|
فشار خون شامل طيف وسيعي است؛ مثلاً فشار بالا هنگام کار قلب (مرحله انقباض) مي تواند در محدوده 90 تا 240 ميلي متر جيوه

باشد. حدود يک صد سال پيش تشخيص داده شد که فشار بالاي خون يکي از دلايل عمده سکته و حملات قلبي مي باشد.
در آن زمان تصور اين بود که فشار خون پايين يک عامل اصلي افسردگي و خستگي مي باشد. تعداد زيادي از مردم در انگلستان در سالهاي 1900 به طور اشتباه درمان مي شدند. هرچند دليل محکم که فشار خون پايين دليل اين دو بيماري (افسردگي و خستگي) است، وجود ندارد.
تنها گروه اندکي از مردم داراي فشار خون پايين زير مقدار 66/90 ميلي متر جيوه مي باشند که به درمان و مداوا نياز دارند. بيشتر مردم داراي فشار خون پايين خيلي خوش شانس هستند، زيرا در ميانگين(بطور متوسط) داراي عمر طولاني تر مي باشند.
* فشار خون چيست؟
قلب شما خون را به تمام بدن از طريق شبکه اي از رگها و مويرگها پمپ مي کند و سپس خون از طريق سياهرگها به قلب برمي گردد. وقتي قلب منقبض مي شود، فشار خون در رگها در حد بالايي است که آن را فشار «سيستوليک» مي نامند و هنگامي که قلب منبسط شده و از خون دوباره پر مي شود فشار در رگها افت کرده و آن را فشار «دياستوليک» مي نامند. هنگامي که فشار خون را اندازه گيري مي کنند، هر دو فشار فوق را اندازه مي گيرند.
تغييرات فشار خون با مقدار بالا به اين بستگي دارد که چه کاري انجام مي دهد. پايين ترين فشار خون هنگامي رخ مي دهد که شما خواب يا در حال استراحت کامل هستيد. حالت سر پا بودن و ورزش کردن يا نگراني و اضطراب سبب افزايش فشار خون مي شوند.
در يک روز شايد هر يک از فشار خونهاي حد بالا (سيستوليک) و حد پايين شما (دياستوليک) ممکن است حدود 30 تا 40 ميلي متر جيوه تغييرات متناسب با يکديگر داشته باشد. به همين دليل هنگامي که شما قصد داريد فشار خون را سنجيده و ارزيابي کنيد بايد اندازه گيري ها در شرايط يکسان انجام شود.
فشار خون بالا معادل ريسک و خطر بالا براي بيماري قلبي و سکته مي باشد. براي مثال اينکه يک فرد با فشار خون 80/120 ميلي متر جيوه داراي خطر پذيري بالاتري نسبت به يک فرد با فشار خون 70/110 مي باشد.
به همين دليل اين بسيار اهميت دارد که يک فرد تلاش نمايد که فشار خون پايين و سالمي داشته باشد. تحقيقات موجود نشان مي دهد که اگر فشار خون شما کمتر از 70/100 باشد خطرپذيري شما براي سکته و حملات قلبي بسيار پايين بوده و به همين دليل بهترين فشار خون زير مقدار 70/100 مي باشد.
* فشار خون نرمال چقدر است؟
تا همين اواخر، فشار خون نرمال شامل ميانگين فشار خون مردم بود، براي مثال در انگلستان ميانگين فشار خون افراد بزرگسال حدود 80/125 ميلي متر جيوه مي باشد، اگر چه اين فشار خون( 80/125 ) يک فشار خون نرمال و ايده آل نيست.مثال ديگر اينکه در قوم يامومامو هندي ها که در جنگلهاي گرمسيري ونزوئلا زندگي مي کنند و همچنان به همان سياق هزار سال پيش انسانها، با رژيمي شامل ميوه، سبزي ها و ريشه ها با مقدار کمي گوشت زندگي مي کنند. آنها داراي ميانگين فشار خون 62/96 ميلي متر جيوه هستند و با افزايش سن آنها اين فشار خون افزايش نمي يابد. البته آنها داراي يک کلسترول ميانگين حدود 1/3 ميلي مول بر ليتر هستند و هيچ عارضه عروقي براي آنها ندارد.
