* جواد صبوحي

اشاره:
بررسي کمي يا آماري و بررسي کيفي انتشار کتاب در کشور مي تواند ما را به چگونگي رشد فرهنگ مکتوب کمک کند. در اين ميان

* دکتر علي شير خاني- استاديار دانشگاه آزاد اسلامي قم

مقدمه
انتخابات به مجموعه اي از ساز و کارها و روشهايي که براي تعيين حاکمان و يا گزينش ناظران و نهادهايي براي مهار قدرت، تدبير شده



باشد، اطلاق مي شود. به عبارت ديگر انتخابات وسيله اي است که افراد يک جامعه مي توانند از آن طريق در شکل گيري نهادهاي سياسي و اجتماعي و گزينش متصديان اقتدار سياسي مداخله مي نمايند.
در دوران معاصر، بويژه در قرن بيستم، با محوريت يافتن حق رأي به همه اقشار جامعه (قبل از قرن بيستم حق انتخاب يا به مردان و يا عده اي ديگر به صورت صنفي و يا غيره داده شده بود) انتخابات به يکي از مهمترين جلوه هاي زندگي سياسي و اجتماعي تبديل شده است. در ايران نيز هر چند پس از مشروطه مباحث انتخابات مطرح گرديد ولي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، انتخابات به صورت واقعي و آزاد مطرح شده و زمينه هاي برگزاري آن فراهم شده است. اين شيوه مداخله در سرنوشت را با در نظر گرفتن آموزه هاي اسلامي در ساختار حکومت، مي توان مردم سالاري ديني ناميد که در کلمات رهبران جمهوري اسلامي نيز بدان اشاره شده است. برگزاري انتخابات در جمهوري اسلامي و دخالت مردم در سرنوشت، مؤيد اين مطلب است. در جمهوري اسلامي انتخابات مردمي برگزار مي گردد و از سوي ديگر با مروري به سيره نظري و عملي امام خميني(ره)، مي توان استنباط کرد که ايشان تأکيد بسياري بر حضور مردم در همه صحنه ها، بويژه انتخابات داشته اند.
برگزاري پنج انتخابات در سال اول پيروزي انقلاب اسلامي، شاهد بر اين ادعاست. آنچه در ذيل بدان پرداخته مي شود، اشاره اي به مجموعه بيانات امام(ره) در باره انتخابات است که مي تواند عاملي براي شناسايي نسل جوان امروز با افکار و ديدگاه هاي امام(ره) در اين زمينه باشد و قشر جوان با الهام گرفتن از بنيانگذار جمهوري اسلامي، به حاکمان خود پشت نمايند و از سوي ديگر در بعد نظارتي هم از طرق نهادهاي قانوني اين حق را اعمال نمايند.
1 - پيشينه نامطلوب انتخابات در ايران
انتخابات در ايران پس از مشروطه مطرح گرديد و در آن زمان ابتدا به صورت صنفي بود ولي در زمان محمدعلي شاه، انتخابات صنفي نيز برگزار نگرديد و ايران شاهد استبداد صغير بود و پس از وي نيز در زمان احمدشاه و با ظهور رضاخان، انتخابات به صورت فرمايشي و اراده ملوکانه در آمد و اين روند در زمان محمدرضا شاه و تا آستانه انقلاب اسلامي تداوم يافت. حضرت امام اين روند انتخابات در ايران را روند نامطلوب دانسته و پس از پيروزي انقلاب اسلامي با يادآوري آن روند، خواستار برگزاري انتخابات آزاد شدند. امام درباره انتخابات قبل از انقلاب اسلامي چنين مي گويد:
«تا آنجايي که من شاهد انتخابات در ايران بودم، از زمان قبل از رضا شاه، سالهاي طولاني که شاهد بودم انتخابات را، انتخابات آزاد در ايران نبود. منتها انتخابات يک وقت با زور خوانين بلاد و مالکين انجام مي گرفت و زمان رضا شاه که دست آنها کوتاه شد، تحت کنترل رضاه شاه بود و ديگر مجلسي در کار نبود به جز انتصاباتي که از اشخاص معلوم و در زمان محمدرضا بدتر از او شد. (صحيفه امام، 22 جلدي، ج 12 ، ص 751 )
2 - آزادي در انتخابات
امام خميني پس از انقلاب اسلامي توصيه هاي اکيد داشتند، انتخابات بايد آزاد باشد و کسي حق دخالت در آن نداشته باشد، چرا که مضرات دخالت که به هر دليل باشد، از عدم آزادي انتخابات بيشتر است. امام در آستانه انتخابات مجلس شوراي اسلامي که حال و هواي خاصي داشت، مجدداً تأکيد داشتند و اعلام کردند که:
