* زهرا دلپذير
وبلاگ يكي از ابزارهاي نوين اطلاع رساني و از مهمترين عناصر فرهنگ عمومي مجازي است كه مي تواند به عنوان يك رسانه كارآمد،

 

براي فهميدن جواب اين سؤال كه سقا چيست، و سقاها چه كساني هستند و سقاخانه هاي حرم مطهر چه راه پرپيچ و خمي را در

مسير تاريخ طي كرده اند تا به امروز و اينجا رسيده اند، مجموعه اي بهتر از اداره اسناد و بايگاني هاي آن روزگار سراغ نداشتيم، نشستيم پاي توضيحات الهه محبوب كارشناس اين مجموعه و رسيده ايم به اينجا.
كمبود آب در ايران نمود سقاخانه و شغل سقايي را بيشتر نمايان مي كند بويژه در اماكن مذهبي كه سقاخانه هاي زيادي از سوي متوليان امر ساخته شده و سقايان آب زوار را تأمين مي كردند. گفته مي شود: سنگاب خوارزمشاهي كه در موزه آستان قدس رضوي وجود دارد، قبلاً در محل راهرو سقاخانه نصب بوده و آب آشاميدني زوار را تأمين مي كرده است الهه محبوب، كارشناس پژوهش مديريت اسناد مي گويد: آنچه به طور مكتوب در رابطه با اين موضوع دست ما رسيده است، مربوط به عصر صفويه است، به طوري كه در اين دوران سقايي به عنوان يك شغل و سمت در مجموعه تشكيلات رضوي به كار رفته و سقايان مواجب و حقوق دريافت مي كردند.
محبوب از نخستين نمونه هاي اسناد در زمان شاه عباس اول صفوي ياد مي كند و اينكه در اين دوره گروهي به نام سقايان بوده اند كه جزو كاركنان محسوب مي شدند. محبوب توضيح مي دهد: از دوره شاه سليمان صفوي و زمان توليت ميرزا شاه تقي الدين رضوي نيز اسناد پرداخت مواجب به سقايان موجود است كه اصطلاح دوره اي آنها«سقايان آب پاش صحن» بوده و گروهي را شامل مي شده كه همراه با سقايان نظافت و شستشو ي صحن را انجام مي دادند يا علاوه بر آب دادن به زوار وظيفه نظافت صحن را هم عهده دار بودند.




«سقايان سرطاس» و «سقايان راتبه» عنوانهاي ديگري است كه اين كارشناس از آن ياد كرده و نمايانگر شغل سقايي و سقاباشي در تشكيلات آستان قدس رضوي است.

