گروه هنر- عشقستان: براي اولين بار در طول تاريخ، رژيم عراق از سلاحهاي شيميايي عليه مردم غير نظامي در مناطق مسکوني

ايران و کردستان عراق استفاده نمود که به شهيد و مصدوم شدن هزاران نفر از مردم بي دفاع و فاقد هرگونه امکانات حفاظتي منجر شد.
اوج اين جنايات بمباران شيميايي شهر «سردشت» بود که در هفتم تيرماه 1366 منجر به شهيد و مصدوم شدن بيش از 4500 نفر از مردم اين شهر گرديد.
علاوه بر اين شهر، روستاهاي اطراف بانه (فروردين 66 )، شهر حلبچه (اسفند 66 )، روستاهاي اطراف مريوان (اسفند 66 و فروردين 67 )، شهر نودشه (فروردين 67 )، روستاهاي اطراف سرپل ذهاب (مرداد 67 ) و شهر اشنويه (مرداد 67 ) نيز هدف حملات شيميايي عراق واقع شدند. در اين حملات به طور بي سابقه اي از انواع عوامل شيميايي جنگي عليه مردم روستاها و شهرهاي مرزي استفاده مي شد. تنها در يکي از اين حملات که در 66/12/28 در منطقه مريوان رخ داد، روستاهاي منطقه «قلعه جي» تا «دزلي» با بيش از 300 بمب شيميايي مورد هدف قرار گرفت و به روستاهاي کوچک قلعه جي بيش از 11 بمب شيميايي اصابت کرد.




ابتدا حملات شيميايي صدام عمدتاً توسط توپخانه يا خمپاره انداز انجام مي شد. از سال 62 علاوه بر استفاده از توپخانه به عنوان وسيله پرتاب کننده از هواپيما نيز استفاده شده است.واين حملات در سالهاي دفاع مقدس ادامه پيدا کرد...
سياه ترين جنايات جنگي صدام
شانزدهم مهر ماه 1388 پس از گذشت بيست و دو سال بهانه اي است تا به ياد آوريم درشانزدهم مهر ماه سال 1366 رژيم بعثي عراق شهر سومار را مورد هجوم شيميايي خود قرار داد که طي آن بسياري از هموطنان ايراني به درجه رفيع شهادت نايل آمدند و تعداد بي شماري از اهالي شهر و روستاهاي اطراف دچار آسيب هاي شيميايي شدند که آن روز به طور سر پايي مداوا و به زندگي خود ادامه دادند. به اين ترتيب يکي از سياه ترين جنايات جنگي در کارنامه رژيم صدام ثبت شد. قبل از آن نيز ، در دهم دي ماه سال 1365 هواپيماهاي رژيم بعثي عراق، بيمارستان صحرايي 528 سومار در غرب کشور را هدف بمباران شيميايي با گاز خردل قرار دادند.
اين حمله شيميايي در حالي روي داد که در همان زمان تعدادي از پزشکان و کادر درماني مشغول درمان تعداد زيادي ازمجروحان جنگي درآن بيمارستان بودند.




بر اساس اسناد منتشر شده در سازمان ملل در آن زمان، در اين جنايت نزديک به پانصد نفر از مجروحين و بيماران تحت مداوا در آن بيمارستان و نيز پزشکان ، پرستاران و کارکنان آن مرکز در اثر گاز خردل شهيد يا مصدوم شدند.
ايثار و شجاعت شهيد «سرهنگ دکتر احمد هجرتي» که امروز بيمارستان صحرايي سومار مزين به نام آن شهيد والامقام است، در حالي روي داد که او در اتاق عمل بيمارستان صحرايي بر بالين مجروحش به شهادت رسيد و هرگز حاضر نشد تا در لحظه فرود بمبهاي شيميايي بيمارش را ترک کند. او و کادر درماني اش استوار و مظلوم به شهادت رسيدند.
اين حمله بدون شک ناقض اصول حقوق بشردوستانه بين المللي از جمله پروتکل 1925 ژنو وکنوانسيون 1949 ژنو و قطعا جنايتي جنگي است که درمقابل ديدگان جهانيان و سکوت مجامع بين المللي اتفاق افتاد .




