|
گروه اقتصادي- محمد هرمزي: براي چندمين بار است که در مورد گراني اين بازار مطالبي چاپ مي شود اما دريغ از گوش شنوا و

احياناً تلنگري به اين بازار! منظورم گراني ميوه است که به قول شهروندي همچون آنفلوانزا و بلکه خوره اي به جان اين بازار افتاده است.
در اين بازار هنوز قيمتها رکورد مي زنند و البته هر روز رقمها متفاوت مي شود، اما از کاهش چشمگير خبري نيست. به طور مثال قيمت گيلاس 3300 ، زردآلو 2000 ، هلو 2000 ، آلوزرد 2000 و آلبالو 1700 تومان در نوسان است و عمده تغييرات قيمتي در محدود 100 تا 300 تومان قرار دارد.
شايد در اين بين مي توان به قيمت خربزه و هندوانه اشاره کرد که در محدوده 700 - 350 تومان در نوسان است و مي توان آنها را در جرگه مناسب ترين ميوه ها از لحاظ قيمتي دانست درعين حال تعدادي از شهروندان براي حفظ آبرو و از سر اجبار به خريد ميوه تن مي دهند و پس از استعلام قيمتها سرانجام مناسب ترين را خريداري مي کنند.
تعدادي نيز در جستجوي قيمت پايين تر راهي ميادين بار مي شوند تا به اصطلاح يک واسطه را از چرخه عرضه ميوه حذف کنند، اما با کمال ناباوري متوجه مي شوند راز گراني را بايد در اين ميادين رمزگشايي کرد و حتي پس از خريد تازه متوجه مي شوند برخي وانت بارها با قيمت پايين تري همان ميوه را عرضه مي کنند، اگر چه کيفيت و درجه بندي ميوه نيز يکي از مهم ترين شاخص هاي قيمت گذاري است.
درهر حال به قول يکي از دست اندرکاران و متوليان توزيع ميوه در ميادين بار زمينه عرضه ميوه کم است وقتي ميوه نيست چطور مي توان روي قيمت آن بحث کرد!
اگر سالهاي گذشته صحبت از گراني فروش ميوه در فصول مختلف مي شد، اما تقريباً تمام دستگاه ها از متوليان بخش دولتي گرفته تا دست اندرکاران بخش خصوصي معترفند که سه عامل آفت زدگي، سرمازدگي و دير گرم شدن هوا مهم ترين عوامل کاهش عرضه ميوه در ماه هاي اخير است.
خرده فروشان نيز در اين برهه از زمان با توجه به ضعف قدرت خريد مردم از يک سو و خريد ميوه با قيمتهاي بالا ناچارند در مقدار سود معقول خود نيز دست به عصا حرکت کنند. فاکتورهاي خريد آنها گواه همين مطلب است و به اعتقاد آنان بايد ريشه اين گراني را در جاي ديگر جستجو کرد يعني در ميادين ميوه و تره بار.
اگربه باور برخي کارشناسان ساده ترين راه براي کنترل بازار ميوه به غير از ابزارهاي نظارتي توجه به واردات بود، اما به نظر مي رسد با توجه به کاهش درآمدهاي نفتي معقول به نظر نمي رسد دلارهاي ارزشمند نفتي را صرف واردات ميوه کرد. در همان حال استفاده از ابزارهاي نظارتي و قهري نيز به نظر مي رسد نتيجه عکس داشته باشد و در فضايي که عرضه ميوه بسيار محدود است راه حل چندان مناسبي نباشد.
در اين بين حتي سکوت مسؤولان ارشد دولتي نيز بي ارتباط به همين موضوع نباشد و متفق القول با سازمانهاي حمايتي، نهادهاي بازرسي، مجامع امور صنفي، اتحاديه ها و واحدهاي صنفي تأکيد دارند که آفت زدگي، سرما و تگرگ و دير گرم شدن هوا دست به دست هم داده تا بسياري از مردم از ميوه سردرختي امسال نوبري نداشته باشند.
اگر به جايگاه اصلي عرضه ميوه يعني ميادين بار به عنوان تأمين کننده ميوه بازار سري بزنيد شاهد غرفه هاي خالي از ميوه هاي سردرختي خواهيد بود که در سال گذشته با وجود خشکسالي از اين ميوه هاي فصلي انباشته بود. تقريباً ميوه هاي سردرختي از ساعت 10 صبح به بعد تنها در چند غرفه آن هم به مقدار محدود مشاهده مي شود و در عوض اکثر غرفه ها به محصولات ديگر نظير سيب زميني، پياز، هندوانه اختصاص دارد. با اين اوصاف معلوم است که ريشه گراني را بايد در همين بازار عمده فروشي جست که به باور دست اندرکاران آن از قانون طلايي عرضه و تقاضا پيروي مي کند. به گفته آنان درعين اينکه قيمت ميوه هاي سردرختي بسيار بالاست، اما مي توان کاهو بازار را در سيب زميني، پياز، گوجه فرنگي، هندوانه و... مشاهده کرد کاميونهاي به انتظار نشسته جهت تخليه بار حکايت از افراط و تفريط در اين بازار دارد.