*سقاخانه هاي افشاريه
«در اسناد دوره افشاريه نام دو سقاخانه ذكر شده است» محبوب با اين اشاره توضيح مي دهد: سقاخانه قديم يا همان سقاخانه دوره شاه سليمان و شاه سلطان حسين كه در اين زمان هم فعال بوده و سقاباشي آن مواجب دريافت مي كرده و هزينه هايي چون تأمين يخ، نمك و سقايان را شامل مي شده و سقاخانه جديد سلطاني كه هنوز هم در صحن انقلاب وجود دارد و به فرمان نادرشاه افشار ساخته شده و به همين نام معروف گرديده است. طبق اشارات وقف نامه ها، كاركنان اين سقاخانه سقاباشي ها و سقاها را شامل بوده كه وظايف آنها خريداري يخ به هنگام گرمي هوا و صرف آن براي سقاخانه و تأمين روشنايي آن در شب بوده است.در اين وقف نامه ها مصارفي براي پرداخت چهار سقاي راويه كش و خرج استوان آنها تعيين شده كه هر روز آب را از حوض انبار حمل كنند.
*قاجاريه و سقاخانه ها
محبوب مي گويد: سقاخانه هاي حرم در دوره قاجاريه علاوه بر افزايش نسبت به دوران قبل تغييراتي داشته اند و شامل سقاخانه طلا(نادري)، سقاخانه ايوان طلا، سقاخانه موتمن السلطنه وسقاخانه ميان عمارت مي شده است. به گفته او، روشنايي سقاخانه در اين دوره توسعه داشته و معمولاً در قسمتهاي مختلف آن چراغ وجود داشته است. در اين مورد اقداماتي نيز براي نظم دادن به كار سقايان انجام شده و هزينه هايي بابت تعمير پنجره سقاخانه ممر سقاخانه دارسي سقاخانه اختصاص يافته است.
*سقاخانه ايوان طلا
سقاخانه ايوان طلا بين راهرو دارالسياده و ايوان طلا بوده همان جايي كه سنگاب خوارزمشاهي نصب بوده است. از اين رو مي توان گفت، قديمي ترين سقاخانه حرم محسوب مي شده است.
*سقاخانه ميان عمارت
سقاخانه ميان عمارت كه هيچ نامي در منابع نداشته و فقط در اسناد با اين نام شناخته شده است، آن جا كه تعميرات گنبد و مواجب پرداختن به كاركنان آستان قدس رضوي خبر مي دهد. به هر حال معلوم نيست اين سقاخانه در كدام قسمت حرم و تا كي پابرجا بوده اما تا سال 1331 نام سقاخانه ميان عمارتي در اسناد هست.
*سقاخانه صحن ن
وموتمن السلطنه با مستشار الملك، باني سقاخانه اي در وسط صحن نو(آزادي) بوده كه ابعاد و اندازه آن تا اندازه اي شبيه سقاخانه نادري بوده است.
ظاهراً در دوره پهلوي و در زمان نيابت توليت محمد ولي اسدي به سال 1307 اين سقاخانه خراب و به جاي آن حوض بزرگي در وسط صحن ساخته شده كه سنگاب سقاخانه هم در وسط حوض قرار داشته است.
ظاهراً شغل سقايي فقط مختص به سقاخانه ها نبوده و در قسمتهاي ديگر سقاياني حضور داشته و وظايفي را انجام داده و بابت آن حقوق دريافت مي كردند، چنانچه در اسناد كارخانه زواري، كشيك خانه و قهوه خانه مباركه نيز حضور سقايان قابل لمس است، سقاياني كه غير از آب دادن وظايف ديگري چون كر بستن، نظافت حوض صحن عتيق و انجام خدمات در مراسم تعزيه خواني را عهده دار بودند.
* معصومه فرماني كيا

 

مديركل دفتر تهيه و تأليف سازمان تبليغات اسلامي از تأليف 100 عنوان كتاب ديني متنوع براي گروههاي سني مختلف و ارسال ره توشه ماه مبارك رمضان براي روحانيون مستقر خبر داد.
مجيد توسلي مديركل دفتر تهيه و تأليف متون و نشريات سازمان تبليغات اسلامي با بيان اين مطلب، اظهار داشت: چندين عنوان كتاب با موضوعات متعدد و متنوع از سال گذشته آماده چاپ شده اند، اما هنوز با ناشر مورد نظر به توافق نرسيده ايم.
وي يادآور شد: ره توشه ماه مبارك رمضان بر اساس روال هر سال براي روحانيون مستقر ارسال مي شود.
وي پيگيري روند عادي كارشناسي و بررسي كتابها و پايان نامه هايي كه براي اين دفتر ارسال مي شود، انتشار كتابهاي آماده چاپ و پايان تأليف كتابهاي در حال تأليف را به عنوان برنامه آينده دفتر تهيه و تأليف متون و نشريات سازمان تبليغات اسلامي عنوان كرد.

 

