صفحه اصلی
سياسي
بين الملل
اجتماعي
اقتصادي
فرهنگي
ورزشي
هنري
حوادث
سوسه
عشقستان
شهرستانها
خراسان امروز
ستونها
اخبار ويژه
نداي آشنا
صفحه آخر
سرمقاله
ویژه نامه ها

جستجو

 

  Date : 2009-06-11
  آرشیو | آرشیو PDF | آرشیو نیازمندیها | ارتباط با ما | درباره ما

پنج شنبه 21خرداد ماه 1388


بررسي «قدس» از رواج پوپوليسم در آستانه انتخابات ؛ سوار بر موج احساسات



* زهره کهندل

اشاره:
عرق سردي از روي پيشاني تا زير يقه پيراهنش راه باز مي کند. ريه هايش مي سوزد، آنقدر هوار کشيده و هوراي مردم را به بهايش





به جان خريده که ديگر رمقي براي زبان خشکش نمانده است. همراهانش يکدست برايش کف مي زنند: فوق العاده بود، سخنرانيتان را مي گويم. من يکي که حسابي به وجد آمدم. باور کنيد جمعيت يکدست براي حرفهايتان کف مي زدند.
صداي قهقهه در فضا مي پيچد همراه با هوراي مردم که هنوز نخوابيده است.
***
هربرت شيلر (نظريه پرداز آمريکايي) سوار بر موج احساسات مردمي نظريه پوپوليسم را در اواسط سده نوزدهم ميلادي مطرح کرد. آراي وي بر اين فرض اوليه مبتني است که عامه مردم را افرادي ناآگاه، منفعل و ضعيف مي پندارد. واژه اي که اخيراً، کاربرد آن در ادبيات سياسي کشورمان زياد شده و تأثير آن را در عرصه هاي فرهنگي و اجتماعي جامعه نمود دارد. از نظر تاريخي پوپوليسم براي اولين بار در دهه 1870 ميلادي به عنوان يک جنبش اجتماعي در بين روشنفکران روسيه موسوم به جنبش ناردنيک ها يا «دوستان مردم» پدپد آمد. جنبش دوستان مردم روسيه که از حمايت دهقانان خرده پاي اين کشور برخوردار بود، براي به دست آوردن دو هدف سياسي بارز، يعني آزادي سياسي براي توده مردم و گسترش مالکيت خصوصي بر روي زمين مبارزه مي کرد. در حالي حرکتهاي پوپوليستي دامن بسياري از کشورهاي دموکراتيک را مي گيرد که نشانه هاي آن را در آستانه انتخابات بيشتر شاهد هستيم. پوپوليست ها بر تريبون مردمي سوار مي شوند و احساسات عوام را در جهات غيرعقلاني به نفع خود، هدايت مي کنند.

* چهار ضلع انتخابات موفق و هدفمند
با توجه به ضرورت طرح بحث «رواج پوپوليسم در آستانه انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري کشور» که از اهميت و حساسيت بالايي برخوردار است، دکتر اصغر مهاجري جامعه شناس و عضو هيأت علمي دانشگاه تهران با بيان اينکه در برگزاري انتخابات سالم، پويا و با کارکردهاي مثبت، چهار عامل مهم هستند، مي گويد: هر چه قدر برگزارکنندگان انتخابات به قانون وفادار باشند، نامزدهاي انتخاباتي سالم تر، شفاف تر و با برنامه تر باشند، مردم که با کسب آگاهي، هوشياري و ارزيابي هاي دقيق و هدفمند خود و مشارکت در انتخابات وارد عرصه شوند و رسانه ها با برنامه هاي بدون کدورت و گرايش، به تنوير افکار عمومي در انتخابات کمک کنند، آنگاه شاهد انتخابي موفق با رويکرد منافع ملي، پاسداري از فرهنگ و ارزشهاي نظام و کشور خواهيم بود.
وي ادامه مي دهد: اگر اين چهار عامل با هم رخ ندهند بسترها و شرايطي را فراهم مي کنند که فضاي پوپوليستي ايجاد مي شود. اگر برگزارکنندگان انتخابات در سطوح اجرايي و نظارت، کانديداها و رسانه ها و مردم در کنار يکديگر قرار نگيرند، احتمال انحراف انتخاباتي بالا مي رود و نتايج منفي آن بسيار زياد است.