«همان طور که بارها گفته ام، مردم در انتخابات آزادند و احتياج به قيم ندارند، و هيچ فردي و يا گروه و دسته اي حق تحميل فرد و يا افرادي را به مردم ندارند. جامعه اسلامي ايران که با درايت و رشد سياسي خود جمهوري اسلامي و ارزشهاي والاي آن و حاکميت قوانين خدا را پذيرفته اند و به اين بيعت و پيمان بزرگ وفادار مانده اند، مسلم قدرت تشخيص و انتخاب کانديداي اصلح را دارند. البته مشورت در کارها از دستورات اسلامي است. مردم با متعهدين و معتمدين خويش مشورت مي نمايند... هيچ کس نبايد توقع داشته باشد که ديگران اظهار نظر نکنند.»(همان، ج 21 ،ص 10 )
3 - شرايط برگزاري انتخابات
با توجه به پيشينه نامطلوب انتخابات در ايران، امام(ره) به عنوان رهبر انقلاب و هدايت کننده مسايل، تذکرات فراواني به صورت شفاهي و مکتوب درباره نحوه و شرايط برگزاري انتخابات داشته اند. در اين بيانات تأکيد دارد که شرکت لازم است و نتيجه انتخابات نيز بر اساس نظر مردم و مشارکت آنان معلوم خواهد شد.
توصيه هاي امام در اين زمينه به شرح ذيل است:
الف- مشارکت همگاني و تکليف گونه
امام درباره انتخابات پس از پيروزي انقلاب اسلامي، تأکيد دارد که حضور مردم ضروري است و تصور گذشته از انتخابات که امري تشريفاتي بوده، کنار گذاشته شود. لذا مردم حضور گسترده در انتخابات داشته باشند، زيرا حضور مصالح ملي را حفظ مي کند.
«امروز قدرت داريد، براي اينکه حفظ کنيد حيثيت اسلام را و حفظ کنيد مصالح کشور را و حفظ کنيد استقلال خودتان را حفظ کنيد، آزادي خودتان را... تمام قشرهاي مملکت امروز مسؤولند... امروز مثل زمان سابق نيست که بگوييد که ما قدرت نداشتيم، نمي توانستيم، امروز مي توانيد امروز همه قدرت دست ملت است.» (همان، ج 12 ، ص 184 - 182 )
امام در فرازهاي ديگر از بيانات خود تأکيد مي نمايند، دخالت و مشارکت در امور سياسي علاوه بر اينکه براي تعيين سرنوشت خود مي باشد و از اين حيث يک تکليف عقلاني است، از سوي ديگر تکليف شرعي نيز مي باشد. امام در اين زمينه مي فرمايد:«نگوييد که ديگران رأي مي دهند. من هم بايد رأي بدهم، تو هم بايد رأي بدهيد، آن روستايي هم در کنار مزرعه خودش کار مي کند بايد رأي بدهد. تکليف است. اين يک تکليف الهي است... مکلفيم شرعاً همانطور که پيغمبر مي کرد. همانطور که حضرت امير مي کرد.»(همان، ج 15 ، ص 18 - 15 )
ب- دقت در مراحل رأي دادن
امام(ره) در انتخابات توجه داشتند ممکن است، عده اي در موقع رأي دادن، دست به تقلب و خلاف بزنند. رهنمودهاي امام در باب انتخابات و جزئيات آن، تيزبيني، هوشياري و دقت ايشان را مي رساند. هر چند تقلب در يک نظام ديني به حداقل خواهد رسيد ولي امام براي رفع مشکل توصيه هاي اکيدي در اين زمينه دادند:
«اخيراً لازم است، مطلب مهم ديگري را تذکر دهم تا با مراعات آن از هر گونه تقلب اشخاص فاسد جلوگيري شود... انتخاب کنندگان قبل از رفتن به سر صندوق انتخابات، منتخبين خود را با تحقيق و دقت کامل روي يک ورقه بنويسند که در وقت رأي دادن، با ذهن حاضر رأي بدهند. و لازم است که خودشان مستقيماً رأي خود را به صندوق بيندازند و به احدي اعتماد نکنند که فرصت طلبان در کمينند. کساني که سواد نوشتن ندارند، قبلاً به شخص مطمئن مراجعه کنند و منتخبين خود را به او بگويند تا در ورقه بنويسند، پس از آن ورقه را به يکي دو نفر مورد اطمينان بدهند بخواند که اشتباهي رخ ندهد و از خيانت و تقلب مصون باشد. لازم است از اوراقي که ديگران به آنان مي دهند، جداً اجتناب کنند.» (همان، ج 12 ، ص 189 - 178 )
ادامه دارد