رئيس نمايشگاه بين المللي قرآن كريم با اشاره به اينكه شعار نمايشگاه امسال «توسعه مفاهيم و خدمات حداكثري» است، گفت: هفدهمين نمايشگاه يكشنبه 25 مرداد افتتاح مي شود.
محمدعلي خواجه پيري رئيس مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليتهاي قرآني كشور در جمع خبرنگاران اعلام كرد: امسال نمايشگاه قرآن به منظور ايجاد شرايط مناسب براي بازديدكنندگان شهرستاني شش روز قبل از ماه مبارك رمضان آغاز خواهد شد.
خواجه پيري با اشاره به اينكه نمايشگاه امسال با تغييراتي همراه است، گفت: بخش امور استانها بخش جديدي است كه به نمايشگاه اضافه شده، در اين راستا از استانهايي كه علاقه مند به حضور در نمايشگاه قرآن بودند و آثار و عملكرد آنان نيز در حد نمايشگاه قرآن بود دعوت شده و امسال شاهد حضور 12 استان در اين نمايشگاه هستيم.مشاور وزير ارشاد افزود: براي جلوگيري از تكرار، هر ناشري فقط اجازه فروش محصولات خود را دارد، همچنين، با ايجاد يك فروشگاه مركزي كتاب، ديگر ناشراني كه امكان حضور در نمايشگاه را نيافته اند، از اين بخش استفاده مي كنند.
رئيس نمايشگاه قرآن با اشاره به اينكه نمايشگاه امسال با شعار «توسعه مفاهيم قرآني و خدمات حداكثري» برگزار مي شود، گفت: در نمايشگاه قرآن امسال از 10 خادم قرآني كه بيش از 80 سال سن دارند و در سالهاي گذشته نيز به عنوان خادمان قرآن كريم شناخته شده اند، تجليل خواهد شد.خواجه پيري در ادامه اعلام كرد: نمايشگاه قرآن امسال به صورت آنلاين به سه زبان فارسي، عربي و انگليسي از طريق شبكه جهاني اينترنت پخش مي شود و علاقه مندان به قرآن كريم در سراسر دنيا مي توانند از نمايشگاه به صورت مجازي ديدن كنند.
به گفته وي، نمايشگاه امسال 25 مرداد بعد از نماز مغرب و عشا افتتاح و زمان بازديد نيز در روزهاي عادي از ساعت 16 تا 24 و روزهاي تعطيل از 14 خواهد بود.

 

* براتعلي چگيني
انسانها، داراي نيازهاي مختلفي هستند كه از جمله آنها مي توان به نياز روحي و رواني اشاره كرد. در اين ميان هم، مهمترين نياز



