*گفتگو با حجة الاسلام مجتبي کلباسي، مدير مرکز تخصصي مهدويت

*جواد صبوحي
اشاره:
موضوع قيام حضرت مهدي(عج) و انتظار موعود جهاني با پرسشهاي متعددي روبه روست، اينکه اگر قرار است عدالت کامل در آخرت

تحقق يابد، چه ضرورتي دارد که حکومت عدل جهاني در دنيا تشکيل شود؟ با توجه به ديدگاه ما در خصوص حکومت جهاني واحد حضرت مهدي(عج) آيا مي توان به ديدگاهي در خصوص مسأله «جهاني شدن» دست يافت؟
اگر شرط ظهور، پر شدن جهان از ظلم است، آيا تلاشهاي اصلاحي ما ظهور را به تعويق نمي اندازد، و اگر اين تلاش هاي اصلاحي سير تکاملي انسان را شکل مي دهد ديگر چه نيازي به مهدي موعود(عج) است؟
گذشته ازاين گونه پرسش ها، مفهوم انتظار نيز در درون خود نيز با چالش هايي جدي مواجه است، اينکه آيا هرگونه تلاش اصلاحي عملاً ظهور را به تأخير نمي اندازد؟ اگر بايد منتظر ظهور بود، پس بايد از اقدامات اصلاحي دست برداشت و اين به معناي نفي وظايف اجتماعي همچون امر به معروف و نهي از منکر است که بر دوش انسان گذاشته شده است و...
براي يافتن پاسخ برخي از اين پرسشها گفتگويي با حجة الاسلام مجتبي کلباسي، مدير مرکز تخصصي مهدويت انجام داده ايم که ماحصل آن را تقديم حضورتان مي کنيم:
* لطفاً براي شروع گفتگويمان قدري از ضرورت و فلسفه انتظار برايمان بگوييد؛ اينکه اين مفهوم چگونه مي تواند ساختار تلاشهاي آدمي را دستخوش تحول سازد؟




** انتظار، بسياري از جلوه هاي حيات انسان را در خود نهفته دارد.اين مفهوم سرنوشت ساز بدين معناست که ما در مسير تحقق اهداف قرآن و اهداف الهي و اهداف انبياء در روي زمين مسيري طولاني را پيش روي خود داريم؛ چون اگر انساني که صبح از خواب بر مي خيزد، هيچ طرح و برنامه اي براي خود نداشته باشد و هيچ آينده اي را تصور نکند، هيچ گونه حرکتي نيز ندارد و چنين انساني با فردي بي جان و فاقد حيات تفاوتي ندارد. چنين فردي انساني متحرک و پويا به شمار مي آيد که در برابر خود اهداف صحيح و مقدسي را تصور نموده و در پي آن اهداف حرکت مي کند.
اگر تاريخ بشر را ملاحظه کنيد، درخواهيد يافت که تمامي تلاشها و حرکتهاي شکل گرفته در تاريخ به دليل مجموعه اي از آرمانها شکل گرفته است. جايي که در آن خبري از آرمان نيست، حرکتي نيز در آنجا وجود ندارد. لذا انتظار بدين معناست که ما قصد آن داريم که در مسير تحقق اهداف و برنامه هاي دنيوي اسلام و قرآن پيامبر(ص) گام برداريم. اگر اين حالات را از بشريت حذف کنيم، اين مفهوم به معناي سکون، رکود، جمود و يا حرکت رو به عقب جامعه بشري خواهد بود. بنابراين انتظار حقيقتي پويا و زندگي بخش به انسان و جامعه مي بخشد که وي را قادر مي سازد تا از سکون و جمود خارج شده و همواره اهداف والاتر و قله هاي بالاتري را فراروي خود ببيند تا همواره براي فتح و تحقق آنها تلاش کند.
