* غلامرضا قلندريان

جنگ در نواحي شمالي يمن عليه شيعيان الحوثي که از سال 2004 تاکنون در سکوت مجامع جهاني و با خسارتهاي فراوان انساني و آوارگي 120000 نفر آغاز گرديده، اکنون آتش بس موقتي را تجربه مي کند که در صورت نقض نکردن آن از سوي ارتش يمن و پرهيز از مداخله برخي همسايگان، مي تواند به يک صلح دائمي بين الحوثي و دولت منجر شود.
اکنون اين پرسش مطرح است که جنگ 5 ساله دولت يمن عليه شيعيان اين کشور تا چه زماني تداوم مي يابد و اساساً اين درگيري يک نزاع داخلي به شمار مي رود يا قدرتهاي منطقه اي و فرامنطقه اي در اين ماجرا دخالت دارند.
گروه شيعيان يمني که به «هاشمي» معروفند، بيش از يک هزار سال است بر اين کشور کهن سيطره دارند و بر آن فرمانروايي مي کنند در سال 1962 ، گروهي از افسران شيعي و سني، کودتاي نظامي در اين کشور به راه انداختند که به قدرت يافتن «علي عبدا... الصالح»، رئيس جمهور کمونيست اين کشور - که خود از شيعيان زيدي است- منجر شد.
بررسي سير حوادث در کشور يمن بيانگر اين موضوع است که فراز و فرودهايي در پرونده تعاملات دولت و اين گروه به چشم مي خورد، اما زماني برخوردها شدت يافت که گروه مذکور در سال 2003 در مساجد يمن موضع ضد آمريکايي و ضد اسرائيلي خود را نشان داد و دولت در اقدامي ناگهاني 650 تن از آنان را بازداشت کرد و رسماً به آنان اعلام جنگ نمود. آنها تلاش کردند مانع سلطه آمريکا در منطقه شوند و حقوق شيعيان زيدي را بازپس گيرند.
از آن زمان، دولت يمن استان صعده را که محل استقرار زيدي هاست، تحت انواع تحريمهاي اقتصادي و اجتماعي قرار داد و حتي با قطع کامل آب، برق، مخابرات، بسته شدن مدارس و بيمارستانها و حتي نرساندن مواد غذايي، اوضاع فاجعه باري را به وجود آورد. با اين حال، سران جنبش الحوثي از مبارزه دست برنداشتند.
به نظر مي رسد، عربستان به عنوان يکي از بازيگران منطقه در خصوص سرکوب شيعيان يمن بي بهره نيست؛ به همين منظور عبدا... عربستان و انديشه سلفي هاي اين کشور در همراهي عبدا... يمن از هيچ کوششي فرو گذار نمي کنند.
نقش وهابيت و گروه هاي تکفيري در رخدادهاي اخير خاورميانه کاملاً آشکار است و مواضع ضد انساني آنها بويژه در حمله اسرائيل به حزب ا... از وضوح قابل اعتنايي برخوردار گرديده است.
کشتار مردم مظلوم عراق که از سال 2003 در اسارت نيروهاي آمريکايي و بعثي ها گرفتار شدند، با تشديد حملات از سوي سلفي ها و تروريستهاي وارداتي عربستان تکميل گرديد، به نحوي که برخي خبرها از حدود 4000 عمليات انتحاري در عراق توسط سلفي هاي رياض حکايت دارد.
آنها کساني هستند که در جنگ 2006 تل آويو عليه لبنان و شيعيان اين کشور اعلام نمودند براي پيروزي گروه مقاومت در لبنان دعا نکنيد و آنها حزب ا... نيستند، بلکه حزب شيطان هستند که تحت فشار واقعيتها از مواضع کذايي شان عقب نشستند. افزون بر سطور فوق، 22 مفتي وهابي در کشور عربستان سعودي، علاوه بر مقاومت اسلامي حزب ا... در لبنان، شيعيان يمني را نيز به باد اتهامهاي فراوان گرفته و اعلام نمودند: همان گونه که حزب ا... در لبنان و ديگر پيروان آنها در عراق، مي خواهند بر سرزمينهاي سني نشين سيطره يابند، شيعيان يمني نيز مي خواهند بر کشور يمن سيطره داشته باشند؛ بنابراين بايد با آنها مقابله کرد.
