* زهره کهندل
«اگر به زيارت اهل قبور مي آييد هر قدم شما به سوي مزار اين بزرگواران اجر و پاداشي در نزد خداوند دارد» مردمک چشمانش از روي

* کامران شرفشاهي
ابتکار برگزاري جشنواره فرهنگي هنري رضوي بي گمان ابتکاري ارزنده و سودمند است و رويکرد اصحاب انديشه و ادب و هنر به اين جشنواره که در حال حاضر بزرگترين و فراگيرترين جشنواره کشور است، بيانگر علاقه و ارادتي است که در اين سرزمين نسبت به ساحت مقدس حضرت ثامن الحجج امام علي بن موسي الرضا(ع) از ديرباز تاکنون وجود داشته و با گذشت زمان افزونتر شده است.
از آنجا که جشنواره رضوي با محوريت امام رضا(ع) برگزار مي شود بجاست که صدق و تعهد و اخلاص در برگزاري اين جشنواره نمود چشمگيرتري داشته باشد و با استفاده از تجارب هر دوره، دوره هاي بعدي در مرتبه عالي تر و ممتازتري برگزار شود و تأثيرگذاري آن وسعت بيشتري يابد.
بي گمان در اين نکته که جشنواره رضوي حرکت فرهنگي بسيار بزرگ و طبعاً دشواري است ترديدي وجود ندارد، اما اين واقعيت نمي تواند عذر و يا بهانه موجهي براي ناديده گرفتن نواقص و کاستي ها و تکرار مکرر آن باشد، کاستي هايي که گاه شيريني اين حرکت فرخنده و مبارک را در کام مخاطبان آن تلخ و ناگوار مي سازد.
با تمامي قابليتها و ظرفيتهاي شگفتي که به طور بالقوه در اين جشنواره موجود است، به نظر مي رسد عواملي مانع از رشد و درخشش خيره کننده آن است و تا هنگامي که اصل آسيب شناسي و مسؤوليت پذيري به معناي عميق و واقعي کلمه در اين خصوص درک و پذيرفته نشود، نمي توان به تحولات عظيم و بنياديني در اين عرصه خوشبين بود.
برگزاري چندين دوره جشنواره رضوي در مخاطب اين انتظار را ايجاد مي کند که اين حرکت در دوره جديد دست کم از حيث ابتدايي ترين و پيش پا افتاده ترين موانع و مشکلات مبرا باشد و با تکيه به پيشينه آن به مرتبه درک و دريافت هاي والاتر و پوياتري رسيده باشد، اما دريغ که واقعيتها حکايت ديگر گونه اي دارد، حکايتي که چندان دلنواز و مسرت بخش نيست و نشانگر آن است که اين جشنواره تا نقطه مطلوب هنوز راه درازي پيش رو دارد.
بي ترديد بزرگترين مشکل جشنواره رضوي نگرشي است که موجب مي شود اين حرکت بزرگ در حد جشنواره هاي متداول و کم رمق باقي بماند و مانع از اوج گرفتن و جريان سازي عميق و گسترده آن شود. به عبارت ديگر هنوز برگزارکنندگان اين جشنواره به عظمت حقيقي آن به طور کامل اشراف نيافته اند و به اين لحاظ جديت لازم و بلند نظري هاي کافي در حسن اجراي اين حرکت ديده نمي شود، بنابراين تا هنگامي که باور راستين نسبت به عظمت هدف و اصلاح نگرشها پديد نيايد، چشمداشت هر گونه اي از تحول در اين وادي بيهوده و بي معناست و جشنواره هاي آينده نيز بر اين منوال طي خواهد شد. اما آيا هدف از برگزاري جشنواره رضوي حضور در همين حد و اندازه است؟!
جشنواره رضوي در حرکت به سمت اعتلا با موانعي رو به روست که بايد براي رفع آن چاره مناسبي انديشيد.