روش امام خميني(ره) و علامه طباطبايي در تفسير قرآن، اين بود که قرآن را با استمداد از آيات ديگر قرآن تفسير مي کردند و مشي



من نيز پيروي از اين دو استاد بزرگوار است. آيةا... سيدعزالدين حسيني زنجاني در گفتگو با ايکنا، درباره مشي و روش تفسيري خود ضمن بيان مطلب فوق اظهار کرد: من مشرب خاصي در تفسير غير از طريق و روش استاد بزرگوارم، علامه طباطبايي که سالياني از خدمت ايشان بهره بردم و قبل از ايشان از خدمت امام بزرگوار، امام خميني(ره) استفاده کردم، روش تازه اي ندارم.
اين مرجع تقليد شيعيان اذعان کرد: آنچه معروف و مهم است و آن دو بزرگوار استفاده کردند، عبارت از اين است که تفسير قرآن را با استمداد از آيات ديگر قرآن انجام دادند.
نويسنده کتاب «معيار الشرک و الايمان في القرآن» تصريح کرد: براي درست روشن شدن آيات شريفه بايد از خود قرآن استمداد کرد و من هم روشم همين بوده و تأکيد دارم به اينکه قرآن بايد در رأس همه برنامه ها چه برنامه هاي تحصيلي و چه ساير برنامه ها قرار گيرد به جهت اينکه به اين زودي ها نمي شود به معاني قرآن دست پيدا کرد.
شاگرد علامه طباطبايي با تأکيد بر اين مطلب که قرآن به گونه اي است که بايد از خودش استمداد کرد، گفت: براي تفسير قرآن کريم دعاهايي هست که البته اغلب مردم و شايد حوزه علميه هم از آن غافل باشند. از جمله دعاي مفصلي هست راجع به وقت خواندن قرآن، که روايت هست که امام صادق(ع) هر وقت قرآن را تلاوت مي فرمودند اين دعا را مي خواندند، اين دعا هم غير از آن دعا هاي مختصري است که در مفاتيح است. اين شاگرد امام خميني(ره) با بيان اين مطلب که کتابهايي راجع به اسرار قرآن نوشته شده است، اشاره کرد: از جمله کساني که خيلي با قرآن سر و کار داشتند، فيلسوف نامي معروف صدرالمتألهين است. او کتابي به نام «اسرارال؛يات» دارد.
وي در پاسخ به اين پرسش که قرائن نشان مي دهد که تأکيد شما در تفسير قرآن کريم بر صرف و نحو زياد است؟ تشريح کرد: لغاتي را که قرآن بکار برده است خيلي جاي تأمل دارد. کتابهايي در اين خصوص نوشته شده است که يکي از آنها «مفردات» راغب است. راغب هم يکي از حکما است که کتابش فقط راجع به لغات قرآن نوشته شده است و بسيار در حد خودش کتاب خوبي است و لغات قرآن را تفسير کرده است. منهج من هم همين است که از علامه طباطبايي و چندين سال هم از امام بزرگوار(ره) آموختم که هنوز بزرگي فعلي که خدا نصيبشان کرده و مردم را بهره مند کرد، نداشتند.