* شهيد مطهري در خصوص چرايي ظهور مي گويد، مهمترين دليل ضرورت موعود جهاني همان فلسفه بعثت انبياست که فلسفه خلقت نيز محسوب مي شود و فلسفه خلقت نيز عبادت و معبوديت است که حقيقت عبوديت تقرب به خداست. اين سؤال مطرح است که مگر در زمان غيبت نياز به عبوديت در ميان بندگان الهي متصور نمي شود؟
** ببينيد، هدف خلقت انسان صرفاً مربوط به زمان ظهور نيست؛ بلکه کمال اين مهم و شکل يافتن آن در زمان ظهور تحقق مي يابد. حتي زماني که ما هدف از خلقت انسان را مي دانيم، منظور از عبادت تنها رکوع، سجود و ذکر گفتن انسان در درگاه الهي نيست؛ بلکه عبادت يعني اطاعت. خداوند متعال در سوره مبارکه ذاريات مي فرمايد: و ما خلقت جن والانس الا ليعبدون: جن و انس خلق نشده اند، مگر براي اطاعت کردن و اينکه در مسير اطاعت الهي گام بردارند تا به کمال خود نايل شوند. طبيعي است که تحقق چنين مقصدي والا و نيل به نقطه کامل اطاعت الهي، تنها در زمان ظهور محقق مي شود. قرآن کريم در همين خصوص مي فرمايد: در آن زمان است که عبادتي که هيچ گونه شرکي در آن نيست، امکان بروز و تحقق مي يابد و در حقيقت چهره غالب را به خود مي گيرد. اين مفهوم مصداق کامل و بارز چنين حقيقتي است. البته در ساير امور نيز اين مسأله مصداق دارد؛ مثلاً انسان همواره در پي کسب معلومات و علم بوده است؛ اما علم کامل و جامع در زمان ظهور حضرت تحقق پيدا مي کند و عقل در آن زمان کامل مي شود. اين سطح والايي است که در تکامل تاريخ، رشد عقلانيت و علم و آگاهي بشر و آشنايي بيشتر او با مکتب انبياء بستري در زمان ظهور فراهم مي آيد تا به نقطه اوج خويش نزديک شود .
* غير از اين مسأله چه نکات ديگري را مي توان در بيان چرايي ظهور عنوان کرد؟
** براي تاريخ حرکت بشر نقطه کمالي مفروض است که آدمي بايد به سوي آن نقطه حرکت کند و اين مسأله جزو اهداف دنيوي بعثت انبياء است. خداوند، انبياي الهي را مبعوث کرده است تا قيام به عدل کنند، تزکيه شوند، تعليم ببينند و به کمال مطلوب و درجات عاليه انساني دست يابند و به تعبيري ديگر تقرب پيدا کنند. صورت تحقق کامل چنين اهدافي در زمان ظهور ميسر است. خداوند متعال همانگونه که اکنون بستر و زمينه لازم را براي کمال بشريت مهيا ساخته است، در آن زمان نيز با ظهور امام عصر(عج) اين بستر را آماده تر و کامل تر مي کند؛ به گونه اي که تمامي اهدافي که مورد نظر بوده در مقطعي که ممکن است طولاني نيز باشد، تحقق مي يابد و در همين جهان انسانها و نوع انسانها به رشد و کمال مطلوب و مورد نظر خود دست مي يابند.
