*غلامرضا صالحي

بي ترديد اگر بخواهيم شاهد يک تربيت صحيح وايده آل و پربازده در جامعه اسلامي باشيم، مي بايد از شيوه ها و روش هاي تربيتي

* مليحه پژمان
عيد سعيد غدير، به واسطه انتساب به اهل بيت (ع) و مذهب تشيع از حساسيت خاصي برخوردار است. در اين روز مي توان برتري

هاي مذهب اهل بيت(ع) را در مقام عمل به جهانيان معرفي کرد. بنابراين بايد سعي کرد که برتري اين عيد نسبت به ديگر اعياد اسلامي محسوس باشد و علاوه بر اين بايد توجه داشت که جشن هاي غدير کاملاً جلوه شيعي داشته باشد. از اين رو نگاهي داريم به سنتهاي حسنه اي که از امامان شيعه به دست ما رسيده است.
حجة الاسلام سيد مهدي طباطبايي در مورد اين سنتها مي گويد: يکي از نشانه هاي عظمت عيد سعيد غدير، اعمال و آداب و سنتهايي است که براي شب و روز عيد بيان شده است، نماز شب عيد غدير، از جمله نمازهايي است که فضيلت بسياري دارد. اين نماز دوازده رکعت و پيوسته با يک سلام آخر است. در هر رکعت دوازده مرتبه سوره حمد و هفت مرتبه سوره توحيد خوانده مي شود. در قنوت نماز (لا اله الا ا...، وحده لاشريک له، له الملک و له الحمد يحيي و يميت و يحيي و هو حي لايموت) ده بار قرائت مي شود. پس از آن (بيده الخير و هو علي کل شي قدير) خوانده ميشود و... که اگر مؤمنين گرامي به مفاتيح الجنان مراجعه نمايند، در آن تمام آداب و شرايط نماز شرح داده شده است.




وي در ادامه به روزه عيد غدير اشاره کرده و مي افزايد: امام علي(ع) مي فرمايد: روزه عيد غدير، از مستحباتي است که خداوند متعال به آن دعوت نموده است.
در کتب اهل سنت نيز رواياتي درباره استحباب روزه اين روز نقل شده است و اين مطلب نشانگر آن است که عيد گرفتن روز غدير، سنتي است که از رسول خدا به ما رسيده است. حجة الاسلام طباطبايي درباره پاداش روز غدير مي گويد: با توجه به فضيلت و برتري عيد سعيد غدير در ميان ديگر روزها و اعياد سال، فضيلتي هم که از طرف پروردگار عالم براي روزه گرفتن در اين روز در نظر گرفته شده، بسيار چشمگير است.
اميرالمؤمنين (ع) پيرامون عظمت روزه داري در عيد غدير ميفرمايد: خداوند پاداش بزرگي را براي روزه داشتن عيد غدير قرارداده است، به طوري که اگر بنده اي از ابتداي دنيا تا پايانش، روزها را روزه بگيرد و شبها را به عبادت خدا مشغول باشد، پاداش اين عبادتها کمتر از کسي است که در عيد غدير مخلصانه روزه گرفته باشد.
اما از ديگر سنتهاي موکد در عيد غدير طعام دادن به مؤمنين است، طباطبايي با تاکيد به اين سنت اسلام مي گويد: طعام دادن و پذيرايي کردن از مؤمنين در روز عيد غدير از سنتهاي مهم و سفارش شده است. حضرت رضا(ع) نيز در اين روز براي منزل شيعيان و دوستمداران اهل بيت (ع) غذا مي فرستاد و درباره فضيلت اطعام کردن مؤمنين مي فرمود: کسي که مؤمني را در عيد غدير اطعام نمايد، مثل کسي است که همه پيامبران و صديقين را طعام داده باشد.
طباطبايي ادامه مي دهد: حضرت رضا(ع) با تاکيد بر ديدار مؤمنين در اين روز مي فرمايد: پاداش کسي که در اين روز به ديدار مؤمني برود، هر روز هفتاد هزار فرشته، قبرش را زيارت مي کنند و او را به بهشت بشارت مي دهند.
وي اضافه مي کند: در هنگام ديدار با يکديگر مصافحه کنيم و عيد را تبريک بگوييم که دست دادن دو برادر ديني، سبب آمرزش گناهان است. سعي کنيم در اين روز ساير مؤمنان را شاد کنيم، زيرا هر کس شيعه واقعي مولاي متقيان و دوستدار ايشان است، بايد در رفتار و اخلاق به ايشان تأسي نمايد.
در روز عيد غدير گره گشاي مؤمنين باشيم و در حد توان به مشکلات ديگر مؤمنين رسيدگي نماييم که در اسلام به آن تاکيد بسيار شده است. آنچه در اين باب به آن اشاره داشتم، گوشه اي بود از درياي بي انتهاي پر معنويت غدير، اميدوارم گوشه اي از اين حقايق را دريافته و به آن عمل کنيم.