قربانيان آن روز ، امروز از عوارض و بيماري هاي ناشي از مصدوميت با گاز خردل رنج مي برند.و به علت مشکلات و عوارض ناشي از آن به حمايت جدي مسؤولان نياز دارند .
و تاکيد همه بر اين است که سازمانهاي بين المللي مسؤول، بايد عاملان و حاميان اين جنايات جنگي را برابر اصول حقوق بين الملل محاکمه کنند و به سزاي اعمال ننگين خود برسانند. اما تا کنون اين خواسته محقق نشده است .
از طرفي در اين ساليان دراز بسياري از رسانه ها و مسؤولان و سازمانهاي بين المللي براي حمايت از آسيب ديدگان سومار و سردشت و بانه و ... سعي کردند نشان دهند که براي حل مشکلات قدم بر مي دارند اما متاسفانه به علل زياد و بهانه هاي واهي نه تنها موفق نشدند، بلکه در حال حاضر به علت عوارض جديد و طولاني مدت ناشي از گازهاي شيميايي ،آسيب ديدگان دچار مشکلات عجيب تري شدند که نياز جدي و فوري به رسيدگي دارند .
ما که روي آن را نداريم از مردم شهرهاي آسيب ديده آن هم بعد از 22 سال در باره مشکلاتشان سوال کنيم . امروز شايد به دلايل ماهيت استکباري سازمانهاي بين المللي از حمايت مسؤولان بين المللي نا اميد شده باشيم اما به يقين از مسؤولان کشوري انتظار داريم هر چه زودتر آسيب ديده گان اعم از رزمي و غير رزمي را تحت حمايت و پوشش درماني قرار دهند.
امروز دلايل مطرح شده توسط مسؤولان کشوري از قبيل کمبود پزشک متخصص و ...به هيچ وجه منطقي و قابل قبول نيست و اين سوال جدي وجود دارد که چرا در اين سالهاي طولاني هيچ دولتي نتوانسته با يک برنامه ريزي درست ناجي اين انسانهاي مظلوم و محروم باشد و مشکلات آن قدر حاد شود که مورد سؤ استفاده دشمنان داخلي و خارجي قرار گيرد.
دکتر اتاق عمل را ترک نکرد
در کتاب امير رجبي، مجموعه خاطرات شهداي ارتش شهرستان اردبيل از محمد استواريان که يکي از شاهدان حادثه سومار در دوازدهم دي ماه سال 1365 خاطره اي نقل شده است که مي خوانيد.
" صبح روز دوازدهم دي ماه سال 1365 ؛ دکتر بسرعت خودش را به بالين مجروحي که تازه آورده بودند رسانيد. بيمارستان صحرايي 528 سومار، پر بود از مجروحان جنگي که در گوشه و کنار بيمارستان مشغول استراحت بودند. خستگي و ضعف از قيافه دکتر معلوم بود. او شبانه روز خود را وقف خدمت و کمک به مجروحان جنگي نموده بود.دکتر، مجروح را معاينه کرد. ترکش به نقاط مختلف بدن او اصابت کرده بود و بايد هر چه زودتر مورد معالجه قرار مي گرفت.چند ساعت گذشت. دکتر به اتفاق يکي از همکارانش به نام دکتر علوي و چند پرستار و تکنسين اتاق عمل بر بالين مجروح ايستاده بود و مشغول مداواي او شد.آنها مي بايد هر چه سريعتر تعدادي زياد از ترکش ها را از بدن او خارج مي کردند تا بتوانند جان او را نجات دهند و براي همين، مدت زيادي بود که آنها در اتاق عمل مشغول فعاليت بودند.
بيمارستان بر دامنه کوهي قرار گرفته بود. ناگهان دشمن زبون با بمب شيميايي، منطقه و بيمارستان را مورد حمله قرار داد. حمله اي ناجوانمردانه که برخلاف همه معيارهاي ارزشمند انساني بود.سريعاً رزمندگان و حاضران در منطقه، خودشان را به دره اي که در پايين بيمارستان قرار گرفته بود رساندند تا از آسيب گازهاي شيميايي در امان بمانند اما دکتر و دستيارانش که در مرحله حساسي از مداواي مجروح قرار داشتند و به پايان موفقيت آميز کار خود نزديک مي شدند، درنگ کردند تا کارشان به اتمام برسد و بتوانند جان مجروح ديگري را از مرگ نجات دهند و هيچ کدام در آن لحظات سخت حاضر به ترک اتاق عمل و نجات جان خود از مرگ حتمي نشدند.
کادر درمان دکتر هجرتي اتاق عمل را ترک نکرد. بمب شيميايي در نزديکي شان فرود آمد، آنها مظلومانه جانشان را در راه نجات آن مجروح از دست دادند و همه با هم به ديار ابدي شتافته و سربلند و سرافراز به شهادت رسيدند. غيور مرداني که جان خويش را فداي نجات انساني کردند.نام دکتر هجرتي از آن روز به بعد زينت بخش نام آن بيمارستان گرديده است.»
و حرف آخر اينکه به يقين امروز نيز در جاي جاي وطنمان امثال دکتر هجرتي ها بسيارند. پس بايد مسؤولان امکاناتي را فراهم کنند تا پزشکان متخصص و حاذق براي مداواي مردم مظلوم و آسيب ديده مناطق شيميايي شده بشتابند .

