روزنامه قدس - روزنامه صبح ایران

جستجو

	Date : 2009-12-16
آرشیو \| آرشیو PDF \| آرشیو نیازمندیها \| ارتباط با ما \| درباره ما	چهارشنبه 25آذر ماه 1388

[ فرهنگي ]

* دکتر مهدي محقق: براي توسعه علمي بايد محدوديت ها را شکست

* مدير کميته استاني هفته پژوهش در گفتگو با «قدس» تاکيد کرد :
وزارت علوم ناظر اجراي فعاليتهاي پژوهشي

* تربيت پژوهشگران متخصص ؛ اولين بستر توليد دانش

* کتابخانه ملي اسپانيا

* با حضور دو تن از چهره هاي حوزه و دانشگاه برگزار شد ؛
همايش بررسي مطالعات اسلامي در علوم انساني

* تفسير قرآن آيةا... حسن زاده آملي منتشر شد

* دکتر چيستا يثربي خبر داد؛ انتشار مجموعه بررسي نقش دعا در سلامت جسم

* يادي از دکتر غلامحسين مصاحب ؛ چرا نتوانيم؟

* رئيس انجمن ژنتيک ايران: پژوهش در کشور بايد عمق پيدا کند

* پژوهشگر ايراني، دستگاه ضد رسوب الکترونيکي ساخت

* با حضور پروفسور فضل ا... رضا صورت گرفت؛ رونمايي دو دستاورد علمي محققان کشور

* مهندس عزيزيان:
پژوهش، اصلي ترين هدف در فعاليتهاي «مؤسسه سازمان اقتصادي رضوي» است

* بررسي مطالعاتي که تاکنون درباره سيره علمي و عملي ثامن الحجج(ع) انجام شده است؛
پژوهشهاي حوزه امام رضا(ع)متمرکز شود

* وقف از منظر قرآن

* لحظاتي با احمدرضا درويش ؛ بوسه کارگردان دوئل بر دستهاي نقاره چي حرم

* به خاطر امام

* قديمي ترين سقاخانه در صحن انقلاب

* بزرگ ترين قرآن خطي جهان در گنجينه موزه ها

* مؤسسه خدمات مشاوره اي، جوانان و پژوهشهاي اجتماعي آستان قدس رضوي برگزار مي کند؛
سمينار علمي- پژوهشي « هويت يابي ديني و ملي »

* طي سه سال صورت گرفت؛ پذيرش 20 هزار بيمار در مرکز تخصصي قلب بيمارستان رضوي

* کارگاه تخصصي پرسشگري در حرم رضوي برگزار مي شود

دکتر مهدي محقق: براي توسعه علمي بايد محدوديت ها را شکست
گروه فرهنگي- زهره کهندل: رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي کشور با بيان اينکه دانشمندان بزرگ اسلام از علوم يوناني کپي برداري نمي کردند، با تأکيد بر مذمت تقليد در اسلام گفت: نه ابن سينا کپي ارسطو بود و نه رازي کپي جالينوس. ماهيت علم اين نيست که کورکورانه آن را پذيرفت به گزارش خبرنگار ما، دکتر مهدي محقق در همايش تخصصي «پژوهش» با حضور محققان سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوي در سخناني تصريح کرد: زکرياي رازي اگرچه از جالينوس به عنوان استادي با احترام ياد مي کند، اما کتب فلسفي او را نقد مي کند، اما متأسفانه برخي مي گويند که اين دانشمندان بزرگ ما کپي دانشمندان يوناني هستند. وي با اشاره به ضرورت بهره گيري از نظريه هاي بنيادين و اوليه علم در توليد دانش خاطرنشان کرد: اگر قرار بود که دانشمندان ما بدون توجه به دستاوردهاي علمي گذشته، به داشته هاي شخصي اکتفا مي کردند، به جايي نمي رسيديم، بلکه براي ساخت بناي علمي خشت خود را بايد بر روي خشت هاي گذشتگان نهاد. دکتر محقق تأکيد کرد: البته ماهيت علم اين نيست که کورکورانه آن را پذيرفت. اصلاً راز ترقي و پيشرفت علوم اسلامي در دوران اوج گيري تمدن اسلام به دليل جويندگي علم از سوي دانشمندان آن بوده است. وي ادامه داد: در آن دوران، گسترش علمي به دليل همکاريهاي مشترک علمي در ميان دانشمندان دنيا با يکديگر بود. بنيانگذار دايرَالمعارف بزرگ تشيع در خصوص جايگاه علم در اسلام، آن را بسيار شايسته عنوان کرد و گفت: توجه جدي مسلمانان به علم موجب شد که انبوهي از علوم به سوي سرزمينهاي اسلامي سرازير شد. دکتر محقق افزود: بسياري از دانشمندان بزرگ ما بنا به فرموده پيامبر(ص) درباره دست يافتن به علم حتي در سرزمينهاي دور، سفرهاي طولاني و متعددي داشتند و مرزهاي جغرافيايي براي دانش جويي آنان مفهومي نداشت. به طوري که عالم درجه يک جهان اسلام، ابوريحان بيروني در جستجوي علم سفر کرد و براي آموختن دانش حتي در برابر اساتيد ديگر جوامع آن روز، زانو زد. براي توسعه علمي بايد محدويت ها را شکست وي با بيان اينکه براي توسعه علمي بايد محدوديتها را شکست، خاطرنشان کرد: در دوره اي علوم يوناني، سرياني، سانسکريت، هندي و پهلوي به عربي ترجمه شد و در دسترس مسلمانان قرار گرفت. رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي در خصوص شرايط نهضت ترجمه در قرون اوليه اسلام به ويژه در قرون سوم و چهارم هجري قمري اظهار داشت: تکنيک هاي خوبي در ترجمه مفهومي از سوي دانشمندان و عالمان بزرگ علمي ما در 12 قرن پيش انجام شده، در حالي که برخي فکر مي کنند تکنيک هاي ترجمه از غرب آمده است. دکتر محقق با اشاره به بومي بودن علم فهرست نويسي و آغاز آن در جهان اسلام گفت: در دوراني که انبوه کتابها به کتابخانه هاي ما سرازير شد، دانشمندان ما براي به بند کشيدن اين علوم، کتب را تقسيم بندي و فهرست نويسي کردند که «فارابي» پرچمدار اين علم بود. دکتر محقق عنوان کرد: با فهرست نويسي و تقسيم بندي علوم از سوي بزرگان، شايد متجاوز بر 300 علم در اسلام به وجود آمد که شايد برخي از آنها تاکنون هم به گوش ما نخورده باشد. وي تصريح کرد: خلاف ديدگاه رايجي که درباره غربي بودن «دانشگاه» وجود دارد بايد گفت که اصلاً مفهوم دانشگاه و دانشگاه سازي زماني در اروپا به وجود آمد که آنها با کتاب «احصاء العلوم» فارابي آشنا شدند و فهميدند که علوم جزيره هاي جدا از هم نيستند بلکه کاملاً به هم مرتبط هستند. مفهوم دانشگاه از اسلام گرفته شد اين چهره ماندگار کشورمان ادامه داد: بنابراين مفهوم دانشگاه از اسلام گرفته شد و امتياز اسلام اين بود که علم را در مدرسه و دانشگاه محدود نمي کند، بلکه هر جا استاد و معلمي بود، همانجا دانشگاه است. در ادامه اين برنامه، محمد هادي زاهدي، رئيس سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوي گفت: در حال حاضر 4500 نفر عضو تالار محققان کتابخانه مرکز حرم مطهر رضوي اند که متشکل از فارغ التحصيلان کارشناسي ارشد، دکترا و صاحبان تأليف و پژوهش هستند. در پايان اين همايش از مؤلفين و مجريان طرحهاي پژوهشي شامل ابوالفضل حسن آبادي، محمدرضا فاضل هاشمي، محمد وفادار مرادي، محمد زره ساز، پريسا خاتميان فر و الهه محبوب تقدير شد. از حسن علي فريدوني، سيد مهدي سيدقطبي، فاطمه نظرکرده، جواد فرهمندنژاد، محمد حسن نوري نيا، حميده شهيدي، گلناز ملايي مقدم و سعيد جلاليان به عنوان نويسندگان برتر مقالات با اهداي لوح سپاس تقدير به عمل آمد. در ادامه نيز جلال قاسميان، محمد قيصري نيک، محمد مشايخي، مليحه فرخ نيا، حسن خبازيان و حسن قاسميان به عنوان پژوهشگران برتر جوان معرفي شدند. در اين مراسم از 25 پژوهشگر سازمان و 11 محقق عضو کتابخانه ها، موزه ها و مرکز آستان قدس رضوي تقدير شد. همچنين طرح پژوهشي «فهرست نسخ خطي اهدايي مقام معظم رهبري به کتابخانه مرکزي آستان قدس رضوي» به عنوان طرح پژوهشي برتر اين سازمان شناخته شد.