* آية ا... ناصر مکارم شيرازي




در ميان شعاير اسلام، از ولايت به عنوان «ستون اصلي دين» ياد شده است.
امام باقر(ع) مي فرمايند: «اسلام بر پنج محور بنيان نهاده شد: نماز، زکات، روزه، حج و ولايت. و بر هيچ يک از اينها چون ولايت توصيه نشده است. اما مردم چهار چيز را گرفتند و ولايت را رها ساختند.»
امام صادق (ع) هم فرمودند: «سنگهاي زيرين اسلام سه چيز است: نماز، زکات و ولايت که هيچ يک از اين موارد بدون ديگري صحيح نيست.
آن حضرت در روايت ديگري، از ولايت و محبت اهل بيت (ع) با عنوان اساس و بنياد اسلام ياد مي کند.
در جاي ديگري حضرت باقر(ع) مي فرمايند: «بلنداي قله هر چيز و کليد و در ورود به اشيا و خشنودي خداوند، در اطاعت امام، بعد از شناخت و معرفت اوست. خداي متعال مي فرمايد: آن کس که پيامبر را اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است.اگر مردي شب را به قيام و روز را به صيام بگذراند و همه دارايي خود را انفاق کند و تمام عمر حج به جاي آورد، ولي ولايت ولي خدا را نشناسد و تسليم آن نباشد، از خداي بزرگ حق مطالبه پاداشي ندارد و اصولاً از اهل ايمان نيست.» بنابراين، هيچ يک از اعمال و فريضه ها، بدون ولايت، روح و مفهوم ندارد و در پيشگاه خدا پذيرفته نيست و انسانها را به کعبه مقصود نمي رساند. ولايت راز قبولي عبادت و بندگي است. پس هر عملي که فاقد اين ولايت و رهبري باشد، حرکتي کور و بي هدف و چه بسا گمراه کننده و انحرافي باشد.

*عبدالرضا مومني
در حرکت نه چندان آرام زمان به گفته اکثر مورخان، چشم گيتي در سال 212 هجري قمري به جمال خورشيدي روشن مي شود که

* جواد محدثي

سطح نگري و کوچک انديشي است، اگر «غدير» و «ولايت» را نزاعي در ميان دوگروه در گذشته بدانيم و دور از «متن مکتب» است اگر ايستادن بر کرانه جوشان «غدير» را تنها حساسيتي فرقه اي و جدالي مذهبي به شمار آوريم.

«غدير»، همواره برپاست

صحنه تعيين «مولا»، و آن بيعتها و استشهادها و اعترافها، هنوز هم محو نشده است. بيعت گران نيز صحنه را ترک نکرده اند. به رغم آنان که سعي کرده اند غباري از«نسيان» و پرده اي از «کتمان» بر سيماي غدير بنشانند و بيفکنند، دلها و جانهاي بي شماري هنوز هم توجه به آن دستهاي بلندي دارد که دست «علي» را گرفت و فراز آورد تا آن خورشيد را همه ببينند، همه بشناسند، به يکديگر و به غايبان از صحنه و به خبرگيران از واقعه و به جويندگان چراغ، معرفي کنند.

