* عباسعلي سپاهي يونسي
محمود پور وهاب از جمله شاعران نام آشناي امروز شعر کودک و نوجوان است. شاعري که به علت اشتغال در نشرياتي چون

محمدرضا شفيعي کدکني در آستانه 70 سالگي و براي تدريس در دانشگاه پرينستون واقع در ايالت نيوجرسي راهي ايالات متحده آمريکا شد.

قائم مقام مدير شبکه سه ضمن تکذيب اخبار منتشر شده در سايتها و روزنامه ها مبني بر توقيف مجموعه مهران مديري زمان پخش اين مجموعه را در نوروز 89 ذکر کرد.
هاشم رضايت درباره متوقف شدن مجموعه مديري به دليل مسائل مالي به مهر گفت: چنين مسأله اي صحت ندارد و مجموعه مديري مراحل نگارش را سپري مي کند و توليد اين پروژه روند خوبي را پشت سر مي گذارد. در ابتدا قصد داشتيم پخش مجموعه مديري که هنوز نامي براي آن انتخاب نشده را در فصل پاييز شروع کنيم، اما به اين فصل نمي رسد.
وي در ادامه افزود: در واقع اين مجموعه پر لوکيشن و توليد آن زمانبر است. بنابراين طبق برنامه ريزي انجام شده مجموعه مديري نوروز 89 از شبکه سه پخش مي شود.

انجمن کارگردانان خانه تئاتر روز شنبه در حالي به منظور انتخابات اعضاي جديد هيأت مديره برگزار شد که اظهارات برخي از اعضا حين برگزاري جلسه باعث شد که اعضاي فعلي هيأت مديره محل جلسه را ترک کنند.
به گزارش ايلنا، اعضاي انجمن کارگردانان درخانه تئاترحضوريافتند تا انتخابات هيأت مديره را برگزار کنند اما به دليل درگيري لفظي چند نفر از اعضاء انتخابات برگزار نشد و به دو هفته ديگر موکول شد.

محمد آزرم گفت: ساعت، ساعت شعر نيست؛ اما همين حالا هم آنان که نه شعري دارند، نه نظري، از نظريه هاي شعر واهمه دارند.