روحي، عبادت و نيايش و راز و نياز با خداي تعالي است و تنها اين ارتباط با معبود است كه مي تواند مشكلات، اضطراب و استرسهاي روحي را از انسانها دور نمايد.
امروزه يكي از مهمترين مشكلات در جوامع بشري، دوري و ارتباط نداشتن با خداي تعالي است بطوري كه جنگها، خونريزيها و فتنه ها ارمغان شوم و نامبارك دوري و فاصله گرفتن از خالق هستي است در حقيقت نبود نيايش وعبادت در ميان ملتها برابر با سقوط و تباهي آن ملت هاست كه تنها راه درمان آن، بازگشت دوباره بسوي ارزشها و دستورات و فرامين الهي است.
علاوه بر اينكه قرآن كريم و روايات اسلامي به اين واقعيت مهم اشاره نموده اند، تمام اديان الهي و دانشمندان ديگر هم، لزوم برقراري اين ارتباط با خالق هستي را در زندگي انسانها، لازم و ضروري دانسته اندكه به نمونه اي از آنها اشاره مي كنيم.
دكتر آلكسيس كارل در اين باره مي گويد: آنهايي كه احتياج به نيايش را در خودشان كشته اند، معمولاً از فساد و زوال مصون نخواهند ماند.
گاندي رهبر فقيد هند در اين زمينه مي گويد: اگر دعا و نماز نبود من مدتها قبل ديوانه شده بودم. از ميان سخنان انديشمندان اسلامي هم، به كلام استاد شهيد مطهري در اين زمينه اشاره مي كنيم: «امروز كه در دنيا بيماريهاي رواني زياد شده، در اثر اين است كه مردم از عبادت و پرستش رو برگردانده اند... نماز قطع نظر از هر چيزي، طبيب سر خانه است؛ يعني اگر ورزش براي سلامتي مفيد است. اگر آب تصفيه شده براي هر خانه اي لازم است و اگر هواي پاك براي هر كسي ضروري است نماز هم براي سلامت(روح )انسان لازم است.» (اسلام و مقتضيات زمان ص 166)
«هر گنج سعادت كه خدا داد به حافظ
از يمن دعاي شب و ورد سحري بود.»
پيامبر اعظم(ص) در همين رابطه خطاب به ابوذر مي فرمايند: «اي ابوذر! خداي تعالي روشني چشم مرا در نماز قرار داده و آن را برايم محبوب و دوست داشتني گردانيده است. همان گونه كه غذا براي فردي كه گرسنه است و يا آب، براي كسي كه تشنه است، بسيار حياتي و دوست داشتني است. نماز و عبادت هم، براي روح تشنه ام چنين حالتي دارد.(بحارالانوار ج3، ص166) و در اين ميان هم، يكي از وظايف اصلي پدران و مادران گرامي اين است كه نسبت به نماز و نيايش فرزندان خود، اهتمام لازم را داشته و آنها را از دوران كودكي با اهميت عبادت و نيايش با خداي تعالي آشنا كنند.
ثامن الحجج حضرت رضا(ع) هم در اين زمينه مي فرمايند:« بدان كه بهترين واجبات بعد از شناخت خداي تعالي، نمازهاي پنجگانه است.»
يكي از مسايل مهمي كه لازم است در خانواده بدان اهميت داده شود، تشويق والدين به كودكان خود براي نماز خواندن است كه بايد آنها را از همان دوران كودكي به نماز خواندن تمرين دهند. بنابراين، والدين محترم لازم است قبل ازآن، با بوجود آوردن انگيزه و رغبت در كودكانشان آنها را به خواندن نماز تشويق و ترغيب كنند. اگر چه كودكان ممكن است نتوانند نماز خود را در اين سنين درست بخوانند، ولي حداقل مي توانند شكل و صورت ظاهري نماز را صحيح بخوانند و تجربه هم نشان داده، كودكاني كه در خانواده هاي مذهبي بدنيا مي آيند، از حدود سه يا چهار سالگي پاره اي از برنامه هاي مذهبي خود را به تقليد از پدران و مادران خويش ياد مي گيرند.
روش حضرات ائمه معصومين(ع) -ازجمله حضرت رضا(ع)- هم بر اين بوده كه فرزندانشان را از سنين كودكي به نماز خواندن وامي داشتند، و بر اين مسأله هم تأكيد فراوان مي كردند. امام رضا(ع) فرمودند:« هنگامي كه كودك هفت ساله شد، او را به نماز خواندن واداريد.»
دوران كودكي بهترين و مناسب ترين زماني است كه در عقل و انديشه، روح و روان، اثرگذاري مهمي دارد و آمادگي و پذيرش نيز در اين دوره بهتر و مهياتر است. بنابراين، اگر در خانواده ها درس دينداري، عبادت و نماز وجود داشته باشد آنها هم اين اوصاف نيك را، به همراه خود به ارث خواهند برد. همين طور اگر در مدارس، دانشگاهها و مكانهاي آموزشي زمينه لازم را براي علاقه مندي به نماز و عبادت فراهم كنند، گرايش و علاقه مندي آنها نيز به نماز و عبادت بيشتر خواهد شد.
در روايات اسلامي ما، حدود سي روايت از معصومين(ع) نقل شده، كه فرموده اند: فرزندان خود را به نماز خواندن وادار كنيد و اما در اين كه از چه سني بايد اين كار را شروع كرد، روايات مختلف است.
و اما سن هايي كه در اين روايات بدين منظور بيان شده، از سن شش تا سيزده سالگي است ولي هنوز هم نمي توان مشخص كرد كه كودكان را از چه سني بايد به نماز خواندن وادار كرد اما از بيشتر روايات همانطور كه در كلام امام رضا(ع) بدان اشاره شد مي توان اين گونه نتيجه گرفت، كه شايد مراد هفت سالگي باشد و در مجموع هم از كل روايات مي توان اين گونه نتيجه گرفت: كه والدين وظيفه دارند تا فرزندانشان را از سنين كودكي با شيوه هاي مختلف تربيتي به نماز خواندن، تشويق كنند و در بعضي از روايات هم، مراحل آموزشهاي ديني به گونه اي بسيار ساده و محدود بيان گرديده است كه تمام اينها بيان گر اين است كه از سه تا ده سالگي، نبايد هيچ گونه ارعاب، تهديد وخشونت و سخت گيري نسبت به آنها كرد و همچنين از تحميل و وادار كردن مطالب سنگين و زياد بر آنها پرهيز نمود. در مقابل هم بايد از اخلاق حسنه، محبت و دوستي و گذشت و مدارا استفاده نمود، كه اين روش به موفقيت آنها كمك خواهد كرد.در نتيجه كودكان هم بهتر به سوي برنامه هاي ديني ومذهبي تمايل نشان خواهند داد.
« درس معلم ار بود زمزمه محبتي
جمعه به مكتب آورد طفل گريز پاي را»
دانشمندان مي گويند تأثيري كه تنبيه بدني مي گذارد، به مراتب كمتر از تأثيري است كه تذكر قاطعانه و دخالتهاي آرام در كودكي مي گذارد. (رشد وشخصيت كودك، ص206 )
حسن بن قارون مي گويد: از امام رضا(ع) پرسيدم:... مردي فرزند خود را به نماز خواندن مجبور مي كند چون گاهي يكي دو روز نماز مي خواند. امام(ع) فرمودند: (فرزندش) چند سال دارد ؟عرض كردم، هشت سال. امام فرمودند: سبحان ا... نماز را ترك مي كند؟
عرض كردم: اگر نماز بخواند احساس ناراحتي مي كند. امام فرموند: به هر صورتي كه مي تواند نماز را بخواند و ترك نكند.( وسايل الشيعه ج3، ص13)
مطلب ديگر اين كه، والدين بايد خودشان هم اهل نماز و عبادت باشند يعني در هنگام نماز به نماز خواندن بايستند و فرزندان خود را هم به نماز خواندن تشويق كنند و همچنين از آنها بخواهند كه نماز خواندن و اهتمام به آن را در زندگي خويش ترك نكنند.
گفته مي شود اولين كساني كه در قيامت جلو مرد را مي گيرند زن و فرزندش خواهند بود كه او را در محضر پروردگار نگه مي دارند و مي گويند: خدايا حق ما را از اين بگير، چون او آن چه را نمي دانستيم به ما نياموخت و به ما غذاي حرام مي داد و ما نمي دانستيم، پس مورد تقاص قرار مي گيرد.(محجة البيضاءج3، ص73)