مدير کميته استاني هفته پژوهش در گفتگو با «قدس» تاکيد کرد : وزارت علوم ناظر اجراي فعاليتهاي پژوهشي
جواد صبوحي برخي پژوهشگران هدفهاي پژوهش را به دو دسته «کوتاه مدت» و «بلند مدت» تقسيم مي کنند. هدفهاي کوتاه مدت ناظر به معرفتي است که بلافاصله پس از خاتمه پژوهش، محقق شود؛ اما هدفهاي بلند مدت، معطوف به خواسته هايي است که مستلزم کاربست معرفت علمي توليد شده بر اثر پژوهش و همياري ساير مؤلفه هاست. آنچه در اين ميان اهميت دارد، آن است که از سويي آگاهي از نيازهاي پژوهشي و از ديگر سوي آگاهي از نتايج تحقيقات صورت گرفته، مي تواند گستره اين مهم را ارتقا دهد. برپايي نمايشگاه هاي پژوهشي و بويژه نمايشگاه دستاوردهاي پژوهشي و فناوري، بستري است که مي تواند اين مهم را تسهيل کند. مهندس مرتضي زالي، مدير کميته استاني هفته پژوهش و مسؤول برگزاري اين نمايشگاه، در گفتگويي با ما، به تبيين اهميت برپايي چنين نمايشگاه هايي پرداخته است که تقديم حضورتان مي کنيم. آقاي مهندس، متولي پژوهش در کشور کدام نهاد و سازمان است و اين نهادها تا کنون براي هدفمند کردن پژوهشها چه کرده است؟ ** متولي پژوهش در کشور، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري است و بر همين اساس نيز دبيرخانه شوراي عالي علوم تحقيقات و فناوري در اين وزارتخانه قرار گرفته است و تمامي بودجه هاي پژوهشي بر اساس بند 26 قانون بودجه امسال بر اساس سياستهاي اين شورا هزينه خواهد شد. بنابراين، پژوهش و نظارت بر اجراي روند آن نيز در اختيار وزارت علوم است. معاون پژوهشي وزارت علوم در حال اجراي چند طرح براي هدفمند کردن پژوهشهاي انجام گرفته در اين خصوص است. يکي از اين برنامه ها اجراي طرح سامانه ملي نظام اطلاع رساني است که پژوهشگاه فناوري اطلاعات در حال فعاليت بر روي آن است و در حال ساماندهي به نظام پايان نامه ها هستند تا از اين پس دانشجويان مقاطع کارشناسي ارشد و دکترا در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي، ابتدا پايان نامه هاي خود را در سايتي ثبت کنند و پس از گرفتن تأييديه آن، بتوانند از پايان نامه خود دفاع کنند. اين مسأله براي اين است تا علاوه بر جلوگيري از تکراري شدن پايان نامه ها، طرحهاي پژوهشي نيز در سامانه نظام اطلاع رساني علم و فناوري ساماندهي شوند تا اين گونه نباشد که با عوض شدن هر مدير و يا معاوني، طرحها از گاو صندوقها خارج و دوباره ارائه شود. * اجازه بدهيد به موضوع نمايشگاه هفته پژوهش به عنوان يکي از راهکارهاي هدفمند کردن پژوهشها بپردازيم. طرحهايي که به نمايشگاه هاي پژوهشي راه پيدا مي کنند، بايد چه مشخصه هايي داشته باشند؟ ** طرحهايي که بديع، نوآور و در يک سال گذشته اتفاق افتاده باشد. اما اينکه در برخي از نمايشگاه ها اين موارد لحاظ نشده باشد، ممکن است به اين دليل باشد که اگر بخواهيم تمامي اين طرحها را ارزيابي کنيم، به زماني بسيار طولاني نياز داريم و مثلا کار بررسي اين طرحها را از ارديبهشت شروع کنيم و طرحها به دبيرخانه ستاد هفته پژوهش ارسال شود تا بتوانيم آنها را مميزي کنيم؛ اما فعلاً چنين ساختاري در معاونت پژوهشي وجود ندارد تا آنها را ارزيابي و سپس اجازه ورود آنها به نمايشگاه را صادر کنيم. در عين حال، در دستور العمل ها و ابلاغيه هايي که براي نهادها، دانشگاه ها، مراکز پژوهشي و پارکهاي علم و فناوري ارسال مي گردد، به اين موضوع اشاره شده که آنها طرحهايي را ارائه دهند که بديع، نوآور و قابل فروش و تبديل شدن به صنعتي و نيمه صنعتي باشد. اين طرحها بايد در يک سال گذشته ارائه شده باشد، نه آنکه طرحي را که چند سال قبل تهيه شده، هر سال در نمايشگاه ارائه کنند. ممکن است اين اتفاق در نمايشگاه هاي ما رخ داده باشد اما از دانشگاه ها و مراکز مختلف پژوهشي خواسته ايم تا اين دستور العمل را اجرا کنند. * شما به عنوان متولي برپايي نمايشگاه ها، براي اجرايي شدن اين دستورالعمل چه کرديد؟ ** تنها کاري که مي توانيم انجام دهيم اين است که در ارزيابي غرفه ها اين نکته را مورد بررسي و کنترل قرار دهيم که دانشگاه ها چقدر اين ضوابط ابلاغ شده را اجرا کرده اند و چقدر طرحهاي آنها جديد، نو و قابل عرضه به واحدهاي صنعتي بوده است. * اين مسأله در مورد استانهاي مختلف هم مصداق دارد؟ ** بله، به استانهاي مختلف نيز ابلاغ شده است، اما در مورد استانها تنها مي توانيم سياستهاي کلي را به آنها ارائه دهيم و در واقع ستادهاي استاني خود متولي اجرا و ارزيابي آن هستند. * چقدر زمينه بين المللي کردن چنين نمايشگاه هايي وجود دارد؟ ** چند سال است در کنار نمايشگاه هاي هفته پژوهش، نمايشگاه فن بازار هم برگزار مي شود. اين نمايشگاه ها در زمان دکتر منصوري معاون پژوهشي دولت وقت پايه گذاري شده بود، اما در دو دوره گذشته به دليل همراهي نکردن معاونت فناوري با ما، اين نمايشگاه برگزار نشد. در حقيقت آنها اين نمايشگاه را جدا کردند و گفتند خود، نمايشگاه تخصصي فن بازار را برگزار مي کنند. مثلاً در کنار نمايشگاه الکامپ، اقدام به راه اندازي نمايشگاه فن بازار الکامپ و يا در کنار نمايشگاه صنايع غذايي، فن بازار صنايع غذايي برگزار مي کنند. در همان زمان طراحي اين نمايشگاه، قرار بود بخش فن بازار را که محل عرضه و فروش يافته هاي پژوهشي است، بين المللي کنيم. البته، با توجه به ساختار جديد وزارت علوم که بارديگر معاونت پژوهشي و فناوري با يکديگر ادغام شده است، احتمالاً بار ديگر اين نمايشگاه نيز در کنار نمايشگاه هفته پژوهش برگزار مي شود و با اين مسأله امکان بين المللي کردن آن نيز فراهم خواهد شد. * امکان عقد قرارداد با پژوهشگران هم وجود دارد؟ ** بله در نمايشگاه هاي قبلي هم اين عقد قرار داد انجام شده است؛ مثلاً دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه هاي ديگر اقدام به عقد قراردادهاي متفاوت با پژوهشگران مختلف مي کردند. * شما بر اين قراردادها نظارت مي کنيد؟ ** در نمايشگاه هاي فن بازار اين کار با نظارت ما انجام مي گرفت. در آن مقطع، ستادي به نام ستاد فن بازار وجود داشت که اين کارها را ارزيابي مي کرد؛ البته هر بخشي هم نمي توانست در آن نمايشگاه شرکت کند. * ده دوره از نمايشگاه هاي هفته پژوهش مي گذرد. اگر بخواهيد مهمترين دستاوردهاي اين نمايشگاه ها را مرور کنيد، به چه مواردي اشاره خواهيد کرد؟ ** اين نمايشگاه ها هم از نظر کمي و هم از نظر کيفي ارتقا و گسترش يافته است؛ اما تا رسيدن به وضعيت مطلوب آن فاصله جدي باقي است. تعداد شرکت کنندگان در اين نمايشگاه ها افزايش يافته و توليداتي نيز که عرضه مي شود، بيش از گذشته قابل ارائه است. در نخستين دوره اين نمايشگاه ها تنها چند پوستر و بروشور تبليغاتي به نمايش گذاشته مي شد، اما امسال سطح محصولات بسيار ارتقا يافته است. براي مثال، دانشگاه خواجه نصير الدين طوسي آخرين خودرو برقي خود را به نمايش گذاشته است و يا پارک پرديس رياست جمهوري، محصولات بديعي را در نمايشگاه عرضه مي کند. ضمن آنکه در سال جاري، اين نمايشگاه در فضايي بالغ بر حدود 16 هزار متر برگزار خواهد شد. * چرا برپايي نمايشگاه هاي استاني شما ازنظم خاصي پيروي نمي کند. براي مثال، در يکي دو سال قبل اين نمايشگاه در استان تهران برگزار نشد و يا امسال نمايشگاه قم با تاخير برگزار مي شود.... ** در استان تهران، با توجه به اينکه نمايشگاه سطح ملي در مصلي برگزار مي شود و يا در سالهاي گذشته در نمايشگاه بين المللي برگزار مي شده، ضرورت برگزاري نمايشگاه استاني احساس مي شده است. اما راهکاري که استان تهران براي پرکردن اين خلا يافته اين است که نمايشگاه ها را در سطح شهرستانهاي خود داير کند و تنها در شهر تهران اين نمايشگاه داير نمي شود. * در مورد شهر قم چطور؟ ** من از وضعيت اين شهر اطلاعي ندارم. آنچه مشخص است، اين است که تمامي استانها در اين برنامه مشارکت فعالي ندارند و از 30 استان، تنها حدود 23 استان اقدام به برپايي نمايشگاه مي کنند و 7 استان ديگر اصلاً اين برنامه را برگزار نمي کنند. نمايشگاه امسال علاوه بر نمايشگاه دستاوردها که بخش اعظمي از آن را تشکيل مي دهد، نمايشگاه کتابهاي تخصصي نمايشگاهي داخل و خارج و تجهيزات داخلي و خارجي را نيز شامل مي شود و تجهيزاتي را که مورد نياز آزمايشگاه هاي تحقيقاتي است، عرضه مي کند. حضور بخشهاي داخلي به اين منظور است تا علاوه بر اطلاع دانشگاه ها از توانمنديهاي بخشهاي داخلي، زمينه خريد اين توليدات را با توجه به تحريمهاي موجود فراهم کنند. همان گونه که قبلاً هم اشاره شد، نمايشگاه دستاوردهاي پژوهشي و فناوري در 14 هزار متر مربع زيربنا برگزار مي شود که در آن 42 وزارتخانه و مؤسسات زير مجموعه آنها، 68 دانشگاه و مرکز پژوهشي، 150 نشريه علمي، 26 پارک علم و فناوري، 80 انجمن علمي، 113 قطب علمي، 30 شرکت نمايندگي خارجي و 15 شرکت سازنده تجهيزات داخلي حضور دارند. همچنين، 26 ناشر بين المللي، 32 ناشر داخلي و 20 پايگاه علمي، دستاوردهاي خود را در اين نمايشگاه به نمايش گذاشته اند.