صحنه غدير، پايان نيافته است

هنوز هم ديدگان تاريخ، در عصر حاضر، در قاره هاي دوردست، در جنوبي ترين کشورآفريقا، در شرقي ترين منطقه خاور دور، در مرکزي ترين بخش اروپا و آمريکا، در پي آشنايي با «خورشيد»ي هستند که اگر بتابد، خانه ها را، دلها را، شهرها را، انديشه ها را، قلمرو قلم و شعر را، پهنه ادبيات و هنر را، گستره عقيده ها و باورها را «روشن» مي کند. و از «نور»، چه انتظاري است، جز درخشيدن و فروغ گستردن و گرما بخشيدن؟! در غدير، دستي که فرا رفت، دست خدا بود، زباني که «علي مولا» را سرود، زبان خدا بود، دستي هم که به عنوان «مولا» بالا رفت و همگان ديدند، دست خدا بود، «علي»، راه و صراط بود، چراغ و مشعل بود، خط سير و مسير بود، «غدير»، راهي بود که روندگان را به «علي» مي رساند.
و ... «علي» هم، صراطي بود که رهپويان را به «خدا» مي رساند.
«غدير»، چشمه اي زلال بود که در طول چهارده قرن، هزاران هزار کام تشنه را از کوثر معارف ناب، سيراب کرد. و اين چشمه، هنوز هم ساري و جاري است.
«غدير»، چراغي بر اوج بود، که در قرنهاي متمادي تاريخ بشري، گمگشتگان بسياري را از وادي هاي خوف و خطر و بيراهه هاي تاريکي و ضلالت، به «مقصد» راهنمايي کرد. و اين چراغ، همچنان فروزان و نورافشان و راهنماست.
«غدير»، تکيه گاهي بود که شيعه را در عصر محکوميت و مظلوميت ديرپاي خويش، پناه بود و حجت و برهان. و اين تکيه گاه، هنوز هم به استواري گذشته، پابرجاست و محکم ترين حجت ها را دارد.
«غدير»، متني بود روشن و بي ابهام، گويا و صريح، که خيلي ها کوشيدند حواشي تأويل و تفسيرهاي دور از واقعيت براي آن ترسيم کنند. و اين متن، هنوز هم براي آنان که حاشيه به آن بنگرند، صريح و گوياست.
«غدير»، ميوه اي شيرين در بوستان رسالت بود که تداوم «خط نبوت» را در شکل«امامت»، به شيرين ترين صورت ترسيم مي کرد. و هنوز هم اين ميوه شيرين، زينت بخش بوستان محمدي است و بدون آن، «باغ رسالت» بي ثمر است «و ان لم تفعل فما بلغت رسالته ...».
«غدير»، ميثاقي بود ميان صاحبان باور و عقيده به خدا و رسول که وفاداري به آن، شاهد صدق ايمان بوده است. و اين عهد و پيمان، هنوز هم «وفا» مي طلبد و دستان بيعت گر را به «صدق» فرا مي خواند، و همه ساله، اين عيد فرخنده موعدي براي تجديد آن عهد و تحکيم آن ميثاق با خدا و رسول است.
«غدير»، اگر چه برکه اي در بيابان بود، ولي هفت دريا به وسعت تاريخ و زمان بود که موجش «ازل» تا «ابد» را فرا گرفت و اگر خاکيان، برخي چشم ديدن آن موج ابدي را نداشتند، افلاکيان به تکريم آن به يکديگر تهنيت مي گفتند.
«غدير»، سفينه نجاتي بود که گرفتاران موج جهالت و حيرت ضلالت را به ساحل امن ايمان مي رساند. اين سفينه، هنوز هم سرنشين مي طلبد و امواج فتنه و فريب، هنوز هم در پي دور کردن انديشه ها از اين ساحل هستند.
«غدير»، روشن ترين چراغ بود، بر بالاترين بام خانه هاي تاريخ، تا ... مردم«اهل بيت» را بشناسند و به «خانه »اي رهنمون شوند که افراد آن در دامان«وحي» بزرگ شدند و «آيات خدا» در آن خانه فرود آمد و جبرئيل امين، مأنوس آن بيت و اهل بيت بود.
اگر انسانيت امروز، مي خواهد به آن «خانه» راه يابد، خانه اي که همه چيز درآنجاست، و همه کليدهاي گشاينده همه قفلها و درهاي بسته در دست صاحبان و ساکنان آن خانه است.
بايد به اين چراغ نگاه کند، تا راه را بشناسد.