 

دبير جشنواره تئاتر رضوي گفت: تعداد آثار ارسالي به دبيرخانه هفتمين جشنواره بين المللي تئاتر رضوي نسبت به سال قبل سه برابر شده است.
محمد خزاعي در جلسه شوراي هماهنگي هفتمين جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) در مشهد افزود: در هفتمين جشنواره تئاتر رضوي از همه ظرفيتهاي نمايشي در سراسر كشور استفاده كرديم و اين جشنواره امسال در 12 بخش برگزار مي شود.وي اظهار داشت: تا كنون 8 كشور اعلام آمادگي كردند در اين جشنواره شركت نمايند كه بخشي از اين كشورها مسلمان و برخي اروپايي هستند كه از آن جمله مي توان به كشورهاي انگلستان، فرانسه، آلمان، تركمنستان، تركيه اشاره كرد.
خزاعي با بيان اين كه امسال 800 اثر به دبيرخانه جشنواره رسيد، گفت: در بخش صحنه اي 225 اثر داشتيم كه نسبت به سال قبل سه برابر شده است.
وي از حضور هنرمندان حرفه اي تئاتر در اين جشنواره خبر داد و افزود: هنرمنداني كه در جشنواره هاي تراز يك شركت مي كردند در اين جشنواره حضور دارند، هادي مرزبان، سياووش طهمورث، كيانيان، عادل ورزيده، رضا صابري و... از جمله هنرمنداني هستند كه در اين جشنواره شركت كرده اند.وي در خصوص زمان برگزاري اين جشنواره گفت: جشنواره تئاتر رضوي از 27 مهرماه تا 2 آبان ماه برگزار مي شود و مراسم افتتاحيه اين جشنواره در تالار وحدت برگزار مي گردد و در واقع اين افتتاحيه، افتتاح هفتمين جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) است.
خزاعي ادامه داد: از 27 مهرماه ميزبان گروههاي نمايشي هستيم كه اين گروهها در تالارشهر، مولوي، وحدت، سنگلچ و مجموعه تئاتر ايران شهر به روي صحنه خواهند رفت.
دبير جشنواره تئاتر رضوي اظهار اميدواري كرد كه سال آينده اين جشنواره در مشهد برگزار شود و افزود: حضور در كنار مرقد مطهر امام رضا(ع) در ارتقاي سطح اين جشنواره قطعاً مي تواند مؤثر باشد.