تربيت پژوهشگران متخصص ؛ اولين بستر توليد دانش
«لستر تارو»، استاد اقتصاد دانشگاه هاي هاروارد و ام آي تي که از پژوهشگران پرکار و نظريه پردازان بنام امور اقتصاد جهان است، مي گويد: مبناي ثروت آفريني در اقتصاد امروز، دانش و تخصص است و کارآفرينان از دانش و اطلاعات ثروت مي آفرينند و هشدار مي دهد که کشوري ثروتمند مي شود که راه بر شکوفايي کاشفان و نوانديشان خود بگشايد. به زعم او منابع با ارزش و مولد ثروت اين عصر، انسانها هستند؛ به شرطي که دانشمند، متخصص، کارورز، مخترع و مبتکر باشند. توانايي اقتصادي و وفور نعمت از بستر مغزهاي پيراسته از جهل و آراسته به دانش سر بر مي آورد نه از بستر منابع طبيعي، حتي اگر نفت يا طلا باشد. امروزه ديگر پايه هاي قديم کاميابي فروريخته است. در طول تاريخ، اين نخستين بار است که بشر مي تواند نانوتکنولوژي بيافريند. در تمام طول تاريخ بشر، منشأ کاميابي، دستيابي به منابع طبيعي مانند زمين، طلا و نفت بوده است. ناگهان ورق برگشته و دانش به جاي آن نشسته است. در گذشته، وقتي سرمايه داران از ثروتشان سخن مي گفتند، منظورشان مالکيت بر کارخانه و تجهيزات و منابع طبيعي بود اما در آينده، وقتي سرمايه داري از ثروت خود سخن بگويد، سخن او بر سر ميزان دستيابي اش به دانش خواهد بود. حتي زبان توليد ثروت عوض خواهد شد. جا به جايي پايه هاي قدرت از قدرتهاي نظامي و اقتصادي به قدرت دانايي، نظم جهاني را با تحولات اقتصادي و سياسي جوامع در جريان سازماندهي جديد مواجه ساخته و از اين رو قوانين تغييرات اساسي کرده است. امروزه توليد ثروت از دانش به عنوان يکي از مباني اصلي توسعه جوامع علمي راهکاري است که مي تواند امکان دگرگوني جوامع سوم را فراهم کند علاوه بر آن زمينه اي را فراهم مي سازد که انسان بر مبناي دانايي بتواند از منابع انساني و مادي موجود خود حداکثر بهره را ببرد، اين منابع را فرآوري کند، قيمت افزوده آنها را افزايش دهد و در زمينه توليد محصولات دانش بنيان، نوآوري کرده و کيفيت و استانداردهاي آن را افزايش دهد تا در دنياي رقابتي بتواند از استانداردهاي لازم براي رقابت در عرصه بين المللي و جهاني بهره مند شود. بنابراين، مقصود از توليد ثروت از دانش اين نيست که ثروت در اختيار ثروتمندان قرار بگيرد و يا در بخش خاصي انباشته گردد؛ بلکه مقصود اين است که بر اساس دانش و دانايي در جامعه اشتغالزايي صورت بگيرد و ديگر افراد بيکار حضور نداشته باشند و سرمايه هاي ملي کشور دچار افت بها نشوند و ضمن آنکه نيازهاي جامعه امروز برآورده مي شود، ارزش افزوده منابع مورد استفاده افزايش يابد و براي نسلهاي آتي سرمايه گذاري صورت گيرد. بنابراين، وقتي از توليد ثروت از دانش صحبت مي کنيم، يعني بايد به سمتي برويم که از منابع موجود بيشترين بهره را ببريم. اولين بستر ساختهاي توليد دانش تربيت منابع انساني متخصص و پژوهش مدار است. براي تحقق اين مسأله بايد به سوي پژوهش و ملزومات پژوهشي رفت؛ يعني اينکه هر کار و طرح جديدي که قرار است ارايه شود، با پژوهش و کار کارشناسي همراه باشد تا اينکه معلوم شود چگونه و در چه مسيري بايد آغاز شود. توسعه منابع انساني مقوله اي جديد است که دو دهه از پيدايش آن مي گذرد، به هر ميزان رقابت در حوزه کسب و کار افزايش مي يابد، نقش منابع انساني يا سرمايه هاي انساني پررنگ تر مي شود. سرمايه انساني امروز به عامل مهم مزيت رقابتي سازمانها مبدل شده است. اگر بتوان فناوري يا محصول جديدي را از طريق مهندسي معکوس توليد کرد تنها منبع غيرقابل کپي برداري منابع يا سرمايه هاي انساني هستند که خود مولد نوآوري، خلاقيت و ايجادکننده ارزش افزوده زيادي براي سازمانها و حتي جوامع و کشورها است. امروزه هزينه هاي مصرف شده براي توسعه منابع انساني نوعي سرمايه گذاري تلقي مي شود و در صورت برنامه ريزي و اثربخشي مناسب، نرخ بازگشت سرمايه آن از ساير سرمايه گذاريهاي معمول بالاتر خواهد بود. با توسعه تحصيلات تکميلي و افزايش تعداد پژوهشگران، بتدريج منابع انساني دانش مدار در داخل کشور تربيت مي شوند، اما نکته مهم اين است که بايد بازار کار براي هنرنمايي نيروي انساني موجود وجود داشته باشد و دانش آموختگان در انديشه پشت ميز نشيني نباشند. آنها بايد با تخصصهاي خود در صنايع خصوصي و دولتي حضور داشته باشند و هر روز تلاش کنند تا انواع و کيفيت محصولات توليدي صنايع را بهبود بخشند و بتوانند در رقابت سازنده ملي و بين المللي تأثيرگذار باشند. ذکر مثالي در اين خصوص مي تواند به شرح اين مهم کمک کند. در کشور فنلاند به دليل سرماي زياد و آسيب به سيمهاي مخابراتي، امکان برقراري ارتباط تلفني وجود نداشت. اين موضوع به پژوهش و طراحي سيستمي منجر شد که نيازي به سيم در آن وجود نداشته باشد و اين گونه بود که موضوع ارتباط بي سيم مطرح گرديد. فنلاندي ها پس از چندي تلفن همراه را اختراع کردند و از هر يک دلار که در اين زمينه هزينه کردند، 22 دلار سود به دست آوردند؛ ضمن اينکه صنايع و فناوريهايي که براي توليد تلفن همراه ايجاد شد، هزاران اشتغال ايجاد کرد. بنابراين، بايد صنايع خصوصي و دولتي انحصار را بشکنند و رقابت در بعد ملي و بين المللي ايجاد شود. با رقابتي شدن هر صنعتي، بايد محصولاتي با کيفيت بيشتر و استاندارد بهتر توليد شود تا در اين ميدان بتوانند به حيات خود ادامه دهند. براي توليد محصولات با کيفيت بهتر، به افراد متفکر و نوآور و پژوهشگران نياز داريم. مجتبي عظيمي

