اسلام ستيزان امروز چندان هم نوانديش نيستند؛ قصه، قصه اي قديمي است. پيام صلح و برابري اسلام، همچنان که از روز نخست

* سيد جواد ميرخليلي
يکي از بحث هاي قابل توجه در رابطه با قيام امام حسين(ع)، بحث عبرت هاي عاشورا است که توجه جدي بدان را مي طلبد. به

مناسبت فرا رسيدن ايام محرم، گفتگويي را با حجةالاسلام والمسلمين دکتر سيد سجاد ايزدهي، عضو هيأت علمي پژوهشکده علوم و انديشه سياسي قم انجام داديم که دربردارنده بحث عبرت هاي عاشورا و بازخواني وضعيت دوران پيامبر(ص) و بعد از ايشان تا قيام خونين کربلا است.لازم به ذکر است که از دکتر ايزدهي، تاکنون کتب و مقالات متعددي به چاپ رسيده است که کتاب نظارت بر قدرت در فقه سياسي ايشان، نيز به عنوان کتاب سال انتخاب شده است.
***
* اجازه بدهيد سؤال اول خودم را با توجه به فضاي پيش از امامت امام حسين(ع) مطرح کنم و اينکه وضيعت سياسي- اجتماعي زمان پيامبر(ص) چگونه بود که وقتي در دلايل قيام امام حسين(ع) دقيق مي شويم، يکي از آن دلايل را تغيير وضعيت جامعه به زمان پيامبر(ص) تلقي مي کنند؟
** سؤال خوبي مطرح کرديد. بايد اشاره کنم که فضاي زندگي پيامبر(ص) و زمانه اي که ايشان در آن مي زيست، دچار کج روي ها و انحراف هايي بود که شامل مسايل مختلف از قبيل فرهنگي، اجتماعي، سياسي و غيره بود؛ به گونه اي که آنها بت مي پرستيدند، مرتکب فحشا مي شدند، دختران خود را زنده به گور مي کردند و بسياري از عادات و انحرافات ديگر.
پيامبر(ص) همزمان با بعثت، علاوه بر تبيين رسالت و وحي الهي، انقلابي در تمامي بنيادهاي اجتماعي، سياسي و فرهنگي جامعه آن روز ايجاد کردند. به گونه اي که جامعه مبتني بر آموزه هاي پيامبر(ص) تنها مبتني بر عبادات نبود، بلکه ايشان تغييري اساسي در تمامي ابعاد جامعه ايجاد کردند.