* کميل سهيلي
مالک سراج هشت سال در جنگ حضور داشته است، او خود اهل آبادان است و در تمام دوران جنگ، آن روزها را از نزديک تجربه کرده

يک عضو فراکسيون ايثارگران مجلس از حضور وزير امور خارجه و وزير دادگستري در جلسه آتي اين فراکسيون و کميسيون امنيت ملي

در آخرين روزهاي پاييز سال 1359 جنگ روزهاي سخت و بحراني خود را طي مي کرد. دشمن با اتکا به انواع تانک و نفربرهاي زرهي



از هيچ گونه جنايتي فروگذار نبود و در مسير حرکت خود هر که را مي ديد به خاک و خون مي کشيد، بيمار، کودک، پيرزن و پيرمرد برايش هيچ فرقي نمي کرد.در اين بين خلبانان شجاع شکاري و خلبان شجاع هلي کوپترهاي کبري در اقداماتي بي سابقه به جنگ هاي انفرادي با تانکها مي پرداختند.
در اين زمان، فکوري در اين فکر بود که اگر جنگ به همين شکل ادامه پيدا کند، بايد از تاکتيکها و روش هاي جديد براي مقابله استفاده کرد که به وسيله آنها علاوه بر اينکه دشمن نتواند دست نيروي هوايي را بخواند، بلکه تلفات و ضايعات بيشتري نيز به آن وارد شود.
در اين هنگام خلبانان شجاع هلي کوپترهاي کبرا براي منهدم کردن تانکها و ادوات دشمن از «موشک تاو» استفاده مي کردند که به دليل استفاده زياد، اين درحال اتمام بود و همان طور که گفته شد، به دليل اينکه ايران تحريم تسليحاتي بود، بايد براي اين مشکل فکري مي شد.
جواد فکوري به عنوان وزير دفاع در جلسه اي با حضور فرماندهان و کارشناسان نظامي و متخصصين و خلبانان، از آنها خواست که هر چه سريع تر طرحي ارائه کنند که بتوان طي آن موشک هوا به زمين «ماوريک» که بر روي هواپيماهاي اف 4 نصب مي شد را برروي هلي کوپتر کبري نيز نصب کنند.
براي آزمايش، هلي کوپتر به منطقه کوشک نصرت انتقال پيدا کرد. هلي کوپتر توسط خلبان روشن شد و بعد از مدتي در آسمان جاي گرفت. با شمارش خلبان موشک شليک شد و با هدف برخورد کرد.نتايج خارج از پيش بيني ها بود. تخريب موشک بعد از برخورد با هدف عالي بود.
فکوري که خود در محل انجام آزمايش حضور داشت، طي سخناني براي حاضران گفت:امروز يکي از روزهاي تاريخي و سرنوشت ساز و نقطه عطفي در تاريخ جهاد خودکفايي نيروهاي مسلح به شمار مي آيد .
* تعميرات بايد در داخل نيروي هوايي انجام شود
شهيد کلاهدوز مي گويد: «با توجه به تحريم تسليحاتي و همچنين قطع رابطه ايران و آمريکا و به دليل اينکه عمده ترين تامين کننده ادوات و تجهيزات نيروي هوايي تا آن زمان کشور آمريکا بود، نيروي هوايي بشدت دچار کمبود قطعات شده بود. در آن زمان طرحي از سوي تني چند از فرماندهان به دکتر چمران ارائه شد که به سبب آن تعميرات اساسي هواپيما در ايران صورت بگيرد.
با موافقت چمران اين طرح طي نامه اي به فکوري اطلاع داده شد. فکوري هم در اولين گام با جذب پرسنل خوش فکر،خلاق، توانمند، پرتلاش و مومن نيروي هوايي با کمترين امکانات شروع به تشکيل تيمهاي مخصوص با تخصص هاي مختلف نمود و پايه گذار خودکفايي نيروي هوايي شد. اين حرکت در کوران جنگ هنگامي که تعميرات و نگهداري هواپيما، پدافندي، راداري، سيستم هاي ارتباطي همگي در نيروي هوايي انجام مي شد، نمود بيشتري پيدا کرد.
اين کار همچنان ادامه دارد؛ به طوري که علاوه بر تعميرات، ما شاهد ساخت انواع هواپيما و سيستم هاي پدافندي در داخل کشور هستيم که همه اين تحولات عظيم و زير بنايي در نيروي هوايي با رهنمودهاي اين شهيد بزرگ بود که مانع خروج ميليونها دلار ارز از کشور شد.»
با شهادت شهيد فکوري، ارتش ايران يکي از بزرگ ترين تئوريسين هاي خود را از دست داد. شهيد فکوري که خدمات ارزنده اي به ارتش ايران و بخصوص نيروي هوايي کرده بود، سبک بال به سوي معبود شتافت.
ولي نيروهاي ارتش جمهوري اسلامي ايران تا پايان جنگ هرگز اين سخن شهيد فکوري را فراموش نکردند که:
اين جنگ پايانش زماني است که ما به دنيا اثبات کنيم ملتي هستيم که به زانو در نخواهيم آمد و حاضر هستيم بهاي اين تسليم نشدن را بپردازيم.