کتابخانه ملي اسپانيا
کتابخانه ملي اسپانيا در سال 1712 تأسيس شد. اين کتابخانه مؤسسه اي مستقل از لحاظ اداري و وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش مي باشد.کتابخانه داراي شخصيت حقوقي است و توانايي انجام اقدامات لازم در جهت تحقق اهداف خود را دارا مي باشد و به موجب مقرراتي اداره مي شود که در قانون بودجه عمومي وضع شده است. کتابخانه ملي اسپانيا بزرگترين مؤسسه کتابداري کشور است و در رأس نظام کتابداري آن قرار دارد. کتابخانه از نظر اداري سازماني مستقل بوده و داراي شخصيت حقوقي است. اين کتابخانه براي نيل به اهداف و انجام وظايف قانوني خود از ظرفيتهاي لازم که قانون بودجه عمومي کشور آن را تعيين مي کند برخوردار است. ساختار سازماني کتابخانه ملي از سه سطح تشکيل شده است: مديريت کل، مديريت فني و مديريت اجرايي. کارکنان کتابخانه ملي در 1976 بالغ بر 174 نفر بودند، از اين تعداد 47 نفر کتابدار حرفه اي، 28 نفر کتابدار نيمه حرفه اي و 15 نفر کارمند بودند و بقيه در بخشهاي خدماتي اين کتابخانه به کار اشتغال داشتند. منابع کتابخانه شامل آثار گرانبهايي است که به قرن نهم ميلادي برمي گردد. در زمان برپايي کتابخانه، کتابخانه ملکه مادر به کتابخانه اهدا شد، در همين زمان آثاري که از هواداران شاهزاده کارلز از اتريش مصادره گرديد نيز به کتابخانه داده شد.همچنين آثار زيادي از فرانسه خريداري شد. بعد از مجموعه هاي اوليه که بدين ترتيب فراهم شد، مجموعه کتابخانه به طور دايم از طريق مصادره، واسپاري قانوني که در 1716 برقرار گرديد و گردآوري مجموعه هاي بزرگ گسترش يافته است. از اين طريق آثار گرانبهايي که در مجموعه هاي شخصي افراد معروف وجود داشت وارد کتابخانه شد. علاوه بر اين، کتابخانه از مجموعه هاي اهدايي مهم نيز بي نصيب نماند. اما بزرگ ترين راه گردآوري منابع براي کتابخانه، واسپاري قانوني بوده است. با اجراي اين قانون از 1958 ، کتابخانه روش گردآوري مؤثري براي جمع آوري 5 هزار جلد در هر سال به کار بسته است. علاوه بر اين، براي گسترش مجموعه، روش هاي ديگري نيز وجود دارد مانند مبادله، اهدا و خريد که موجب مي شود در حدود 25 هزار جلد در سال به موجودي مجموعه اضافه شود.هدف کتابخانه از اعمال روش هاي مذکور مجموعه سازي گذشته نگر و گردآوري منابع ويژه اي است که عبارتند از: انتشارات خارجي درباره فرهنگ اسپانيا و آمريکاي لاتين، آثار نويسندگان اسپانيايي که در گوشه و کنار دنيا منتشر مي شود، مدارک چاپي آمريکاي لاتين در زمينه علوم انساني، ويرايش هاي اصلي آثار نويسندگان و متفکران دنيا، آثار مرجع عمومي و تخصصي در زمينه علوم انساني و اجتماعي، آثار اساسي رشته هاي مختلف و انتشارات مربوط به علوم اطلاع رساني و سندپردازي. همچنين کتابخانه ملي، مرکز واسپاري بسياري از سازمانهاي بين المللي است مانند: جامعه اروپا، سازمان همکاري و توسعه اقتصادي، سازمان ملل متحد، يونسکو، سازمان بهداشت جهاني، سازمان بين المللي هواشناسي، سازمان بين المللي هوانوردي، آژانس بين المللي انرژي اتمي، آژانس بين المللي انرژي، سازمان ايالات آمريکا، سازمان بين المللي دريايي و سازمان تجارت جهاني.

با حضور دو تن از چهره هاي حوزه و دانشگاه برگزار شد ؛ همايش بررسي مطالعات اسلامي در علوم انساني
گروه فرهنگي: همايش بررسي «مطالعات اسلامي و علوم انساني» با حضور دکتر خسرو باقري، عضو هيأت علمي دانشگاه تهران و حجةالاسلام المسلمين دکتر سيد مهدي ميرباقري رئيس فرهنگستان علوم اسلامي برگزار شد. به گزارش خبرنگار ما، اين نشست تخصصي در حالي با حضور اساتيد، دانشجويان و طلاب در دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي برگزار شد، که دکتر خسرو باقري و حجة الاسلام والمسلمين ميرباقري به عنوان چهره هاي حوزوي و دانشگاهي به نقد سخنان يکديگر در خصوص موضوع برنامه پرداختند. دکتر باقري در سخناني گفت: علم ديني اگر پيدا شود، غايت هايش را متناسب با خود پيدا مي کند. وي با تأکيد بر بحث رئاليست بودن معرفت شناسي خاطرنشان کرد: نفي رئاليست ما را به نوعي نسبيت انگاري خطرناک مي کشاند که براي علم ديني هم جايي را نمي گذارد. عضو هيأت علمي دانشگاه تهران عنوان کرد: اگر بناي علم ديني کج نهاده شود، هرخشتي که روي آن بگذاريم ديوار را کج تر مي کند. به نظر بنده اگر هم تاکنون نتوانستيم بناي علم ديني را در عرصه علوم مختلف بنهيم به دليل اين است که بايد به تصوير درست و قابل دفاعي از علم ديني برسيم تا نتيجه بخش باشد. حجة الاسلام والمسلمين ميرباقري نيز سخناني را به طور کامل درباره نسبيت گرايي مطلق و امکان اختيار و عدم اختيار و تاخر و تقدم در اختيار و فهم در علوم ديني براي حضار ايراد کرد. وي با تأکيد بر اينکه اگر اختيار نسبي باشد، باب تفاهم بسته نمي شود، گفت: تفاهم به معناي برابري نيست بلکه يافتن پايگاه هماهنگي فهم است زيرا برابري در فهم معقول نيست. رئيس گروه فرهنگستان علوم اسلامي ادامه داد: هماهنگي در اختيارات هم به معناي جبر نيست، بنابراين فهم داراي درجات مختلفي براي تعالي است.

تفسير قرآن آيةا... حسن زاده آملي منتشر شد
کتاب «سدرَالمنتهي في تفسير القرآن» به قلم آيةا... حسن زاده منتشر شد.به گزارش رسا، اين تفسير قرآن از مجموع آثار آيةا... حسن زاده توسط عده اي از شاگردانش استخراج شده است. در جلد اول اين مجموعه که به تازگي منتشر شده، به تفسير سوره هاي فاتحةالکتاب، بقره و نساء پرداخته شده است. اين کتاب در 539 صفحه منتشر شده است. ناشر اين مجموعه انتشارات الف لام ميم است و شمارگان آن 5000 نسخه مي باشد.

دکتر چيستا يثربي خبر داد؛ انتشار مجموعه بررسي نقش دعا در سلامت جسم
يک مجموعه پژوهشي در دو جلد با موضوع نقش نيايش و دعا بر سلامت روح و جسم و نقش درماني نيايش توسط چيستا يثربي منتشر مي شود. چيستا يثربي با اعلام اين خبر گفت: در حال تدوين جلد دوم پژوهشي در زمينه تأثير روان درماني دعا و نيايش به سفارش پژوهشگاه علوم رفتاري و انساني هستم که در اين مجموعه دو جلدي ضمن توجه به نقش دعا و نيايش در اديان به تأثير شفابخشي نيايش بر روح جسم و روح نيز توجه مي شود. وي ادامه داد: براي نگارش اين کتاب مطالعه گسترده اي درباره نيايشهاي اديان توحيدي انجام دادم و تهيه پيش نويسهاي کتاب زمان زيادي برد. در حال حاضر جلد نخست اين کتاب آماده شده و ناشر در حال صفحه بندي آن است. من هم نگارش جلد دوم را در دست دارم که فکر مي کنم به دليل آماده بودن پيش نويسهاي آن زمان کمتري نسبت به جلد نخست براي اين نگارش اين جلد صرف شود. اين نويسنده افزود: مجوز اين کتاب با نام اصلي آن «گل سرخ صحرايي» و نام فرعي آن «نيايش از ديدگاه روانشناختي» صادر شده است.