اين شاعر در ادامه افزود: همه اين ها کساني هستند که خودشان فقط طبق يک قانون قبلي مي توانند شعر بخوانند و وقتي با شعري مواجه مي شوند که قراردادهاي خودش را دارد، فرياد مي زنند: اين شعر را از روي نظريه نوشته اند.
او سپس درباره شعري که از آن با عنوان «شعر متفاوط» ياد مي کند، عنوان کرد: ساعت، ساعت شعر نيست؛ اما من ياد گرفته ام شعر خودم را توضيح دهم، ياد گرفته ام از توضيحات خودم با شعر فراتر بروم و ياد گرفته ام از اين بازي بي پايان لذت ببرم. اما چرا شعر «متفاوط» را نام گذاري کردم.
او معتقد است: شعر «متفاوط»، نامي پارادوکسيکال براي توضيح پاردوکس شکل گرفتن اين شعر و بازي در شرايط ثبات ناپذير و متغير آن است. «متفاوط» نامي فاقد معناي متعين، مشخص و قطعي است. نامي جعلي است که بيرون از رده بندي ها و صورت بندي ها قرار دارد؛ اما در تناقضي آشکار به مکاني زباني براي رده بندي و صورت بندي تبديل مي شود. جالب تر اين که شعري را رده بندي مي کند که از هرگونه صورت بندي و رده بندي بيرون است و بيرون مي ماند. درک اين موقعيت پارادوکسيکال به خودي خود به مبدأ لذت بخشي براي ادامه اين بازي بي پايان زباني تبديل مي شود.
آزرم در گفتگو با ايسنا افزود: «متفاوط» نامي است که از کلمه جعلي «تفاوط» که در يک حرکت زباني اجرايي جالب و استثنايي معناي تفاوت را همواره به تأخير مي اندازد، از زبان فارسي اخذ کرده ام. خود «تفاوط» معادلي براي کلمه جعلي « differance » است. من يک «م» به ابتداي اين کلمه جعلي که بيرون از معناهاي دستور زباني قرار دارد، اضافه کردم و در زبان فارسي موقعيتي مکاني به آن بخشيدم. اين توضيح که چنين امکاني و چنين خوانشي از آن در زبان فرانسه وجود ندارد، پارادوکسيته اين موقعيت زباني را به حادترين شکل ممکن مي رساند و براي بازي پيشنهادي من در شعر مناسب مي شود. با نوشته شدن هر شعر «متفاوط» خوانش آن شعر يا چالش با نظريه اي که هرگونه الگو برداري براي شعر را رد مي کند، اين حادموقعيت پارادوکسيکال بيش از پيش جلوه گر مي شود.
او خاطرنشان کرد: در شعر «متفاوط» فقط معناي شعر به تأخير نمي افتد. واقعا اگر مسأله در همين حد باشد، که به هيچ وجه حد کوچکي هم نيست، نه مسأله اين همه مهم است، نه بازي اين همه لذت بخش. وقتي اين نام وارد بازي شعر شد، بايد بتواند بنيانهاي نوشتن شعر و موقعيت شعر بودن و مفهوم ژانر را هم به وضعيت خود دچار کند. شعر «متفاوط» که پيوسته هستي خود را به چالش مي کشد و به تأخير مي اندازد، بايد بنيادي تر از تعويق معناهاي دستورزباني عمل کند؛ در واقع بايد توانايي به تأخير انداختن همه مفاهيم، موقعيتهاي زبان شناختي و تعريفهاي زيباشناختي را هم داشته باشد. در اين بازي اگر نام ژانر ثابت است؛ اما مرزهاي آن سيال اند، مفهوم آن مدام در حال تغيير است و همه مفاهيم و تعريفها پيوسته به بازي گرفته مي شوند و مدام از آنچه هستند يا تصور مي شده باشند، تهي و از آن چه نيستند و تصور مي شده نباشند، سرشار مي شوند.
آزرم افزود: همان طور که بارها نوشته و تأکيد کرده ام، در بازي زباني «شعر متفاوط»، چشم انداز خوانش ما «زبان» است. در اين چشم انداز، «زبان» امري محدود و داراي مرز نيست و به زبان نوشتاري هم تقليل داده نمي شود. همه چيز زبان است. دائماً در حال گسترش، بي مرز، متغير، نامتعين.
او در ادامه افزود: در «شعر متفاوط»، بين فضاهاي زباني مختلف، همواره فاصله هاي برنداشتني وجود دارد که با ورود از يک فضاي زباني به فضاي زباني ديگر، بدون اين که دچار بي ارتباطي شده باشيم، در اين فاصله ها قرار مي گيريم. پس در شعر متفاوط، هيچ «بازنمايي» زباني اتفاق نمي افتد؛ بلکه يک نماي زباني جديد در يک فضاي زباني جديد شکل مي گيرد.

* خديجه زمانيان
کتاب«تيمبوکتو» آخرين اثري بود که از «پل استر/ paul AMster » خواندم. بعد از«تيمبوکتو» کتابهاي