* دلسرد به مردم، نتيجه انتخابات پوپوليستي
وي با اشاره ضربات رفتارهاي پوپوليستي در جامعه، احساس سرخوردگي و دلسردي مردم پس از انتخابات را نتيجه آن مي داند و تصريح مي کند: تکرار برخي وعده ها و تخريبها از سوي کانديداها اگر اتفاق بيفتد، فضا را ملتهب کرده و ديگر اضلاع هم شرايطي را براي آنها که سوار بر موج احساسات و هيجانات مردمي مي شوند، مهيا مي کنند.
وي با بيان اينکه هر چند مردم ما همچون گذشته با تذکرات به موقع مقام معظم رهبري ، انتخابي مدبرانه خواهند داشت، مي گويد: آنچه مهم است صداقت و تعهد به اخلاق در کانديداهاست که ما را از خطر انحرافات در انتخابات رهايي مي بخشد.
اين جامعه شناس و پژوهشگر مسايل اجتماعي که فضاهاي انتخاباتي را رصد مي کند، در خصوص تغيير روشهاي پوپوليستي در فضاي انتخاباتي فرارو عنوان مي کند: شايد نقد در جامعه کنوني کمرنگ تر شده اما علي رغم همه اينها، فضاي عوامفريبي و پوپوليستي دراين دوره از انتخابات از سوي پذيرش مردمي، کمتر ديده ام.
مهاجري تأکيد مي کند: اگر اين چهار ضلع هماهنگي و هارموني نداشته باشد، احتمال ايجاد فضاي پوپوليستي وجود دارد. صداقت و شفافيت در اضلاع رسانه ها، مجريان و کانديداهاي انتخابات، موجب اعتماد مردمي و بهره گيري از سرمايه اجتماعي در جهت انتخاب درست و عقلاني مي شود.

* بسترهاي رشد پوپوليسم
دکتر علي مطهري استاد دانشگاه، پوپوليسم را امري تقبيح شده در جامعه مي داند که در سايه نبود رشد اجتماعي کافي مردم بروز و ظهور مي يابد و مي گويد: رشد اجتماعي از طريق رسانه ها مختلف جمعي در بدنه مردمي محقق مي شود. اگر محدوديتي براي رسانه ها ايجاد شود طبعاً ميدان پوپوليسم نيز گسترده تر خواهد شد.
وي با تأکيد بر ارتقاي آگاهي هاي مردم براي ريشه کن کردن پوپوليسم خاطرنشان مي کند: اين جريان آگاهي بايد از طرف نخبگان و روحانيون مديريت شود اما آنان دراين جهت کوتاهي کردند که در برخي موارد به خاطر ملاحظات سياسي و يا موقعيت اجتماعي بوده است.
مطهري ادامه داد: اگر نخبگان وارد عرصه نشوند مردم در جريان فريبکاري قرار مي گيرند.
وي رفتارهاي پوپوليستي را دستاويزي براي سؤ استفاده از احساسات مردمي مي داند و مي گويد: در انتخابات فرارو نحوه تبليغات پيشرفت کرده و دخالت عامل مناظره در افزايش آگاهي هاي عمومي بسيار مؤثر بود.
اين استاد دانشگاه در خصوص ارزيابي فضاي انتخاباتي آن را بر اساس عقلانيت عنوان کرده و مي افزايد: مردم نبايد معيارهاي گزينش خود را با ابرازهاي احساسي بسنجند.

* موج فراگير
دکتر داوود فيرحي، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران نيز با بيان اينکه پوپوليسم يک پديده است، مي گويد: زماني که افراد دور هم جمع مي شوند عقلانيت فردي در جريانهاي پوپوليستي گم مي شود. حتي ممکن است افراد فرهيخته زماني که وارد جماعت مي شود، همان رفتاري را که نقد مي کردند، مرتکب شود.
وي خطرناکترين بخش پوپوليسم را حل شدن نخبگان در اين جريان دانسته و ادامه مي دهد: اين امر تا حد زيادي بر رفتار فردي حاکم مي شود و با توجيه، تئوري ايجاد کند. ممکن است برخي براي آن تدارک اخلاقي نيز ببينند.
فيرحي با بيان اينکه گاه بدنه مردمي به جريان پوپوليستي دامن زده و نخبگان هم آنان را به اين امر تشويق مي کنند، مي گويد: زماني که پوپوليسم معيار مشروعيت شود، هرکس به دنبال جمع کردن نيرو براي خودش است و در اين جهت هم بايد به دنبال ادبيات توده ها باشد.