يادي از دکتر غلامحسين مصاحب ؛ چرا نتوانيم؟
دکتر مصاحب، رياضيدان و دانشنامه نويس که به سبب کوششهاي او در باب ترويج رياضيات جديد در ايران وي را «پدر رياضيات جديد» در ايران مي دانند، از جمله کساني بود که به تاريخ فلسفه و ياد دادن انديشه اکتفا نمي کرد و «هنر انديشيدن» را ياد مي داد. وي با عمل خويش نشان داد در برابر اراده انساني،محال نيز سر تسليم فرود مي آورد و مي گفت: وقتي همه مقدمات توانستن، در درون ما و يا در دسترس ما هست، چرا نتوانيم؟ فقط بايد خواست و يک قدم برداشت. مرحوم دکتر مصاحب، تأليفات متعددي از خود به جاي گذاشت که «تاريخ رياضيات تا زمان خيام» يکي از آنهاست. در اين کتاب، براي نخستين بار مقام علمي خيام در رياضيات به طور مستقل به زبان فارسي شناسانده شد. رساله دکتري که در جلد ششم مجله انجمن فلسفه کمبريج در سال 1950 ميلادي به چاپ رسيد، مدخل منطق صورت، از انتشارات دانشگاه تهران به سال 1334 در 700 صفحه، حکيم عمر خيام به عنوان عالم جبر، چاپ انجمن آثار ملي، آناليز رياضي، تئوري مقدماتي اعداد که مجلد اول آن در دو قسمت و 1395 صفحه در سال 1353 و مجلد دوم آن در سه قسمت و 1802 صفحه در سال 1358 به چاپ رسيد. متأسفانه، چاپ اين کتاب هنگامي به پايان رسيد که ايشان دارفاني را وداع گفته بود. حيرت آور آنکه، وقتي غلط گيري آخرين صفحه آن را به پايان رساند، در حالي که هنوز قلم در دست داشت، با مرگ آني ديده از جهان فروبست. تنديس «غلامحسين مصاحب» پدر علم رياضيات جديد در ايران همزمان با هفته پژوهش در دانشگاه تربيت معلم کرج رونمايي شد. اين تنديس به منظور ارج نهادن به زحمات و تلاشهاي اين رياضيدان برجسته به جامعه علمي کشور و همچنين به پاس خدمات علمي و آموزشي اين شخصيت علمي به اين دانشگاه در محوطه مقابل دانشکده رياضي اين دانشگاه نصب شده است.

رئيس انجمن ژنتيک ايران: پژوهش در کشور بايد عمق پيدا کند
رئيس انجمن ژنتيک ايران گفت: بايد امر پژوهش و تحقيق در کشور عمق پيدا کند و از سطحي بودن خارج شود. محمد تقي اکبري افزود: دست يافتن دانشگاه تهران به رتبه 368 در بين دانشگاه هاي کشور خوب است، اما اين براي کشور ما که تعداد پژوهشگران زيادي داريم کافي نيست و نياز به توجه بيشتري دارد. اکبري تصريح کرد: امر پژوهش بايد در راستاي کيفي کردن تحقيقات و پژوهشها گام بردارد که کليد دست يافتن به اين پيشرفتها همين است. وي با توجه به اينکه اين هفته به هفته پژوهش نامگذاري شده است، خاطرنشان کرد: پژوهش و امر تحقيق در کشور بايد عمق پيدا کند و کارهاي تحقيقاتي در کشور انجام شود که ساير افراد از آن طرح به عنوان يک مرجع استفاده کنند و به کارهاي تحقيقاتي بزرگتري تبديل شوند.

پژوهشگر ايراني، دستگاه ضد رسوب الکترونيکي ساخت
يک مهندس ايراني، دستگاهي اختراع کرده است که با استفاده از آن مي توان از گرفتگي و خوردگي لوله هاي آب، تأسيسات و اتلاف انرژي بر اثر رسوب در ساختمانها جلوگيري کرد. به گزارش ايسکانيوز، مهندس «ابراهيم صفائي» طراح و مخترع دستگاه ضد رسوب الکترونيکي گفت: بيشترين کاربرد اين دستگاه در تأسيسات حرارتي و برودتي ساختمانها، ماشين آلات صنعتي و خطوط توليد کارخانجات است. وي افزود: اين دستگاه متناسب با شرايط آب و هوايي ايران و وضعيت آبهاي سخت در نقاط مختلف کشور ساخته و آزمايش شده است. اين پژوهشگر با تأکيد بر اينکه دستگاه ضد رسوب الکترونيکي نقش مهمي در حفظ سرمايه هاي ملي و تأسيسات صنعتي کشور ايفا مي کند، ادامه داد: در صورت توليد و به کارگيري انبوه آن مي توان از ميلياردها تومان خسارت که بر اثر خوردگي فلزات، تعمير و نگهداري، اتلاف انرژي و آلودگي منابع زيرزميني آب به اقتصاد و محيط زيست کشور تحميل مي شود، جلوگيري کرد. به عقيده وي، استفاده از اين دستگاه علاوه بر جلوگيري از پوسيدگي و فرسودگي لوله هاي آب، موجب 40 درصد صرفه جويي در مصرف انرژي گاز و برق مي شود. «صفائي» با بيان اينکه با همکارانش تلاش مي کند تا هر چه زودتر دستگاه ضد رسوب الکترونيکي را با هدف اصلاح الگوي مصرف و کاهش مصرف انرژي به صورت انبوه روانه بازار کند خواستار کمک نهادهاي دولتي براي ارايه تسهيلات شد. وي تصريح کرد: تاکنون دهها ميليون تومان صرف انجام پژوهش و ساخت دستگاه ضد رسوب الکترونيکي کرده ايم که براي توليد انبوه آن، نياز به نقدينگي داريم.

با حضور پروفسور فضل ا... رضا صورت گرفت؛ رونمايي دو دستاورد علمي محققان کشور
مراسم پرده برداري از دو دستاورد علمي تحقيقاتي استادان و دانشجويان دانشکده مهندسي مکانيک دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي و رونمايي از کتاب جديد نگاهي به شاهنامه در محل تالار اجتماعات اين دانشکده برگزار شد. به گزارش مهر، مراسم رونمايي دو دستاورد محققان دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي و کتاب نگاهي به شاهنامه که توسط پروفسور فضل ا... رضا نگارش شده است همزمان با هفته پژوهش و فناوري در دانشگاه خواجه نصير برگزار شد. نويسنده کتاب نگاهي به شاهنامه گفت: آموختن و شناساندن هويت ملي يعني تاريخ، فرهنگ اخلاق و معنويات و شناسانيدن علوم و فناوري همراه با جهان شناسي و جهان بيني و پژوهش در راهيابي به اين موضوع که چگونه مي توان علوم و فناوري جديد را برگزيد تا با فرهنگ ايران همراه شود از عمده وظايف مهم دانشگاه است. گفتني است؛ در بخش ديگري از اين مراسم، روبشگر فراصوتي به منظور بازرسي جوش و دستگاه بازبيني غيرمخرب فراصوتي قطعات صنعتي و نمايش به صورت روبش طرحهايي بودند که در اين مراسم پرده برداري شدند. در اين مراسم از اساتيد و دانشجويان پژوهشگر نمونه دانشگاه صنعتي خواجه نصيرالدين طوسي نيز تجليل شد.

مهندس عزيزيان: پژوهش، اصلي ترين هدف در فعاليتهاي «مؤسسه سازمان اقتصادي رضوي» است
مؤسسه سازمان اقتصادي رضوي، در اواخر دهه هفتاد در راستاي اهداف اصلاح ساختار در تشکيلات آستان قدس رضوي و بر اساس رهنمودها و تأکيدات توليت آستان قدس رضوي تشکيل گرديد و هدف اصلي آن تجديد ساختار و جداسازي فعاليتهاي اقتصادي از فعاليتهاي فرهنگي و اجتماعي، بهبود نظام تصميم گيري از طريق عدم تمرکز و تفويض اختيار، حذف حوزه هاي موازي فعاليت و استفاده بهينه از منابع و حفظ و احياي موقوفات بود و حسب مفاد اساسنامه مصوب، مأموريت سازمان، پشتيباني مالي و اقتصادي فعاليتهاي فرهنگي آستان قدس رضوي تعيين گرديد. به گزارش روابط عمومي و امور بين الملل مؤسسه سازمان اقتصادي رضوي، مديرعامل و رئيس هيأت مديره اين موسسه، در هفته پژوهش، در گفتگو با خبرنگاران با بيان اين مطلب گفت: در راستاي سياستهاي تبيين شده امور تحقيقاتي و پژوهشي از بدو تأسيس و شکل گيري سازمان با نگاه ويژه دنبال گرديد و در اين خصوص مطالعات، پژوهشها و بررسي هايي توسط شرکتهاي تحت پوشش بويژه در امور کشاورزي، دامداري و مرغداري، باغباني، صنايع غذايي، آبياري، آب، خاک، کود، سم (که بالغ بر چهل پروژه پژوهشي مي باشد) تاکنون بعمل آمده است. مهندس مهدي عزيزيان اظهار داشت: با توجه به اهداف سند چشم انداز بيست ساله آستان قدس رضوي در امور اقتصادي که اتکا و پايبندي به رعايت اصول اخلاق و احکام اسلامي و کارآفريني و سودآوري با بالاترين شاخص بهره وري در کليه فعاليتها از مصاديق بارز آن است، سعي خواهيم کرد با اتکا به مسايل پژوهشي و مطالعاتي مورد لزوم در قسمتهاي مختلف، با پايبندي به تعالي سازماني و توجه به ارتقاي کيفيت و اتکا بر اقتصاد دانايي محور و با بهره گيري از فناوريهاي پيشرفته در راستاي تعالي و رشد سازمان، بيش از گذشته بکوشيم. وي همچنين در پايان، پرداختن به ده ها طرح پژوهشي در اين سازمان را نشان از توجه ويژه به اين امر با بهره گيري از نظرات و هم انديشي متخصصين و صاحب نظران با پژوهشهاي مداوم و دقيق دانست و اظهار اميدواري کرد، در آينده بسياري از اين طرحهاي پژوهشي خود را در حوزه هاي مختلف نشان خواهد داد.