زيادي از آستر در ايران ترجمه شد، اما من فرصت خواندن آنها را نداشتم تا اينکه«موسيقي شانس» استر ترجمه شد و در همان ابتدا عنوان نامزد تنديس سومين دوره جايزه ادبي«روزي روزگاري» را به خودش اختصاص داد. نامزدشدن اين کتاب در جايزه روزي روزگاري و خواندن ترجمه هايي از مصاحبه هاي پل استر مرا وسوسه کرد که اين اثر استر را هم بخوانم.
***
داستانهاي«پل استر» ويژگي جالبي دارند. با آنکه در آنها حادثه خاصي اتفاق نمي افتد اما جذابيت ماجراي داستان، سوژه و نوع روايت آن به گونه اي است که مخاطب دوست دارد تا ته قصه را برود و کتاب را تمام کند. «موسيقي شانس» همين ويژگي را دارد.
جيم ناش و جک پازي دو قهرمان داستان استر هستند. اين دو به گونه اي کاملاً تصادفي با هم آشنا شده اند. آنها به خانه مجلل دو ميليونر مي روند و در يک بازي شرکت مي کنند و مي بازند. ماجراي کلي داستان«موسيقي شانس» همين است، اما واقعيت اين است که«موسيقي شانس» لايه هاي متفاوتي دارد که اگر مخاطب، داستان را يکبار بخواند درگير مفاهيمي مي شود که استر سعي دارد در بستر داستاني آنها را به مخاطبش بگويد و خيلي خودخواهانه روزهاي زندگي بعد از خواندن کتابش را از مخاطب مي گيرد. چون دائم ذهن مخاطب با وقايع کتاب درگير مي شود و اين درگيرکنندگي ويژگي اصلي آثار استر بويژه اين اثرش است.
***
«موسيقي شانس» اگرچه با موضوع پوکر پيش مي رود و يک داستان سر راست است که بازي پيچيده فرعي ندارد، اما در بطن ماجرا قوانين پيچيده و کثيفي که استر از جامعه سرمايه داري آمريکا در اثرش ارائه مي دهد قفسي مي سازد که نفس مخاطبش را در سينه اش حبس مي کند. در تمام مراحل داستان همه احساس قهرمانان به مخاطب منتقل مي شود.؛ شعور و شعف، حس گريز از زندگي روزمره و يا حس نااميدي که به کشته شدن منجر مي شود.
«ناش» و «پازي» دو قهرمان داستان به خاطر طلب يک زندگي راحت و بي دردسر به سمت شرکت در يک بازي و کسب درآمد توسط آن، کشيده مي شوند. پازي مدتي را در فروشگاه کفش فروشي کار مي کرده و از اينکه مدام بايد بوي پاي مردم را استشمام کند منزجر بوده است. «ناش» هم مدتي کارمند اداره آتش نشاني بوده است. آنها براي بازي به خانه دو ميليونر مي روند. پازي معتقد است آنها پولدارهاي احمقي هستند که بيشتر شبيه لورل و هاردي مي مانند. با آنها تماس مي گيرد. اما در ادامه داستان مشخص مي شود او اشتباه مي کرده است، زيرا خانه اي که قرار است در آنجا بازي کنند، در خارج از شهر واقع است.
خانه از طبقات و اتاقهاي بي شماري ساخته شده است. يکي از مهم ترين قسمتهاي اين خانه ماکت شهر است که استون آن را ساخته است. اوج داستان دقيقاً همان جايي است که استون خانه را به ناش و پازي نشان مي دهد. به نظر طبقات و اتاقهاي تو در توي آن هر کدام نمادي از جامعه اقتصادي آمريکاست که با ادامه داستان خواننده متوجه آن مي شود. استون نام اين ماکت را «شهر جهان» گذاشته است.
«سکوي صحنه مانند عظيمي بود که بر کف اتاق و در مرکز آن ساخته شده بود. با برجها و ساختمانهايي شبيه سازي شده، کوچه هاي باريک و آدمکهاي بسيار کوچک.
به دادگستري نگاه کنيد. کتابخانه، بانک و زندان. آنها را چهار منطقه«با هم بودن» مي نامند و هريک نقش اساسي در حفظ هماهنگي شهر دارند.»