طبيعي است که در فضاي جديدي که از سوي پيامبر(ص) و بر مبناي آموزه هاي دين اسلام صورت پذيرفت، مديريت جامعه نمي توانست بر عهده فرهنگ سابق و افرادي که همان ديدگاه را باور داشتند، باشد. بلکه انقلاب نبوي و ادامه آن مستلزم هدايت جامعه، تحت هدايت و رهبري افرادي بود که دل در گرو اهداف وحي داشته و نسبت به مباني آن آگاهي کامل داشته باشند. بنابراين در اين جامعه، صحبتي از حاکميت افرادي مانند ابوسفيان که اعتقادي به انقلاب پيامبر(ص) و آرمان هاي آن ندارند، نخواهد بود. چنانچه در روايتي از امام حسين(ع) آمده است که ايشان فرمود: حاکميت و رهبري بر افرادي مانند ابوسفيان و خاندان وي حرام است.
* چه شد که اين وضعيت و فضاي نوراني شکل گرفته در زمان پيامبر(ص) بعد از ايشان دگرگون شد؟
** بعد از بعثت پيامبر(ص)، بنيان ها و ارزشهاي جامعه تغيير يافته و از محوريت شرک و کفر به محوريت توحيد تبديل شد. لکن افرادي که دل در گرو اين تغييرات و انقلاب نبسته بودند، درصدد بودند جامعه را به زمان قبل از انقلاب نبوي برگردانند. اولين زمزمه هاي اين انحراف در پسامد رحلت پيامبر(ص) رخ داد و مديريت جامعه بر عهده کساني قرار گرفت که با اين اهداف و آرمانها فاصله داشته و ديدگاه خود را به عنوان ديدگاه شريعت حاکم مي دانستند. طبيعي است که چون نقل روايت در اين تاريخ ممنوع شده و سخنان پيامبر(ص) به نسل بعد منتقل نشده بود جاي اصل و بدل در مديريت کلان جامعه عوض شد و از سوي ديگر جامعه از مجاري حقيقي انقلاب نبوي سيراب نشد و مردم با گونه اي متفاوت از ارزشها روبرو شدند. در حالي که مديريت جامعه مي بايست بر عهده کساني باشد که نزديکترين افراد به پيامبر بوده و منسوب خداوند و پيامبر (ص)باشد. نه کساني که بتوانند به هر دليلي مردم را به گرد خود جمع کنند. بديهي است که افرادي که دل در گرو انقلاب فرهنگي پيامبر(ص) نداشته باشند، گرچه بتوانند مردم را نيز در گرد خود جمع کنند، نمي بايست مديريت کلان جامعه را بر عهده داشته باشند زيرا با توجه به تأثيرپذيري شديد مردم از حاکمان، آنها خواهند توانست مردم را سمت و سويي که خود مي خواهند، سوق داده و کم کم جامعه را از اهداف انقلاب دور سازند. به هر حال، معاويه و يزيد که در دوران امامت امام حسين(ع) حاکم شده بودند، چون از اساس، اعتقادي به مباني ديني توحيد و اسلام نداشتند، درصدد بودند بنيان هاي اعتقادي و ارزشي جامعه را تغيير داده و به زمان جاهليت برگردانند. در چنين وضعيتي امام حسين(ع) که فرزند خاندان وحي و رسالت بود در مبارزه با فساد فراگير يزيد قيام کرده و مردم را به بازگشت به مباني انقلاب دعوت نمود.
* سؤالي که در اينجا مطرح مي شود اين است که آيا مطابق آموزه هاي اسلام در جامعه، شهروند درجه اول و دوم وجود دارد يا خير؟
** در پاسخ به اين پرسش بايد گفت. اگر شهروندي درجه يک و دو به اين معناست که برخي از افراد از امتيازات اجتماعي خاصي برخوردار باشند و برخي از آن امتيازات محروم، بايد گفت چنين تبعيضي در اسلام، روا نيست، اما اگر مراد از شهروند درجه يک و دو اين باشد که بگوييم هر کسي قادر خواهد بود بر مديريت جامعه تکيه زند؛ بايد گفت انقلاب، آرمان ها و مباني آن، اجازه نخواهند داد افرادي که به آن باور نداشته و هنوز در فضاي جاهليت زندگي مي کنند، بر عرصه تصديگري جامعه گام نهاده و رهبري مردم و ارزشهاي آن را بر عهده بگيرد.
طبيعي است که در فضاي اسلام پس از پيامبر(ص) يک يهودي يا کافر و يا امثال ابوسفيان، معاويه و يزيد نخواهند توانست جانشين و خليفه رسول خدا باشند. گرچه ممکن است به هر دليلي و به ناحق خليفه مردم شده باشند، اما اين به معناي مشروعيت آنها و جانشيني پيامبر(ص) در امور جامعه و هدايت و رهبري آنان نيست.
به هر حال، در زمان امام حسين(ع)، فضاي ارزشي و انقلابي که در زمان پيامبر(ص) شکل گرفته بود در سايه انحرافاتي که در ذيل رهبري خلفاي ناحق صورت پذيرفته بود، به تدريج کم رنگ شده و با دين و اسلام ناب فاصله گرفته بود و ثمره حاکميت افرادي مانند يزيد، جز فساد، تباهي و بازگشت جامعه به مباني جاهليت نبود.
نکته اي که اين جا بايد بگويم اين است که ما در طول تاريخ مشاهده مي کنيم که صلحي که بين امام حسن(ع) و معاويه منعقد شده بود، مانع قيام شده و حتي امام حسين(ع) هم مانند برادر بزرگوارشان، بدان پايبند بودند، اما بعدها که صحبت از اصل اسلام و در خطر بودن آن پيش آمد، سکوت جايز نبود؛ به گونه اي که سکوت در اين وضعيت، خلاف صلح نامه هم تلقي مي شد و از سوي ديگر يزيد هم به صورت علني به ضديت با مباني اسلام مبادرت مي ورزيد و در ضمن فاقد کياست و سياست معاويه بود. در اين وضعيت و در کنار هم قرار دادن اين مقدمات، مي بايست گفت که امام حسين(ع) بايد رسالت خويش را در صيانت از ارزشها و آرمان هاي اسلام اصيل و انقلاب پيامبر(ص) بر عهده مي گرفت و مردم را به دين درست رهنمون مي ساخت. تأثيرات اين قيام و رويگرداني مردم از مباني جاهليت به گونه اي بود که مي توان گفت که بعدها و تا سده هاي متوالي، هر قيامي که بر ضد حاکمان جور، شکل گرفت به خونخواهي از حادثه کربلا و شهداي کربلا بود و تاکنون هم ادامه يافته است.
* اگر بخواهيم بحث عبرت هاي عاشورا را مطرح کنيم، نگاه شما در مقايسه انقلاب اسلامي با وضعيت آن دوران چيست؟
** سؤال قابل توجهي است. در فضاي امروزي جامعه ما بحث برپايي نظام جديد و حالتي شبيه زمان پيامبر(ص) مطرح شد؛ به گونه اي که مي توان گفت که امام خميني با انقلاب اسلامي، بنيان هاي جامعه و حکومت سابق را در هم ريخت و عوض کرد و مانند قضيه اي که در زمان پيامبر(ص) رخ داد، در اين زمان هم شکل گرفت. بحثي که اين جا قابل توجه است اينکه کساني که معتقد به انقلاب نيستند الان هم نمي توانند مسؤوليت امور جامعه و کشوري را در دست بگيرند که بر اساس آرمانهاي اعتقادي و ارزشي اسلام اصيل به وجود آمده است. به عبارت ديگر مي توان گفت آنان مي توانند از حقوق شهروندي برخوردار باشند، اما از حقوق انتخاب شوندگي، خير. چرا که معتقد به آرمانهاي امام راحل(ره) نيستند و نمي توان اداره حکومت و جامعه اسلامي را به دست آنها سپرد.
* نتيجه اي که از مقايسه اين دو دوران به دست مي آيد را چگونه ارزيابي مي فرماييد؟
** نتيجه منطقي همه اينها بحث عبرت هايي از تاريخ است که عين آن حکايت، اکنون در حال تکرار شدن است و اگر بخواهيم از آرمانهاي امام راحل فاصله بگيريم، مشابه وضعيتي برايمان پيش مي آيد که در بعد از رسول ا...(ص) و حادثه کربلا پيش آمد؛ بنابراين بايد دائماً مراقب باشيم؛ چرا که کل ارض کربلا و کل يوم عاشورا.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: با نهايي شدن نقشه جامع علمي کشور تقسيم کار ميان نهادهاي علم و فناوري کشور انجام شد که اين تقسيم کار سبب مي شود تداخلات وظيفه ميان نهادها و دستگاههاي مرتبط با علم و فناوري پايان يابد.
منصور کبگانيان در گفتگو با مهر افزود: نقشه جامع علمي کشور به مراحل نهايي رسيده است و بالاترين تقسيم کار ملي ميان نهادهاي علم و فناوري کشور در آن انجام شده است که بر اساس آن مناقشات برخي از اين نهادها به پايان مي رسد. همچنين تداخلات وظيفه در وزارت علوم و معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري نيز برطرف شده است. وي با بيان اينکه وظايف قانوني هر نهاد بر اساس قوانين مصوب در نقشه جامع علمي کشور مشخص شده است، اظهار داشت: بر اساس آنچه که در نقشه تعيين شده معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري در محدوده سه محور بنياد ملي نخبگان، ارتباط دانشگاه و صنعت و برخي فناوريهاي اولويت دار و ويژه فعاليت مي کند. وي گفت: کار سياستگذاري کلان علم و فناوري کشور بر عهده شوراي عالي انقلاب فرهنگي و سياستگذاريهاي اجرايي و هماهنگي کليه دستگاهها و انجام آن به عهده شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري گذاشته شده است. وي افزود: همچنين پيشنهاد شده است معاون علمي و فناوري رياست جمهوري، رئيس جهاد دانشگاهي و مدير حوزه علميه به عضويت شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري درآيند.