* موضوع انتظار تبعاتي فردي و اجتماعي دارد. اگر ممکن است به چگونگي تأثيرات مفهوم انتظار در تکامل روحي و شخصيتي انسان هم اشاره کنيد؟
** از موضوع انتظار مي توان چند گونه برداشت کرد، برخي از اين برداشتها نه تنها مفيد نيست که مضر نيز تلقي مي شود؛ مثلاً برخي مي گويند، بايد منتظر ماند تا امام عصر(عج) ظهور کند و خود، مشکلات و مسايل زمان را سامان دهد. اين مسأله بدين معناست که تا آن هنگام که ايشان در غيبت هستند، نمي توان کاري براي جامعه انجام داد و يا اصلاح در امور جهان را دنبال کرد.اين نگاه نوميدانه همچون شرايط صاحبخانه اي است که همواره منتظر است تا همسايه وي کارها و امور او را انجام دهد و خود او هيچ گونه حرکت و تلاشي ندارد و اين ديگران هستند تا بايد براي او کاري انجام دهند و يا تصميمي بگيرند. اين انتظار انتظاري مخرب و منفي است. اما در مقابل اين انتظار مي توان از انتظار مثبت و سازنده ياد کرد؛ انتظاري که در آن فرد در مسير اهداف مورد نظر خود حرکت مي کند و مي کوشد با تلاش، انديشه و عمل خود، بستر آنچه را که براي آن در انتظار به سر مي برد فراهم کند. انتظار ظهور ولي عصر(عج) تنها ظهور يک فرد نيست، بلکه ايشان مظهر و مظهر تمامي آرمانهاي الهي و آرمانهاي دفن شده بشري است. فردي که در انتظار عدالت است، نمي تواند منتظر عدالت باشد. چنانچه ما نتوانيم عدالت را در اموري مثل رانندگي، خوردن و آشاميدن، خوابيدن، خانواده و محيط کار و... محقق سازيم، چگونه مي توانيم ادعاي انتظار عدالت را تکرار کنيم. علاوه بر اين منتظر واقعي بايد از نظر فکري نيز خود را مهياي پذيرش اين مسأله کند.
حکومت امام عصر(عج) ويژگي هايي دارد؛ نخست آنکه جهاني است؛ يعني برقراري اهداف آن تفکرو انديشه اي جهاني مي طلبد. مسلمانان امروز اگر در پي وحدت جهان اسلامند و چنين انديشه اي را در عمل دنبال مي کنند آن وقت است که منتظر واقعي به شمار مي آيند.
اگر فردي خود را از نظر انديشه آماده پذيرش اين مسأله نکند، چگونه مي تواند ادعا کند که منتظر واقعي است. اگر جامعه اسلامي انديشه وحدت اسلامي را در ذهن خود نپروراند، چگونه مي تواند ادعا کند در انتظار حکومت واحد جهاني است؟
آمادگي منتظران و مردم خود از شرايط ظهور و جزيي از مسلمات است، در غير اين صورت مصداق همان حرف بني اسرائيل است که خطاب به موسي(ع) گفتند: موسي تو و خداي خود به اتفاق يکديگر نبرد کنيد، دشمنان را از ميان برداريد و تمامي شرايط را خود، براي رفاه و آسايش ما فراهم کنيد. همين مسأله زمينه سرگرداني 40 ساله آنها را در بيابان فراهم کرد. اين انتظار انتظاري منفي است که موجب سرگرداني بشر مي شود. انتظار سازنده آن است که آدمي را به حرکت و جنبش به سوي اين اهداف و آرمانها فرامي خواند. مي گويند مدتها در منطقه اي باران نباريده بود. بنابراين مردم به سراغ عالمي روحاني رفتند تا او براي آنها نماز باران بخواند. وي نيز پذيرفت و زماني که مردم براي اقامه نماز گرد آمدند، از آنها پرسيد چرا چترهايتان را با خود همراه نياورده ايد، معلوم است که هنوز اميدي به استجابت دعاهايتان نداريد. قرآن کريم مي فرمايد: اگر آنها واقعاًً خواهان خروج و حرکت بودند، بستري را آماده مي کردند. بنابراين منتظر واقعي فردي است که خود را آماده اين مسأله کند. حتي خود را به اندازه تهيه يک خشت براي ايجاد بناي بزرگ حکومت عدل جهاني آماده کند، زيرا او بخوبي مي داند براي ساخت بناهاي بزرگ سالها زمان نياز است.
برخي از ساختمانها را کودکان مي سازند؛ بناهايي که در فرصتي اندک ساخته مي شود و چندان هم مقاوم نيست. اما بسياري از بناهاي مقاوم به تدبير و زمان بيشتر نياز دارد. ايجاد تمدن عظيم و نمايش بزرگي از توانمندي هاي اسلام به خشت هاي فکري و عملي منتظران بسيار زيادي نياز دارد. تا اين آمادگي فراهم نيايد انتظار نيز محقق نخواهد شد. بنابراين انتظار بدون ايفاي نقش نظري و عملي، شعاري توخالي است که نه تنها فايده اي ندارد، بلکه به تعبير الهي موجب خشم بزرگ خداست.