بررسي مطالعاتي که تاکنون درباره سيره علمي و عملي ثامن الحجج(ع) انجام شده است؛ پژوهشهاي حوزه امام رضا(ع)متمرکز شود
* زهره کهندل پژوهش هاي ديني از مهمترين حوزه هاي پژوهشي کشورمان محسوب مي شود، به طوري که 63 درصد از سهم پژوهشهاي کشور مربوط به پژوهشهايي با موضوعات ديني است. اين در حالي است که پژوهش، کارکردهايي را در جامعه دارد، بدين معنا که بايد دانش نو توليد کند، امکان کشف کاربرد تازه دانش کهن را فراهم سازد، موجب حل مسأله ها و تضادهاي جامعه شود،به بشر اين توانايي را بدهد که بهتر با دنياي پيرامون خود رابطه برقرار کند و به هدفهايش دست يابد. در مجموع، بايد گفت پژوهش، سنگ بناي پيشرفت و تحول در هر جامعه اي است. در تقسيم بندي پژوهشهاي بنيادين و کاربردي نيز شاهد پيشتازي پژوهشهاي ديني بويژه در عرصه هاي بنيادين هستيم که با مطالعات تاريخي از سوي بزرگان و انديشمندان ايران و جهان اسلام انجام شده و مي شود. پيشتازي بزرگان در عرصه مطالعات تاريخي زندگاني حضرت رضا(ع)، پيشتازيهايي از سوي بزرگاني همچون آيةا... مکارم شيرازي، آيةا... جوادي آملي، آيةا... جعفر سبحاني و ديگر انديشمندان بزرگ جهان اسلام انجام شده که قابل توجه است و نه تنها منبعي براي پاسخگويي به شبهات تاريخي امروز پرسشگران و مردم است، بلکه مي تواند به عنوان سندي معتبر براي آيندگان باقي بماند. در اين ميان، برخي از اين بزرگان پژوهشهاي مستقلي را درباره امام رضا(ع) داشته اند و برخي ديگر در لابه لاي طرحهاي مطالعاتي کلان تري درباره سير تاريخي امامت و تاريخ تشيع به مقطع زماني زندگاني اين امام بزرگوار پرداخته اند که البته پژوهشهاي بنيادين و نظرات پراکنده اي از سوي امام خميني(ره)، مقام معظم رهبري، استاد شهيد مطهري و ديگر بزرگان اين عرصه وجود دارد. اگر چه تلاشهايي از سوي مؤسسات و نهادهاي مختلف فرهنگي و انتشاراتي کشور در جهت جمع آوري اين مقالات صورت گرفته است، اما به طور متمرکز و کلان، پژوهشهاي اين عرصه را آستان قدس رضوي بنا به رسالتي که در ترويج و نشر انديشه هاي حضرت رضا(ع) دارد، دنبال مي کند.بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي که از سال 63 آغاز به کار کرد، به طور جدي تر پرچمدار اين موضوع است. اين در حالي است که با برگزاري کنگره جهاني امام رضا(ع)، پژوهشها و مقاله هاي علمي در اين حوزه کمي متمرکز شده بود و بزرگان و انديشمندان جامعه علمي کشور در اين کنگره با ارايه دستاوردهاي مطالعاتي خود حضور داشتند. هم اکنون رسالت همايشهاي علمي- پژوهشي امام رضا(ع) در توليد مقاله هاي علمي را جشنواره فرهنگي هنري امام رضا(ع) (زير نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي) بر دوش مي کشد. اين جشنواره که هفتمين دوره برگزاري خود را پشت سر گذاشته است، در آخرين دوره برپايي اش 7 سرفصل پژوهشي را در 7 جشنواره علمي- پژوهشي مجزا دنبال کرد که مقاله هاي علمي خوبي به دبيرخانه اين جشنواره رسيد. در ادامه، اقدامها، الزامها و بايسته هاي فرا روي اين دو نهاد پژوهشي که در حوزه مطالعات تاريخي امام رضا(ع) به طور مستقل و گاه مشترک کار کرده اند، بررسي مي شود. پژوهشهاي بنياد بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي، به عنوان مرکزي مرجع در پژوهشهاي ديني، بويژه مطالعات تاريخي سيره علمي و عملي و انديشه هاي حضرت رضا(ع)، در اين عرصه اقدامهاي شايسته اي داشته و همچنان در اين مسير کار مي کند. حجة الاسلام و المسلمين علي اکبر الهي خراساني، مدير عامل اين بنياد، با بيان اين مطلب مي گويد: اين بنياد علمي- پژوهشي در طول مدت ربع قرن فعاليت خود از ميان مجموعه هاي چاپي خود 278 عنوان کتاب تحقيقي، تأليفي و ترجمه درباره انديشه، منش و روش عالم آل محمد(ص) چاپ کرده که از اين ميان 76 عنوان کتاب، چاپ اول است و 211 عنوان کتاب را چاپهاي بعدي تشکيل مي دهد. نسبت کل آثار مربوط به زندگاني امام رضا(ع) به کل آثار انتشار يافته در اين بنياد، 12/5 درصد کل آثار است. مطالعاتي براي زائران يکي از گروه هاي بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي گروهي است که به طور متمرکز به موضوع پژوهشهاي حوزه امام رضا(ع) و نيازهاي فکري زائران مي پردازد. گروه «مطالعات زائر» تلاش دارد با انجام مطالعات نيازسنجي از گروه ها و اقشار مختلف زائران و در سطح کلان تر مردم جامعه، به پرسشها و شبهه هاي آنان در حوزه امام رضا(ع) و زيارت، پاسخي منطقي و علمي بدهد. از آنجا که بيشترين خلا در اين حوزه مطالعاتي متوجه نوجوانان و جوانان است، حدود 80 درصد از توليدات علمي و تحقيقات اين گروه متوجه اين طيف است. يافتن پاسخهايي به بحرانهاي اعتقادي، روحي و رواني جامعه انساني و بازخواني انديشه هاي راهبردي در پرتو عمل به سخنان حيات بخش امام رضا(ع)، هدف اصلي گروه مطالعات زائر است تا اين فعاليتها، پاسخي به افکارتشنه جامعه انساني باشد که همواره نيازمند راهکارهاي برون رفت از بحرانهاي برخاسته از فناوري و زندگي ماشيني هستند. اين گروه در دو بخش فعاليت مي کند: بخش نخست کتابهاي مرجع است که درباره تاليف کتابهاي علمي در خصوص زندگاني امام رضا(ع)، بحث آداب و فلسفه زيارت و دعا و مباحث کلان تاريخي سيره علمي و عملي ثامن الحجج(ع) کار مي کند. مخاطب اين عرصه طيف محققان و پژوهشگران فارسي زبان و غير فارسي زبان است که در توليد آن از محضر بزرگان علمي جهان اسلام استفاده مي شود.بخش دوم مربوط به عموم افراد جامعه و پاسخگويي به سؤالها و شبهه هاي رايج درباره نحوه زيارت و يا نوع زندگاني حضرت رضا(ع) با هدف ترويج سيره اخلاقي و تربيتي اين امام بزرگوار است. پژوهشهاي حوزه امام رضا(ع) با توجه به اينکه شاخصه هايي را براي قرار گرفتن در مسير درست زندگي فراروي مخاطب قرار مي دهد، مي تواند نقشه راه خوبي براي زندگي سعادتمندان باشد. تلاشي براي توليد پژوهش جشنواره فرهنگي هنري امام رضا(ع) که با پيشنهاد وزير اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامي هفت سال پيش آغاز به کار کرد، اکنون چنان فراگير شده که نه تنها با برگزاري در 30 استان کشور، که در برخي از کشورهاي اسلامي همسايه هم شور دهه کرامت را با خود برده است.سيدجواد جعفري، دبير اين همايش، در خصوص دستاوردهاي پژوهشي همايشهاي علمي- پژوهشي جشنواره امام رضا(ع) مي گويد: کار تحقيقاتي دستاوردهايي دارد و اين دستاوردها خود به خود مخاطب خود را شناسايي مي کنند و نياز قشرهاي هدف اين پژوهش، به سمت دستاوردهاي آن معطوف مي شود. وي با بيان اينکه دستاوردهاي پژوهشي اين جشنواره در قالب چاپ کتاب به جامعه عرضه مي شود، خاطرنشان مي کند: در برخي از مجموعه مقالات، دريچه هاي جديدي از زندگاني پربرکت امام رضا(ع) باز شده که مي تواند در زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي اقشار مختلف جامعه تأثيرگذار باشد. جعفري با بيان اينکه موضوع جشنواره هاي پژوهشي از سوي کميته علمي دبيرخانه که متشکل از اعضاي هيأت علمي دانشگاهها، حوزه هاي علميه ومراکز علمي هستند، متناسب با نياز روز جامعه انتخاب مي شود، مي افزايد: شناسايي محققان اين عرصه پژوهشي، در کنار هدف اصلي جشنواره که تبديل معارف و آموزه هاي رضوي در قالب زبان روز براي ارايه به اقشار مختلف جامعه در سطوح مختلف است موجب ارتباط گرفتن آنها با مراکز مطالعاتي و حمايت مالي و معنوي از آنان خواهد شد. ضرورت تمرکز پژوهشي آنچه در ميان اين مباحث اهميت مي يابد، ضرورت تمرکز پژوهشي درحوزه مطالعات امام رضا(ع) است. البته، ايده تمرکز پژوهشي نه فقط در حوزه خاص پژوهشهاي ديني، که در سياستگذاري کلان پژوهشي کشورمان نيز مورد توجه است. به نظر مي رسد زمان آن فرا رسيده است که پژوهشهاي حوزه امام رضا(ع) با توجه به سيره زندگاني ايشان و حيات سياسي اجتماعي عالم آل محمد(ص) با محوريت خلق ايده هاي نوين پژوهشي در عرصه مطالعات تاريخي با تمرکز بيشتري دنبال شود. بايسته است ايده «تمرکز پژوهشي در حوزه امام رضا(ع)» جدي گرفته شود و بررسي هايي در جهت توسعه و تشريح اين موضوع توسط نهادهاي متولي انجام شود.