مرکز چاپ و نشر آستان قدس رضوي در آستانه عيد سعيد غدير با حضور رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام و برخي از نمايندگان مردم در خانه ملت افتتاح خواهد شد.
مدير کل روابط عمومي آستان قدس رضوي با اعلام اين خبر گفت: افتتاح اين چاپخانه که بزعم مديران آستان قدس رضوي در راستاي تحقق چشم انداز بيست ساله اين مجموعه است، ظرفيت چاپ بيش از 5 ميليون نسخه کلام ا... را در هر سال با استفاده از تجهيزات روز دنيا خواهد داشت.به گزارش پايگاه اطلاع رساني آستان قدس رضوي، وي افزود: 85 هزار از نفايس قرآني و نسخ خطي در مجموعه آستان قدس رضوي موجود است که در اين چاپخانه در بسته بنديهاي خاص به چاپ خواهند رسيد.
وي تصريح کرد: در حال حاضر چاپخانه قرآن کريم در عربستان سالانه 6 تا 8 ميليون جلد قرآن چاپ مي کند که در آن به بحث نفايس پرداخته نمي شود.به گفته ضرابي در اين چاپخانه سالانه سه ميليون کتاب و ادعيه به چاپ مي رسد که در اختيار زائران حرم رضوي قرار مي گيرد.
عضو هيأت رئيسه مجلس شوراي اسلامي نيز در همين رابطه گفت: آستان قدس رضوي توانايي و صلاحيت پرداختن به چاپ و نشر قرآن را دارد. دکتر حسن غفوري فرد افزود: بايد به چاپ و نشر قرآن با ديد تحت پوشش قرار دادن جهان نگريسته شود تا بتوانيم جايگاهي را که در دنيا تا کنون به دليل کيفيت پايين چاپ از دست داده ايم، تقويت کنيم.
با افتتاح اين چاپخانه مي توان بهترين قرآنها را به دنيا عرضه کرد. مدير عامل انتشارات بين المللي الهدي با بيان اين مطلب گفت: مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوي مي تواند جايگاه چاپ و نشر کشور را در منطقه ارتقا بخشد. هوشنگ علي مددي اضافه کرد: اميد مي رود آستان قدس با انتشار قرآن به زبانهاي زنده دنيا، پيشگام در نشر معارف اسلامي به دنيا باشد.
نماينده مردم تربت حيدريه نيز با بيان اينکه در زمينه چاپ نفيس قرآن غفلت شده است، گفت: با ورود آستان قدس به حوزه چاپ نفيس قرآن مي توانيم يک گام جلوتر از عربستان سعودي برداريم.
حجة الاسلام محمد علي رضايي افزود: با توجه به عملکرد موفق آستان قدس در عرصه هاي فرهنگي اميد مي رود در اين عرصه نيز موفق حاضر شود.
گفتني است؛ نخستين مرکز نمايشگاهها و همايشهاي آستان قدس رضوي با حضور آية ا... هاشمي رفسنجاني در همين ايام به بهره برداري خواهد رسيد.

روزي حضرت علي (ع ) از مقابل دکان قصابي مي گذشت .
قصاب به آن حضرت عرض کرد:
يا اميرالمؤ منين! گوشتهاي بسيار خوبي آورده ام. اگر مي خواهيد ببريد.
فرمود: الا ن پول ندارم که بخرم .
عرض کرد من صبر مي کنم پولش را بعداً بدهيد.
فرمود: من به شکم خود مي گويم که صبر کند. اگر نمي توانستم به شکم خود بگويم از تو مي خواستم که صبر کني ولي حالا که مي توانم، به شکم خود مي گويم که صبر کند.
* گفتارهاي معنوي، ص 262

«لامنس» يک کشيش بلژيکي است که در زبان عربي و تاريخ عرب مهارت داشت. او درباره علي(ع) مي گويد: براي عظمت علي اين بس که تمام اخبار و تواريخ علمي اسلامي از او سرچشمه مي گيرد. او حافظه و قوه شگفت انگيزي داشت. علماي اسلام از مخالف و موافق، از دوست و دشمن مفتخرند که گفتار خود را به علي مستند دارند زيرا گفتار او حجيت قطعي داشت، او باب مدينه علم بود و با روح کلي پيوستگي تام داشت.