 

فيلم مستند راه ولايت در جشنواره فيلم امام رضا(ع) به نمايش در خواهد آمد.
نماينده مركز گسترش سينماي مستند و تجربي در شوراي هماهنگي جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) در جلسه اين شورا در مشهد افزود: مستند راه ولايت از توليداتي است كه با حمايت اين مركز توليد شده و مسير امام رضا(ع) را از شلمچه تا مرو به تصوير كشيده است.
وي ادامه داد: تا كنون 13 طرح جهت شركت در اين جشنواره شروع به توليد شده است و تصميم بر اين است كه 20 طرح توليد شده در اين جشنواره به نمايش گذاشته شود.فرخنده كيش افزود: 80 طرح به دبيرخانه جشنواره رسيد كه تا كنون 13 طرح جهت توليد كليد خورده است.
وي از برگزاري اين جشنواره از 31 مهرماه تا 3 آبان ماه در تهران خبر داد و گفت: در سينما فلسطين تهران فيلم ها اكران مي شود و اختتاميه جشنواره در تالار وحدت برگزار مي گردد.

 

نماينده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي كشور در جشنواره امام رضا(ع) گفت: هفتمين جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) با محورهايي كه در داخل كشور برگزار مي شود در خارج از كشور هم برگزار مي گردد.
محمد علي شكوهي در جلسه شوراي هماهنگي هفتمين جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) در خصوص محورهاي برگزاري اين جشنواره در خارج از كشور اظهار داشت: همايش علمي، پژوهشي، گردهمايي، جشنواره ادبي، جشنواره شعر رضوي(مسابقه، مشاعره، شب شعر)، جشنواره كتاب و مطبوعات(تأليف، ترجمه، رونمايي كتاب و...) جشنواره مجازي(وبلاگ نويسي، پيامك و...) جشنواره جلوه هاي رضوي در هنرهاي سنتي، نمايشگاه گنجينه آستان قدس، جشنواره خوشنويسي، عكس، فيلم، ذكر الذاكرين، يادمان رضوي، هنرهاي تجسمي، هنر معاصر، جلوه هاي هنري رضوي و... از جمله محورهاي برگزاري جشنواره امام رضا(ع) در 20 كشور برگزار كننده اين جشنواره هستند.
وي افزود: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي مرتبط دهنده جشنواره به خارج از كشور است و اين جشنواره با همين مجموعه آثار داخل در خارج هم برگزار مي شود.

 

مدير عامل موسسه آفرينشهاي هنري آستان قدس رضوي از راه اندازي اولين بخش آموزش مجازي در رشته هاي خوشنويسي، نگارگري و تذهيب همزمان با ميلاد امام رضا(ع) خبر داد.حسين عابدي افزود: اولين بخش آموزش مجازي در سه رشته خوشنويسي، نگارگري و تذهيب را در كشورهاي برگزار كننده جشنواره امام رضا(ع) و رايزنيهاي فرهنگي در ايام ميلاد امام رضا(ع) افتتاح مي گردد.
نمايشگاه گنجينه آستان قدس رضوي همزمان با برگزاري هفتمين جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) در خارج از كشور برگزار مي شود.حسين عابدي، مدير عامل مؤسسه آفرينشهاي هنري آستان قدس رضوي در جلسه شوراي هماهنگي جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) با بيان اين مطلب گفت: سال گذشته در بخش بين الملل حركت كوچكي انجام گرديد و 14 نمايشگاه در خارج از كشور برگزار شد.
وي افزود: بر اساس برنامه ريزيهاي انجام شده نمايشگاه گنجينه رضوي امسال نيز در 4 بخش، تصاوير اماكن متبركه، نفايس گنجينه كتابخانه رضوي، نفايس موزه 13 گانه آستان قدس رضوي و آثاري كه در ارتباط با سيره امام رضا(ع) اضافه مي گردد در كشورهاي برگزاركننده جشنواره امام رضا(ع) برگزار مي گردد.

 

از آغاز سال جاري تا امروز بيش از 40 هزار ختم قرآن در واحد ختم تلاوت نور دارالقرآن كريم آستان قدس رضوي قرائت شده است.برپايه اين خبر، در اين واحد قرآني كه ارائه ختم هاي قرآني، صلوات، ادعيه و اذكار را با هدف اهدا به پيشگاه امام زمان(عج) به صورت حضوري و غيرحضوري مورد توجه قرار داده است. از ابتداي سال بيش از 180 ميليون ختم صلوات، 5 ميليون صلوات خاصه، 500 ميليون ادعيه، 2 هزار دعاي مكارم اخلاق و 6 هزار دعا در عصر غيبت امام زمان(عج) قرائت شده است.گفتني است، ارائه ختمهاي قرآني، صلوات، ادعيه و اذكار به صورت حضوري و غيرحضوري به كليه مشتاقان در نقاط دور و نزديك و حتي خارج از كشور ارائه مي شود.

