شود. البته اين بدان معنا نيست که کودک بايد فقط با ميل و خواست خود تمام روز غذا دريافت کند، زيرا وعده هاي غذايي مشخص و وقت ميان وعده ها از اهميت خاصي برخوردارند. در اين صورت کم کم فرزندتان منتظر خواهد بود تا غذا را در زمانهاي مشخصي از روز دريافت کند. اگر فرزندتان تصميم بگيرد که چيزي نخورد، در وعده غذايي يا ميان وعده بعدي دوباره به او غذا تعارف کنيد.
* اگر کودکم يک وعده غذا نخورد چه؟
بيشتر کودکان در اين سن نياز دارند که با فاصله کوتاهي غذا بخورند تا شش بار در روز شامل سه وعده اصلي و دو تا سه ميان وعده در هنگام برنامه ريزي غذا و ميان وعده اين نکته را مدنظر قرار دهيد. ولي در نظر داشته باشيد برنامه ريزي غذايي فقط زمان ارايه غذا به کودک را مشخص مي کند. ممکن است فرزندتان هر موقعيت براي خوردن را نپذيرد.
بنابراين بايد به کودکان اجازه داده شود تا به علايم گرسنگي خود پاسخ بدهند، اين مسأله بسيار مهمي براي حفظ وزن و سلامتي آنهاست، يعني خوردن در زمان گرسنگي و گاهي هم نخوردن، حتي اگر مناسبت فوق العاده و شام مفصلي تدارک ديده باشند. براي وعده هاي غذايي و ميان وعده ها زمان خاصي را مشخص کرده و به آنها پايبند باشيد. کودکي که يک وعده غذايي را حذف مي کند، با دانستن زماني که وعده غذايي بعدي داده مي شود، احساس امنيت خواهد کرد. از آرام کردن بچه هاي گرسنه با دادن تنقلات يا شير يا نوشيدني ها درست قبل از غذا خودداري کنيد، اين کار مي تواند اشتها را کاهش داده و تمايل کودک را به چشيدن غذاي جديد کم کند.
* از راهکارها هم بهره ببريد
غذا را به اندازه صحيح و کافي سرو کنيد. بيشتر والدين، مقدار غذاي مورد نياز کودکشان را بيش از مقدار واقعي آن مي دانند. بويژه در مورد غذاهايي که مورد علاقه هم نباشند، براي شروع چند قاشق غذاخوري زياد هم هست. پرس هاي کوچکتر هيجان کمتري در کودک ايجاد مي کنند، در حالي که پرس هاي بزرگتر ممکن است تشويقي براي پرخوري باشند.
بکوشيد اعضاي خانواده با هم غذا بخورند. به همين منظور جاي فرزند نوپايتان را بر سر ميز غذا مشخص کنيد، خوب است بچه ها در اين سن ببينند والدين و خواهر و برادرشان با همديگر غذاي سالم مي خورند. وقتي بچه ها به طور مرتب در کنار خانواده غذا بخورند، رژيم غذايي سالم تري شامل ميوه و سبزيها دريافت خواهند کرد.
وقتي کودکان در اين سن و سال ببينند که همسالان آنها ميوه و سبزي مي خورند، احتمال خوردن اين مواد در آنها بيشتر مي شود، بنابراين به دنبال موقعيت هايي باشيد که فرزندتان بتواند به همراه دوستان در منزل يا مکانهاي ديگر غذاهاي سالم بخورد.
طلوع ملاباشي |