* سيد مصطفي حسيني راد

تئاتر ما مشکلات، مسائل و کاستي هاي زيادي دارد. ضعفهاي ريز و درشت مديريتي، محدوديتهاي دست و پاگير، دخالت بيش از

اندازه سلايق، نزول کيفيت و اصرار برکميت گرايي، بي نظمي و بي برنامگي و از همه مهم تر مشکلات مالي و نبود امکانات و فضاهاي لازم که کم و بيش بيشتر هنرمندان اين حوزه را از خود ناراضي کرده است. اما همين تئاتر تا دلتان بخواهد جشنواره دارد!شايد بيشتر از هر کشور ديگري، ما و تئاترمان دلمان را به جشنواره ها و همايشهاي رنگا رنگ و ريز و درشت خوش کرده ايم.
جشنواره هاي بين المللي هم در تئاتر ما کم تعداد نيستند. اضافه کردن بر اين عنوان هم گويا برايمان کار دشواري نيست؛ کافي است چند گروه سه، چهار نفري از هند و بنگلادش و هنگ کنگ را به تهران بياوريم و عنوان جشنواره مان را از «ملي» به «بين المللي» تغيير بدهيم، همان طور که مدتهاست جشنواره تئاتر آييني سنتي را بين المللي کرده ايم!




«جشنواره بين المللي تئاتر آييني/ سنتي» که اکنون چهاردهمين دوره اش را برگزار کرده، مي توانست يکي از مهم ترين جشنواره هاي تئاتري ما باشد و تعطيلي جشنواره تئاتر «ايران زمين» در سالهاي گذشته هم، مقدمات مهم تر شدن اين رويداد تئاتري را فراهم کرده بود و همه اينها هم در حالي است که کارشناسان و منتقدان تئاتر اشکال سنتي و آييني تئاتر را همچنان تنها شيوه هاي ملي آن در کشور ما ارزيابي مي کنند. بنابراين جشنواره آييني و سنتي افزون بر همه کارکردها و ويژگي هاي ديگرش بايد مي توانست پايه گذار و زمينه ساز شکل گيري و يا دست کم معرفي تئاتر ملي و ايراني باشد.