 

دومين همايش راهنمايان زائر افتخاري در حرم مطهر برگزار شد.به گزارش خبرنگار ما، اين همايش با حضور 250 نفر از نيروهاي افتخاري كيوسكهاي اطلاع رساني مستقر در مباديهاي ورودي حرم برگزار شد.
گفتني است، هدف از برگزاري اين همايش كه به همت اداره پاسخگويي به سؤالهاي ديني و اطلاع رساني صورت گرفته بود آشنايي راهنمايان با جايگاه زائران در مشهد و حرم مطهر بوده است.

 

ساعت خورشيدي صحن جمهوري نمايانگر ظهر شرعي در تمام فصول سال است. به گزارش خبرنگار ما، سنگ يكپارچه اين ساعت در محفظه اي شيشه اي قرار گرفته و اعداد روي سنگ در طرفين شاخص آن ساعت قبل و بعد از ظهر را به افق مشهد نشان مي دهند به گونه اي كه با محو شدن سايه طرفين شاخص ظهر شرعي آغاز شده است. بر پايه اين خبر، ساعت بزرگ برج بالاي ايوان جنوبي صحن آزادي اولين و قديمي ترين ساعت آستان مقدسه است كه ساخت انگلستان است و امين الملك صدر اعظم ايران در زمان ناصرالدين شاه قاجار آن را به آستان قدس رضوي تقديم نموده است.
گفتني است، قبل از پيدايش ساعتهاي مكانيكي متداول امروزي، ساعت خورشيدي وسيله اي براي اندازه گيري زمان بوده است.

 

با شروع تعطيلات تابستاني و با توجه به استقبال گسترده زائران و مجاوران بارگاه رضوي ساعت كار موزه آستان قدس رضوي تا ساعت 23 افزايش يافت.
معاون امور موزه هاي اين سازمان با بيان اين مطلب گفت: رضايتمندي مردم و ارايه خدمات مطلوب پژوهشي و سياحتي به مراجعان از اهداف اوليه موزه آستان قدس رضوي محسوب مي شود كه بر اساس آن ساعت كار اين مجموعه از ساعت 19 به ساعت 23 افزايش يافت.
وي خاطر نشان كرد: عرضه مجازي گنجينه ها در سايت موزه بازديد مجازي مخاطبان جهاني به وسيله سايت ايكوم (شوراي جهاني موزه ها) بازديد مجازي هداياي مقام معظم رهبري و يازده گنجينه تخصصي موزه از طريق لوح فشرده الكترونيكي بخش ديگري از خدمات و امكاناتي است كه به علاقه مندان اين مجموعه ها در سطح جهان ارايه مي شود.

 

آفتاب هشتم- كهندل: چهارمين دوره همايش فرهنگي و آموزشي «سفيران رضوان» ويژه اساتيد و معلمان قرآن كريم آستان قدس رضوي سراسر كشور در مشهد آغاز به كار كرد.
به گزارش خبرنگار ما ، رئيس اداره آموزش قرآن و حديث آستان قدس رضوي گفت: در اين دوره آموزشي حدود 130 نفر از معلمان ، مسؤولان و رابطان مراكز قرآني «مهدالرضا»هاي وابسته به آستان قدس رضوي از نقاط مختلف كشور به مدت 5 روز در برنامه هاي مختلف آموزشي و كارگاهي شركت مي كنند.مصطفي احمدزاده در خصوص اهداف برگزاري اين دوره خاطرنشان كرد: آشنايي مربيان با روشهاي برتر و مؤثر آموزشهاي قرآني به كودكان، ارتقاي روشهاي آموزشي در مهدالرضاها و يافتن روشها و راهكارهاي جديد با اثربخشي بالا و ماندگار در كلاسهاي آموزش قرآن به كودكان ، از اهداف برگزاري اين همايش است. وي با بيان اينكه روشهاي آموزشي براي فراگيري كودكان از درسهاي قرآني و آموزه هاي ديني با بهره گيري از هنرهاي نمايشي و شيوه هاي قصه خواني و شعرخواني، موفق ارزيابي شده است، افزود: اين روشها با تأييد وزارت آموزش و پرورش مورد استقبال آنان نيز قرار گرفته است. احمدزاده با اشاره به كارگاههاي آموزشي اين دوره اظهار داشت: امسال توجه به مباحث روانشناسي در دوره هاي آموزشي پررنگ تر شده و موضوعاتي همچون روانشناسي رشد و بهبود يادگيري در كودكان و آشنايي با روشهاي مؤثر در كارگاههاي حفظ قرآن در آن مطرح مي شود.وي يادآور شد: در حال حاضر حدود 4 هزار و 500 قرآن آموز 6ساله در 16 نمايندگي مهدالرضا آستان قدس رضوي در سراسر كشور ، قرآن و آموزه هاي ديني را فرا مي گيرند.
گفتني است، چهارمين دوره همايش فرهنگي و آموزشي «سفيران رضوان» به مدت 5 روز، از 18 تا 22 مرداد ماه در مركز تربيت معلم شهيد كامياب مشهد در حال برگزاري است.

