تبليغات X
 


صفحه اصلی
سیاسی
بین الملل
اجتماعي
اقتصادي
فرهنگی
ورزشي
هنري
حوادث
كفشدوزك
شهرستانها
خراسان امروز
ستونها
اخبار ويژه
نداي آشنا
صفحه آخر
سر مقاله
ویژه نامه ها

جستجو

 

  Date : 2009-08-26
  آرشیو | آرشیو PDF | آرشیو نیازمندیها | ارتباط با ما | درباره ما

چهارشنبه 4شهریور ماه 1388

[ فرهنگی ]
 * گزارشي از حضور زائران و مجاوران حريم رضوي در طرح اکرام روزه داران ؛
عطر رمضان در بارگاه رضوي
 * نگاهي به مؤلفه هاي آينده پژوهي؛ ابزاري براي ساخت آينده
 * توسط پژوهشگران بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي صورت گرفت ؛
دريافتجايزه «کتاب بيروت»
 * کتابخانه بريتانيا
 * دعاي روز پنجم ماه رمضان؛ توبه و عبادت
 * نان نذري
 * ثانيه هاي مبارک!
 * افتتاح کتابخانه باز
 * آثار جديد مؤسسه حضرت امام (ره) در معرض ديد خوانندگان
 * اخبار جشنواره امام رضا(ع)
 * دفاتر صندلي هاي چرخدار در 5 ورودي خدمت رساني مي کنند
 * 13 هزار جلد کتاب چاپ سربي در اختيار محققان
 * قرآن دست نويس 550 دانشجو به گنجينه مخطوطات اهدا شد
 * برنامه هاي ويژه زائران غير ايراني در ماه رمضان اعلام شد
 * سؤال
 * سادات رضوي در مشهد

گزارشي از حضور زائران و مجاوران حريم رضوي در طرح اکرام روزه داران ؛
عطر رمضان در بارگاه رضوي



* معصومه فرماني کيا
اگر ما ديوار مشترک نداريم، اگر يک سقف روي سرمان نيست، اگر خانه تو، چند کوچه، چند خيابان بالاتر از ماست، ما همسايه ايم،





آن قدر نزديک که من صداي همهمه هاي زير سقف خانه ات را مي شنوم و لرزش دلها را وقت رسيدن به ضريح.
بعضي وقتها ديوارهاي بين ما بلند مي شود، صدا به صدا نمي رسد، دستهاي من هم، اينها همه تقصير من است، قانون هر جايي دل من. مي دانم تو هميشه بي دريغ مي بخشي، خانه هاي نزديک، آدمهاي نزديک و آدمهاي دور... .
حالا همه چيز فرق مي کند، دعوتمان کرده اند، گفتند: بيا سلام کنيم، سلام بر تو اي حجت خدا بر زمين، سلام بر تو جانشين... . خيلي ها اذن دخول مي خوانند بعضي ها هم همان طور ايستاده گردن کج گرفته اند، طوري غريب که تا امروز نديده ام. نگاهشان مي کنم تا سلامهايشان را تکرار کنند.
ايستاده ام گوشه ديوار آيينه اي، گفتم زيارتنامه بخوانم، رفتم مفاتيح بياورم، مي خواستم همه چيز را برايت تعريف کنم، آقا، روزها تاريک شده بود، چه جور مثل اتاق که تاريک باشد، مثل شب رودخانه، شايد مثل رودخانه تاريک و غليظ دست که مي برديم دستهايمان توي تاريکي گير مي کرد، موجهاي تاريکي مي ريختند روي هم، ترسيده بوديم آقا، زمين روزهاي اسفناکي را پشت سر مي گذاشت آقا، تنها بوديم، صداي ناله هاي همديگر را مي شنيديم، اما هر چه دست مي کشيديم هم را پيدا نمي کرديم، دور خودمان مي چرخيديم، دنبال چيزي که نبود... .





بعد هماني شد که خودتان مي دانيد، صدايي آمد، صداي متبرکي از پشت تاريکي دلمان غنج مي رفت براي «ربنا» آقا براي اين ماه و مهرباني هاي ناتمامش خدا نکند در روزهاي خاص مهربان شويم، اما قبول کنيد که بعضي فصلها مهرباني هايش بيشترند.
واي چه حظي مي برم، رها شدن در کاکل فرشتگاني که در مسير خنکاي نسيم حرم نشسته اند چه مزه اي دارد، زير اين آسمان گرفته، اما دل انگيز به تماشاي کرامت و لطافت تو نشستن، حظش بيشتر از همه مائده هاي بهشتي است، کاش بودم جاي آناني که تو را بي واسطه مي بينند، مي بويند و جستجويشان در حوالي تو با نشانه هايي از عطر و بوي توست نمي شود از اين همه زمان چشم بپوشم، نمي شود گلويم را از طراوت تو خشک نگه دارم. از ديروز دلم را چيزي لرزانده است، همين قدر بگويم دعوتنامه تو رسيدن به اتفاق تازه اي بود که دل خيلي ها را لرزانده بود.





در لحظه هاي «ربنا»ي حرم مي رسم،هم پاي آدمهايي که از ورودي هاي مختلف وارد شده اند، صدايي مي گويد: داخل شو، مي گويد: کفشهايت را بکن، دست و سرت را بشوي. مي گويد: آغوش باز کن... و من در همهمه آدمهايي که با رکوع و سجده عطر آرامبخش تو را نفس مي کشيدند، آغوش گشودم... .
کسي کنارم نشسته است، کسي دورتر ايستاده، عده اي هم شانه به شانه هم سراغ صحن هدايت را مي گيرند. آنها که راه بلدتراند، راه را نشان مي دهند، بيشتر خادمها... .
توي عبور و حضور آدمها ياد اطعامهاي جنوب شهر مي افتم، چند سال گذشته مدرسه ها و مساجد پايين شهر ياد نامه اي که هنوز توي تحريريه روي ميزم مانده است، دستنوشته يکي از بچه هاي همين مناطق بود، متنش را از بس خوانده ام حفظ شده ام، سلام آقا، اين جا هوا سرد است، دارد باران مي بارد، هر چه بيشتر زير لحاف مي روم بيشتر سردم مي شود، مي روي روي پشت بام خانه مان و به چراغهاي روشن خانه شما نگاه مي کنم، برايتان حرف مي زنم، مي دانيد اين روزها سرفه هاي مامان شديدتر شده است، مي گويند: از اعصابش است، بابا هم حرفي نمي زند، خانه خيلي سوت و کور است. راستي تو مي آيي خانه ما آقا... .
اينها همين جايند آقا، همين نزديکي ها، هر روز و هر شب بي تفاوت از کنارشان مي گذريم، گاه تصويري از آنها در قاب شيشه اي چشمهايمان مي نشيند و گاه دلمان را مي سوزاند، درد مشترک همه آنها اين است که در کوره راه زندگي افتاده اند، همه آنهايي که زير اندازشان زمين خداست و رو اندازشان آسمان، آنهايي که به ايستگاه آخر رسيده اند. اين روزها خيلي هايشان ميهمان سفره لطف تواند... .





معاون اماکن متبرکه در نشست خبري گفته بود: 10 هزار بسته غذايي شامل نان و پنير و سبزي، خرما، ميوه و... آماده سازي و توزيع مي شود.
محمود ممتاز از برگزاري سومين سال پياپي طرح اکرام در صحن هدايت خبر داده و توضيح مي دهد: روزانه 10 هزار نفر روزه دار ميهمان خوان ثامن الحجج(ع) هستند.
يادم مانده است. در اين زمينه موقوفات زيادي وجودي ندارد. مسؤول موقوفات تنها از وجود موقوفه محمود بيگا در سيزدهم رمضان 1120 ق خبر مي دهد که دو دانگ و نيم از شش دانگ قنات درويش بيگ واقع در دروازه نوغان و بخشي ديگر از اموالش را صرف حليم ماه مبارک رمضان مي کند مشروط بر آنکه از مصارف حق التوليه يک عشر و نايب الزياره و ايتام و سادات اضافه آيد... .
صداي ربنا تمام شده است، طنين ا... اکبر، بوي خوش خدا را در صحن پر مي کند هنوز خيلي ها در آمد و شدند، مريم، زينب، فاطمه،پيرزنهاي نحيف و تکيده، پيرمردهاي عصا به دست... .
عده اي مي آيند و عده اي مي روند،... صداي جواني که راه عبور مي خواهد بلند مي شود کمي کنارتر لطفاً... پيرمرد لبهايش تکان مي خورد، چيزي نمي بينم فقط دانه هاي درشت عرق است که پيشاني اش را پوشانده. کربلايي حسن، سالي دو مرتبه را مشهد است و اين بار 10 روزه قصد کرده و امشب ميهمان ويژه است، کربلايي چيزي از تشکيل ستاد ويژه اين ايام نمي داند. او فقط تعريف مي کند که بعد از نماز ظهر امروز سخت غافلگير شده است.