فلاور به ناش و پازي توضيح مي دهد که خودش حسابدار و استون بينايي سنج بوده است. آنها سالها در بخت آزمايي شرکت کرده اند تا سرانجام شانس و تصادف به آنها روي آورده است.
اما در ادامه داستان خواننده پي مي برد آنها با نارو زدن و با حماقتهاي کساني مثل ناش و پازي به اينجا رسيده اند. ناش و پازي در بازي که با فلاور و استون انجام مي دهند مي بازند و شکست مي خورند و حتي با آنچه ندارند هم بازي مي کنند. شکست روي شکست باعث مي شود آنها بردگان فلاور و استون شوند تا بدهي خود را بپردازند. فلدور و استون به آن دو مي گويند در قبال بدهي شان بايد ديوار عظيمي بسازند و در اينجاست که استر برده داري نوين و مدرن آمريکايي را در اثرش نشان مي دهد.
«در اينجا نمونه ديوار را داريد که ششصد و پنجاه متر طول و شش و نيم متر ارتفاع داره. نه ستون يا نيم ستون دايره اي؛ هيچ تزئيناتي نداره. فقط يک ديوار صاف و ساده است.
ناش گفت: دو هزار پا. طولش تقريباً يک سوم مايله.
پازي گفت: ما هيچ وقت نمي تونيم تمومش کنيم.»
پازي و ناش با توجه به مخارجي که خودشان نيز دارند هيچ بار موفق به پرداخت بدهي خود نمي شوند. بدين ترتيب داستان به تراژدي اسفباري تبديل مي شود که ناش و پازي را به طرف مرگ مي کشاند.
***
«موسيقي شانس» دو قسمت دارد. در قسمت اول مخاطب با ناش و زندگي او آشنا مي شود. ناش از همسرش جدا شده. او به خاطر گريز از تنهايي و جدايي از خاطرات تصميم مي گيرد زندگي اش را تغيير دهد. کارش را در آتش نشاني رها مي کند. دخترش را به خواهرش مي سپارد. تمام سرمايه اش را صرف رانندگي کردن مي کند و به جاده ها پناه مي برد. استر، رهايي اي که تاش به آن دست پيدا کرده و کلنجار رفتن او با خودش را براي انتخاب راه زندگي اش بسيار زيبا توصيف کرده است. در ادامه داستان وقتي اين رهايي به خاطر زياده خواهي به بردگي منجر مي شود دنيايي تلخ و سرد را براي مخاطب رقم مي زند که تا مدتها او را رها نمي کند.
***
«پل استر» با نام کامل پل بنجامين استر در تاريخ 3 فوريه 1947 ميلادي در نيويورک از پدر و مادري متعلق به طبقه متوسط به دنيا آمد. او در دانشگاه کلمبيا تحصيل کرد و مدرک ليسانس و فوق ليسانس خود را از اين دانشگاه دريافت کرد. استر پس از پايان تحصيلاتش به فرانسه رفت و چهار سال در اين کشور زندگي کرد و در سال 1947 به آمريکا بازگشت. شهرت استر بيشتر به خاطر مجموعه«سه گانه نيويورک» به دست آمده است. اين نويسنده همچنين بخشي از شهرت خود را مديون برخي از رمانهاي پليسي و جنايي است که بخش عمده اي از کار نويسندگي او را تشکيل مي دهند. استر تا به امروز 11 رمان و مجموعه داستان، يک مجموعه شعر، 5 نمايشنامه و فيلمنامه و سه مجموعه مقاله به انتشار رسانده است.
برخي از آثار اين نويسنده در ايران توسط مترجماني چون خجسته کيهان، ماندانا مشايخي، امير احمدي آريان، ليلا نصيري ها، شهرزاد لولاچي و بابک تبرايي ترجمه و منتشر شده است.
«شهر شيشه اي، ارواح، هيولاي دريايي، کتاب اوهام، اتاق در بسته، شب پيشگويي، مون پالاس، کشور آخرين ها، سه گانه نيويورک، اختراع انزوا، هيولا، تيمبوکتو» از آثاري هستند که به فارسي ترجمه شده اند.
کتاب«موسيقي شانس» اين نويسنده توسط «خجسته کيهان» ترجمه شده و نشر«افق» آن را به چاپ رسانده است.