* جشنواره اي با ظاهر بين المللي
عروسکهاي چيني در سالن شماره 1 تماشاخانه ايرانشهر مي چرخند و مي رقصند و با حرکات و بازيهاي ابتدايي و ساده شان قصد سرگرم کردن مخاطب خردسال و بزرگسال را دارند، خدا پدر مبارک خودمان را بيامرزد! هيچ رويکرد تازه و جذابيت نمايشي را نمي توان در بازي عروسکها يا حتي شيوه اجرايي نمايش جستجو کرد.
در سالن شماره 2 ايرانشهر، بازيگران هندي ماسک خدايان و اساطير هندي را بر چهره زده اند و بالا و پايين مي پرند و مي چرخند. يادش به خير! سالها پيش نمايشهاي بسيار خوبي از تئاتري هاي هند در جشنواره هايمان مي ديديم! اين گروه نمايشي را گويا از جلو يکي از معابد هندي يا از خيابانهاي يکي از شهرهاي کوچک هند به تهران آورده اند!
در تالار سنگلج، سه، چهار عروسک دستي و يک مرشد ايتاليايي مي خواهند تماشاگران را سرگرم کنند. تماشاگران سرگرم مي شوند، اما نمايشي که مي بينند، چندين بار ساده تر و بي چيزتر از خيمه شب بازي خودمان است!
در تالار اصلي تماشاخانه ايرانشهر هم گروه بلغارستان اگر چه اجراي نسبتاً خوبي را به نمايش گذاشته اند، اما با وجود تمام ويژگي هاي مثبت، همه ما و حتي خود آنها خوب مي دانند و مي دانيم که عمر حرکت فرم و اجراي گروهي خيلي وقت است در تئاتر دنيا به سرآمده است. به قول يکي از دوستان، بچه هاي گيلان خودمان صدبار بهتر از بلغارها مي توانند، رقصهاي محلي را به نمايش بگذارند!
به همين راحتي چهاردهمين جشنواره تئاتر آييني/ سنتي به يک جشنواره بين المللي تبديل شده است، اما واقعاً کدام يک از اين نمايشها چيزي به داشته هاي ما اضافه مي کنند؟ کدام يک از آنها واقعاً ارزش و اهميتي حتي برابر با برخي کارهاي نمايشي ما دارند؟ آيا بهتر نبود به جاي دعوت از گروه ايتاليايي براي اجراي «پهلوان کچل» در تالار سنگلج، هزينه اسکان و رفت و آمد و... اين گروه براي حمايت از چهار، پنج خيمه شب بازي خوب ايراني هزينه مي شد؟
شايد بهتر باشد يک جشنواره در حد و اندازه ادعاهايش اهميت پيدا کند و نه بارها کوچک تر از آن باشد که مدعي است! يک جشنواره با کيفيت و مطلوب ملي خيلي بهتر از جشنواره سطحي و ابتدايي و گول زننده بين المللي است، نه؟!
* عروسکي يا آييني/ سنتي
عروسکها، از قديمي ترين شخصيتهاي نمايشي در دنيا هستند و ريشه هاي آييني و سنتي تئاتر در بيشتر فرهنگها ناگريز در جاهايي به عروسکها و ماسکها برمي گردد، اما واقعيت اين است که در بسياري از شيوه هاي نمايشهاي آييني هيچ عروسکي وجود ندارد!
چهاردهمين جشنواره تئاتر آييني و سنتي اما، انگار جشنواره عروسکهاست. از قورباغه زشت و بدقواره پوستر نمايش که در نهايت بدسليقگي، جاي همه نمادها و نشانه هاي ملي و فرهنگي مان را در نماد تصويري جشنواره چهاردهم گرفته آغاز کنيم و به همه پوسترها و بيلبوردها و بنرهاي اطراف تئاتر شهر برسيم که همگي تصاوير عروسکها را به نمايش گذاشته اند و بالاخره نمايشهاي بين المللي را مورد اشاره قرار دهيم که (به جز «تاتوره خاردار») صحنه بازي عروسکها بودند و بعد هم نمايشهاي خودمان که عروسکها در آن بيداد مي کردند. دست کم مي شد آثار متوسط و نامطلوب اين جشنواره را حذف و خوبهاي آن را با دقت جدا کرد و در بخش عروسکهاي آييني/ سنتي در کنار جشنواره تئاتر عروسکي قرارداد، در عوض مي دانيد چقدر پول بي زبان باقي مي ماند که مي توانست خرج تئاتر ملي و ايراني مان بشود؟
* همايش علمي جشنواره
وضعيت همايشها و سمينارهاي علمي تئاتر در کشور ما هم کم و بيش وضعيت معلوم و مشخصي است.. در اغلب سمينارها و همايش هايمان تقريباً هيچ مخاطبي به جز برگزار کنندگان وجود ندارند. شايد طي اين سالها سمينارهاي متعددي در آرامش و خلوت برگزار شده باشد، اما اگر پنجشنبه هفته گذشته وارد يکي از جلسات سمينارهاي علمي جشنواره آييني سنتي مي شديد، مي ديديد که حتي پژوهشگران و سخنرانان همايش هم به طور کامل در سالن حضور ندارند!
سمينار علمي و پژوهشي جشنواره تئاتر آييني سنتي، خلوت، آرام و بي سر و صدا بود. فکر مي کنيد دليل اين آرامش و سکوت چه مي تواند باشد؟ اجازه بدهيد در پاسخ به اين پرسش سؤال ديگري را مطرح کنيم.
جوانان و دانشجويان در کنار اين همايش علمي چه جايگاهي داشتند و کجا بودند؟!
* نقد نمي شويم، پس هستيم!
چند سالي است جلسات نقد و بررسي از جشنواره هاي تئاترمان حذف شده است.
دبير يک جشنواره مي گويد: «چون جشنواره رقابتي است و فضاي نقد فضايي تخريب گراست، منتقد نمي خواهيم! » دبيري ديگر مي گويد: «چون جشنواره بين المللي است و غير رقابتي است نقد در آن جايگاهي ندارد! » دبير جشنواره بين المللي آييني/ سنتي هم گويا پيش از برگزاري جشنواره در سخناني که در خبرگزاري مهر منتشر شده است فرموده اند چون برنامه هاي اين جشنواره بسيار متنوع است و نقد حضوري مبناي علمي ندارد، جشنواره علمي و پژوهشي آييني سنتي به جلسات و نقد و بررسي نيازي ندارد!
اين در حالي است که در تمام جشنواره ها و فستيوال هاي دنيا جايگاه نقد و نظريه پردازي مهم ترين و اصولي ترين حوزه نتيجه گيري و ارتقاي کيفيت شمرده مي شود. چرا جشنواره ها و تئاتر ما اين قدر از نقد شدن مي ترسند؟ آيا دليل حذف نقد و ترس از نقد شدن، به کيفيت و نحوه برگزاري جشنواره ها و ارزش آثار برمي گردد؟
جشنواره بين المللي تئاتر آييني سنتي هم بدون نقد شدن برگزار شد، حتي صفحات بولتن روزانه اين جشنواره هم نقد نمايشها را به حداقل رسانده بودند و در عوض پر شده بودند از عکسها و مصاحبه هاي ريز و درشت مسؤولان برگزاري در تعريف از جشنواره و آيين و سنت!
بي گمان نتيجه ترس از نقد شدن و تبليغ يک سويه آنچه که هست و لابد همين هم بايد باشد، بويژه در تئاتر، نتيجه جز انزوا و تعطيلي تئاتر در پي نخواهد داشت.
سالنهاي خالي، همايش آرام، ميهماني خارجي ها، نمايشهاي تکراري و... نتيجه فرار از نقد شدن است. جشنواره بين المللي تئاتر آييني/ سنتي بايد مورد انتقاد قرار بگيرد و ضعفها و قوتهايش را بشناسد تا بتواند دوره بعدي اش را بهتر از اين دوره برگزار کند.
...*
ديگر خسته شده ايم از اين همه تئاتر خسته کننده و تکراري! حالمان بد مي شود وقتي اين همه جشنواره و جشنواره و جشنواره برگزار مي شود و با مجموعه و برآيند آثار مطلوب همه اين جشنواره ها حتي يک جشنواره آبرومند هم نمي توان برگزار کرد. نا اميد مي شويم و... .