واژه پادکست از ترکيب واژه هاي iPod ( آي پاد) و broadcasting (پخش) پديد آمده است.
واژه نامه جديد آمريکايي آکسفورد واژه پادکست را برترين واژه سال ناميده است. اين لغتنامه تعريف لغوي اين واژه را نيز بدين شکل آورده:
«برنامه اي راديويي يا مشابه که ديجيتالي ضبط شده و جهت دانلود کردن براي دستگاههاي شخصي پخش صدا در اينترنت گذاشته مي شود.»
در واقع پادکست يا پادپخش انتشار مجموعه اي از پرونده هاي رسانه ديجيتال است که توزيع آن در اينترنت با استفاده از فيد صورت مي گيرد، و توسط کاربران معمولاً بر روي يک پخش کننده موسيقي ديجيتال قابل دريافت و پخش است. اين روش ارائه محتوا در سال 2004 محبوبيت و گسترش يافت.
بنگاههاي خبري مثل بي بي سي برنامه هاي راديويي با کمک پادکست راه اندازي کردند. و شرکت اپل امکان دريافت پادکست را به نرم افزار iTunes افزود و در سال 2005 نسل جديدي از آي پادها با قابليت پخش فيلم به بازار ارائه شد.
در سال 2004 گسترش و محبوبيت اين پديده به حدي بوده است که حتي کاخ سفيد هم تعدادي از سخنرانيهاي جرج بوش را به صورت پادکست آماده کرده و بر روي وب گاه رئيس جمهور آمريکا قرار داده است.
پادکست به دليل امکان انتقال سريع پيام، از ذهن برنامه ساز به مخاطب، از بقيه رسانه ها سرعت خيلي زيادتري دارد و پيامهاي بيشتري را مي تواند به شنونده و مخاطب منتقل کند. پادکست ابزاري است براي راه يافتن به دنياي رسانه هاي کوچک مثل موبايل، وبلاگ و شبيه آن.درعين حال پادکست امکان توليد و بيان خصوصي را در امر رسانه مي تواند بخوبي فراهم کند. از پادکست مي توان در زمينه هاي اقتصادي - مسائل بازرگاني، کنفرانسهاي علمي، دسترسي به خبرها و آگاهي از تحولات مختلف و گوناگون استفاده کرد. از شرايط و ويژگيهاي يک پادکست خوب و کارا مثل همه برنامه هاي راديويي و تلويزيوني مي توان به مواردي مانند صداي با کيفيت، مطالب ارزشمند با اطلاعات مختصر و مفيد، دقت در بيان، نوآوري و بيان صميمي و مسايلي نظير اين اشاره کرد.
از ديگر ويژگيهاي پادکست اين است که مطالب به وسيله کاربر انتخاب مي شود و او مجبور نيست بخشهايي را که به آن علاقه اي ندارد تحمل کند. فقط آن بخشي را خواهد شنيد و به اصطلاح دانلود مي کند که مورد نيازش است. از جمله مهمترين مزاياي پادکست ارزان، سادگي و در دسترس بودن است. البته از محدوديتهاي پادکست هم مي توان به زيرساختهاي فني، پهناي زياد باند، استمرار در توليد و گراني هزينه، تأمين زيرساخت اشاره کرد.
گروهي عقيده دارند پادکست بايد تشکيلاتي منظم داشته باشد تا بتواند در آينده درآمدزايي کند و کسي مجبور نباشد براي توليد پادکست هزينه هاي زيادي را خرج کند.
امروزه علاوه بر مردم عادي، روزنامه ها و نشرياتي که خبرها را گردآوري مي کنند هم از پادکست استفاده مي کنند.

حق از منظر حضرت علي(ع) عامل پيروزي و تعالي است.
آيةا... دکتر مهدي هادوي تهراني با بيان اين مطلب، اظهار داشت: علي ابن ابي طالب(ع) شخصيتي است که بنا بر روايات متعدد و به تعبيري در برخي از کتب چون بحارالانوار، رسول ا... در مورد وي فرمود که علي با حق است و حق با علي است و هرکجا حق باشد علي هم آنجا است و هرکجا که علي باشد حق همانجا است.