* اوج گيري پوپوليسم در سايه افول اخلاق
استاد علوم سياسي دانشگاه تهران با تصريح بر اينکه پوپوليسم پديده اي در آغاز دموکراسي بعد از افول اخلاق است که در همه دنيا ظاهر شده، تأکيد مي کند: برخي کشورها، خطرات آن را زود متوجه شده و وضعيتش را کنترل کردند و برخي کشورها با دير کنترل کردن آن، ضرر ديدند.
وي اضافه مي کند: ما هم در عصر پوپوليسم در جامعه خودمان قرار داريم اين دوره مي گذرد مهم مديريت آن است و اينکه چند دوره در انتخابات پوپوليسم بر ما تحميل مي شود. اگر نهادهاي دانشگاهي، حوزوي، نخبگان و رهبران هوشمند سياسي جامعه بتوانند عوارض آن را شناسايي کرده و کنترل کنند، شاهد افول پوپوليسم خواهيم بود، در غير اين صورت تمام عرصه هاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي را در کام خود مي برد.

* اهميت اخلاق در نخبگان
حجةالاسلام والمسلمين عبدالحسين خسروپناه استاد حوزه و دانشگاه نيز با تأکيد بر مديريت صحيح توده مردمي براي مصون ماندن از خطرات و آسيبهايي که به آنان وارد است، مي گويد: مدل انتخابات در کشور ما بر خلاف مدلهاي غربي و اروپايي، بر اساس شاخصهاي اسلامي است و نبايد از شيوه هاي عوامفريبي و توأم با نيرنگ در آن استفاده کرد.
وي ادامه داد: هدف از انتخابات در کشور ما رسيدن به قدرت نيست بلکه کمال انساني و معنويت گرايي براي تکامل و رشد مردم است.
اين استاد حوزه و دانشگاه با تأکيد بر التزام نخبگان و رهبران جامعه به اخلاقيات، آن را سپري در برابر عوامگرايي به مفهوم اوج احساسات در نبود عقلانيت دانسته و خاطرنشان مي کند: اگر نخبگان دچار آسيبهاي اخلاقي باشند، چگونه مي توان از مردم انتظار اخلاقيات را داشت.
خسروپناه با اشاره به نگاه دو وجهي به مسأله توده گرايي و تکثر احزاب اظهار مي کند: اين دو، فوايد و آسيبهايي دارند زيرا يکي از دلايل خروج عوام مردم از عقلانيت و تکيه آنان بر احساسات از آسيبهاي مديريتي احزاب است.
در حالي جامعه ما به حضور مؤثر نخبگان در آگاه سازي اذهان عمومي نياز دارد که مسير عبور از پوپوليسم مديريت عقلاني توده هاي مردمي است فيرحي نيز در خصوص اقبال عمومي در حرکتهاي ضد پوپوليستي نخبگان، آن را نيازمند گذشت زمان دانسته و مي افزايد: نظام هاي دموکراتيک حداقل يک يا چند بار پوپوليسم را تجربه مي کنند. مدت زمان اين بيماري به آگاهي هاي اجتماعي بستگي دارد. کشورهايي که دچار بحران هاي مختلف مي شوند، دو حالت دارند؛ آنها که تواناترند خود را نباخته و به اوضاع مسلط مي شوند. اما کشورهايي که ضعيف هستند در کام بحران مي روند. اين امر بستگي به مديريت جامعه دارد. گاهي جامعه از رفتارهاي پوپوليستي فاصله مي گيرد و آن را موضوع مطالعه قرار مي دهد اما گاهي بحران چنان در جامعه سنگين مي شود که تمام امور را در هم مي ريزد.
اهميت اين موضوع نه فقط در کشور ما بلکه در ماهيت موضوع از آن جهت مهم است که جريان هاي پوپوليستي در آمريکا که مهد اين تفکر بود، ضرباتي را به آن وارد کرده است.