* در مباحث مربوط به مهدويت صحبت از دولت زمينه ساز ظهور مي شود. اين دولت چگونه دولتي است و نخستين رسالت آن در خصوص ظهور چيست؟
** اين دولت، دولتي است که عدالت و کرامتهاي اخلاقي را با عمل و نه با شعار ايجاد مي کند و در پي تحقق آن است. اما اگر اين مسأله تنها به شعار محدود گردد و هر روز در جامعه فاصله طبقاتي بيشتر و روز به روز بر شمار فقرا افزوده شود، اين آرمان در حد شعار باقي مي ماند. اين حرف تنها زماني عينيت مي يابد که به آن عمل شود. بنابراين بايد بين شعار و عمل تفکيک قايل شد. دولت منتظر و زمينه ساز دولتي است که اولاً آرمانها را به خوبي بشناسد، راههاي نيل به آنها را به درستي تشخيص دهد و سپس به سوي آن گام بردارد.بنابراين نخستين رسالت آن اين است که حکومت ولي عصر(عج) را به خوبي بشناسد، اين دولت دولتي اخلاقي و دولت کرامتهاي انساني و دولت علم و صلح است. اين ويژگي ها بايد شناخته شود و راههاي نيل به آن هم به درستي تشخيص داده شود تا مبادا در مسيري غلط حرکت کنيم. بنابراين دولت زمينه ساز، دولتي است که آرمانهاي حکومت مهدوي را به درستي مي شناسد، راههاي وصول آن را به درستي تشخيص مي دهد و جامعه را به آن سو به حرکت وا مي دارد.
* از حضورتان در اين گفتگو سپاسگزاريم.

* جواد نعيمي
نورديده پدر و مادر! جوان برتر! علي اکبر! مادرجان، خداوند تو را از ميان همه جوانان، الگوي شجاعت و مهر و دين ياوري قرار داد. سپاس بر آن ذات يگانه که مرا به داشتن فرزندي چون تو مفتخر ساخت! پسرم! چهره و قامتت يادآور جدت پيامبر خدا(ص) بود و اخلاق و رفتار و گفتارت، ما را به ياد پيام آور آخرين مي انداخت.
مادرجان! تو اسوه مقاومت و ايمان و دين باوري، شجاعت و رادي و حق ياوري و دانش و نيکويي و دلاوري بودي! وجودت به همگان نيرو مي بخشيد. نورديده آب و آفتاب بودي. در نگاهت روشنايي آيينه موج مي زد و از سيماي پاک و آسماني ات آبشاري از نجابت و نور و پاکي جاري بود.
پسرم! علي اکبر من! از تنت بوي ياس و سپيده مي تراويد و از آسمان سينه ات عشق و ايمان و هدف مي باريد! تو با رفتار پسنديده ات و با دفاع جانانه ات از قداست حريم خدا و هيمنه ايمان و ساحت پاک پدر، مادر خويش را نزد دختر پيامبر، رو سفيد کردي! تو آگاهانه و معرفت مدارانه با دوستان خدا و پدر بزرگوارت، دوست بودي و با دشمنان دين مخالفت مي ورزيدي، در لحظه هاي پاياني عمرت نيز بدين افتخار دست يافتي که شهدي ناب و گوارا را از دست جدت بنوشي و جامه رشادت و شرافت و شجاعت و شهادت بپوشي !
عزيز دل مادر! تو نوگل خوش آب و رنگ و معطر بودي که بر شاخسار زندگي شکفتي و شگفتي تاريخ را برانگيختي! علي اکبرجان! مادرت ليلا، مجنون وجود توست! نمي دانم از کدام خوبي تو، سخن برانم! از صورت زيبايت که پرتويي از سيرت زيبايت بود؟ يا از صداي خوشت که وام دار الحان بهشتي بود؟ از صفاي دل خداجو و مهر پرورت؟ يا از وفاداري به پدر و راهبرت؟ از ادبت بگويم يا از فروتني ات؟ از بردباري ات سخن برانم يا از دانايي ات؟
علي جان! ماه و ستاره و نخل و فرات و کوفه و کربلا، همه و همه گواهي مي دهند که تو را در راه خدا، از مرگ هيچ بيم و هراسي نبود و همين که دريافتي که حق ياوري، از هيچ عاملي نهراسيدي و به دفاع از نور و ايمان و راه مستقيم پرداختي.