شبکه ماهواره اي المنار در سوم ژوئن 1991 در بيروت لبنان آغاز به کار کرد. در اين شبکه که شبکه اطلاع رساني و رسانه اي حزب ا... لبنان به شمار مي آيد برنامه هاي سياسي، فرهنگي، اقتصادي و ورزشي به فراخور نياز مخاطبان توليد و ارايه مي شود اما چون چهره اين شبکه تلويزيوني سياسي با پس زمينه ديني است از اين رو سهم برنامه هاي سياسي و مذهبي نسبت به ساير برنامه ها زيادتر است.
شبکه تلويزيوني المنار به زبانهاي مختلف و در 24 ساعت، اخبار، گزارشات و پيامهاي مختلفي را در زمينه مسايل سياسي و فرهنگي و اقتصادي منطقه و جهان عرب، بويژه مسايل فلسطين و عراق، منتشر مي کند. علاوه بر اين، اين شبکه تصاويري از عملياتهاي حزب ا... لبنان و همچنين نشستهاي اين حزب سياسي و نظامي لبنان را با پوشش جهاني، مخابره مي کند. انتظار مي رود بيش از 30 ميليون نفر مخاطب اين شبکه حزب ا... باشند. آمارهاي مخاطبان اين شبکه تلويزيوني در سطح مردم خاورميانه نيز نشان مي دهد که پس از الجزيره و العربيه، المنار در جايگاه سوم جذب مخاطبان تلويزيوني قرار دارد. البته بر اساس همان نظرسنجي که قبل از بروز جنگ آمريکا و عراق صورت گرفت، بيشترين بيننده هاي شبکه المنار در کشورهاي سوريه و اردن قرار داشتند. همچنين با شروع انتفاضه دوم در سرزمينهاي اشغالي فلسطين، اين شبکه بينندگان زيادي را به خود جلب کرده است که مي توان از آن به عنوان يک شيوه جنگ رواني عليه صهيونيزم ياد کرد.
در سال 2004 دولت آمريکا شبکه المنار را در فهرست گروههاي تروريستي قرار داد با اين اقدام آمريکا شهروندان آمريکايي اجازه کمک مالي به اين شبکه را از دست دادند و همچنين افرادي که با اين شبکه در اتباط بودند حتي در معرض اخراج از آمريکا قرار گرفتند. اداره ماهواره اي گلوب کاست نيز پس از اين اقدام دولت آمريکا از پخش برنامه هاي اين شبکه در آمريکا خودداري کرد.
در همين سال دولت آلمان پخش برنامه هاي المنار را در اماکن عمومي ممنوع کرد همچنين محدوديتهايي همچون، ممنوعيت تبليغات در المنار، جمع آوري پول و برپايي مهماني در هتل ها را نيز بر اين شبکه اعمال کرد. با اين حال، ساکنان خانه هاي شخصي قادر خواهند بود برنامه هاي آن را دريافت کنند. المنار در برنامه هاي 24 ساعته خود، مبارزات نيروهاي نظامي حزب ا... لبنان و فلسطين را عليه مواضع اسرائيل نشان مي دهد و رفتار سازماني- رسانه اي کاملاً ضد صهيونيستي دارد. المنار در آغاز برنامه هاي روزانه خود، سرودي را پخش مي کند که در آن به انتفاضه و مبارزه عليه صهيونيسم و استکبار جهاني، اشاره دارد.