* جرياني فاقد هويت مردمي
دکتر مهدي مطهرنيا، عضو هيأت علمي دانشگاه نيز پوپوليسم را آرايه شکلي شبه دموکراتيک عنوان کرده و مي گويد: اگرچه اين جريان بر مردم تکيه مي کند اما فاقد هويت مردمي و مختصات عقلاني است.
وي با بيان اينکه پوپوليسم، رويکردي فردمحورانه است، مي افزايد: اين جريان فاقد خلوص است. آرايه هاي عوام پسند داشته اما محتواي عوام پذيري کمي دارد، لذا محتواي عملکرد آن پايايي و پويايي را در ذهن مخاطب ندارد.
اين کارشناس مسايل سياسي ادامه داد: پوپوليسم با شيوه عوامفريبي، مردم جامعه را با ابزارهاي مختلف هيجان محور مورد خطاب قرار داده و حتي ارعاب را وارد معنا مي کند.

* تفکيک مرزهاي مردم فريبي و مردم محوري
مطهرنيا، مرزهاي مردم فريبي و مردم محوري را مرزهايي سياسي اما قابل تشخيص و تفکيک مي داند و بيان مي کند: در اين ميان اهميت نقش لايه هاي روشنفکري و آگاه جامعه نمايان مي شود.
اين استاد دانشگاه در خصوص نقش رسانه ها در شناسايي رفتارها و گفتارهاي پوپوليسم مي گويد: اساساً رسانه ها و ريز رسانه ها مي توانند رويکردهاي پوپوليستي را به چالش بکشند.

  


رئيس دانشگاه تهران : دانشگاه تهران، روزانه يک کتاب منتشر مي کند



رئيس دانشگاه تهران گفت: امروز در دانشگاه تهران چاره اي جز اين نداريم که جهاني بينديشيم و بومي عمل کنيم و از تجارب علمي و عملي جهان توسعه يافته استفاده کنيم.




به گزارش مهر، فرهاد رهبر در جشن دانش آموختگي دانشگاه تهران با بيان اين مطلب افزود: بار اصلي جهش علمي کشور به دوش دانشگاه تهران است. اين جهش در عرصه هاي مختلف حاصل برنامه ريزي با رويکرد دانايي محوري است که در سالهاي اخير بر اساس رهنمودهاي مقام معظم رهبري و سند چشم انداز در دستور کار دانشگاه قرار گرفته است.
وي خاطرنشان کرد: امروز دانشگاه تهران به عنوان نماد آموزش عالي کشور در سطح منطقه به عنوان يکي از برترين ها مطرح است. اين جايگاه به دليل توجه مديران دانشگاه به توسعه علمي بر بستر اخلاق مداري به وجود آمده است.
رئيس دانشگاه تهران گفت: سال گذشته در حدود هزار و 600 مقاله علمي در دانشگاه تهران توليد شد که بيش از 12 درصد از کل مقالات توليد شده در کشور را تشکيل مي داد. اين امر باعث شد که دانشگاه در توليد مقالات کشور رتبه اول را به خود اختصاص دهد.
رهبر اظهار داشت: دانشگاه تهران در سال گذشته بيش از هزار نفر از بهترين نخبگان کشور را به جامعه علمي و اجرايي کشور تقديم کرده است. دانشگاه تهران از ابتداي فعاليت خود بيش از 200 هزار فارغ التحصيل داشته است که بيشتر آنها پس از انقلاب اسلامي فارغ التحصيل شده اند.
وي اضافه کرد: دانشگاه تهران از ابتداي فعاليت خود بيش از سه هزار فارغ التحصيل در مقطع دکتري داشته که 94 درصد آنها پس از انقلاب فارغ التحصيل شده اند و 85 درصد آنها در حال حاضر عضو هيأت علمي مراکز علمي و دانشگاهي کشور هستند که معادل 10 درصد کل کشور است.
رئيس دانشگاه تهران گفت: 40 هزار نفر نيز فارغ التحصيل دانشگاه در مقطع کارشناسي ارشد هستند که بيش از 90 درصد آنها پس از پيروزي انقلاب بوده اند. 150 هزار نفر نيز در مقطع کارشناسي موفق به اخذ مدرک شده اند که 88 درصد آنها طي 30 سال انقلاب اسلامي به اين مهم دست يافته اند.
رهبر افزود: انتشارات دانشگاه تهران در سال گذشته موفق شد به طور متوسط هر روز يک کتاب منتشر کند که از اين لحاظ رتبه اول کشور را به خود اختصاص داد.