يکي از مشکلات بزرگ اين جشنواره عدم درک عميق از شأن محققان و فرصتها و قابليتهاي موجود اين عرصه است. اما اين امر حالت حلقه مفقوده اي را يافته است و هيچ گاه به درستي مورد سنجش و بهره برداري قرار نگرفته است، چنانکه پس از گذشت اين همه سال دستاورد مکتوب قابل ملاحظه اي از اين همه کنگره و جشنواره که در اقصي نقاط کشور برگزار شده است جهت استفاده استادان، دانشجويان، پژوهشگران و علاقه مندان به اين موضوع تهيه، تنظيم، چاپ و در دسترس علاقه مندان قرار نگرفته است. همچنين اگر چه اصحاب انديشه و ادب و هنر با ارادت و بدون چشمداشت در اين عرصه مقدس حضور مي يابند، اما ميزان هدايا يا جوايز در حد چشمگير و قابل ملاحظه اي قرار ندارد. حتي در برخي موارد که از پژوهشگران و منتخبان برتر جشنواره براي حضور و ارائه اثر دعوت به عمل مي آيد و بظاهر قصد تکريم و تقدير در ميان است، در پرداخت هزينه اياب و ذهاب مدعو نيز کوتاهي هايي صورت مي پذيرد که در مقايسه با جشنواره هاي معمولي و درجه چندم جاي تأسف دارد.
در جشنواره سال جاري به نظر مي رسد در تأمين مالي جشنواره هايي که در گوشه و کنار کشور برگزار شد تساهل و کندي بيشتري وجود داشت تا آنجا که در برخي استانها، جشنواره نتوانست حتي به تعهداتي که در فراخوان تحقق آن را وعده داده بود جامه عمل بپوشاند به عنوان مثال در جشنواره خوزستان دروازه ورود تشيع و امام رضا(ع) به ايران باوجود متعهد شدن جشنواره به تقدير از 12 نفر در 4 محور و ذکر هدايا، در عمل فقط به سه نفر هديه داده شد و 9 نفر ديگر که از استانهاي دوردست در جشنواره شرکت کرده بودند، پس از 3 روز حضور به علاوه زمان رفت و برگشت، با دست خالي روانه ديار خود شدند! که بي گمان چنين شيوه تقدير و تکريمي از پژوهشگران نه تنها شايسته ميزبانان جشنواره دهه «کرامت» نيست، بلکه با اصل هدف ايجاد انگيزه و پشتکار در پژوهشگران تعارض و منافات فراوان دارد.
پشتيباني ضعيف از جشنواره در سال جاري موجب شد حتي در تهران که به عنوان مرکز انتظارات بيشتري از آن مي رفت، امسال در اين ايام شاهد حرکتهاي بزرگ و خيره کننده اي نباشيم و بخش جشنواره مطبوعات رضوي که سال گذشته بسيار باشکوه و مستقل برگزار شد، در جشنواره مطبوعات سراسري ادغام شده و با وجود دعوت از روزنامه نگاران برگزيده و اعلام زمان تقدير از آنان، دوباره با آنها تماس گرفته و مراسم تقدير لغو گرديد بدين ترتيب نه تنها اعلام نفرات برگزيده و مراسم تقدير در دهه مبارکه کرامت - که لطف و صفاي ديگري داشت- برگزار نشد، بلکه پس از يک هفته از دهه کرامت نيز خبري از اختتاميه اين جشنواره نشد که نشد!
حال پرسش اين است که عامل اين همه کاستي ها و کوتاهي ها کيست که به خود اجازه داده اين همه پريشاني و آشفتگي به ساحت مقدس اين جشنواره راه يابد و چرا با کساني که موجب چنين اوضاعي هستند - در هر لباس و مقامي- برخورد نمي شود تا خستگي يک کار بزرگ گروهي و مخلصانه بر جانهاي شيفته و بيقرار نماند و رنجشها جاي خشنودي ها را نگيرد؟! اگر جشنواره فرهنگي هنري- رضوي با هدف انگيزشي برگزار مي شود، پس چرا بعضي بخشها با وجود اعلام - مانند بخش پژوهش در جشنواره تئاتر رضوي- ناديده انگاشته مي شود؟ به راستي جاي دريغ نيست از فرصتي چنين بزرگ و ناياب براي خدمت به امام رضا(ع) و...؟!