مايه افتخار من! علي اکبر خوبم! فرزند نازنينم! بگذار دوباره لحظه پرشکوه و شادي آفرين ميلادت را به خودم و به همه کساني که عاشقانه و صميمانه دوستت دارند و به زيبايي هاي دروني و بروني تو مي انديشند، مبارک باد بگويم و از خداوند براي همه جوانان و همه کساني که به خوبي ها و والايي ها عشق مي ورزند، توفيق گام زدن در راهي را که تو برگزيدي، طلب کنم. اي الگوي همگان بويژه جوانان! اميد که گامهاي آبي و آسماني تو، همه ما را به سوي حق ياري و دين داري راستين رهنمون باشد. با خجستگي به گيتي خوش آمدي !

گروه فرهنگي- زهره کهندل: مديرکل هماهنگي، توسعه و ترويج مراکز قرآني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در حاشيه مراسم افتتاحيه نخستين همايش آموزشي رابطان خبري مراکز فعال قرآني و مؤسسات قرآني مردم نهاد سراسر کشور با تأکيد بر تلاش در جهت توسعه و ترويج فرهنگ قرآني با استفاده از ابزار رسانه اي خاطرنشان کرد: در عرصه فعاليتهاي قرآني حرکتهاي انقلابي و مؤثري در دولت نهم انجام شد که بايد به طور شايسته اطلاع رساني شود. فعاليتهاي قرآني بايد به طور شايسته اي اطلاع رساني شود.
مديرکل هماهنگي، توسعه و ترويج مراکز قرآني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با اشاره به ضرورت مهارت آموزي به خبرنگاران و رابطان خبري مراکز قرآني سراسر کشور براي انعکاس مطلوب دستاوردها و فعاليتهاي اين عرصه گفت: برنامه هاي توسعه اي براي قدرت بخشي به اين عرصه خبري داريم که برگزاري اين دوره هاي آموزشي از جمله آنهاست.
خواجه پيري در پاسخ به پرسش ديگر «قدس» درباره دلايل به ثمر نرسيدن موضوع معاونت شدن مرکز هماهنگي، توسعه و ترويج مراکز قرآني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اظهار داشت: با ابلاغ قانون خدمات کشوري و فعاليت 5 معاونت براي هر وزارتخانه ، براي اجراي اين طرح نياز به ادغام 3 معاونت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بود که ما از اعضاي فراکسيون قرآن و عترت مجلس خواستيم که وزارت ارشاد را از اين قانون مستثنا کنند. وي ادامه داد: اين موضوع دو سال پيش مطرح شد و دستور رئيس جمهور هم در مورد آن وجود داشت اما همچنان در حال پيگيري است.
البته سطح اين مرکز در وزارتخانه از نظر اختيارات و بودجه بالاتر از معاونتها بود، اميدواريم که اين امر در دولت دهم تحقق يابد.يادآور مي شود، نخستين همايش آموزشي رابطان خبري مراکز فعال قرآني و مؤسسات قرآني مردم نهاد با هدف اشاعه و گسترش فرهنگ قرآني و انعکاس فعاليتهاي جامعه قرآني سراسر کشور با حضور حدود 200 نفر از اعضاي اين رسانه از 10 تا 15 مرداد ماه در جهاد دانشگاهي مشهد در حال برگزاري است.