  


سفارش هاي اخلاقي امام خميني(ره) درباره انتخابات



* دکتر علي شيرخاني- استاديار دانشگاه آزاد اسلامي قم




سفارشهاي اخلاقي حضرت امام(ره) درباره انتخابات شامل اندرزها و پندها و توصيه هاي ايشان مي شود. امام به خوبي مي دانست که انقلاب اسلامي ايران حاصل مجاهدت صدها هزار شهيد و جانباز است و به عبارت ديگر به راحتي به دست نيامده است که به راحتي نيز از دست برود. لذا ايشان در هر يک از برهه ها و مقاطع تاريخي که زمينه ها و بسترهاي اظهار نظر درباره انتخابات آماده بود، ديدگاههاي خود را بيان کرده و به نيکي بايد اين ديدگاهها را صحيفه نور و يا صحيفه انقلاب اسلامي ناميد. اندرزها و سفارشهاي امام(ره) در موارد گوناگون بيان شده که در ذيل اشاره اي به برخي از آنها مي شود.
الف- سفارش حضور در صحنه انتخابات
امام(ره) بارها پس از پيروزي انقلاب اسلامي سفارش اکيد داشت که حضور در انتخابات يک تکليف محسوب مي شود، چرا که امام(ره) نهضت خود را بر اساس تکليف آغاز کرد و بر اساس تکليف نيز ادامه داد و مردم نيز بنا به احساس تکليف در مقاطع گوناگون امام را ياري نمودند، لذا امام(ره) بارها به شرکت در انتخابات تأکيد مي کرد: «وصيت من به ملت شريف آن است که در تمامي انتخابات، چه انتخابات رئيس جمهور و چه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي و چه انتخابات خبرگان براي تعيين شوراي رهبري يا رهبر، در صحنه باشند و اشخاصي که انتخاب مي کنند روي ضوابطي باشد که اعتبار مي شود، مثلاً در انتخابات خبرگان براي تعيين شوراي رهبري يا رهبر، توجه کنند که اگر مسامحه نمايند و خبرگان را روي موازين شرعيه و قانون انتخاب نکنند، چه بسا که خساراتي به اسلام و کشور وارد شود که جبران پذير نباشد و در اين صورت همه در پيشگاه خداوند متعال مسؤول مي باشند. از اين قرار، عدم دخالت ملت، از مراجع و علماي بزرگ تا طبقه بازاري و کشاورز و کارگر و کارمند، همه و همه مسؤول سرنوشت کشور و اسلام مي باشند، چه در نسل حاضر و چه در نسل هاي آتيه، و چه بسا که در بعضي مقاطع، عدم حضور و مسامحه، گناهي باشد که در رأس گناهان کبيره است.» (صحيفه نور، ج 21 ، ص 422 - 421 )
ب- لزوم شرکت در انتخابات براي مقابله با دشمن
انقلاب اسلامي در پارادايم مدرن تحقق پيدا کرد و توانست بر اساس آموزه هاي ديني حکومتي را تأسيس نمايد که وابسته به شرق و يا غرب نباشد ولي از زمان پيروزي انقلاب اسلامي، توطئه هاي دشمنان انقلاب همواره وجود داشته و درصدد ضربه زدن به انقلاب اسلامي بوده اند. امام(ره) برگزاري انتخابات را يکي از عوامل يأس و ناکامي مخالفان انقلاب اسلامي مي داند و مي گويد: «از آغاز انقلاب تاکنون، يکي از اهداف شوم و پليدي که همواره مورد توجه استکبار جهان و نوکران خارجي و داخلي آنها بوده است، دور کردن مردم از صحنه هاي انقلاب و گسستن پيوندهاي پولادين آنان با آرمانهاي اجتماعي- سياسي اسلام بوده است، که در راه تحقق آن به انواع حيله ها و ترفندهاي گوناگون متوسل شده اند، که بحمدا... سرشان به سنگ خورده است، و ملت پيروز و سرافراز ايران با نمايش قدرت عظيم خود در حوادث گوناگون انقلاب، اين حقيقت و واقعيت را به اثبات رسانيده و نشان داده اند که از درياي خروشان وحدت و انسجام آنان چيزي کم نشده و نخواهد شد... بعيد به نظر نمي رسد که در اين روزها يکي از اهداف شرارتهاي اخير... رسيدن به اين هدف باشد که حضور مردم را تحت الشعاع اين جنايات قرار دهد... به ياري خداوند متعال، ملت شريف ايران با حضور گسترده خود انتخابات را در موعد مقرر و با قدرت و قاطعيت برگزار مي کنند، و مطمئناً در زير موشک و بمب هم اگر قرار بگيرند، به پاي صندوقها مي روند و به تکليف شرعي و الهي خود عمل خواهند نمود و اينجانب تحت هر شرايطي در انتخابات شرکت مي کنم.» (همان، ص 10 - 9 )