* تجلي حق در رفتار و گفتار امام علي(ع)
وي افزود: اين جمله نبي خاتم بيانگر اين معنا است که مسير، سخن، گفتار و رفتارش مطابق با حق است و حق همان چيزي است که در رفتار و گفتار امام علي(ع) تجلي مي يابد بنابراين اگر به دنبال معناي حق هستيم پيش از آنکه بخواهيم در کلمات و در جملات علي ابن ابي طالب به دنبال حق باشيم بايد در زندگي وي حق را جستجو کنيم که همه زندگي وي حق است و هرکس که با سنت و زندگي علي مخالف است، باطل است.
به گزارش مهر، هادوي تهراني همچنين گفت: علي ابن ابي طالب خود درباره حق اين تعبير را دارد که هرکسي که با حق درگير شود، حق او را زمين مي زند و در نهايت پيروزي با حق است و يا اينکه در تعبير ديگري مي فرمايد کسي که از حق رو بر گرداند هلاک مي شود. حق به تعبير امام علي عاملي است که اگر با آن مخالف شود نابود مي شود و اگر درگيري شود خود زمين گير مي شود.

* امام علي(ع) نمادي از حق طلبي
وي يادآور شد: زندگي فردي و اجتماعي علي ابن ابي طالب بيانگر حق و حق خواهي است. رفتار علي در زندگي فردي با فاطمه زهرا(س) به عنوان همسر با حسنين و يا زينبين به عنوان فرزندان الگوي رفتار حق در خانواده است. رفتار فاطمه زهرا با علي نيز چنين است. اين الگو در زندگي بايد به کار گرفته شود، حضرت علي با آنکه زندگي بسيار ساده و زاهدانه اي دارد تلاش مي کند امنيت عاطفي خانواده خود را فراهم کند. استاد خارج فقه و اصول حوزه علميه قم با اشاره به وجود سه مرحله در زندگي اجتماعي حضرت علي(ع) گفت: دوره نخست در دوران رسول خاتم است که آن حضرت را در همه صحنه ها حاضر مي بينيم، در دفاع از نبي خاتم، دفاع از اسلام و توسعه اسلام، در ليلة المبيت به جاي رسول در بستر مي خوابد و از جان پيامبر صيانت مي کند. اين نشان دهنده مسؤوليتي است که در مورد حاکم حق وجود دارد که اگر حاکم حق است وظيفه دارد از حق دفاع کند و اين امر مصداق حق تلقي مي شود.
وي دوران دوم زندگي اجتماعي امام علي را دوران پس از رحلت رسول خاتم تا زماني که علي به حکومت مي رسد دانست و در ادامه اظهار داشت: در اين دوران مشاهده مي کنيم که امام در عين حال که سعي ميکند معنا و نشانه هاي حق را بيان کند تا جويندگان مسير حق در زمان خود و در دوران پس از خود گمراه نشوند، سعي در صيانت از امت اسلامي داشته و در عين حال هم سعي مي کند از وحدت امت اسلامي حمايت کند و در واقع اين وظيفه را در دوران فتنه محقق مي کند که اين امر به معناي کتمان و غفلت از مباني و اصول نيست، چرا که وي دائماً در اين دوران مباني و اصول را تذکر مي دهد و آن را ابراز مي کند.

* تلاش براي احقاق آرمانهاي اسلامي
دکتر هادوي تهراني ادامه داد: دوران سوم زندگي اميرالمؤمنين دوران خلافت وي است. اين دوران زماني است که علي(ع) تمام تلاش خود را براي احقاق تمام آرمانهاي اسلامي در جامعه انجام مي دهد.
وي گفت: از يکسو زندگي بسيار زاهدانه علي در دوران خلافت که با پايين ترين سطح جامعه خود را تطبيق مي دهد تا آنهاي که توان بهره مندي از مواهب اقتصادي و مادي را ندارند احساس ناراحتي نکنند و زماني که زندگي ساده علي را مشاهده مي کنند احساس آرامش داشته باشند.

* تلاش حضرت علي براي حراست و صيانت از بيت المال
عضو هيأت علمي بعثه مقام معظم رهبري همچنين تصريح کرد: تلاش اميرالمؤمنين در حفظ بيت المال و صيانت از آن از دست اندازي افراد به اشکال مختلف را با نمونه هاي بسياري مشهود است. وي در اين دوران نشان مي دهد که چقدر عدالت را در جامعه توسعه مي دهد.