حتي زينب هم خبر ندارد روزانه دعوتنامه هاي غذا توسط 50 اکيپ در مساجد مختلف شهر توزيع مي شود.
زانوهاي زن مي لرزد، آهسته آهسته مي رود، گامهايش را کوتاه کوتاه بر مي دارد، دستهايش به دعا درحق خدمتگزاران بلند مي شود، وقتي برايش تعريف مي کنم 500 نفر از خدمتگزاران هر روز براي اجراي بهتر طرح اکرام در تکاپوي، رفت و آمدند، فاطمه هم دعا مي کند؛ اجر خستگي هايشان را آقا بدهد، براي او هم امشب حال و هواي خاص دارد حتي اگر پاي سفره آقا چيزي جز آب و خرما نباشد.
فاطمه مي گويد: يقين دارد امشب دعايش مستجاب است و مي خواهد توي صحن وقت اذان براي خيلي ها دعا کند، آنهايي که آرزوي آمدن مشهدالرضا(ع) را دارند و توانش را ندارند، آنهايي که توانشان را دارند و پاي آمدنشان نيست. به خصوص مريضهاي توي بيمارستان که تمام چشم و اميدشان به اين خانه و بارگاه است. زهره از بچه هاي جنوب شهر است و مي خواهد يک چيزي را بگويد تا بنويسم، خيالش را راحت مي کنم، با همان صراحت مي گويد: بنويس، آقا! خيلي آقايي، همين. خيلي هايشان خيلي چيزها براي گفتن دارند، تقدير، تشکر، دعا و... .
صحن را دور مي زنم، خنکاي باد غروب است که بي پروا روي همهمه آدمها مي نشيند و رفت و آمدهايشان. حرفهاي اين آدمها حال و بويي خاص دارد، اما هيچ کدامشان به پاي گفتني هاي او نمي رسد، عريضه هايي که آورده است، بيندازدشان توي ضريح.
- اينجا کجاست بابا...؟
دستهايش به وضوح مي لرزد، کارت را از گوشه جيبش بيرون مي کشد و نشانم مي دهد، نگاه نکرده مي دانم مقصدش کجاست. صحن هدايت را نشانش مي دهم.
-: ميهمان آقايي دعايمان کن
اين را که مي گويم، دستمال چهار گوشه اي را از جيب پيراهنش بيرون کشيده و به چشمهايش مي کشاند، آفتاب لب بوميم بابا، کو ديگر تا قسمتمان شود، شانه هاي مرد از گريه مي لرزد، صدايش، نگاهش... . همان طور پلاستيکش را بالا مي گيرد و مي گويد: سکينه هم چشمهايش بي سوست، نابيناست، آورده ام تبرکاً ببرم. چيزي نمي گويد، اما حدسم اين است سکينه همسرش است. پيرمرد دور مي شود، دور و دورتر و من در ترديدم آيا هنوز چيزي براي پرسش مانده بود. آدمها را آرام نگاه مي کنم، اين ضيافت بزرگ براي من هم مثل خيلي ها دل انگيزست. به صحبتهاي حجة الاسلام قرائتي فکر مي کنم که معتقد است: پذيرايي از ميهمان يک ارزش است، به حرفهايي که هميشه برآمده از آيات و روايات است. قرائتي سخاوتمندي انبيا و اوليا را گوشزد مي کند و يادآور مي شود: دين اسلام هم براي مسائل بزرگ حکومتي برنامه دارد و هم براي مسائل جزئي تر چون پذيرايي از ميهمان و... او سوره هود را گواه مي آورد و با اشاره به آيه 69 مي گويد: براي پذيرايي از ميهمان شخصاً اقدام کنيد.
* بهترين فرصت براي اطعام
امام جمعه مشهد هم سخت به اين مسأله اعتقاد دارد: ميهمان نوازي و تکريم.
آيةا... علم الهدي تأکيد مي کند: ماه رمضان بهترين فرصت اطعام و اکرام نيازمندان و فقراست. وي فضايل اين ماه را بي شمار مي خواند و مي گويد: ماه مبارک به دلايل گرسنگي و تشنگي راه هاي درک و رسيدن به حس و حال فقرا و نيازمندان راحت تر است. خطيب جمعه مشهد با اشاره به فضائل و پاداشهاي بي شمار اين ماه يادآور مي شود: مهمتر از همه اينها اطعام و اکرام نيازمندان و فقراست که معصومين(ع) به آن سفارش کرده اند.
* ميهمان، امام مهرباني ها
قائم مقام توليت آستان قدس رضوي طرح اکرام را فرصتي براي مجاوران و شهروندان مشهدي مي داند تا ميهمان سفره پربرکت امام مهرباني ها شوند. سيداحمد علوي اين طرح را فرصتي ويژه براي بهره مندي از خوان پربرکت حضرت مي داند و آن را براساس رسالت آستان قدس رضوي تعريف مي کند.
علوي مي گويد: تلاش توليت و مسؤولان آستان قدس رضوي خدمت به زائران و مجاوران و ارائه بهترين خدمات فرهنگي، اجتماعي و رفاهي به آنهاست.
* ايجاد عطوفت و صميميت، هديه به روزه داران
استاندار خراسان رضوي هم ايجاد عطوفت و صميميت را از برکات ماه مبارک رمضان ذکر کرده و مي گويد: طرح اکرام رضوي که هر شب در جوار بارگاه حضرت ثامن الائمه(ع) برگزار مي شود اين برکات را به عموم روزه داران هديه مي کند.
محمد جواد محمدي زاده طرح اکرام را فرصتي براي حضور اقشار مختلف در فضاي معنوي حرم و بهره مندي از فيوضات مضجع منور رضوي مي داند.
* نمک گير مهرباني هاي امام رضا(ع)
حجة الاسلام واعظ موسوي حال و هواي مردم را در اين ماه حال و هواي معنوي مي داند و پيوند اين معنويت را با جايگاه معنوي امام مهرباني ها پيوندي تنگاتنگ ذکر مي کند و مي گويد: مردم ما براي تيمم و تبرک حتي قانع به لقمه ناني، نمکي و خرمايي هم از اين مجموعه اند.وي معتقد است: اين اقدام آستان قدس رضوي همه را نمک گير مهرباني علي بن موسي الرضا(ع) مي کند.وي معتقد است: گسترده شدن اين سفره ها در قلب حرم براي تسکين و آرامش روحي خيلي از آدمها مؤثر است.
به اعتقاد وي، اين حرکت عرصه اي است براي هنرنمايي مسؤولان آستان قدس رضوي، چرا که پذيرايي از ميهمان آن هم با اين گستردگي و وسعت کار ساده اي نيست.
غلامرضا وحيديان هم که سالهاست مسؤول ميهمانسراست و ميزبان آدمهاي مختلف، اين روزها درگيرتر از هميشه است. پذيرايي روزانه 10 هزار نفر در صحن هدايت و چهار هزار ميهمان در ميهمانسراي حضرت کار ساده اي نيست. مي گويد: نزديک به دو هزار نفر سر و سامان دهي و پذيرايي از ميهمانان را عهده دارند، از آشپزها که تعدادشان به بيش از 100 نفر مي رسد تا خدام که طرح توزيع را در 50 اکيپ عهده دارند، حتي نيروهاي گمشدگان و... براي منظم کردن صفوف.
وحيديان هم طرح اجرا و توسعه اکرام رضوي را نشان از يک مديريت موفق در يک مجموعه بزرگ مي داند و دعا مي کند که اين اقدام مورد قبول حضرت رضا(ع) واقع شود.
***
دارم برمي گردم، مثل هميشه پشت پنجره فولاد مي مانم، من مي گويم رازي هست بين آدمها و پنجره ها که هر بار مي بينم دستي گره مي خورد و سري تمام غمهايش را به آن تکيه مي دهد، گريه امانش نمي دهد.
آقا، من مي گويم اين پنجره ها را ساخته اند تا دلهاي بي امان جغرافياي شما بي تکليف نماند، تکيه بدهد به تقاطع يکي از رشته هاي تابناک و دستهايش را حلقه کند تا دنيا دنياست دلش را چاره ساز ديگري نکند.
آقا، من يک امانت کوچک دارم، مي گذارمش روي اين دستهاي بزرگ که بالا آمده است تا برسد به شبکه هايي که خدا را بي واسطه نشان مي دهند... .