* فشار خون پايين چيست؟
اگر قوم يامومامو داراي يک فشار خون ميانگين 62/96 و داراي نهايت سلامتي و تندرستي هستند، پس تعيين ميزان ميانگين فشار خون پايين مشکل مي باشد. بسياري از مردمي که داراي اين فشار خون پايين مثلاً 60/90 هستند کاملاً نرمال و خوش شانس هستند. بدين دليل که از تمامي چيزهايي که مانند پرخوري، نخوردن ميوه کافي و سبزي و چاقي و غيرفعالي سبب افزايش فشار خون مي شود، محافظت شده اند. هر چند تعداد کمي از مردم با فشار خون پايين وجود دارند که دليل اساسي براي آن وجود دارد.
تقريباً در تمامي اين موارد فشار خون هنگام بلند شدن بخصوص بلند شدن ناگهاني بسيار پايين مي آيد. اين افت فشار هنگام ايستادن و يا بلند شدن احتمالاً از نشانه هاي سرگيجه و ضعف مي باشد.
عموماً هنگامي که شما بلند مي شويد، خون تمايل به حرکت و جمع شدن در رگهاي پاها دارد و اين عمل زماني متوقف مي شود که رگهاي پاها منقبض شده و خون کافي به سمت قلب برگشت داده مي شود و کاهشي در مقدار خون خروجي قلب به وجود نمي آيد.
اينجاست که خون براي مغز آماده و ارسال مي شود. به هر حال اگر در رگهاي شما خون ذخيره شود، مقدار خون کمتري توسط قلب پمپ شده و خون کمتري به مغز مي رسد. اين دليل سرگيجه و در بعضي مردم ضعف و غش مي باشد. اين مثال دقيقاً در محلهايي که مردم براي مدت زيادي سرپا هستند؛ مثل رژه و تظاهرات و ... اتفاق مي افتد. شما مي توانيد اين حالت را زماني که بصورت چمباتمه و يا هنگام نگاه کردن طبقه پايين کتابها و سپس بلند شدن ناگهاني امتحان کنيد.
بنابراين اگر شما داراي فشار خون پايين و همچنين نشانه هايي از سرگيجه و ضعف هنگام بلند شدن ناگهاني داريد، بايد فشار خونتان را در دو حالت ايستاده و خوابيده بررسي نماييد. افت فشار خون هنگام بلند شدن را فشار خون پايين وضعيتي مي گويند.
* دلايل فشار خون پايين چيست؟
بيماري حاد و پيشرفته مثل خونريزي و يا عفونت شديد:
بسياري از بيماريهاي حاد با خونريزي شديد، از دست دادن مايع بدن، عفونت يا ضربه به قلب مي تواند دليل فشار خون پايين و فشار خون خيلي پايين هنگام نشستن و يا ايستادن باشد. هنگامي که اين بيماريها وجود داشته باشند، اندازه گيري ميزان فشار خون بيمار بسيار مهم است.
* داروهاي کاهنده فشار خون
تقريباً تمامي داروهاي کاهنده فشار خون هيچ تأثيري بر کاهش فشار خون هنگام بلند شدن ندارند. تنها گروه دارويي که بر روي فشار ايستادن اثر مي گذارد، آلفا بلاکرها هستند که در انگلستان «دوکسازولين» نمونه اي است که استفاده مي شود. اگر شما از اين دارو استفاده مي کنيد، بايد فشار خونتان را هنگام ايستادن اندازه گرفته و ببينيد که آيا افت فشار خون داريد يا خير.
اگر فرد مسن و يا داراي بيماري ديابت هستيد، شما داراي زمينه افت فشار خون هنگام ايستادن هستيد و قرصها و داروهاي مدرن ممکن است اندکي آن را بدتر و وخيم تر کند. اگر دچارمسموميت غذايي و يا اسهال شده ايد مقدار زيادي از مايع بدنتان کم شده است و ممکن است قرصهاي مصرفي فشار خونتان را بيشتر دچار افت نمايد. اگر دچار مسموميت غذايي شديد، اين بسيار مهم است که اگر فشار خونتان زير 70/110 ميلي متر جيوه است خوردن قرصها را ترک نماييد.اگر دچار افت فشار خون هنگام بلند شدن هستيد و از قرص و دارو استفاده مي کنيد، بلند شدن آهسته مي تواند شما را کمک کند. براي مثال اينکه اگر در حالت خوابيده و درازکش هستيد، ابتدا بنشينيد و سپس با استفاده از گرفتن يک تکيه گاه بلند شويد.
بيماري نادري که به عصبهاي کنترل کننده رگها مربوط مي شود. |