شبکه تلويزيوني «ان تي وي» در سال 1993 در سن پترزبورگ روسيه توسط سرمايه دار معروف روسي «ولادمير

«آشنايان خانه سيمرغ» عنوان برنامه اي است که با حضور کتابداران و کارشناسان مسايل کتاب و کتابخواني در فرهنگسراي معرفت (تفکر) برگزار مي شود.به گزارش فارس، دومين نشست از اين سلسله برنامه ها با همکاري کتابخانه شيخ هادي نجم آبادي با هدف آشناسازي اهالي کتاب و کتابخواني با روش صحيح و شيوه هاي فني بهره مندي بهينه از کتابخانه 28 مرداد از ساعت 17 الي 19 جاري برگزار خواهد شد. مفاهيمي چون کتابخانه بدون ديوار و چشم اندازي از کتابخانه هاي نوين در اين جلسه ارايه خواهد شد.

مديرکل امور فرهنگي وزارت علوم از ابلاغ تشکيل کميته حجاب و عفاف در کليه دانشگاه ها خبر داد.دکتر محسن اسلامي در گفتگو با ايسنا، در خصوص اقدامات صورت گرفته توسط وزارت علوم در زمينه پوشش دانشجويي به راه اندازي کميته حجاب و عفاف اشاره کرد و گفت: راه اندازي اين کميته به همه دانشگاه ها ابلاغ شده است و همه دانشگاه ها موظف شده اند که اين کميته را راه اندازي کنند. وي با بيان اينکه ستاد کميته حجاب و عفاف در دفتر مطالعات فرهنگي اجتماعي وزارت علوم فعال و داراي فضايي کاملاً ترويجي است، اظهار کرد: تاکنون 5 جشنواره حجاب و عفاف در دانشگاه ها تشکيل و طي آن پوشش هاي موجود در پيش و بعد از اسلام به نمايش گذاشته شده است.اسلامي در خاتمه خاطرنشان کرد: کميته هاي پوشش و حجاب در دانشگاه ها توسط مديريت فرهنگي تشکيل مي شود و از وظايف اين کميته ايجاد يک فضاي کاملاً فرهنگي در دانشگاه هاست و تنها فرهنگ سازي و فضاسازي جهت ترويج پوشش هاي مناسب در دانشگاه ها را بر عهده دارد، همچنين در جهت برگزاري نمايشگاه و فعاليتهاي ترويجي و فرهنگي در دانشگاه ها اقدام مي کند.

مشاور حقوقي دومين جشنواره بين المللي آخرين منجي گفت: اين جشنواره از شکل گيري ستاد هماهنگي جشنواره هاي مهدوي کشور استقبال مي کند و تمامي امکانات مادي و معنوي خود را در اختيار اين ستاد قرار داده است.به گزارش ايرنا از روابط عمومي جشنواره هاي مهدوي کشور، «محمد داوودي» اظهار داشت: تشکيل ستاد هماهنگي جشنواره هاي مهدوي کشور با محوريت سازمان صداوسيما، ستاد عالي کانونهاي فرهنگي هنري مساجد کشور، بنياد مهدي موعود(عج)، پژوهشکده مهدويت و اداره کل ارشاد قم اقدامي مهم در جهت تصميم گيري واحد و کلان در عرصه مهدويت است.وي تصريح کرد: تشکيل پرونده حقوقي عليه رسانه هاي صهيونيستي که مخالف ترويج تفکر منجي گرايي هستند، از جمله فعاليتهاي مهم جشنواره بين المللي آخرين منجي زير نظر ستاد هماهنگي جشنواره هاي مهدوي کشور است.

به مناسبت سالروز ولادت حضرت مهدي(عج) کتابهايي با موضوع مهدويت به خط بريل، از سوي مسجد مقدس جمکران در اختيار کتابخانه هاي کشور قرار مي گيرند.به گزارش مهر، کتابهاي ديني آخرين پناه، فريادرس و مهربانتر از مادر از جمله کتابهايي هستند که براي نابينايان کشور در اختيار کتابخانه ها قرار مي گيرند. انتشارات مسجد جمکران همچنين با همکاري فرهنگسراي بهمن نمايشگاه «خط و تهذيب روي پوست» را با عنوان انتظار برگزار مي کند.اين نمايشگاه از 13 تا 27 مرداد در فرهنگسراي بهمن واقع در ميدان راه آهن، ميدان بهمن، فرهنگسراي بهمن، پذيراي علاقمندان است.