 

ميني بيوگرافي ها درست به اندازه شناسنامه ها كوتاهند، آدم را خلاصه مي كنند به سال تولد، سال وفات و چند فهرست از مدارك تحصيلي و... و هيچ چيز از جزئيات زندگي را بازگو نيستند. درست شبيه برداشتهايي كه ما از زندگاني شيخ مجتبي قزويني داريم.از علما و دانشوران قرن چهاردهم و از اركان اصلي مكتب تفكيك است. در يكي از روستاهاي قزوين متولد شد و در خانواده اي روحاني در سال 1318 مقدمات و مباني علوم را در شهرهاي قزوين و تهران فرا گرفت. سال 1330 همراه پدر به عراق رفت و از محضر استاداني چون سيد محمد كاظم يزدي، ميرزا محمدتقي شيرازي و ميرزا محمدحسين نائيني سود جست. پس از بازگشت به وطن به افكار سيد موسي زرآبادي قزويني آشنا شد و به سير و سلوك شرعي روي آورد و به جستجوي اسلام ناب و عرفان فلسفي پرداخت.در سال 1339 به قم رفت و از محضر آية ا... شيخ عبدالكريم حائري بهره برد. سال 1341 سال ورودش به مشهد است و اقامتش در محله دريادل.
اول درس بعد زندگي
سفارش پيوسته اش اين بود كه هيچ كاري و هيچ چيزي نبايد بر درس ارجحيت داشته باشد، درس معارف او كه ثمره اش پنج جلد كتاب «بيان الفرقان» است فقط در پنجشنبه ها و جمعه ها تدريس مي شد. روزهاي ديگر هفته كلاسهاي فقه، اصول، فلسفه و حكمت را برگزار مي كرد. روزهاي پنجشنبه و جمعه يك ساعتي كه از بر آمدن آفتاب مي گذشت، درس را شروع مي كرد تا هر زمان كه طول مي كشيد. آن قدر تشكيل اين كلاس ها منظم و پيوسته بود كه در نهايت پنج جلد كتاب «بيان الفرقان» را موجب شد.
اين آخرين شاه است
رحيم پورازغدي نقل مي كند: قبل از سال 1342 حضور ايشان رسيديم، شيخ در پاسخ به اين پرسش كه سرنوشت اين شاه چه مي شود؟ گفت: اين آخرين شاه است و سلطنت به او ختم مي شود. بعد از تبعيد امام(ره) دوباره خدمتش رسيده و گفتم: شما گفتيد: اين آخرين شاه است، ولي او امام را تبعيد كرد. شيخ دوباره كلامش را تكرار كرد «به خدا اين آخرين شاه است و سلطنت به او ختم مي شود» بعدها موضوع امام(ره) جديتر و بار ديگر همان پرسش بود و همان پاسخ به طور قطع از امام تقليد كنيد. اين مرد مرد حق است، اما همراهانش رفيقان نيمه راهند و اين مرد است كه مي ماند.
آرامش ابدي
 14 فروردين 1346 ه. ش برابر با 22 ذي الحجه 1386 ه. ق سال وفات شيخ و آرام گرفتن ابدي او در صحن عتيق حرم مطهر رضوي است.

 

* عباسعلي سپاهي يونسي