ج- عدم تفرقه و نزاع
امام(ره) همواره در درسهاي فقهي، اصولي، فلسفي و... خود اشکال و تخطئه را يک هديه الهي دانسته و اين موضوع را همواره به مسؤولين گوشزد مي کرد. چرا که اعتقاد داشت با اشکال و تخطئه مي توان به رشد و تعالي و کمال رسيد. بدين سان سؤال، انتقاد و اشکال يکي از موهبتهاي الهي است که به انسان ارزاني داشته است. از اين بعد، نامزدها مي توانند همديگر را نقد و بررسي نموده و اشکالات خود را عليه همديگر بيان نمايند و از ميان نقد و انتقاد، آراء صحيح و مفيد استخراج گردد. طبيعي است که عقول متعدد براي يک امر اجتماعي، مي توانند ديدگاههاي متفاوت بيان نمايند. با نقد و بررسي هاي صورت گرفته هم افزايي براي منافع ملي صورت گيرد و سرانجام نقد و بررسي موجب افزايش توان و قدرت ملي گردد. امام(ره) با درک اين مطلب گوشزد مي نمايد که رقابت نبايد به نزاع، تفرقه و برخوردهاي گروهي و حزبي و فرقه اي قرار گيرد، چرا که اين نوع برخورد در مجموع صلاح کشور و ملت نمي باشد.
«به طور خصمانه با هم رفتار نکنيد. برادر باشيد، با هم. اگر يکي رئيس جمهور شد، شما هم به او اعانت کنيد. اين طور نباشد که قبل از اينکه رئيس جمهور بشويد، بريزيد به جان هم. فردا پاي اين صندوقهاي بريزيد به جان هم. يا بعضي از قشرها شرکت نکنند. من از همه قشرهاي ملت، چه فارس، چه ترک و چه کرد و چه بلوچ و چه ترکمن و چه بختياري و چه ساير قشرهايي که و طوايفي که هستند در ايران، از اينها تقاضا مي کنم، عاجزانه تقاضا مي کنم که طوري نکنيد که در خارج منعکس بشود که شما يک مردمي هستيد که تربيت اسلامي نداريد، شما يک مردمي هستيد که با هم سر دنيا نزاع مي کنيد... خيلي درصدد اين نباشيد که براي خاطر اينکه يکي بيشتر مي خواهد رأي ببرد، يکي کمتر مي خواهد رأي ببرد به هم بريزد و جنگ و نزاع باشد و اسباب ناراحتي همه را فراهم کنيد.» (همان، ج 12 ، ص 127 )
د- عموميت انتخابات براي همه
انقلاب اسلامي ايران متعلق به همه مردم است. از اين رو، امام(ره) تأکيد دارد که دخالت در سياست و انتخابات، اختصاص به هيچ دسته و گروهي ندارد، همه افراد بايد آزادانه در انتخابات شرکت نمايند؛ «مکرر من عرضه کرده ام و سايرين هم گفته اند، انتخابات در انحصار هيچ کس نيست، نه در انحصار روحانيون است، نه در انحصار احزاب است، نه در انحصار گروه هاست. انتخابات مال همه مردم است. مردم سرنوشت خودشان دست خودشان است و انتخابات براي تأثير سرنوشت شما ملت است. از قراري که من شنيده ام در دانشگاه بعضي از اشخاص رفته اند، گفته اند که دخالت در انتخابات، دخالت در سياست است و اين حق مجتهدين است. تا حالا مي گفتند که مجتهدين در سياست نبايد شرکت بکنند... حالا عکس مي گويند... هر دو شيوه غلط است... دانشگاهي ها بدانند اين را که همان طوري که يک مجتهد در سرنوشت خودش بايد دخالت کند، يک دانشجوي جوان هم بايد در سرنوشت خودش دخالت کند... اين يک توطئه اي است که براي اينکه شما جوانها را مأيوس کنند.» (همان، ج 18 ، ص 368 - 367 )