«مصحف بهارستان» گزيده اي از بهترين صفحات نفيس ترين قرآن هاي خطي موجود در کتابخانه مجلس شوراي اسلامي به زودي منتشر مي شود.
به گزارش ايکنا، مصحف بهارستان گزيده اي از صفحات برجسته قرآن هاي خطي نفيس موجود در کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شوراي اسلامي است که تا ماه مبارک رمضان منتشر مي شود.
«احسان ا... شکراللهي» مدير روابط عمومي کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شوراي اسلامي با اعلام اين خبر گفت: اين مصحف گزيده اي از بهترين صفحات نفيس ترين قرآن هاي خطي موجود در کتابخانه را در خود جاي خواهد داد، اين نسخه ها از جهت خط، تذهيب، جلدآرايي و ساير ويژگيهاي هنري و تاريخي از درجه بالايي برخوردار و جنبه هاي هنري چشمگيري دارند.
وي با بيان اين مطلب که در انتخاب نسخه هاي سعي شده تا قرآن ها گوياي وضعيت هنري و تاريخي عصر و دوره خود باشند، گفت: قرآني به خط پسر ميرزا کوچک وصال شيرازي، قرآن به خط ميرزا کوچک وصال شيرازي، قرآن منسوب به ياقوت مستعصمي، قرآن وقف امام زمان(عج) و قرآني به خط «احمد نيريزي» از قرآن هايي است که برخي از صفحات آن در مصحف بهارستان منتشر مي شود.

«صحيفه سجاديه» شامل دعاهاي امام سجاد(ع) با ترجمه سيدعلي موسوي گرمارودي از سوي انتشارات هرمس منتشر شد.
صحيفه سجاديه کامله، مجموعه اي از 75 دعا و نيايش است که امام سجاد(ع) املا کرده و امام باقر(ع) و برادرش زيدبن علي آن را در دو نسخه نوشته اند. در روايت محمدبن احمدبن مسلم مطهري فقط 54 دعا چنانکه امروزه هم از صحيفه مي بينيم، موجود است. بنابراين از اصل صحيفه 21 دعا افتاده و اکنون آنچه از صحيفه کامله سجاديه باقي مانده است، همين 54 دعا است. نوشتار حاضر ترجمه اين 54 دعاي صحيفه سجاديه است. کتاب صحيفه سجاديه با ترجمه موسوي گرمارودي در 5000 نسخه از سوي انتشارات کتاب هرمس منتشر شده است.