شاخصهاي ثبت کتب علمي بر اساس استانداردهاي خاصي در دست تهيه است.

مديران فرهنگي اسپانيا طرح جديدي را اعلام کردند که بر اساس آن ماليات ارزش افزوده بر روي کتابهاي الکترونيکي کاهش يافته و به سطح ماليات اندک براي کتابهاي کاغذي سنتي مي رسد. به گزارش ايسنا، همچنانکه رقابت ميان شرکتهاي رقيب براي تسخير کردن اين بازار جديد داغ مي شود، بنا بر بيانيه وزارت فرهنگ اسپانيا، ماليات کتابهاي الکترونيکي از 16 درصد به چهار درصد کاهش مي يابد. به گفته مدير فدراسيون دبيران اسپانيايي، اين اقدام حاصل تلاش درازمدت صنعت نشر بوده است؛ شرکتهاي متعددي اکنون کتاب الکترونيکي عرضه کرده اند.

مسؤول واحد علم سنجي دانشگاه علوم پزشکي تهران اظهار داشت: تشويق محققان براي چاپ مقالاتشان در مجلات معتبر و ارتقاي کيفيت پژوهشهاي انجام شده از راه هاي افزايش ارجاعات در کشور است.
دکتر آرش اعتمادي، مسؤول واحد علم سنجي و انتشارت دانشگاه علوم پزشکي تهران، تشويق محققان براي چاپ مقالاتشان در مجلات معتبر و ارتقاي کيفيت پژوهشهاي انجام شده را از راه هاي افزايش ارجاعات دانست و گفت: سياستهاي پژوهشي دانشگاه نيز بر تداوم اين روند استوار است.
وي با اشاره به فعاليتهاي واحد علم سنجي افزود: معاونت پژوهشي دانشگاه با توجه به بيانيه مأموريت دانشگاه در جهت گسترش و ايجاد بستر مناسب براي انجام فعاليتهاي پژوهشي به خصوص در عرصه بين المللي و نيز افزايش اعتبار و توان علمي نشريات داخلي و به منظور تشويق و قدرداني از محققين و همچنين تسريع و تسهيل در امور مربوطه، تسهيلات مالي تشويقي ذيل را ارايه مي کند. دکتر اعتمادي از تهيه شناسنامه علمي براي محققان برجسته دانشگاه خبر داد و گفت: اطلاعات علمي به تعداد مقالات مربوط به محققين برجسته دانشگاه را مرتباً و در هر سال به روز مي کنيم.

