اقتدار و دانش بومي دستاورد سه دهه تحريم

پيشينه تحريم ايران از سوي غرب به سالهاي آغازين انقلاب اسلامي برمي گردد. غرب و بخصوص آمريکا پيش از انقلاب، ايران را جزيره ثبات در خاورميانه مي دانستند که مي توانست به خوبي نقش ژاندارم منطقه را براي آنها ايفا کند، اما اين جزيره ثبات ناگهان و برخلاف پيش بيني ها، به جزيره اي ناامن براي مستکبران تبديل شد.
انقلاب اسلامي سبب شد همه معادلات آمريکايي ها براي استفاده از ايران در راستاي حفظ منافع غرب در خاورميانه و حتي آسيا به هم بريزد. اين موضوع آن قدر براي غربيها گران آمد که برژينسکي، مشاور کارتر -رئيس جمهور وقت آمريکا- بصراحت گفت: «آمريکا براي تغيير حکومت در ايران حتي از گزينه نظامي نيز استفاده خواهد کرد» که چندي بعد اين مسأله از سوي کارتر نيز مورد تأکيد قرار گرفت.
در حقيقت، اين واکنشها از عمق ناراحتي غرب حکايت مي کرد و آنها از همان زمان در صدد ايجاد بحران براي ايران برآمدند که يکي از اين راه ها تحريم اقتصادي بود.
غرب حتي گزينه نظامي را با تحريک صدام براي حمله به ايران نيز در دستور کار قرار داد و در شرايطي که ايران از ارتشي مستقر و توان لازم برخوردار نبود، غربيها نه تنها سلاح که حتي سيم خاردار که وسيله اي کاملاً دفاعي است، در اختيار ايران قرار نمي دادند و از ارسال محموله هاي دفاعي براي ايران جلوگيري مي کردند.
اما اين تحريمها تنها باعث ايجاد وحدت بيشتر در ميان مردم کشورمان شد و امام خميني(ره) در بياناتي، تحريمها را به فال نيک گرفته و اعلام کردند: «ما مرد رمضان هستيم و از محاصره ها سربلند بيرون خواهيم آمد.»
اين آرمان به حقيقت پيوست و جمهوري اسلامي ايران، نه تنها جنگ را با موفقيت پشت سر گذاشت، بلکه دو دستاورد مهم را نيز براي خود به ارمغان آورد، اول اينکه توانست با کمک متخصصان داخلي به دستاوردهاي بزرگ علمي و تهيه نيازهاي خود دست يابد و مهمتر آنکه تحريمها باعث ايجاد وحدت هرچه بيشتر بين گروه هاي مختلف جامعه و آشکارتر شدن ماهيت استبدادي کشورهاي تحريم کننده شد. در واقع، ايران اسلامي عملاً از سه دهه تحريم، قدرت، دانش بومي و وحدت بيشتر مردم خود را به دست آورد.
اکنون در آغاز دهه چهارم انقلاب اسلامي، شرايط با گذشته بسيار تفاوت کرده است، زير بناهاي اقتصادي ثبات بيشتري يافته اند، نيروهاي نظامي به مراتب توانمندتر از اوايل انقلاب هستند و بويژه دانشمندان ما در عرصه علم به پيشرفتهاي انکارناپذيري دست يافته اند. بي گمان اين شرايط ما را در ادامه مسير استوارتر خواهد ساخت و بدون ترديد تحريمها نمي توانند تأثير روزهاي ابتداي انقلاب را داشته باشند، ضمن اينکه غرب با اعمال تحريم بيشتر، سرمايه اجتماعي ايران را افزايش خواهد داد و راه را بر خود دشوارتر خواهد کرد.
بايد اذعان نمود، آمريکا و رژيم صهيونيستي از زمان ورود جمهوري اسلامي به باشگاه هسته اي جهان، با وجود تأکيدات آژانس بين المللي انرژي هسته اي مبني بر صلح آميز بودن فناوري هسته اي ايران، تلاش مي کنند با فرافکني و تبليغات رسانه اي، مانع از ادامه حرکت دانشمندان کشورمان شوند و اساساً به همين بهانه سعي دارند با اعمال تحريمهاي جديد، افکار عمومي جهان را منحرف کرده و به پروژه «ايران هراسي» دامن بزنند.
آنها همچنين پس از حوادث انتخابات تصور کردند شرايط براي اعمال فشار بيشتر بر ايران فراهم شده است و مي توانند در مذاکرات هسته اي امتيازهاي زيادي از کشورمان بگيرند؛ زيرا گمان داشتند حکومت ايران با اغتشاشهاي فتنه گران تضعيف شده است و دولت نمي تواند در مذاکرات هسته اي کارآمدي لازم را داشته باشد، ولي بر خلاف اين تصور، مذاکرات هسته اي از سوي کشورمان با قدرت دنبال شد و مذاکره کنندگان توانستند احساس شکست را به وضوح به آنها تحميل کنند تا آنجا که حتي رسانه هاي غربي با انتقاد از کشورهاي خود از قدرت و دقت عمل ايراني ها ابراز شگفتي کردند.
اين شرايط باعث شد لابي صهيونيستي بار ديگر دست به کار شود و براي فرافکني موضوع تحريمها را به ميان بکشد تا عقب نشيني غرب در پرونده هسته اي ايران در سايه جنگ رسانه اي و تبليغاتي رنگ ببازد. اما نکته مهم آن است که خود آنها نيز به خوبي مي دانند اين تحريمها، نه تنها تأثير چنداني بر کشور ما ندارد، بلکه آن گونه که تجربه نشان داده است، باعث سوق دادن جامعه به سوي همگرايي مي شود.
چندي پيش حتي کالين پاول در مصاحبه اي گفته بود: «هر گاه ما حرکتي براي اعمال فشار بر ايران انجام مي دهيم، ايران از اين فشار به طرز معجزه آسايي رها شده و نتيجه کار باعث وحدت بيشتر در جامعه ايراني مي شود.»
به نظر مي رسد، بايد اين تحريمها را به فال نيک گرفته و متوجه باشيم کساني که از اين فشارها متضرر خواهند شد، خود کشورهاي غربي بخصوص آمريکايي ها هستند که در شرايط شکننده اقتصادي نيز به سر مي برند.
جالب آنکه کساني مانند برژينسکي که زماني از حمله نظامي به ايران سخن مي گفتند، امروز از برخورد عزتمندانه با ايران مي گويند و دريافته اند که با جمهوري اسلامي ايران نمي توان رفتاري همسان با برخي کشورها داشت.