  


رواقي گري



فلاسفه يونان مؤثرترين جريان اخلاقي در طي تاريخ را فلسفه اخلاقي رواقي مي دانند که از اضمحلال امپراتوري اسکندر در 300 سال قبل از ميلاد آغاز و تا 200 سال پس از ميلاد مسيح به مدت پانصد سال بطول انجاميد. اين مکتب را که ابتدا در يونان شکل گرفت و سپس در روم قوام يافت، زنون تأسيس کرد. او در جواني هنگامي که سرخورده شده بود به آتن آمد. در آنجا پس از آنکه چند سالي شاگرد کراتس بود مستقل شد. زنون شنوندگانش را در تالاري داراي ستون که با تصاويري تزئين شده بود، جمع مي کرد. نام اين مکتب هم از اينجا گرفته شده است، زيرا واژه يوناني براي تالار داراي ستون « Stoa » است.
رواقيان عمدتاً حکومت را طبيعي مي دانستند و به سياست علاقمند بودند. شيوه حکومت مطلوب آنها پادشاهي بود. در ميان رواقيان در قرن دوم بعد از ميلاد مسيح، مارکوس اورليوس امپراتور رومي هم وجود داشت؛ همچنين کيکروي خطيب و سنکاي سياستمدار نيز جزو فيلسوفان رواقي بودند.
از منظر رواقيون فضايل اخلاقي رفتارهايي عاقلانه اند که همگام با طبيعت قانونمند هستند و اين همراهي با قوانين طبيعت دقيقاً شرط خوشبختي انسان است و بدبختي زماني است که انسان تسليم هواي نفس مي شود. رواقيون انسان را به انجام وظيفه طبيعي عاقلانه دعوت مي کنند و هدف را بر رسيدن به نظم دروني و تکامل فردي در سايه زندگي اجتماعي و رفتار حسنه با ديگر افراد مي دانند؛ برابري همه انسانها اعم از از زن و مرد، برده و برده دار، فقر و غني و رعايت حقوق کودکان و رعايت اخلاق در کار برخي از اصول اخلاقي رواقيون اند. اين مکتب مردم را موظف به حضور گسترده و فعال در فعاليتهاي سياسي و اجتماعي در جامعه خود مي کند و ابراز مي دارد که قانونهاي وضع شده از سوي انسان بايد منطبق بر قانونهاي طبيعي باشد.
فلسفه رواقي، با عمل ارتباط بسيار داشت، به اين معنا که فيلسوفان رواقي در زندگي به اصول تعاليمشان پايبند بودند. آنها در اوقات فراغتشان هم با وظيفه شناسي خود را وقف کارهايي مي کردند که لذتي از آنها حاصل نمي شد و از تفريح پرهيز مي کردند. به اين طريق آنها تلاش مي کردند که به استقلال کامل از احساسات و اميال برسند، زيرا به نظر آنها تنها در اين صورت عقلانيت عملشان تضمين مي شد. بعضي از آنها حتي تا جايي پيش رفتند که روي زمين مي خوابيدند يا در بشکه زندگي مي کردند!
در مکتب آنها مرگ در شکل ايده آل آن از طريق خودکشي اتفاق مي افتاد. حکيم رواقي هر زمان که خود صلاح مي دانست خودش تصميم به انجام آن مي گرفت. با اين کار او مجدداً عدم وابستگي خود به خواستها و اميال را نشان مي داد. براي مثال هنگامي که سنکا اين خبر را دريافت کرد که نرون قصد بر کنار کردن او را دارد، خيلي درنگ نکرد و جام شوکران را تا ته سر کشيد و در حمام سياهرگ خود را بريد.