* مازيار شيباني فر
ادب و هنر ايران زمين همواره گهواره ظهور و حضور بزرگاني بوده است که آثاري خلق کرده اند که فراتر از زمان و مکان، در همه جهان

صبح بي تو
* قيصر امين پور

اختتاميه بيست وسومين جشنواره بين المللي فيلمهاي کودکان و نوجوانان در دو مراسم برگزار مي شود.

در سومين روز برپايي بيست وسومين جشنواره بين المللي فيلمهاي کودکان و نوجوانان 27 ميهمان خارجي وارد همدان شدند.
امير اسفندياري مدير بخش بين الملل جشنواره در گفتگو با ايسنا وضعيت فيلم هاي بخش خارجي را در جشنواره امسال خوب توصيف کرد و گفت: زياد بودن تعداد فيلمها در بخش مسابقه بين الملل باعث شد که براي اولين بار آن را به دو بخش تقسيم کنيم.اسفندياري در مقايسه حضور ميهمانان خارجي با دوره گذشته جشنواره گفت: سال گذشته 44 ميهمان خارجي داشتيم که امسال حدود 14 نفر کم تر شدند و بيشترشان آسيايي هستند و در ميان آنها افرادي از تونس، برزيل و يونان نيز حضور دارند و از اروپا هم قرار بود ميهمانان بيشتري بيايند که به دلايل مختلف نتوانستند در جشنواره حضور داشته باشند.