  


نگاهي به مؤلفه هاي آينده پژوهي؛ ابزاري براي ساخت آينده



* سيد عليرضا حجازي
اين پرسش براي بسياري از علاقه مندان امور آينده مطرح بوده است: «با استفاده از چه ابزار و وسايلي مي توان آينده را ساخت؟»





پاسخ به اين پرسش در پرتو دانش و مباني نظري آينده پژوهي ميسر است، اما بايد در نظر داشت آنچه در قالب مفاهيم نظري مطرح مي شود تا رسيدن به عمل و شکل و ماهيتي کاربردي فاصله زيادي در پيش دارد. از اين رو، ضروري است آگاهي از ظرفيتها و شرايط محيطي را همواره جزو جدايي ناپذير مباني نظري آينده پژوهي بدانيم و بپذيريم که بسياري از مفاهيم نظري ممکن است تا مدتها در قالب مفاهيم و ايده هاي نظري باقي بمانند. (کانون آينده پژوهان ايران)
اکنون باز مي گرديم به پرسشي که در ابتدا مطرح شد: «ابزارهاي ساختن آينده کدامند؟» در يک جمع بندي نسبتاً جامع از عوامل مؤثر در شکل دادن به آينده، به ابزارهاي تأثيرگذاري بر مي خوريم که با بهره گيري مناسب از آنها مي توان شرايط آينده را به گونه اي شکل داد که آينده تا حد امکان آن گونه که مطلوب و مورد نظر است، به وقوع بپيوندد. نکته مهمي که در اين ميان نبايد فراموش شود اين است که وقوع آينده زماني به بهترين شکل ممکن محقق خواهد شد که تمامي اين ابزارهاي هشتگانه به کارگيري شوند. حضور ناقص يا ناتمام اين ابزارها، وقوع آينده را با دشواريهايي رو به رو خواهد ساخت و اين احتمال وجود دارد که با کارکرد غيرجامع عوامل آينده ساز، هيچ گاه به هدف غايي يعني «پوشاندن جامه عمل به آينده» دست نيابيم. در ادامه، به معرفي و تشريح هر يک از اين ابزارهاي آينده ساز مي پردازيم.