* افراط و تفريط
سرپرست اتحاديه بارفروشان در گفتگو با خبرنگار ما در مورد نظارت بر قيمتهاي ميوه مي گويد: اگر نرخ ميوه در اين بازار به صورت دستوري اعلام شود آن وقت ميوه اي به بازار نخواهد آمد و معمولاً به سمت شهرهايي مي رود که بازار آن داغ تر است.
افخمي مي افزايد: اگر نرخ تعيين شود چه کسي مي خواهد نياز شهرهاي بزرگ بخصوص مشهد را تأمين کند، در حالي که عرضه و تقاضا تعيين کننده است.
وي تنها راه حل دسترسي شهروندان به ميوه با قيمت مناسب تر را در اطلاع رساني به آنان مي داند و مي گويد: شهروندان مي توانند با مراجعه به ميادين بار خريدهاي خود را انجام دهند، زيرا ميوه هاي سردرختي تقريباً سبدي و در ظرفهاي سه کيلويي قرار داده شده است اين دست اندرکار توزيع ميوه مي افزايد: اگر مردم از اين ميادين خريد کنند آنگاه تفاوت قيمتها را به خوبي لمس خواهند کرد.
وي در مورد کاهش قيمت ميوه هاي سردرختي بخصوص گيلاس، زردآلو و هلو تأکيد مي کند: امکان کاهش قيمت در اين ميوه ها بسيار ضعيف است، زيرا ميوه هاي سردرختي در بسياري از استانها گرفتار سرمازدگي شده است و از سويي ميوه در برخي از استانها هنوز نرسيده است.
وي اضافه مي کند: در عين حال قيمت خربزه و هندوانه رو به کاهش است، اما گيلاس، زردآلو، هلو، سيب زميني، گوجه فرنگي، پياز، به ترتيب با قيمتهاي 2500 ، 2000 ، 1700 ، 1600 ، 180 - 120 ، 160 - 150 ، 160 - 150 تومان در ميادين بار عرضه مي شود.
رئيس اتحاديه بارفروشان مشهد ادامه مي دهد: امسال بسياري از سردرختي ها دچار آفت شد، بنابراين اين ميوه ها به بازار نمي آيد.
وي تصريح مي کند: وقتي ميوه گران مي شود انگشت اتهام به سوي بارفروشان نشانه مي رود در حالي که نوسان شديد بازار ميوه را در افراط و تفريط در کشت آنها مي توان دنبال کرد.
وي ادامه مي دهد: سال گذشته هندوانه با قيمت 120 تومان از جيرفت بار زده شده بود، اما کرايه آن آنقدر بالا بود که صاحب بار به رانندگان پيشنهاد مي کرد بار را در عوض کرايه قبول کنند!
وي در عين حال بخشي از قيمت بالاي ميوه را حاصل گران فروشي خرده فروشان سطح شهر مي داند و تأکيد مي کند تعداد مأموران دستگاه هاي نظارتي آن قدر نيست که بتوانند اين بازار را کنترل کنند.
وي خاطرنشان مي کند: اتحاديه نرخ گذاري نمي کند، بلکه در ميادين قانون عرضه و تقاضا حاکم است.
وي در پايان تأکيد مي کند: بايد اميدوار باشيم توليد ميوه افزايش يابد، زيرا وقتي جنسي نيست ارزان شدن آن چه مفهومي دارد!
مصرف بالاي کارخانجات
اما نايب رئيس اتحاديه بارفروشان هم معتقد است گذشته از توليد کم ميوه در سال جاري مصرف بالاي کارخانجات باعث شده قيمت ميوه همچنان در رقمهاي بالا تثبيت شود.
حسن رفسنجاني مي افزايد: وقتي کارخانجات ميوه سردرختي را با قيمت بالايي خريداري مي کنند معلوم است که قيمت ميوه سردرختي در بازار در محدوده 2500 تومان است.
وي ادامه مي دهد: اگر مصرف کارخانجات کاهش پيدا کند به طور قطع قيمت ميوه هاي سردرختي در بازار کاهش معناداري خواهد داشت.
وي در مورد وعده کاهش قيمت ميوه ها تصريح مي کند: حتي خود باغدار که توليدکننده ميوه است نمي تواند قولي جدي بدهد چه رسد به واسطه ها، بنابراين قول قطعي نمي توان داد، ولي در مورد خربزه و هندوانه باز هم با کاهش قيمت مواجه خواهيم بود.
وي اذعان مي کند: در حال حاضر هندوانه با قيمت پايه اي 150 تومان درهر کيلو در ميادين عرضه مي شود، در حالي که چند هفته قبل بين 600 - 450 تومان عرضه مي شد.
وي تصريح مي کند: در حال حاضر پياز با قيمت 150 تومان هم خريداري ندارد. درحال حاضر زمينه عرضه ميوه سردرختي در ميادين کم است، اما در همان حال کاميونهاي هندوانه، پياز و سيب زميني صف کشيده اند.
بنابراين گزارش با توجه به تحليل دست اندرکاران بازار ميوه مي توان اين گونه برداشت کرد که قيمت ميوه هاي سردرختي کاهش محسوسي نخواهد داشت. |