وقف از منظر قرآن
حجة الاسلام عبدالرضا اصغري لازم است يادآوري شود که وقف در نظام حقوقي و اقتصادي اسلام جايگاه ويژه اي دارد و داراي ويژگيهاي خاص خود است که باعث تمايز اين نهاد پربرکت از نهادهاي مشابه در ساير ملل و مذاهب مي شود. قبل از هر چيز، بهتر است وقف را از منظر منابع اربعه استخراج احکام ديني بررسي و کنکاش و بازکاوي نماييم.قرآن مجيد به عنوان اصيل ترين، محکم ترين، جامع ترين و معتبرترين منبع معارف ديني و حقوقي اسلامي است و براي دستيابي به اصل و ريشه هر مطلبي، بيش از هر منبعي بايد به اين کتاب جاويد مراجعه کنيم.درباره وقف در قرآن مجيد به طور صريح و ويژه اسمي به ميان نيامده است، ولي آنچه عموماً بر فعل خيرات و مبرات و تحريض و تشويق به آنها دلالت دارد، دال بر امر وقف نيز هست و وقف به عنوان يکي از مصاديق خيرات در دين مبين اسلام به شمار مي آيد. از جمله آياتي که مي شود براي وقف نام برد، عبارتند از: 1 - «لن تنالو البر حتي تنفقوا مما تحبون و ماتنفقون من شييء فان ا... به عليم» (سوره آل عمران آيه 92 ) به عمل نيکي دست نخواهيد يافت، مگر اينکه از آنچه را دوست داريد انفاق نماييد و هيچ چيزي را انفاق نمي کنيد، الا اينکه خداوند به آن آگاه است. 2 - «... و ما تقدموا لانفسکم من خير تجدوه عندا... ....» (سوره مزمل آيه 20 ) آنچه را که از عمل خير براي خودتان پيشاپيش مي فرستيد، در پيش خداوند خواهيد يافت. البته مي توان از باب اولويت به آيات مربوط به انفاق و احسان (سوره بقره آيات 260 - 263 - 266 ) و تعاون و صدقه و قرض الحسنه براي رجحان و استحباب وقف استدلال نمود.مضافاً بر اين، آيه زير در دلالت بر جواز و استحباب و رجحان داشتن وقف، واضح تر از ديگر آيات به شمار مي آيد. «المال و البنون زينه الحياَ الدنيا و الباقيات و الصالحات خير عند ربک ثواباً و خير املاً» (سوره کهف آيه 46 ) اموال و فرزندان زينت زندگي دنيوي هستند و کارهاي صالح ماندگار در پيش خداوند از نظر ثواب و پاداش و آرزو و اميد بهتر است.وقف عملي است صالح و باقي و مصداق روشني است از تعاون و مساعدت و معاضدت و انفاقي است عاري از منت و آزار و اذيت و احساني است خالي از هرگونه اذيت و بعيد از تحقير و استخفاف شخصيت ديگران و صدقي است دايمي و مستمر و پايدار بدون ريا و وامي است بدون اضطراب و دلهره و تکاثر و با بروز اختلافات فاحش طبقاتي به صورتي معقول مبارزه و مجاهدت مي نمايد و در نهايت عاملي است که نام واقف را نيز جاويدان و مخلد مي سازد و نام وي را به نوعي خالد و ابقا در اذهان و قلوب ديگران مي گرداند. *وقف از مناظر احاديث پيامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) سنت(گفتار و کردار و تقرير معصوم(ع)) دومين منبع براي وقف است. واقدي در کتاب «مغازي» نقل مي کند که اراضي مخيريق به موجب وصيتي در اختيار حضرت رسول گرامي (ص) قرار داده شد و حضرت (ص) آنها را وقف فرمودند.در روايت ديگري از امام جعفر(ع) منقول است که «حيطان سبعه» وقف حضرت رسول اکرم (ص) بوده اند که بعد از رحلت آن حضرت در اختيار حضرت فاطمه (س) بود که بعدها دعوايي در مورد آنها مطرح شد و حضرت علي (ع) بر وقفيت آنها شهادت دادند و حضرت فاطمه (س) نيز آنها را موقوفه معرفي فرمودند. گروه کثيري از ياران پيامبر (ص) در حال حيات حضرتش و با تأييد آن حضرت هر کدام مالي يا اموالي را وقف کردند، چنانکه گروهي هم بعد از وفات پيامبر اکرم(ص) اقدام به وقف نمودند. عوايد اين اوقاف مطابق نيت واقف خرج مي شد و به دست خود واقف يا کسي که از طرف او تعيين مي گرديد، اداره مي شد.اين روش خداپسندانه ادامه يافت و اصحاب و تابعين يکي پس از ديگري براي تأسي از سنت نبوي و جلب رضايت خداوند، مالي را در راه خدا(وقف عام) و يا براي اقربا و ذريه خود (وقف خاص) وقف مي کردند. ادامه دارد...