1. آموزش
کارشناسان امور آموزشي در تعريف آموزش «تغيير رفتار» فرد فراگير را مهمترين هدف آموزش مي دانند. اگر آموزش نتواند به تغيير رفتار يک فرد پس از طي فرايند يادگيري بينجامد، بايد گفت به هدف اصلي خود نايل نشده است. آموزش در چارچوب آينده پژوهي نيز بايد همين پيامد را داشته باشد. مهمترين تغييري که بايد در رفتار فرد آينده پژوه پس از طي نمودن دوره هاي آموزشي آينده پژوهي مشاهده شود، تغيير نگرش او نسبت به مقوله آينده و تعامل او با آينده است. ايجاد علاقه مندي به آينده و رصد امور آينده، گام نخست در اين مسير است که آثار و شواهد آن بايد در رفتار و ديدگاه فردي و اجتماعي فرد آينده پژوه ديده شود. اگر فرد آينده پژوه دريابد که آينده برآيند تمامي عوامل آشکار و پنهاني است که شايد هميشه در قلمروي اختيارات و کنترل ما نيستند، در واقع به يکي از مهمترين هدفهاي آينده انديشي دست يافته است که همان ديدگاه «خردمندانه» و «واقع نگر» به آينده است. با چنين ديدگاهي است که مي توان اميدوار بود فرايند «آينده پذيري» در يک فرد علاقه مند به آينده صورت گرفته است. تقويت «روحيه آينده گزيني» و کوشش براي شکل دادن به آينده و ايجاد شرايط مطلوب متناسب با امکانات موجود و بالقوه، يکي ديگر از مهمترين هدفهاي آموزشي در حوزه آينده پژوهي است. آشنا ساختن فرد آينده پژوه با تکنيک ها و روشهاي آينده پژوهي، در گامهاي بعدي مطرح مي شود. به کارگيري اين فنون در محيطها و شرايط واقعي و گام نهادن در مراحلي فراتر از مباني نظري بايد تحت نظارت کارشناسان و کارکشتگان متبحر آينده پژوهي صورت گيرد تا دستاوردهاي شيرين آن، کام آينده پژوه را شاد سازد.تأکيد بر شيوه هاي علمي پذيرفته شده آينده پژوهي و پرهيز از روشهاي سليقه اي و بي بنيان و يک جانبه نگري در پژوهشهاي آينده نگر، مهمترين شاخص در شناسايي مسير صحيح آموزش است. تعامل آموزگاران و فراگيران در انديشه ورزي پيرامون آينده بايد به عنوان يکي از رفتارهاي آموزشي تشويق و پياده سازي شود.
2. سرمايه گذاري
در دنياي امروز که اقتصاد و سرمايه به عنوان يکي از عوامل تأثيرگذار در موفقيت هر کوشش علمي مطرح مي باشد، نمي توان نقش مهم و سرنوشت ساز آن را در کوششهاي آينده نگر ناديده گرفت. ممکن است يک فعاليت آينده پژوهي در مراحل نخست با بهره گيري از بودجه و امکانات شخصي گروهي از علاقه مندان به امور آينده پا بگيرد و بتدريج رشد کند، اما ادامه اين فعاليتها بويژه هنگامي که جنبه هاي مالي و اقتصادي آنها در محيطهاي تجاري مطرح مي شود، وجود سرمايه گذاران دولتي يا خصوصي را به گونه اي کاملاً ضروري نمايان مي سازد. امروزه و در شرايط نا مطمئن بازار، بدون برخورداري از پشتيباني مالي قابل توجه نمي توان به دستاوردهاي ملموسي در حوزه آينده پژوهي نايل شد.
جلب اعتبارات و سرمايه هاي دولتي به سوي کوششهاي آينده نگر بويژه در جوامعي که گامهاي نخستين در اين زمينه را تجربه مي کنند، در کوتاه مدت مي تواند به عنوان يکي از راه حلها در نظر گرفته شود. البته، براي درازمدت تدابير بهتري نظير ايجاد بورسهاي سرمايه براي حوزه هاي پژوهشي از جمله آينده انديشي و آينده پژوهي، بايد انديشيد.
3. سواد آينده يا همان «هوشياري محيطي»
بسياري از آينده پژوهان سواد آينده يا همان هوشياري محيطي را مهمترين ابزار براي ساختن آينده مي دانند. در حقيقت، بدون پايش محيطي، بهره برداري از تکنيکها و روشهايي که براي آگاهي از شرايط آينده به کار مي روند، ميسر نخواهد بود. يک آينده پژوه همواره شرايط پيراموني خود را زير نظر مي گيرد و نشانه هاي تغيير را شناسايي مي کند. آگاهي از شرايط محيطي از آن جهت حايز اهميت است که برنامه ريزي هاي واقع بينانه در هماهنگي با تغييرات محيطي رشد يافته و تغيير مي کنند. از ديدگاه دانش آينده پژوهي، کمک به برنامه ريزي بهتر در شرايطي امکان پذير خواهد بود که آگاهي مناسبي از متغيرهاي محيطي و تاثيرهاي آنها بر تصميمها و انتخابهاي خود داشته باشيم. بدين سبب، مجموعه اي از هوشياريهاي فني، تجاري، سياسي و اجتماعي ضرورت مي يابند.
* هوشياري فني
گام نخست براي برخورداري از سواد آينده فراگيري روشها و فنوني است که ما را در آگاهي از ساختار و ترکيب اجزاي محيطي ياري مي کنند. براي آنکه بدانيم در چه شرايط يا محيطي هستيم، بايد ضمن شناسايي متغيرهاي محيطي، روابط موجود و بالقوه ميان آنها را نيز در يابيم. عوامل و بازيگران اصلي و فرعي حاضر در يک محيط اجتماعي يا سازماني، هر يک داراي تاثيرها و نقشهايي هستند که کارکرد آنها در مجموع شرايط نهايي را رقم مي زند و وضعيتي را پديد مي آورد که آن را «آينده» مي ناميم. اين آينده داراي ساختار به ظاهر يکپارچه اما ناهمگون و متشکل از اجزاي متعددي است که تنها شکل ظاهري آن در نگاه نخست نمايان است. براي اينکه بدانيم اين اجزا هر يک چه نقشي دارند و کنشها و واکنشهاي آنها چه تأثيري بر تصميمهاي ما دارند، ابتدا بايد آنها را از يکديگر تفکيک کنيم و هر يک را به طور جداگانه مورد مطالعه قرار دهيم.
بر اين اساس، هوشياري فني مبتني بر سه اصل کلي است: 1 ) شناسايي متغيرهاي محيطي 2 ) شناسايي کارکردهاي هر متغير و 3 ) شناسايي روابط متغيرها. دستيابي به چنين درکي از متغيرهاي موجود در شرايطي که در آن به سر مي بريم، پيش از هر چيز به ما کمک مي کند فرايند تغيير را به درستي طراحي کنيم.
* هوشياري تجاري
درک شرايط بازار و روابط تجاري سبب مي شود تصوير مناسب تري از شرايط تجاري و اقتصادي پيش رو داشته باشيم.
* هوشياري سياسي
محيطهاي اجتماعي همواره دستخوش تغييرات سياسي است. ظهور قدرتهاي جديد سياسي در حوزه هاي منطقه اي و فرامنطقه اي، پيامدهايي را به دنبال دارد که آگاهي از آنها براي حضور در جهان آينده بسيار مهم است. معادلات جهاني همواره متغيري از سياست را به همراه دارند و طبيعي است که اين متغير به نوبه خود شرايط آينده را به گونه اي رقم مي زند که گاهي حتي ديگر متغيرها را تحت تأثير خود قرار مي دهد. هر فرد يا سازماني براي حضور در شرايط آينده بايد بداند در چه شرايط سياسي از نظر اجتماعي و اقتصادي مي خواهد حضور يابد.
* هوشياري اجتماعي
شرايط اجتماعي يکي از مهمترين متغيرهاي شکل دهنده شرايط آينده است. گاهي شرايط اجتماعي به گونه اي رقم مي خورد که در مدتي کوتاه نسبت به آنچه در گذشته بوده، چندان قابل مقايسه نيست. اين که شرايط اجتماعي به سرعت يا به آرامي تغيير مي کنند، مهم نيست؛ مهم اين است که شرايط جديد محيطي را فراهم مي کند که بازيگران پيشين ناچارند به ايفاي نقش در اين محيط تازه بپردازند. متغيرهاي جديدي به ميدان مي آيند که کارکردهاي اجتماعي را تعيين مي کنند. بديهي است، آگاهي از شرايط جديد نيازمند هوشياري پيوسته نسبت به جامعه و اوضاع آن است و اين خود مستلزم حضور زنده در جامعه و امور اجتماعي است. شناسايي روندهاي اجتماعي، کارکردهاي جامعه، عوامل و بازيگران جامعه، ارزشهاي اجتماعي و معيارهاي پيشرفت اجتماعي در ارتقاي هوشياري اجتماعي نقش دارند. نگرش دانش بنيان که عوامل گوناگون را در شکل گيري و تکامل نهادهاي اجتماعي مؤثر مي داند، شکل نهايي يک جامعه را محصول کارکرد اين عوامل مي داند. تقويت اين عوامل و هماهنگ سازي آنها با ارزشهاي مطلوب در يک جامعه، مي تواند سبب قدرتمند شدن بنيانهاي اجتماعي گردد و در مسير پشتيباني از کوششهاي آينده گرا براي رشد و تکامل جامعه به کارگيري شود.
4. پيش بيني
ما همواره و حتي در طول روز فرايند ذهني متعارفي را براي انجام امور فردي و سازماني طي مي کنيم که ناخودآگاه نوعي پيش بيني در آن نهفته است. برنامه ريزي براي فعاليتها به يک رويه ثابت ذهني براي ما مبدل شده است و آن قدر براي ما عادي شده که شناسايي و تمايز آن از مجموعه فعاليتهاي ذهني ممکن است کار دشواري باشد. تصور شرايط آينده و برنامه ريزي براي آن به عنوان يک فعاليت غير حرفه اي بايد متمايز از فعاليت علمي و هدفمند آينده پژوهي در نظر گرفته شود. معمولاً در پيش بيني آينده مطلوب تعيين نمي شود و ساختن آينده هم بررسي نمي شود. به بياني ديگر، انگيزه چنداني براي شکل دادن به آينده وجود ندارد و در بهترين حالت با مشارکت خبرگان شايد بتوان بر حوزه اي متمرکز شد و به تحليل و بررسي آينده پرداخت. مي توان پيش بيني را شکل خام آينده پژوهي دانست، اما به عنوان يکي از گرايشها و مهارتهاي پايه براي ساختن آينده مورد نياز است.
5. نوآوري
در انديشه پيرامون آينده يا آينده انديشي، با سه رويکرد اساسي سر و کار داريم: آينده انديشي تحليلي، آينده انديشي تجويزي و آينده انديشي تصوير پردازانه. در رويکرد سوم، نيازمند نوآوري خواهيم بود. خلق تصاوير نو و بديع مي تواند ما را در ساخت آينده ياري کند. بديهي است، آفرينش چنين تصاويري نيازمند پژوهش و توسعه است. اين امر در محيطهاي سازماني اهميت مضاعف دارد. از آنجا که آينده از نظر زماني با ما فاصله دارد، خلق آن در زمان حال و شبيه سازي، آن نيازمند نوانديشي و نوآوري است. تحليل محتواي آينده و آنچه در راه است، ذهني نوپرداز و نوآور مي طلبد. هدايت افکار فردي و جمعي به سوي ايده هاي نو و مفاهيم تازه نيازمند سرمايه گذاري و برنامه ريزي است. رها ساختن افکار از شيوه هاي انديشه ورزي هميشگي و نشان دادن روندها و راه هاي نوين تفکر به آنها مي تواند زمينه هاي نوآوري را در اذهان مستعد بيدار کند. تدوين نظريه هاي نو، شکل بلوغ يافته اين نوآوريهاست که بخش مهمي از تلاشهاي آينده گرا را به خود اختصاص مي دهد.
6. رقابت
حضور کارآمد در محيط آينده، نيازمند شناسايي رقبا و آشنايي با مهارتها و شرايط رقابت است. از آنجا که هر تلاشي که براي آينده صورت مي گيرد با هدف جلوگيري از غافلگير شدن در آينده به انجام مي رسد، ناخواسته با نوعي رقابت ضمني و ذاتي سر و کار داريم. از آنجا که دانش آينده پژوهي مي کوشد نگرش فرصت محور را جايگزين نگرش مشکل محور کند، مهمترين عامل در کسب موفقيت در اين رقابتها، استفاده مطلوب از فرصتهاي موجود و تلاش براي ايجاد فرصتهاي نوين است. اتخاذ تصميم هاي بهتر، استقبال آزادانه از آينده و شرايط جديد، ارائه خدمات و محصولات جديد و ديگر عوامل تأثيرگذار، مي توانند سبب ارتقاي يک مشارکت کننده در رقابت شوند.
7. رهبري
انجام هر فعاليت هدفمند بويژه زماني که بر پايه شکل بخشيدن به آينده و ساختن آن بنا شده باشد، نيازمند رهبري است. کوششهاي موفق در طول تاريخ نشان داده اند که همواره از رهبري شايسته اي برخوردار بوده اند. هدايت کشتي آينده نيز نيازمند سکانداري توانمند و شايسته است که به طور حتم بايد با اصول و مباني دانش آينده يا به بياني ديگر آينده پژوهي آشنا باشد. اگر چه در آغاز يک حرکت فردي يا اجتماعي ممکن است نشانه يا اثري از رهبري وجود نداشته باشد، اما بتدريج و با قوام يافتن کوششهاي آينده گرا، آثار هدايت و رهبري در آن پديدار مي شود.
روشن است که هدايت فردي و اجتماعي متمايز از يکديگرند و زماني که فرد براي خود برنامه ريزي و تصميم گيري مي کند، کار بسيار آسانتر است. بر اين اساس، نخستين گام براي حرکت براي آينده اين است که بايد سکاندار کشتي خود باشيم و هدايت خود را بر عهده بگيريم. بدون توفيق در رهبري فردي، نمي توان به رهبري موفق جمعي دست يافت. شرايط امروز جهان به گونه اي است که هر رهبري در گام نخست خود را متعهد به خويش و جمعي مي داند که هدايت آنها را بر عهده گرفته است، اما در گامي فراتر شايسته است خود و محيط پيرامونش را به عنوان بخشي از مجموعه اي بزرگتر ببيند که همان جهان است. داشتن ديدگاه جهاني و آگاهي و هوشياري جهاني، توانمنديهاي فردي ويژه يک رهبر را به شکل چشمگيري افزايش مي دهد و جايگاه او را هم از نظر داخلي و هم از بعد جهاني، تعالي مي بخشد. در حقيقت، با برخورداري از چنين رهبري است که مي توان قله هاي آينده را فتح نمود و در پيشبرد کوششهاي آينده گرا، موفق بود. نگرش به سوي آينده و آينده نگري، قلمرو رهبري را از حال به آينده گسترش مي دهد و يکي از مهمترين شرايط لازم براي ساختن هدفمند آينده را فراهم مي آورد.
8. کوشش خستگي ناپذير
ساختن آينده بيش از هر چيز نيازمند يک شرط اساسي است و آن خستگي ناپذيري است. از آنجا که در مسير ساختن آينده همواره با مشکلات و مسائل گوناگوني رو به رو مي شويم، بايد به کوششهاي آينده گرا ادامه داد و از موانع و مشکلات خسته نشد. دستيابي به هدف مهم ساختن آينده، نيازمند شکيبايي و استقامت بسيار است و گاهي گذشت و مرور زمان، بسياري از موانع و مسائل را خود به خود برطرف مي کند. بر اين اساس، داشتن حوصله و تحمل بسيار و بردباري براي رفع دشواريها و پيگيري هدفهاي سازنده، پيش شرط نخستين است. استمرار و تداوم کوششهاي به عمل آمده با وجود وقفه ها و موانع پياپي بايد پيگيري شود و انجام هر فعاليتي براي ساختن آينده به مثابه زنجيره اي از رشته اصلي در نظر گرفته شود که بر اثر متصل ساختن آنها به يکديگر، رشته نهايي يعني همان آينده ساخته خواهد شد.