کريستين ساينس مونيتور روزنامه اي بين المللي است که بصورت آنلاين منتشر مي شود. اين روزنامه در 1908 توسط مري باکر ادي در بوستون و در واکنش به مطبوعات جنجالي منتشر شد و تا 31 مارس 2008 تيراژ چاپي آن 56 هزار و 83 نسخه بود. اين روزنامه رخدادهاي جاري آمريکا و برخي ديگر از مناطق دنيا را منتشر مي کند. بر خلاف اسمش، اين نشريه نه براي پوشش دادن به موضوعات ديني به وجود آمده و نه براي ارتقا دادن آموزه علم مسيحي، با وجود اين در هر شماره يک مقاله مذهبي، مطابق با خواست مؤسسش چاپ مي شود. اين نشريه «تابلوئيد» معروف به پوشش امور بين المللي و صحت اخبار ملي اش است. از شروع به کارش در نوامبر 1995 ، پايگاه اينترنتي کريستين ساينس مانيتور يکي از بهترين پايگاههاي مطبوعات روي شبکه است. مراجعه به آرشيوها براي مطالب پنج روز آخر رايگان است.
روزنامه کريستين ساينس مونيتور با انتشار آخرين نسخه خود در فروردين ماه امسال، به فعاليت صد ساله اش پايان داد و دوران جديدي را به عنوان يک نشريه آنلاين آغاز کرد.
اين نشريه واقع در بوستون، ماه اکتبر سال گذشته اعلام کرده بود قصد دارد انتشارات مکتوبش را متوقف کرده و نخستين روزنامه ملي آمريکا شود که استراتژي مبتني بر وب را به کار مي گيرد.
کريستين ساينس مونيتور نيز مانند ساير نشريات سالها بود که خوانندگان و درآمد تبليغاتي خود را در برابر رسانه هاي آنلاين از دست داده بود و تيراژ آن به هنگام اتخاذ تصميم براي توقف چاپ، در حدود 50 هزار نسخه بود.
جان يما، دبير اين نشريه گفته بود: اين روزنامه همچنان يک نسخه هفتگي براي مشترکانش چاپ خواهد کرد و يک روزنامه سه صفحه اي قابل چاپ از طريق ايميل قابل دسترس خواهد بود اما تمرکز اصلي را بر روي www.CSMonitor.com ، وب سايت خود، قرار خواهد داد.
وي اظهار اميدواري کرده بود با اين تصميم مخاطبان روزنامه را از 5 ميليون به 25 ميليون نفر افزايش دهد.
مونيتور که اسفند ماه سال گذشته صد سالگي اش را جشن گرفت، فعلاً قصد ندارد مانند برخي از روزنامه ها از جمله وال استريت ژورنال، وب سايت خود را پولي کند.
طبق پيش بيني مونيتور که هفت جايزه پوليتزر- معتبرترين جايزه ژورناليسم آمريکا- را کسب کرده، اين نشريه در بودجه سال خود تا پايان 30 ماه آوريل 18/9 ميليون دلار از دست مي دهد و نيازمند کمک مالي 12/1 ميليون دلاري از حامي خود، کليساي کريستين ساينس است.
اينترنتي شدن کريستين ساينس مونيتور کمتر از دو هفته پس از تعطيلي روزنامه سياتل پست اينتليجنسر و تولد آن به عنوان يک نشريه اينترنتي صورت مي گيرد. شرکت هرست، ناشر اين نشريه 146 ساله، چاپ اين روزنامه را در 17 ماه مارس متوقف و اعلام کرد اين نشريه با کاهش فوق العاده شمار کارمندان تحريري به طور کامل در اينترنت منتشر مي شود.

محققان معتقدند کتابهاي الکترونيکي نه تنها جاي کتابهاي چاپي را نمي گيرند، بلکه به پيشرفت صنعت آنها نيز کمک مي کنند.
به گزارش فارس، تنها تغيير پس از گسترش کتابهاي الکترونيکي، افزايش طرفداران فروش کتابهاي ديجيتالي نسبت به فروش کتابهاي چاپي است.
اين کارشناسان مي گويند ديجيتالي کردن کتابها شبيه به ديجيتالي کردن موسيقي است که روش سنتي توزيع و پخش موسيقي ها را تغيير داد.
يکي از کارمندان شرکت آمازون به خبرگزاري رويترز گفت: ما قصد تخريب کتابهاي چاپي را نداريم.
او افزود: پس از گذشت زمان خواهيم ديد که کتابهاي الکترونيکي مانعي براي کتابهاي چاپي نيستند و اين کتابها به موفقيت کتابهاي چاپي و افزايش علاقه مردم به آنها کمک خواهند کرد. برخي کارشناسان مي گويند با افزايش کتابهاي ديجيتالي ناشران کتابهاي چاپي تلاش بيشتري براي ارتقاي کيفيت کتابهاي خود خواهند کرد. در حال حاضر بزرگترين نگراني شرکتهاي اينترنتي در زمينه کتابهاي الکترونيکي روند رو به رشد کپي رايت غيرمجاز اين کتابهاست.