کتابخانه آستان قدس رضوي با بيش از 15 هزار جلد قرآن خطي يکي از مراکز مهم داراي قرآن نسخ خطي جهان است.
برپايه اين خبر، قديمي ترين قرآن هاي اين مجموعه قرآن هاي منسوب به ائمه اطهار(ع) است که بر روي پوست آهو نگارش شده است.اين مجموعه در حقيقت بهترين آثار خطاطان جهان اسلام است که عمدتاً توسط برجسته ترين و مطرح ترين خوشنويسان، تذهيب کاران، جلدسازان کتابت تذهيب و تجليد شده است.گفتني است، مقام معظم رهبري با وقف بيش از 10 هزار نسخه خطي به عنوان بزرگترين واقف در طول تاريخ آستان قدس رضوي مطرح هستند.

بيش از 130 مرکز فرهنگي- آموزشي خراسان رضوي از منابع علمي فرهنگي و مطالعاتي کتابخانه سيار آستان قدس رضوي بهره مند مي شوند.کارشناس مسؤول کتابخانه هاي شهري اين سازمان با بيان اين مطلب گفت: اين کتابخانه علاوه بر ارايه خدمات کتابخواني به اساتيد حوزه و دانشگاه، جانبازان، معلولان و کهنسالان به مراکز فرهنگي- آموزشي نظير دانشگاه ها، کانون هاي فرهنگي، دبيرستانها، دبستانها، سراي سالمندان و مساجد اطراف مشهد نيز خدمات امانت کتاب به صورت بلندمدت ارايه مي نمايد.صفر صالحي خاطرنشان کرد: هم اکنون 9 هزار و 600 نسخه از منابع اين کتابخانه در اختيار اعضا قرار دارد که در بسياري از موارد کتابها درب منازل تحويل و منابع نو جايگزين مي شود.

شجره نامه طوماري با دستخط علامه مجلسي در مرکز اسناد آستان قدس رضوي نگهداري مي شود.اين شجره نامه که به تأييد بيش از پنجاه تن از علما و بزرگان وقت نظير علامه مجلسي رسيده است هم به لحاظ تاريخي و هم به خاطر وجود دستخط علما از اهميت بالايي برخوردار است.گفتني است، مديريت امور اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوي با 6 ميليون و 750 هزار برگ از اسناد چهارصد ساله ايران داراي گنجينه اي نفيس از اسناد تشکيلات اداري دولت ايران و آستان قدس رضوي در دوره صفويه، افشاريه و قاجاريه است که مورد توجه بسياري از شرق شناسان، ايران شناسان و علاقه مندان به اسناد تاريخي است.

نابينايان نيز مي توانند همانند ساير زائران در حرم مطهر زيارتنامه بخوانند.به گزارش خبرنگار ما، نابيناياني که به حرم مطهر مشرف مي شوند با مراجعه به اتاق دارالانوار، کتابهاي قرآن، منتخب الادعيه و زيارات را به خط بريل دريافت کرده و قرائت مي کنند.بر پايه اين خبر، در اين اتاق که در رواق دارالسياده حرم مطهر واقع شده است چند دوره کامل قرآن کريم، ادعيه ندبه، کميل، زيارتنامه امام رضا(ع) و زيارت عاشورا نگهداري مي شود تا در اختيار نابينايان قرار گيرد.

حضور حضرت رضا(ع) در ايران، مشهد را پايتخت حقيقي ايران کرده است.دکتر بلخاري با بيان اين مطلب، شکل گيري مضجع شريف

قدمت کاشيکاري هاي حرم مطهر به 800 سال مي رسد.
بر پايه اين خبر، قديمي ترين کاشي موجود در حرم مطهر حدود 800 سال قبل توسط محمد بن ابي طالب کاشاني و با همکاري ابوحمزه نقاش ساخته و در قسمت جنوبي حرم مطهر نصب شده است.گفتني است، کاشي هاي به کار رفته در حرم مطهر اغلب از نوع معرق و داراي نقش هاي متنوع اسليمي، خطائي، گره، مقرنس و رسمي بندي است در حالي که رنگهاي فيروزه اي، لاجوردي، انواع کرم و آجري، طغاري سفيد، زرد و... را هم شامل مي شود.

* عباسعلي سپاهي يونسي
دختر رو به روي ضريح امام ايستاده بود و با او درد دل مي کرد. اشکهايش تند و تند مي ريخت. انگار در عالم ديگري بود احساس مي

* رسول نجفيان




دوران کودکي ام يادآور خاطرات شيريني از زيارت حضرت رضا(ع) است که هر وقت آنها را به ياد مي آورم کلي انرژي مي گيرم. يادش بخير، هر وقت زيارت مي آمديم، روز اول زيارت و روز دوم به پدر و مادرم اصرار مي کردم که من را به بازار قديمي مشهد ببرند. آن بازار زيباي سرپوشيده که مجاور حرم حضرت رضا(ع) است در مقابل اولين نقره فروشي مي ايستادم و يک انگشتر فيروزه انتخاب مي کردم و هر سال اين اتفاق تکرار مي شد.
انگشترهايي که مي خريدم طي يکي دو ماه برايم کوچک مي شدند و آنها را به صندوقچه يادگاريهاي کودکي ام مي سپردم. يادش بخير... حالا که عمري از خدا گرفته ام، هر وقت زيارت مي آيم، دلم هواي آن روزهاي شيرين را مي کند. وقتي وارد مشهد و حرم مي شوم، مدام آن خاطره ها ذهنم را زير و رو و لذت زيارتم را دو چندان مي کنند...