  


توسط پژوهشگران بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي صورت گرفت ؛
دريافتجايزه «کتاب بيروت»



آفتاب هشتم- کهندل: پژوهشگران بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي دو مقام اول و سوم در مسابقه نگارش «کتاب بيروت» درباره امام رضا(ع) را کسب کردند.
به گزارش خبرنگار ما، در اين مسابقه که با هدف واکاوي، بازشناسي و بازخواني انديشه هاي امام علي بن موسي الرضا(ع) که از سوي مؤسسه فرهنگي المرتضي در بيروت با همکاري بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي برگزار شد، از ميان آثار رسيده به دبيرخانه اين کنگره، دو پژوهشگر بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي حائز رتبه شدند.
حجة الاسلام مهدي خداميان، نويسنده اثر «الصحيح في فضل الزيارَ الرضويه» رتبه اول و عادل بدري پديدآورنده اثر «امام رضا(ع) بين النصوص الرساله و سلطته الرأي و القبيله» رتبه سوم را کسب کردند.
يادآور مي شود، فراخوان اين مسابقه تا ارديبهشت ماه سال جاري بود که طي چند ماه داوري آثار، برگزيدگان اعلام و در مراسمي از آنان تقدير مي شود.
به برگزيدگان اين مسابقه همراه با لوح يادبود، مبلغ 2 هزار و 200 يورو به نفر اول و يک هزار يورو به نفر سوم اهدا خواهد شد.

  


کتابخانه بريتانيا



کتابخانه بريتانيا در سال 1753 با مجموعه اهدايي «سر هانس سلون» طبيعي دان، شامل دستنوشته ها کتابهاي چاپي و آثار باستاني رسماً تأسيس شد و در 1759 با افزوده شدن مجموعه هاي ديگر براي استفاده همگاني گشايش يافت استفاده از اين کتابخانه که يکي از نفيس ترين مجموعه هاي کتاب در جهان را دارد، تنها از سال 1997 براي عموم آزاد شده است.اين کتابخانه در سال 1972 بنا بر قانوني که در همان سال به تصويب رسيد در کتابخانه بريتانيا که در واقع «کتابخانه ملي انگليس» است، ادغام شد.
در کتابخانه بريتانيا بيش از 150 ميليون اثر در قالب کتاب، نقشه، دست نوشته، عکس، صفحات چاپي، طراحي، نت موسيقي، روزنامه، مجله و هشت ميليون تمبر وجود دارد که هيچ کدام از آنها به امانت داده نمي شود.
همچنين برخي از بزرگترين گنجينه هاي ادبي جهان در اين موزه جاي دارد که مي توان آنها را در گالري «جان ريتبلات» ديد.
برخي از اين آثار عبارت است از: اولين نمونه کتاب چاپي بنام الماس سوترا که در قرن هشتم در چين چاپ شده است. بي ولف، قديمي ترين شعر حماسي موجود به زبان انگليسي که در قرن يازدهم سروده شده، انجيل گوتنبرگ که در قرن پانزدهم و با حروف متحرک چاپ شده، دفترچه يادداشت و مجموعه اي از مقالات داوينچي ( 1519 - 1452 ) و نخستين مجموعه نمايشنامه هاي شکسپير که در سال 1623 منتشر شده است.آرشيو ملي صفحه ها و نوارهاي ضبط شده کتابخانه نمونه هايي در اختيار دارد که برخي از آنها در اواخر قرن نوزدهم ضبط شده است. يکي از جالبترين و سياسي ترين نوارهاي ضبط شده صداي نلسون ماندلا هنگام ايراد دفاعيه خود در پروتوريا در بيستم آوريل 1964 است، وي در آن زمان به تحريک مردم و راه اندازي انقلاب سياسي متهم شده بود. از قسمتهاي مهم کتابخانه بخش مجموعه هاي خاص شامل نسخ خطي عربي، کتب شرقي و مجموعه کتابخانه ديوان هند (مجموعه هاي اينديا آفيس)، نقشه، آثار موسيقي و تمبر است. بخش کتب شرقي و مجموعه ديوان هند مجموعه بزرگي از کتابهاي چاپي و خطي نفيس اسلامي به زبانهاي مختلف است.اين مجموعه داراي بيش از 40 هزار نسخه خطي و 400 هزارکتاب چاپي است. بخش عربي که از مهمترين بخشهاست، داراي 6 هزارنسخه خطي و 30 هزار جلد کتاب چاپي و نمونه هايي از خط عربي و تذهيب است. احتمالاً قديمي ترين قرآن موجود در اروپا نيز در اين بخش قرار دارد. همچنين تصويرهايي از نسخه هاي منحصر به فرد عربي گردآوري شده است که منبع مهمي براي مطالعات عربي و اسلامي شمرده مي شود. تعداد زيادي از اولين چاپهاي کتابهاي عربي نيز در کتابخانه نگهداري مي شود.
بخش فارسي شامل حدود 3 هزارنسخه خطي و 10 هزارکتاب چاپي است. کتابهاي تاجيکي نيز در اين بخش قرار دارد. تعدادي از کتابهاي فارسي از مجموعه هاي خصوصي به تملک کتابخانه در آمده است.
توضيح عکس 1: يکي از نسخه هاي فريدالدين عطار نيشابوري به سال 1472 ميلادي در کتابخانه لندن

  


دعاي روز پنجم ماه رمضان؛ توبه و عبادت



* حجةالاسلام جواد رفيعي
اللهم اجعلني فيه من المستغفرين واجعلني فيه من عبادک الصالحين القانتين واجعلني فيه من اوليائک المقربين برأفتک يا ارحم الراحمين.
خدايا در اين روز مرا از استغفار کنندگان و فرمان برداران قرارده و در ميان دوستان نزديکت مقررم فرما به لطف و رأفت اي مهربانترين رئوفان.
درباره دعاي امروز چند نکته قابل توجه است:
1 - طلب بخشش: يکي از نعمتهاي بزرگ خداوند نسبت به بندگان اين است که به آنها فرصت مي دهد تا در صورت دور شدن از صراط مستقيم و ارتکاب گناه، بار ديگر به درگاه حضرت دوست بار يافته و با عذر تقصير، از رفتار و کردار ناپسند خودطلب بخشش نمايند. قرآن کريم مي فرمايد: آنان که برخود ظلم کرده و از راه حقيقت دور شده اند، اگر بازگشته و طلب بخشش نمايند، خداوند را توبه پذير و مهربان خواهند يافت (نساء/ 64 ). در قرآن و روايات، آثار بسيار زيادي براي استغفار نام برده شده است: از جمله آثار استغفار عبارتند از: 1 - مانع شدن از نزول عذاب 2 - فراواني نعمت و روزي 3 - عدم رسوايي آدمي در اثر گناه 4 - جلب توجه و رضاي خدا. شايسته است بکوشيم در اين ماه که ماه توبه و استغفار است، از قافله آمرزش يافتگان و بخشيدگان عقب نمانيم که پيامبر(ص) فرمودند: بيچاره کسي که از آمرزش اين ماه محروم باشد. (خطبه شعبانيه)
2 - عبادت و پرستش: پرستش يک گرايش فطري است که در باطن انسان به وديعت گذاشته شده است. عبادت، عبارت است از نهايت فروتني و خضوع انسان.
از آنجا که عبادت بالاترين مرتبه خضوع آدمي است، شايسته نيست جز اينکه در برابر عالي ترين مرتبه وجود و آفريننده جهان و معبود حقيقي انجام شود. از اين رو، عبادت غيرحق شرک است. قرآن، عبادت را هدف آفرينش انسان برشمرده است (ذاريات/ 56 ) نه هدف آفريننده، زيرا او از عبادت آفريدگان خويش بي نياز است. عبادت موجب پاکي دل و جان انسان (مائده/ 6 ) و سبب توجه به خدا و رهايي از غفلت (اعراف/ 205 ) و رسيدن انسان به يقين (حجر/ 99 ) مي گردد. ارزش و اعتبار عبادت در نزد خدا رابطه مستقيم با مقام و منزلت عبادت کننده دارد. برخي خداوند را به طمع ثواب عبادت مي کنند. برخي ديگر از ترس عذاب خدا سر تذلل در برابر او فرود مي آورند و برخي ديگر چون خداوند را به حقيقت شايسته پرستش مي دانند، به خضوع در برابر او مي پردازند (کافي/ ج /2 ص 84 ) تمام اين عبادتها اگر با اخلاص و شرايط لازم انجام شود مورد قبول خدا قرار مي گيرد.بندگان صالح و مطيع خدا عبادت خود را با دو ويژگي اصلي به جاي مي آورند که عبارت است از معرفت و حضور قلب.
3 - اولياي الهي: اولياي خداوند کساني هستند که ميان آنان و خداوند محبت و علاقه ويژه اي برقرار بوده و آنان مورد عنايت خاص خداوند قرار دارند.
هدايت شدگي (يونس/ 9 ) تحمل سختيها و گرفتاريها در راه خدا (بقره/ 173 ) نترسيدن از مرگ در راه خدا (بحار/ج 192/44 ) انفاق مال در راه خدا (بقره/ 245 ) و اعتقاد راسخ به عظمت خداوند (نهج البلاغه خطبه 193 ) از ويژگيهاي اولياي خداست. ولايت در برخي روايات و احاديث اسلامي از ارکان و پايه هاي اسلام به شمار رفته است (کافي/ ج 18/2 ) مصداق کامل اولياي الهي همانا پيامبر و دوازده امام راستين و دختر ارجمند پيامبر حضرت فاطمه کبري(س) هستند. در اين فراز از دعاي روز پنجم، از خداوند درخواست مي کنيم ما را جزء اولياي مقرب الهي و همراه و همسوي با آنان قرار دهد.