* حکم دادگاه اسلامي حضرت علي(ع) به نفع فرد يهودي
هادوي تهراني يادآور شد: در حکومت علي(ع) چنان امنيت قانوني، اجتماعي و حقوقي وجود دارد که يک غير مسلمان که جرمي را مرتکب شده وقتي با خليفه امت اسلامي به عنوان حاکم يک سرزمين بزرگ برخورد مي کند و دعواي حقوقي به وجود آمده را به قوه قضائيه اي ارجاع مي دهد که امام علي او را بر مصدر قضا گذاشته، يعني ساختار حکومت علي به قدري عادلانه است و به قدري امنيت قضايي، اجتماعي و حقوقي در اين جامعه وجود دارد که يک غيرمسلمان به راحتي احساس مي کند که اگر به محکمه عدل اسلامي مراجعه کند به او ظلم نخواهد شد.
وي تأکيد کرد: حضرت علي تعبيري در نهج البلاغه دارد که اگر حق حاکم نسبت به رعيت و اگر حق رعيت نسبت به حاکم لحاظ شود آن وقت است که نظام باقي مي ماند، آن وقت است که استحکام ساختار حکومت را مي توان توقع داشت و اگر خلاف آن شود و پايه هاي حکومت گرفتار بحران مي شود اين تعبير اميرالمؤمنين به تفصيل در خطبه 216 نهج البلاغه آمده است که طي آن حضرت علي(ع) مسؤوليتهاي حاکم نسبت به مردم و مردم نسبت به حاکم را بيان کرده است.

اميرالمؤمنين(ع) در دوران خلافت به خانه شخصي در بصره به نام «علاء بن زياد حارثي» وارد شد. پس از يک سلسله گفتگوها آن مرد از برادرش «عصم بن زياد» شکايت کرد که زهدگرا شده است، زن و زندگي را رها کرده و جامه درشت پوشيده و فقط به عبادت و رياضت مي پردازد .
اميرالمؤمنين(ع) دستور داد او را احضار کردند.
همين که با آن قيافه زاهدانه ظاهر شد، به تندي به او فرمود: «اي ستمگر بر خود! اين چه کاري است که مي کني؟ چرا بر خود جفا مي کني؟ آيا گمان کردي خداوند که نعمتهاي پاکيزه دنيا را خلق کرده آنها را بر تو حرام کرده است و اگر از آنها استفاده کني مؤاخذه مي شوي؟
عصم که اين عتابها را شنيد، جواب بسيار روشني داشت. او خود علي (ع ) را که جلو چشمش بود مي ديد که دو تکه لباس بيشتر تنش نيست، يکي را روي دوش انداخته و يکي را به کمرش بسته است. غذاي علي را هم مي دانست که نان جو خشک است. تعجب کرد که از علي(ع) چنين سخناني را مي شنود. بنابراين گفت: يا اميرالمؤ منين! خودت هم که همين طوري! من به تو اقتدا کردم. لباس تو که از من ژنده تر و غذاي تو که از من بدتر است .
اميرالمؤمنين (ع) به او فرمود: اشتباه مي کني! آنچه تو در من مي بيني رهبانيت و تحريم حلال خدا نيست. من رهبرم. من امامم، من زعيم جامعه ام. رهبران و زعما تکليف جداگانه دارند. فرمود: خداوند براي کسي که مي خواهد مردم را رهبري کند، وظيفه خاصي قرار داده است. تو از افراد عادي هستي. من بايد به تمام افراد ملت خود و رعاياي خودم نگاه کنم و ببينم پايين ترين طبقات کدام است؟ آنکه دستش از همه کوتاهتر است کدام است؟ البته من هم مايلم که سطح زندگي آنها بالا برود؛ اما تا وقتي در مملکت من افرادي هستند که توانايي ندارند و نمي توانند لباس بهتري از آنچه من اکنون به تن دارم بپوشند، تا وقتي که در مملکت من نان جو خور به اضطرار هست، من به حکم آنکه رهبرم و مي خواهم مردم را هدايت و رهبري کنم، بايد با آنها همدل و همدرد باشم و خود را با فقيرترين مردم اجتماع تطبيق دهم. اگر غير از اين باشد آن فقير حق دارد به هيجان بيايد اعتراض کند و فريادش به آسمان بلند شود، زيرا خيال مي کند دروغ مي گويم که در فکر او هستم ولي حالا باور مي کند که راست مي گويم. اصول رهبري ايجاب مي کند که من چنين زندگي کنم .
* مجموعه آثار شهيد مطهري، ج 3 ، ص 325 و 623