  


رئيس دانشگاه اسلامي روسيه: ايران نقش بزرگي در حفظ ميراث اسلامي دارد



ايران و به ويژه شهر قم از مراکز مهم علوم اسلامي در جهان است و همواره اين سرزمين نقش بزرگي در شکل گيري و حفظ ميراث اسلامي داشته است.




دکتر رفيق محمد شين، رئيس دانشگاه اسلامي روسيه در گفتگو با خبرنگار مرکز خبر حوزه، از زبان فارسي به عنوان زبان شعر اسلامي ياد کرد و گفت: فلسفه، کلام و معارف اسلامي نيز همواره در ايران مورد توجه بوده است.
رئيس دانشگاه اسلامي روسيه از همکاري اين دانشگاه با مرکز آموزشي «جامعةالمصطفي» سخن گفت و افزود: همکاري ما در رشته هاي فلسفه و معارف اسلامي است که اين تعامل در جهت وحدت امت اسلامي نيز مؤثر مي باشد.
دکتر رفيق محمدشين، مسلمانان روسيه را حدود 20 ميليون نفر ذکر کرد و گفت: مسلمانان در روسيه در تمامي عرصه هاي علمي، ورزشي و صنعتي فعاليت دارند و حکومت روسيه نيز در اين زمينه ها همکاري لازم را با آنان انجام مي دهد.
وي از ارتباط و منافع مشترک روسيه و ايران سخن گفت و افزود: مناسبات فرهنگي و همکاريهاي اجتماعي در جهت ارتقاي اين مناسبات و تقويت ميراث اسلامي مفيد مي باشد.

  


مراسم ولادت حضرت فاطمه(س) در 28 کشور جهان برگزار مي شود



مراسم ميلاد فرخنده حضرت فاطمه زهرا(س) دختر پيامبر(ص)، از سوي اداره کل امور زنان و خانواده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در 28 کشور جهان برگزار مي شود.
به گزارش مهر، اعزام سخنران و شخصيتهاي علمي، سياسي، تهيه مقالات مرتبط با موضوع شخصيت حضرت زهرا(س ) و ارسال بسته هاي فرهنگي از جمله برنامه هاي پيش بيني شده براي اين مناسبت هستند.
تکريم و معرفي مقام حضرت زهرا(س)، تبيين جايگاه زن در اسلام و قرآن، معرفي جايگاه، اصلاح نگرشهاي مغاير با اسلام نسبت به زن از جمله اهداف برنامه هاي متنوع و متعددي عنوان شده اند که به مناسبت ولادت حضرت زهرا(س) برگزار مي شوند.
مقاله هايي با عناوين خانواده و ازدواج در اسلام، جايگاه زن در انديشه امام خميني(ره)، جايگاه زن در انديشه اسلامي، سيماي حضرت زهرا(س) در روايات اهل تسنن، مباني حقوق زنان در جهان و ايران و بررسي تطبيقي مفهوم جنسيت در اسلام و غرب در همايشهايي که به مناسبت ولادت حضرت زهرا(س) در کشورهاي مختلف برگزار خواهد شد، ارايه مي شوند. اسپانيا، زيمبابوه، روسيه، تاجيکستان، پاکستان، ارمنستان، سوريه، آلباني، هندوستان، تايلند، فرانسه، کانادا، اتيوپي، لبنان، ترکمنستان، اندونزي، ترکيه، صربستان، چين و آذربايجان از جمله کشورهايي هستند که مراسم ويژه ولادت در آنها برگزار خواهد شد.

  

 

 

 

 

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
 info@qudsdaily.com