  


نان نذري



*عباسعلي سپاهي يونسي
صداي زن توي حياط پيچيد: فراموش نکني علي آقا! چيزايي را که گفتم حتماً برام بگير.
فردا شب افطاري داريم، امروز بگيريشون بهتره، فردا عجله اي نشه به کارام نرسم»
«باشه مي گيرم»
و مرد از خانه زده بود بيرون. خيابانها از هميشه کمي خلوت تر شده بود. مي شد از حال و هواي شهر به روزه دار بودن آن پي برد. ماشينش را استارت زد. مثل هميشه بعد از چند دفعه استارت زدن روشن شد.
«اين ماشينم ديگه ماشين بشو نيست. خدايا به ما يه پولي بده همين ماشينو عوض کنيم»
ماشين روشن شد و با بي ميلي راه افتاد. توي راه داشت به چيزهايي که همسرش خواسته بود فکر مي کرد تا به نانوايي برسد، چند دقيقه اي طول کشيد. دستش که به کرکره رسيد مثل هميشه گفت:«خدايا به اميد تو».
هنوز کرکره را کامل بالا نکشيده بود که سه کارگر نانوايي هم از راه رسيدند. تنور روشن شد و همه دست به کار شدند. بعد از چند دقيقه نانوايي مثل هميشه شده بود يک پارچه گرما. بوي نان کوچه را پر کرد. براي لحظه اي مرد دلش مي خواست توي خانه باشد. زير باد سرد کولر. اما حالا توي نانوايي بود و با دهان روزه بايد توي اين گرما کار مي کرد و نان مي پخت. مشتري اول از راه رسيد.
سلام علي آقا خسته نباشين.
سلامت باشين. چه خبر محمود آقا چه عجب ياد ما کردين؟
ما که هميشه به ياد شما هستيم با اين نوناي خوبي که مي پزين. خدا رحمت کنه پدرت رو.
خدا رفتگان شما رو هم رحمت کنه.
محمود آقا که رفت، علي آقا ياد پدرش افتاد. ياد روزهايي که پدرش کنار تنور نانوايي نان در مي آورد و به مردم مي داد. يک دفعه دلش هواي پدرش را کرد. ياد روزهايي افتاد که پدرش توي ماه رمضان به مردم نان نذري مي داد. اين جور وقتها نانوايي بيشتر از هميشه شلوغ مي شد. همه اهل محل خبردار مي شدند و خودشان را به نانوايي مي رساندند. حتي آنهايي که احتياج نداشتند، هم يک دانه نان را مي گرفتند، مي گفتند: «نان نذريه». علي آقا با خودش فکر کرد: «از وقتي بابام رفته نان نذري به مردم ندادم. چرا اين قدر فراموش کار شدم؟! » احساس کرد پدرش کنارش ايستاده و منتظر است تا ببيند او چه مي کند. حالا صف نانوايي هم شلوغ شده بود.
علي آقا رو به سعيد پسر جواني که نان را به مردم مي داد کرد و گفت:«سعيد آقا از کسي پول نگيري. امروز نذر دارم. نان مجانيه» پير مردي که توي صف ايستاده بود با شنيدن اين حرف گفت: «خدا پدر و مادرت را بيامرزه» صداي صلوات مشتري ها قاطي بوي نان تازه شده بود و کوچه را پر کرده بود.

  


ثانيه هاي مبارک!



*جواد نعيمي
من بيش از هر کس ديگر گذشت زمان را حس مي کنم! ديدن دويدن شتاب ناک ثانيه و شنيدن صداي پاي آنها، کار من است! راستي هم چه کسي بيشتر از يک ساعت ساز و ساعت فروش با لحظه ها تماس دارد؟! الان هم که انگار روزها، ماه ها و سالها با سرعت نور مي آيند و مثل شهاب مي گريزند. باز هم چشم که به هم زديم، رمضان آمد و چند روزي از آن هم گذشت. گويا چند ساعت پيش بود که ساعت الليل ماه مبارک در ديدگانم نشست! خودمانيم، اما! اين ثانيه ها و دقيقه ها و ساعتهاي رمضاني يک جور ديگرند! از پربارترين لحظه هاي سالند! هرچند ممکن است ما قدرشان را به درستي ندانيم، اما شانه هاي زمان که با حضور رمضان، تکان مي خورد، از سيمايش رحمت و نيکي فرو مي بارد. زمزمه لب و دل و جان من در چنين زمان شايسته اي اين است که:زمان آفرينا! لحظه هاي طلايي و پربار رمضان را براي ما هرچند سودمندتر و پرثمرتر بگردان. اي آفرينش گر آسمان و زمين و زمان! هر ثانيه از عمر ما را فرصتي براي کسب معنويت و بهره وري از ايمان قرار بده. کردگارا! اين روزها و شبهاي پربرکت را ساعتهاي خوشي براي بندگي و عبوديت ما در نظر بگير! اي خداي مهربان! يک ثانيه هم ما را به خودمان وامگذار! اي آفريدگار! به حرمت اين روزها و شبهاي سراسر برکت، به ما زمان بده تا به جبران گناهان و غفلتهاي خويش بپردازيم و بنده خوب و خالص تو شويم. اي خداي عزيز! عقربه هاي ساعت دروني وجودمان را در اين اوقات خوش رمضان به سمت و سوي خواسته ها و فرامين خويش ميزان بفرما! به حق ثانيه هاي پرباري که عاشقانت با تو در راز و نيازند، اي بي نياز!

  


افتتاح کتابخانه باز



کتابخانه باز هفدهمين نمايشگاه بين المللي قرآن با بهره مندي از 3 هزار جلد کتاب آغاز به کار کرد.
دراين طرح قفسه هاي کتاب در نزديکي محل تردد مراجعان قرار مي گيرد و علاقه مندان فارغ از هرگونه محدوديتي مي توانند کتاب مورد نظر خود را انتخاب کنند، آن را به امانت ببرند و پس از مطالعه به اين کتابخانه برگردانند.

  


آثار جديد مؤسسه حضرت امام (ره) در معرض ديد خوانندگان



مؤسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام خميني(ره) 5 اثر جديد در حوزه نشر مکتوب را در هفدهمين نمايشگاه بين المللي قرآن ارائه کرده است. برگزيده اي از شرح چهل حديث امام خميني(ره) هم نفس بهار، خشم و پرخاشگري، جايگاه قرآن درانقلاب و جلوه هاي قرآن در نگاه امام خميني(ره) در غرفه اين مؤسسه در طبقه همکف نمايشگاه قرآن عرضه شده است.