محمدباقر کلاهي اهري نهمين مجموعه شعرش را چاپ مي کند. به گزارش ايسنا، کلاهي اهري پس از انتشار مجموعه شعر «آوازهاي عاشقي»، نهمين دفتر شعرش را در حال گردآوري دارد.نهمين مجموعه شعر اين شاعر دربرگيرنده سرودهاي او در دو سال اخير است که در بياني سپيد اتفاق افتاده اند و آن طور که خود اذعان دارد، رويکردي اجتماعي دارند.به گفته شاعر، دغدغه هاي اجتماعي او به شکل ژورناليستي اتفاق نمي افتند؛ بلکه پس از ته نشين شدن دريافتهايش از واقعيت، آنها با خيالش ممزوج مي شوند و در نهايت سعي مي کند با اتخاذ اين شيوه، به نوعي از شعر که مورد نظرش هست، دست يابد و اين به خودي خود کار دشواري است.

سيدمسعود شجاعي طباطبايي در کنار هيأتي پنج نفره آثار جشنواره بين المللي کاريکاتور چين را داوري مي کند.
به گزارش ايسنا شجاعي طباطبايي در کنار کارتونيست هايي همچون «جان لنت»، «داچوآن زيا»، «رودي قيسنز»، «ژو چنگ» و «توشيکو نيشيدا» به داوري آثار اين مسابقه مي پردازد.گفتني است، جشنواره بين المللي کاريکاتور چين با موضوع «ساحر و جادوگر» برگزار شده است.

گروه هنر- در تعطيلات آخر هفته چند فيلم از شبکه هاي مختلف تلويزيون پخش مي شود.
فيلم سينمايي «سريع و خشن» پنجشنبه 15 مرداد ساعت 22 از شبکه يک پخش مي شود. اين فيلم را جاستين لين سال 2009 به مدت 107 دقيقه در ژانر اکشن، جنايي، درام و تريلر ساخت.
فيلم سينمايي «وقتي يک زن قول مي دهد» جمعه 16 مرداد ساعت 16 روي آنتن شبکه يک مي رود. اين فيلم به کارگرداني علي عبدالعلي زاده ساخته شده است.
فيلمهاي «دره هزار فانوس» و «مهمان» پنجشنبه 15 مرداد به ترتيب ساعت 14/30 و 23/40 از شبکه دو روي آنتن مي رود. فيلم «مهمان» محصول فرانسه را لورنت بونيک سال 2007 در ژانر کمدي ساخت.
فيلم تلويزيوني «قاطينگا و پاتينگا در شهر» جمعه 16 مرداد ساعت 17/30 از شبکه دو پخش مي شود. داستان فيلم «قاطينگا و پاتينگا در شهر» درباره پروفسور فيتيله است که سرانجام موفق مي شود از جزيره اينگا فرار کند، ولي غافل از اينکه قاطينگا و پاتينگا همراه اسباب و اثاثيه پروفسور به شهر آمده اند ...
شبکه سه هم به دليل پخش مسابقات ليگ فوتبال روزهاي پنجشنبه و جمعه فيلم پخش نمي کند. فيلم سينمايي «فيبي در سرزمين عجايب» به کارگرداني دنيل برنز جمعه 16 مرداد ساعت 20/30 از برنامه سينما چهار شبکه چهار پخش مي شود.فيلم سينمايي «خواستگار محترم» نيز جمعه 16 مرداد ساعت 14/20 از شبکه تهران روي آنتن مي رود. اين فيلم ساخته داوود موثقي در ژانر کمدي قرار دارد.