پس از آن که شيعيان در 13 جولاي 2004 تظاهراتي به رهبري «حسين الحوثي» انجام دادند و پرچمهاي حزب ا... لبنان را به نشانه اعتقاد به آيين اين جنبش بالا بردند، روزنامه «کريستين ساينس مانيتور» - نزديک به مسيحيان آمريکا- نوشت: اين افراد که تظاهرات عليه دولت کمونيستي «عبدا... صالح» را به راه انداختند، هر کدام مبلغ يکصد دلار از سيدحسن نصرا... دريافت کرده اند.
اين تحليلهاي ناصواب در پي اثبات اين موضوع است که تکفيري ها تلاش مي کنند با طرح اتهامهاي کذب نسبت به شيعيان، اين گروه را به عنوان عامل بي ثباتي در جهان اسلام معرفي کنند، اگر چه تاکنون اين نقشه شيطاني آنها با بيداري مسلمانان سني ناکام مانده است.
عربستان که اکنون درد زايماني تحولاتي ناخواسته را احساس مي کند، تلاش دارد همچنان به سايه سنگين همپيمان سنتي آل سعود تمکين نمايد. ورود در حوادث يمن از اين منظر قابل توجيه است.
پادشاه اين کشور در خصوص نگراني از تحکيم نظام سياسي عراق که بر مبناي مؤلفه هاي دموکراتيک ساختارها تعيين مي شوند، نتوانست نگراني خود را از حضور نوري مالکي در قدرت پنهان نمايد، لذا در اظهارنظري اذعان داشت که آماده است مبلغ 100 ميليارد دلار براي سرنگوني نوري مالکي هزينه نمايد تا نظام سياسي فعلي تثبيت نگردد. اکنون نيز رخدادهاي يمن را با صبغه شيعي و به پيروي از وهابيت تعقيب مي کند که افزون بر کمک سه ميليارد دلاري رياض، به حضور نظاميان اين کشور در بمبارانهاي استان صعده يمن نيز منجر شده است.
بدون شک، انگيزه ديگر آنها در ورود به يمن، تأثيرات عميق مبارزات شيعيان يمن بر طيف شيعيان عربستان است که در منطقه نفت خيز اين کشور ساکن هستند. مجاورت استان زيدي تبار صعده يمن با شيعيان عربستان، منشأ نگراني رياض از قدرت يابي ياران الحوثي است.
اکنون يمن اصلي ترين شريک در اجراي طرحهاي تروريستي رياض است، به طوري که عربستان اين کشور را به يک پايگاه تبليغ وهابيگري و مرکز عمليات القاعده تبديل کرده است.
علي عبدا... صالح دوازده سال رئيس جمهور يمن شمالي بود و از سال 1990 ميلادي که اتحاد دو يمن شکل گرفت، 19 سال است رئيس جمهور يمن متحده مي باشد. چند سال قبل بود که صالح با ايالات متحده آمريکا و دولت عربستان سعودي قراردادهايي را امضا کرد و پس از آن بود که صالح اعلام کرد، به هر طريقي که شده، ولو با توسل به قدرت نظامي، گروه الحوثي را در صعده سرکوب خواهد کرد.
بنابراين، شايد رئيس جمهور يمن بتواند با مشت آهنين بزرگترين اپوزيسيون خود را در کوتاه مدت تضعيف و محدود نمايد، ولي نبايد اين مهم را فراموش کند که استمرار اين وضعيت به گسترش شکافهاي قومي و مذهبي در يمن دامن خواهد زد و بي ثباتي مهار نشدني را براي اين کشور توسعه نيافته به ارمغان خواهد آورد.
از سوي ديگر، کشورهاي اسلامي نبايد همچون ديگر مجامع بين المللي با سکوت و بي تفاوتي نظاره گر حوادث يمن باشند، بلکه بايد با اتخاذ مشي ديپلماسي فعال بويژه با عنايت به ماه مبارک رمضان، راهکارهاي تثبيت آتش بس دائمي را در اين کشور فراهم کنند تا جغرافياي بحرانها در جهان اسلام بيش از اين گسترش نيابد.