  


اخبار جشنواره امام رضا(ع)



جواد آرين منش: جشنواره امام رضا (ع) امسال به لحاظ کيفيت متمايز از سالهاي گذشته است
نائب رئيس کميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي گفت: جشنواره بين المللي فرهنگي وهنري امام رضا(ع) امسال به لحاظ کيفيت متمايز از سالهاي گذشته است.
جواد آرين منش تأکيد کرد: امسال تصميم گيري برآن است که به موازات گستره جغرافيايي که اين جشنواره در داخل کشور و 24 کشور خارجي برگزار مي شود تلاش شود اين حرکت فرهنگي وهنري از غنا وعمق بيشتري برخوردارگردد.عضو شوراي سياست گذاري هفتمين جشنواره فرهنگي وهنري مجلس شوراي اسلامي گفت: جشنواره بين المللي فرهنگي وهنري امام رضا(ع) امسال به لحاظ کيفيت متمايز از سالهاي گذشته است و اميدواريم آثار فاخر نيز بيش از پيش توليد شود.

ارسال فراخوان جشنواره کبوتر حرم براي 400 نفر از داستان نويسان
جانشين دبير جشنواره کبوتر حرم گفت: فراخوان جشنواره داستان کوتاه رضوي با عنوان کبوتر حرم براي 400 نفر از داستان نويسان کشور ارسال شده است.
هدايت ا... خياطان افزود: علاوه بر اين فراخوان براي کليه نهادها و دستگاه هاي اجرايي، انجمن هاي ادبي و نهادهاي مرتبط نيز ارسال گرديده، همچنين بر روي سايت اين جشنواره و جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) نيز درج گرديد و در روزنامه ها نيز به چاپ رسيده است.

دبير جشنواره خوشنويسي رضوي خبرداد؛ راه اندازي بانک اطلاعات هنرمندان خوشنويس
دبير جشنواره خوشنويسي رضوي از راه اندازي بانک اطلاعات هنرمندان خوشنويس خبر داد و افزود: با توجه به برگزاري پنج دوره اين جشنواره، توانستيم بانک اطلاعات هنرمندان خوشنويس را تکميل و راه اندازي کنيم.سيدخلف حوتي نژاد گفت: هنرمندان و علاقه مندان به شرکت در اين جشنواره آثار خود را در قالب سي دي، عکس و پرينت در قطع A4 به جشنواره ارسال مي کنند. هيأت انتخاب پس از بررسي، آثاري که در سطح قابل قبولي باشند، انتخاب مي کنند و اين آثار به جشنواره راه پيدا خواهند کرد.ششمين جشنواره خوشنويسي رضوي از جشنواره هاي موضوعي هفتمين جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) در يزد برگزار مي شود.

تا کنون 400 اثر به دبيرخانه کنگره شعر رضوي رسيده است
مسؤول دبيرخانه کنگره سراسري شعر رضوي گفت: تاکنون 400 اثر به دبيرخانه اين کنگره در کرمان رسيده است. وحيد محمدي افزود: علاقه مندان به شرکت در اين جشنواره مي توانند تا پايان شهريور ماه آثار خود را به دبيرخانه جشنواره ارسال کنند.
وي از برگزاري اين کنگره در شهرستانهاي استان کرمان خبر داد و اظهار داشت: در تمام شهرستانهاي کرمان، مرحله شهرستاني جشنواره شعر رضوي برگزار مي شود و برگزيدگان به کنگره سراسري شعر رضوي راه خواهند يافت.
کنگره سراسري شعر رضوي همزمان با دهه کرامت از برنامه هاي موضوعي جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) در کرمان برگزار مي شود.

حمايت از پايان نامه هاي دانشجويي با موضوع فرهنگ رضوي
مسؤول دبيرخانه دائمي جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) گفت: از پايان نامه هاي دانشجويان کشور با موضوع فرهنگ رضوي حمايت مي شود. زهرا سرو آزاد در جلسه کميته علمي جشنواره امام رضا(ع) افزود:با حمايت از اين پايان نامه ها مي توانيم با استفاده از توانمندي هاي دانشجويان به آثار برتر دست پيدا کنيم.وي ادامه داد: جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) بايد عرصه هاي جديد پژوهش و تحقيق را فراروي پژوهشگران و محققان بگشايد. مسؤول دبيرخانه دايمي جشنواره امام رضا(ع) افزود: اين پايان نامه ها که در قالب کتاب به چاپ خواهد رسيد، ضمن ماندگاري مي تواند کمک شاياني به پيشرفت و ارتقاي جشنواره داشته باشد.

سي و يکم شهريور آخرين مهلت شرکت در جشنواره مشاعره رضوي
علاقه مندان و شعرا تا سي و يکم شهريور ماه مهلت دارند جهت شرکت در چهارمين جشنواره ملي مشاعره رضوي در بوشهر ثبت نام نمايند. نصرا... شفيعي مدير کل فرهنگ و ارشاد اسلامي بوشهر با بيان اين که کليه افراد بالاي 17 سال مي توانند در اين جشنواره شرکت کنند، گفت: اشعار ارائه شده بايد از محتواي مناسب پيرامون مدح و ثناي حضرت علي بن موسي الرضا(ع) باشد.
اين مقام مسؤول خاطر نشان کرد: کليه علاقه مندان مي توانند فرم شرکت در چهارمين جشنواره ملي مشاعره رضوي را حداکثر تا تاريخ سي و يکم شهريور ماه سال جاري به اداره کل فرهنگ وارشاد اسلامي استان بوشهر ارسال نمايند.

برپايي جشنواره ملي عکس رضوي در استان کهگيلويه و بويراحمد
جشنواره ملي عکس رضوي در استان کهکيلويه و بوير احمد در دهه کرامت برگزار مي شود.قادر آشنا مدير کل فرهنگ و ارشاد کهگيلويه و بوير احمد و دبير جشنواره عکس رضوي با بيان اين مطلب اظهار داشت: آداب زيارت، توليد، زندگي، شهادت ومناظرات امام رضا (ع)، تاريخ حرم رضوي، شفايافتگان، کرامات رضوي، سيماي امام رضا (ع) در جهان اسلام وحديث سلسله الذهب از موضوعات اين جشنواره است.وي ياد آور شد: شرکت تمامي هنرمندان در اين جشنواره آزاد است.

  


دفاتر صندلي هاي چرخدار در 5 ورودي خدمت رساني مي کنند



5 دفتر در ورودي هاي حرم مطهر آماده خدمت رساني و تحويل صندلي هاي چرخدار به زائران سالمند، معلول و ناتوانند.
سيدحسين خراساني رئيس بخش دفاتر صندلي هاي چرخدار با بيان اين مطلب به خبرنگار ما گفت: ميانگين آمار موجودي صندلي هاي چرخدار در هر دفتر به 70 تا 100 صندلي مي رسد که با ارايه کارت شناسايي معتبر به زائران نيازمند تحويل مي شود.
به گفته اين مسؤول در شبانه روز 60 نفر در ورودي هاي باب الرضا(ع)، باب الجواد(ع)، شيخ طوسي، شيخ طبرسي و شيخ حر عاملي مشغول خدمات رساني به زائران اند.
گفتني است، 23 زائربر هم کار انتقال زائران سالمند و ناتوان بارگاه رضوي را عهده دار هستند.

  


13 هزار جلد کتاب چاپ سربي در اختيار محققان



بيش از 13 هزار جلد کتاب چاپ سربي با قدمتي بيش از 200 سال در کتابخانه مرکزي آستان قدس رضوي نگهداري مي شود.
بر پايه اين خبر، در اين مجموعه کتابهاي منحصر به فردي وجود دارد که در قديمي ترين چاپخانه هاي کشورهاي جهان نظير ايران، مصر، لندن، آلمان، پاريس، هندوستان و ترکيه به زبان هاي عربي، فارسي و ترکي چاپ شده است و به لحاظ جلدي و چاپي داراي اهميت فراواني است.
گفتني است، کتابخانه مرکزي آستان قدس رضوي با يک ميليون و سيصد هزار جلد کتاب چاپي که در ميان آنها مجموعه هاي منحصر به فردي نظير مجموعه کتاب درسي از دارالفنون تا انقلاب اسلامي وجود دارد، مورد توجه بسياري از محققان قرار دارد.

  


قرآن دست نويس 550 دانشجو به گنجينه مخطوطات اهدا شد



نخستين نسخه دست نويس قرآن کريم که توسط بيش از 550 نفر از دانشجويان هنرمند علوم قرآني چهارمحال و بختياري مکتوب شد، به گنجينه مخطوطات آستان قدس رضوي اهدا شد.
اين خبر حاکي است، در نگارش اين قرآن که با عنوان طرح قلم توسط کانون مناديان آفتاب دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهرکرد اجرا و بخش مهم آن در شب هاي قدر انجام شده، از کودک 9 ساله تا پيرمرد 70 ساله مشارکت داشته اند.
گفتني است، در مرحله اول اجراي اين طرح، هر صفحه از قرآن کريم خط عثمان طه به همراه لوازم مورد نياز براي تحرير به يک نفر از شرکت کنندگان ارايه و هنرمندان در مسجد دانشگاه آزاد اسلامي، مصلاي امام خميني(ره) و دانشگاه شهرکرد به تحرير صفحات پرداختند.
شايان ذکر است، گنجينه قرآنهاي خطي کتابخانه مرکزي آستان قدس رضوي با بيش از 15 هزار نسخه و جزوه قرآن خطي يکي از نفيس ترين گنجينه ها در جهان اسلام است.