معاون پژوهش و ارتباطات فرهنگي بنياد شهيد و امور ايثارگران، گفت: بر اساس تفاهمنامه امضا شده ميان بنياد شهيد و شهرداري



تهران، 140 نقاشي ديواري اين شهر با مضمون ايثار و شهادت بازسازي و نوسازي مي شود.
«عباس خامه يار» در گفتگو با ايرنا گفت: تاکنون 12 نقاشي ديواري بازسازي و نوسازي شده که آخرين آن نقاشي ديواري مقام معظم رهبري و شهيد نواب صفوي در خيابان نواب، تقاطع خيابان آزادي بود.
خامه يار با تأکيد بر اينکه نقاشي ديواري يکي از شاکله هاي فرهنگي مردم ايران پس از پيروزي انقلاب اسلامي است، گفت: بر اساس مسايلي که در ابتداي انقلاب به وجود آمد اين فرهنگ بين مردم نهادينه شد و هر تابلو نقاشي اعم از ديواري و غيرديواري، بيانگر پيامي خاص است.
معاون پژوهش و ارتباطات فرهنگي بنياد شهيد و امور ايثارگران، افزود: پس از گذشت سه دهه از عمر برخي نقاشي ها، نياز به بازسازي و بازشناسي آنها بسيار احساس مي شد که بنياد شهيد بر همين اساس اقدام به بازسازي نقاشي ها کرد.

رئيس بنياد شهيد و امور ايثارگران گفت: آثار و اسناد شهدا و ايثارگران مربوط به نهاد، سازمان يا شخص خاصي نيست و مربوط به همه جامعه است و همه بايد در حفظ و نگهداري از اين آثار همکاري کنند.
به گزارش فارس، مسعود زريبافان در جمع خبرنگاران در خصوص اين آرشيو ديجيتالي بيان داشت: ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت وظيفه اصلي ماست؛ يکي از راههاي اين توسعه اين است که آثار و اسناد اسوه ها و تجسم هاي عيني اين فرهنگ را حفظ کنيم و در دسترس ديگران قرار دهيم.