|
* حسن هاني زاده
تلاش نافرجام اخير شاهزاده بندر بن سلطان مشاور امنيت ملي عربستان براي کودتا عليه عموي 85 ساله خود عبدا... بن عبدالعزيز پادشاه فعلي اين کشور، رقابت دوطايفه قدرتمند درساختار سياسي نظام غيردموکراتيک عربستان را آشکارتر کرد.
طايفه السديري که در جناح شاهزاده سلطان بن عبدالعزيز وليعهد عربستان و برادر نا تني پادشاه اين کشور قرار دارد، تلاش مي کند قدرت را از انحصار طايفه الشمري وابسته به ملک عبدا... خارج کند.
اين دو طايفه که قدرت را در اختيار دارند، همواره در طول 77 سالي که از تأسيس پادشاهي غيردموکراتيک سعودي مي گذرد، با يکديگر بر سر تصاحب کامل قدرت رقابت پنهاني دارند.
در دوران پادشاهي ملک فهد، به دليل اينکه از مادر به طايفه قدرتمند السديري منتسب مي شود اين طايفه نفوذ خود را در ارکان قدرت اين کشور مانند گارد سلطنتي، سازمان امنيت، ارتش وهيأتهاي ديني وهابي، گسترش داد.
پس از مرگ ملک فهد در آگوست سال 2005 ميلادي، قدرت به ملک عبدا... برادر نا تني وي و دهمين فرزند ملک عبدالعزيز و تنها فرزند پسر فهده دختر شيخ عاصي رئيس قبيله الشمري منتقل شد.
ملک عبدا... به اتفاق متنفذين طايفه قدرتمند الشمري تلاش کرد به بهانه اصلاحات داخلي، منتسبان به طايفه السديري را از قدرت کنار بگذارد تا راه را براي پادشاهي فرزند خود خالد بن عبدا... هموار سازد.
اما شاهزاده سلطان بن عبدالعزيز وليعهد و برادر ناتني ملک عبدا... که از بيماري سرطان رنج مي برد، نسبت به تحرکات ملک عبدا... و فرزندان وي خالد، متعب، عبدالعزيز، فيصل، مشعل، ترکي و سعود بيمناک شد.
به همين دليل، شاهزاده سلطان فرزند خود بندر بن سلطان را از واشنگتن به رياض فرا خواند تا مانع حذف اعضاي طايفه السديري از ساختار حکومتي عربستان شود.
ملک عبدا... داراي 16 فرزند پسر و 20 فرزند دختر است که همه آنان پستهاي کليدي را در اختيار دارند، اما متعب بن عبدا... نسبت به برادر بزرگتر خود خالد اشتياق بيشتري براي رسيدن به پادشاهي از خود نشان مي دهد.
بندر بن سلطان که 22 سال سفير عربستان در واشنگتن بود، توانست در دستگاه هاي حساس آمريکا از جمله سازمان سيا، پنتاگون، وزارت خارجه، کنگره و کاخ سفيد لابي قدرتمندي ايجاد کند.
بازگشت بندر بن سلطان به عرصه داخلي عربستان، نگراني فرزندان ملک عبدا... را بر انگيخت، زيرا بندر بن سلطان شخصيتي زيرک و قدرت طلب و کاملاً وابسته به آمريکا به شمار مي آيد.
بندر بن سلطان که پس از بازگشت به رياض در رأس شوراي عالي امنيت ملي قرار گرفت، تلاش کرد وابستگان به ملک عبدا... را از گارد سلطتني و سازمان امنيت حذف کند.
از همين جا بود که رقابت بر سر قدرت ميان فرزندان ملک عبدا... و شاهزاده سلطان بن عبدالعزيز شدت گرفت تا جايي که بندر بن سلطان تلاش کرد با استفاده از عوامل نفوذي خود در گارد سلطنتي و سازمان امنيت، عليه ملک عبدا... کودتا کند.
اين کودتا توسط فرزندان ملک عبدا... کشف و خنثي شد، اما از آنجا که بندر بن سلطان از پشتيباني کامل آمريکا برخوردار است، از مجازات مرگ در امان ماند.
بسياري از اعضاي طايفه الشمري اعتقاد دارند در صورتي که بندر بن سلطان قدرت را در دست بگيرد، اداره دو شهر مقدس مکه و مدينه را در اختيار کمپانيهاي آمريکايي و صهيونيستي قرار خواهد داد.
اکنون کشور غيردموکراتيک و بشدت قبيله اي عربستان در برابر يک بحران ساختاري در درون بدنه نظام سياسي خود قرار دارد.
بسياري از ناظران سياسي اعتقاد دارند سرانجام اختلافهاي پنهان دو طايفه السديري و الشمري آشکار خواهد شد و اين کشور در آينده وارد يک جنگ قبيله اي مشابه جنگ دو طايفه بزرگ اوس و خزرج در دوران جاهلي اعراب خواهند شد.
قطعاً در صورت بروز چنين جنگي، عربستان به دو بخش شرقي وغربي تقسيم خواهد شد و از آنجا که نفت نقش مهمي در معادلات سياسي و اقتصادي آمريکا دارد، به نظر مي رسد منطقه شرق عربستان که يک منطقه مهم نفتي است، در اختيار طايفه السديري قرار خواهد گرفت. |