  


برنامه هاي ويژه زائران غير ايراني در ماه رمضان اعلام شد



قرائت و ترتيل قرآن به صورت مستقيم از حرم مطهر ويژه ايرانيان مقيم خارج از کشور پخش خواهد شد.
به گزارش خبرنگار ما، همزمان با فرا رسيدن ماه مبارک رمضان اداره ارتباطات و امور زائران غير ايراني از طريق اتاق اينترنتي پالتاک قرائت و ترتيل قرآن کريم را همراه با برنامه هاي ويژه براي ارادتمندان بارگاه رضوي در خارج از ايران پخش خواهد کرد.بر پايه اين خبر، علاوه بر برنامه هاي ويژه عرب زبانان در رواق دارالرحمه و صحن غدير زائران اردو زبان نيز در مقبره شيخ حر عاملي مي توانند از برنامه هاي متنوع اين ماه نظير تلاوت قرآن همراه با تفسير و احکام، سخنراني، مسابقات روزانه و... بهره مند شوند.
گفتني است، قرائت قرآن کريم، تفسير موضوعي، احکام شرعي ماه مبارک، دعاي افتتاح، سخنراني و... از برنامه هاي خاص اين اداره ويژه زائران عرب زبان است که هر روز عصر در صحن غدير برگزار مي شود، در حالي که اين زائران مي توانند از سخنراني در موضوعات اخلاقي و احکام شرعي در رواق دارالرحمه بهره مند شوند.اين خبر همچنين حاکي است، مراسم قرائت يک جزء قرآن کريم ويژه خواهران عرب زبان نيز با دعوت از قاريان بين المللي در محل سر در غربي صحن جامع رضوي برگزار مي شود.

  


سؤال



* عباسعلي سپاهي يونسي
مرد شنيده بود امام رضا(ع) وليعهدي مأمون را پذيرفته است. هر چه فکر کرد چرا امام اين کار را پذيرفته است نتوانست براي خود جواب قانع کننده اي پيدا کند هرچه بيشتر فکر کرد کمتر به نتيجه اي رسيد عاقبت تصميمي گرفت، تصميمي که مي توانست خيلي براي او و براي امام خطرناک باشد، اما او تصميم گرفته بود و مي خواست هر طور شده تصميم خود را عملي کند. در يکي از روزها از خانه خارج شد. از خشم نمي دانست چه مي کند زير لب با خود چيزهايي مي گفت و تند تند راه مي رفت تا زودتر به امام برسد.
همين که امام را ديد براي لحظه اي مکث کرد خنجري را که درآستين مخفي کرد توي دستش فشرد. راه افتاد و خود را به امام رساند امام با يکي از ياران خود مشغول گفتگو بود. مرد با عصبانيت و با بي ادبي حرف امام را قطع کرد: از تو سؤالي دارم؟
و دوباره دسته خنجر را در دستش فشرد. دوست امام از رفتار مرد ناراحت شد، اما با نگاه امام فهميد نبايد چيزي بگويد.
امام اما آرام بود و درحالي که تبسمي به لب داشت آرام گفت: پاسخت را مي دهم اما به شرط آن که اگر قانع شدي خنجري را که در آستين داري غلاف کني.
مرد از اين که امام مي دانست او خنجري همراه دارد تعجب کرد براي لحظه اي ترسيد حالا اگر امام و دوستش خواسته باشند از او انتقام بگيرند چه بکند؟ اما نبايد خود را مي باخت.
: چرا وليعهدي مأمون را پذيرفته اي؟ او کافراست؟
: امام بار ديگر تبسمي کرد و اين گونه پاسخ داد: به نظر تو مأمون کافرتر است يا عزيز مصر مگر عزيز مصر خدا را قبول داشت.
: نه
امام گفت: مي داني که حضرت يوسف(ع) با اين که مي دانست عزيز مصر کافر است، اما با او همکاري کرد و وزير دارايي او شد تا نگذارد حقي ناحق شود. او مي خواست با اين کار دين خدا را حفظ کند براي همين با کافر همکاري کرد من که از فرزندان رسول خدا(ص) هستم و مأمون هم مرا مجبور به قبول وليعهدي خود کرد...
مرد حالا شرمنده آن رفتار و آن حرکات شده بود خنجر را از آستين در آورد. احساس کرد به آرامشي بزرگ رسيده است.

  


سادات رضوي در مشهد



* غلامرضا آذري خاکستر
سادات رضوي در مشهد از آغاز تا پايان قاجاريه عنوان يکي از جديدترين کتابهاي منتشر شده توسط بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي مي باشد.
اين کتاب نوشته ابوالفضل حسن آبادي دانشجوي دکتري تاريخ مي باشد.
کتاب در 1500 نسخه وزيري در 549 صفحه در اختيار علاقه مندان به مباحث تاريخي شهر مشهد است.
کتاب سادات رضوي در مشهد، در چهار فصل نگارش شده و مهمترين فصول آن راجع به پيشينه تاريخي سادات رضوي ، سادات رضوي در دوره صفويه، افشاريه، قاجاريه و مشروطيت مي باشد.
يکي از مهمترين فصلهاي کتاب به رابطه سادات رضوي و آستان قدس رضوي اختصاص دارد، نويسنده با مراجعه به اسناد و مدارک و منابع تاريخي همچون شجره طيبه، مطلع الشمس، عالم آراي نادري، شمس الشموس و... اثري قابل توجه در حوزه تاريخ اجتماعي مشهد نگارش نموده است.بخش قابل ملاحظه اي از کتاب بنابر اسناد موجود در مديريت اسناد سازمان کتابخانه ها و موزه هاي آستان قدس رضوي مي باشد. استفاده نويسنده از منابع متفاوت همچون اسناد، شجره نامه ها و مصاحبه با سادات رضوي موجب شده تا کتاب سادات رضوي در مشهد از اعتبار و اهميت والايي برخوردار شود.
سادات رضوي، تباريافتگان امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا(ع) را گويند که از نسل فرزندش امام جواد(ع) هستند. جد اعلاي سادات رضوي در ايران، موسي مبرقع است. سابقه ورود سادات رضوي به مشهد به قرن نهم بر مي گردد. به قدرت رسيدن تيمور و تسامح و تساهل مذهبي تيموريان در خراسان بزرگ باعث روي آوردن سادات به مشهد شد.
اهميت يافتن مشهد به عنوان يک شهر زيارتي و توجه شاهان تيموري به مشهد و حرم مطهر باعث اهميت سادات گرديد.
شمس الدين محمد رضوي نخستين خانواده رضوي مي باشد که در دوره تيموريان به مشهد وارد شده است. بارسمي شدن مذهب تشيع در دوره صفويه زمينه قدرتمند شدن سادات رضوي شکل مي گيرد و توانستند مناصب مهم اداري و سياسي را به صورت موروثي به دست آورند.
يکي از نکات مهم اين کتاب رويکرد به تاريخ سياسي - اجتماعي شهر مشهد مي باشد، نويسنده با بررسي اين اتفاقات به نقش سادات رضوي پرداخته است.
اشاره به علماي سادات رضوي از جمله ميرزا احمد رضوي، ميرزا حسين رضوي، ابوالحسن رضوي، محمد باقر رضوي و.... از ديگر موضوعات کتاب سادات رضوي در مشهد مي باشد.
بيان واقعه بمباران حرم رضوي توسط روسها در محرم 1330 ه ق.که منجر به کشته شدن تعدادي از مردم شد از ديگر مباحثي است که پيرامون آن تحقيقاتي انجام شده است.
اشاره به مشاغل سادات رضوي در مشهد همچون توليت حرم مطهر، ناظر، سرکشيک، تحويلدار، وکالت، قائم مقام التوليه، خادمي، کليدداري، زيارتنامه خواني و خطابت موجب مي شود تا به نقش سادات رضوي و آستان قدس رضوي پي ببريم.
پايان بخش کتاب مزبور به موقوفات سادات رضوي اختصاص دارد نويسنده با معرفي 17 موقوفه از جمله موقوفه ابراهيم ميرزا رضوي، ميرزا محسن رضوي محمد جعفر رضوي و....به مسائل و مباحث اين موقوفات پرداخته است.

  

 

 

 

 

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
 info@qudsdaily.com