لحظاتي با احمدرضا درويش ؛ بوسه کارگردان دوئل بر دستهاي نقاره چي حرم
آفتاب هشتم- فرماني کيا: بچه ها هنوز هم نمي دانستند که بايد از حضور تو خوشحال باشند يا متعجب. درويش از معدود انتخابهايي است که مي شود رفت سراغش، اما اغلب با درهاي بسته، از مصاحبه مجبور به انصراف مي شديم.پارسال همين وقتها بود. مشهد بودي، هر وقت گذرت به خراسان و حرم مي افتاد، سري هم به ما مي زدي و توي تحريريه کوچکمان، ساده تر از چيزي که فکرش را مي کرديم، کنار ما مي نشستي و مي گفتي عاشق اين حس غريبي هستي که اين جا داري. اين را آن قدر با صداقت عنوان مي کردي که بعدها هر وقت يادي از درويش و متولد ماه مهر مي شد، يک جورهايي مسحور کلام و نگاهت مي شدم. حقيقتش را بخواهي، باورش سخت بود چشمهاي مرد جنگي ما اين قدر زود با آمدن نام «حرم» باراني شود. تو زياد ماندي و حوصله ات براي تمام سؤالهاي ما قد داد، چه وقتي هايي که پرسيديم روايتگر هميشگي قصه هاي جنگ ما چطور مي تواند برود سراغ موضوعي با جنس عاشورا؟ و... يا حتي زماني که وارد دنياي خصوصي ات شده بوديم و بي پرده پرسيده بوديم زمانهايي که دور از مشهد هستيد و دلتان براي حرم تنگ مي شود چه مي کنيد و... پاسخ سؤال اول را خوب به خاطر دارم که گفته بودي؛ ناب ترين تجربه هاي تاريخي ما در حوزه جنگ اتفاق مي افتد و گرچه اين اندوخته ها تمامي ندارد، اما بعد از «دوئل» خواسته اي سراغ کارهايي بروي که حال و هواي ديگري پيش رويت ترسيم کند و اين بار سراغ عاشورا رفته اي. حتي يادم هست گفتي براي ساختن هر فيلم مبارزات زيادي را با خودت و اطرافت مي کني. اين تعصب شيريني که در کلام و کارهاي تو موج مي خورد در کنار شيفتگي ات به نسل جوان برايم به يادماندني بود و خواهد ماند. اينکه گفتي چراغ ها هميشه در دست جوانان بيست و چند ساله اي مثل جهان آرا و باقري هاست و به دست همه آنهايي که عشق را در روزگاران جنگ و سختي معنا مي کنند و نه مدالي دارند و نه سردوشي و امريه اي، آنها که مسؤوليت را باور کرده اند، اما مي کوشند تا ديده نشوند، آنها که درفضاي واگذاري خود، خدا را جستجو مي کنند و براي همين پديده هاي روزگار محسوب مي شوند. يادم هست آن روز و در فضاي زمستاني اش رفتيم حرم و تو از پله هاي مارپيچ نقاره خانه بالا رفتي و من در لحظه حضور و ديدارت، با شکوهي هشتاد و چند ساله به اين فکر مي کردم جنس نسلي مثل تو که در جنگ و بحران شکل گرفته است، چطور مي تواند شعف اين را داشته باشد که بوسه بر دستهايي زند که 63 سال خادمي حضرت را تجربه کرده است.

به خاطر امام
* عباسعلي سپاهي يونسي احمد از دوستان امام بود. امام را از دل و جان دوست داشت و حاضر بود براي خوشنودي امام هر کاري بکند. حالا چند روزي بود فکري ذهنش را مشغول کرده بود و لحظه اي از ذهنش دور نمي شد. تصميم گرفته بود شبانه سراغ مردي برود که هميشه پشت سر امام بد او را مي گفت.او تصميم گرفته بود مرد را بکشد تا ديگر دهان مرد به بد گفتن از امام باز نشود. سرانجام هم در شبي مهتابي راه افتاد تا خود را به خانه مرد برساند. آسمان پر از ستاره بود و نسيم خنکي مي وزيد. او خنجر تيزي را زير لباسش به کمر بسته بود، خنجر تيزي که بايد يکي از دشمنان را از بين ببرد. تند و تند قدم بر مي داشت و به کاري که مي خواست بکند، فکر مي کرد. کوچه ها خلوت بود، در حالي که قدمهايش را تند و تند بر مي داشت تا زودتر نقشه اش را عملي بکند، ناگهان ترديد به جانش افتاد و زير درخت نخلي ايستاد: نکند مرا دستگير کنند! اگر دستگير بشوم، تکليف زن و بچه ام چه مي شود؟ حتماً آواره مي شوند. مرد فکر کرد و لحظه اي خواست برگردد، اما دوباره و اين بار محکم تر قدم برداشت: «جان من و زن بچه ام که مهم تر از امام نيست، کار آن مرد شده است بد گفتن؛ آن هم پشت سر امام، و مردم را بد بين مي کند، بايد او را بکشم.» مرد اينها را با خود گفت و به سرعت حرکت کرد. حالا نزديک خانه اي رسيده بود که بد گوي امام ساکن آن بود. لحظه اي مکث کرد و رفت تا در خانه را به صدا در آورد. دستش را به خنجرش رساند مي خواست همه چيز درست باشد، تا بتواند شر بد گوي امام را کم کند. همين که خواست در خانه را بزند، صدايي شنيد. بر گشت و به پشت سر نگاهي کرد. مردي به سرعت خود را به او رساند. سلام کرد و به سرعت نامه اي را به او داد: اين نامه را امام داده است، گفت زود آن را به تو برسانم. مرد متعجب به مرد نگاهي کرد و نامه را خواند: «... احمدبن عمر هلال، مي دانم که اين کار را به خاطر ما مي خواهي انجام بدهي، اما محبت ما به زور به وجود نمي آيد...» مرد حالا ديگر نمي دانست چه مي خواند. از خانه رو برگرداند. با خود فکر مي کرد از اين ماجرا احدي خبر نداشت. اين را گفت و قطره هاي اشک پهناي صورتش را خيس کرد. شب بود. آسمان ستاره باران بود ونسيم خنکي مي وزيد....

قديمي ترين سقاخانه در صحن انقلاب
محقق و پژوهشگر آستان قدس رضوي گفت: صحن هاي حرم رضوي داراي سه سقاخانه و چهار حوض آب است که يک حوض به مسجد گوهرشاد مربوط است. بزرگ عالم زاده با اشاره به اين مطلب گفت: قديمي ترين سقاخانه معروف به اسماعيل طلايي در صحن انقلاب واقع است و دومين و سومين سقاخانه به ترتيب در صحن هاي جمهوري و قدس با قدمتي 15 تا 16 ساله قرار دارند. وي يادآور شد: سه حوضي که در حرم مطهر قرار دارد، در صحن هاي آزادي، جمهوري اسلامي و جامع رضوي واقع است و البته يک حوض در مسجد گوهرشاد است. عالم زاده در خصوص سبک حوض هاي حرم رضوي اظهار کرد: سبکي خاص براي ساخت حوض ها وجود ندارد و علت اين که اکثر حوض ها هشت ضلعي است، وجود آستان مقدس امام هشتم(ع) است. وي تصريح کرد: براي ساخت سقاخانه نيز بايد قرينه سازي به سبک سقاخانه ها وبا معماري خاص لحاظ شده آن باشد.

بزرگ ترين قرآن خطي جهان در گنجينه موزه ها
بزرگ ترين قرآن خطي جهان در موزه مرکزي آستان قدس رضوي نگهداري مي شود.برپايه اين خبر، قرآن بايسنقري به خط زيباي محقق با ابعاد 177 در 101 سانتي متر، بر روي کاغذ خانبالغ نگارش شده و پس از مرمت و تذهيب، در گنجينه قرآن آستان قدس رضوي به نمايش گذاشته است. اين قرآن را که بايسنقر ميرزا فرزند شاهرخ و نوه تيمور گورکاني نوشته است، از عجايب خطوط عالم دانسته اند.

مؤسسه خدمات مشاوره اي، جوانان و پژوهشهاي اجتماعي آستان قدس رضوي برگزار مي کند؛ سمينار علمي- پژوهشي « هويت يابي ديني و ملي »
در آستانه هفته پژوهش، از سوي مؤسسه خدمات مشاوره اي، جوانان و پژوهشهاي اجتماعي آستان قدس رضوي سمينار«هويت يابيِ ديني و ملي جوانان و نوجوانان» برگزار شد. شکل گيري هويت منسجم در جوانان، رشد رواني و اجتماعي در دوره جواني، باورها و هدفهاي زندگي، نقش عواطف در شکل گيري هويت جوانان و... با حضور سعيد شريعتي مزيناني و دکتر حسني درميان، بررسي شد. گفتني است، تا پايان هفته پژوهش از سوي اين مؤسسه سه سمينار علمي- پژوهشي ديگر با موضوعات بررسي موانع ازدواج جوانان، بررسي وضعيت مهارتهاي اجتماعي در جوانان و نوجوانان، و... برگزار خواهد شد.

طي سه سال صورت گرفت؛ پذيرش 20 هزار بيمار در مرکز تخصصي قلب بيمارستان رضوي
بخش قلب بيمارستان رضوي مشهد با بهره گيري از امکانات و تجهيزات پيشرفته درماني و تشخيص، از سه سال گذشته تا کنون 20 هزار بيمار را در بخش اينتروشن گروه قلب پذيرش کرده است. بر پايه اين خبر گروه قلب اين مرکز با بخشهايي شامل بستري، قلب 1 و 2 ، بخش مراقبتهاي ويژه قلب، کت لب، کلينيک قلب، اورژانس قلب و بازتواني، فراتر از يک مرکز درماني است و در قالب يک مرکز تخصصي مشغول فعاليت است.گفتني است، بيمارستان بزرگ رضوي با ارايه پيشرفته ترين خدمات تشخيصي و درماني، به عنوان يکي از برترين بيمارستانهاي خاورميانه مطرح است.

کارگاه تخصصي پرسشگري در حرم رضوي برگزار مي شود
از سوي مؤسسه جوانان آستان قدس رضوي و به دنبال استقبال شرکت کنندگان، کارگاه پرسشگري در حرم رضوي و در هفته پژوهش برگزار شد.اين کارگاه آموزشي با حضور استادان پژوهشگري و کارشناسان پژوهش در حرم و براي آشنايي پرسشگران با شيوه هاي خاص پرسشگري، صورت پذيرفته است.

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
info@qudsdaily.com