معاون سازمان سنجش آموزش کشور با اشاره به اتمام مهلت ثبت نام کنکور 89 ، گفت: يک ميليون و 287 هزار و 390 نفر در



آزمون سراسري سال 89 دانشگاه ها ثبت نام کرده اند.
دکتر حسين توکلي افزود: تعداد ثبت نام کنندگان کنکور امسال بيش 35 هزار نفر نسبت به کنکور 88 افزايش داشته است.
وي تأکيد کرد: در صورتي که پس از ثبت نام و دريافت کد رهگيري داوطلبي متوجه شد که برخي از اطلاعات خود را به اشتباه وارد کرده است، در اين حالت از هرگونه تماس با سازمان خودداري کنيد و از 8 تا 12 دي ماه منحصراً از طريق سايت سازمان سنجش و نرم افزار ويرايش اطلاعات که بر روي سايت سازمان قرار خواهد گرفت، براي اصلاح و ويرايش اطلاعات ثبت نامي مهلت دارد.

ششمين همايش دانشگاهي مهدويت، با عنوان «حکايت ناتمام» با حضور شخصيتهاي حوزوي و دانشگاهي برگزار مي شود.
به گزارش ايسنا، در آستانه ايام شهادت سرور و سالار شهيدان حضرت اباعبدا... الحسين(ع) ششمين همايش دانشگاهي مهدويت، با عنوان «حکايت ناتمام» و محوريت موضوع، پيوند قيام اباعبدا... الحسين(ع) و قيام اباصالح المهدي(عج) با حضور شخصيتهاي حوزوي و دانشگاهي برگزار مي شود.
در اين همايش آيةا... قائم مقامي پژوهشگر ديني و حجة الاسلام والمسلمين عيسي زاده رئيس نهاد مقام معظم رهبري در دانشگاه علوم پزشکي تهران سخنراني خواهند کرد.
ششمين همايش دانشگاهي «مهدويت، با عنوان حکايت ناتمام» روز دوشنبه 30 آذرماه 88 ، ساعت در تالار ابن سينا دانشکده پزشکي دانشگاه علوم پزشکي تهران برگزار خواهد شد.

جامعه بين الملل اسلام هراسي را به عنوان يک جرم به رسميت بشناسد

* احمد عبدا... زاده مهنه

* فخرالدين صديق شريف، بازيگر




اگر به واقعه عاشورا دقت کنيم، درسهاي بزرگي در آن جاي گرفته که هر کدام به سالها وقت براي موشکافي نياز دارد.
اما براي من مهمترين درس عاشورا، ظلم ستيزي و آزادانديشي است. چه اين که در طول سالهاي مبارزه با رژيم پهلوي و حتي پس از آن در دوران جنگ، اين ظلم ستيزي را دنبال کرديم و مردم ايران با تأسي به قيام خونبار امام حسين(ع) از جان گذشتند و جوانان خود را در راه دفاع از ارزشهاي اسلام فدا کردند و تن به ذلت و خواري در مقابل بيگانگان ندادند.
عاشورا به ما آموخت که اگر دين نداريم آزاده باشيم وانسانيت را در هر شرايطي سرلوحه کار خويش قرار دهيم. عاشورا بزرگترين پيام تاريخ بشريت است که اگر در آن تأمل کنيم، راه نجات براي همه ماست.

از جمله شرق پژوهاني که به اندازه فهم خود به اعتقادات شيعه پرداخته، مايکل آلن کوک (معاصر- 1940 م) مورخ و اسلام شناس غربي است. او در سال 1940 م، در انگلستان ديده به جهان گشود، در دانشگاه «کمبريج» به آموختن تاريخ انگلستان و اروپا پرداخت و علاوه بر زبانهاي رسمي اروپايي و عربي زبانهاي فارسي و ترکي را نيز فرار گرفت. چند سالي در مدرسه «مطالعات شرقي و آفريقايي» لندن سرگرم تحقيق و تدريس تاريخ اسلام بود. در سال 1986 م، به قصد تدريس در دانشگاه «پرينستون» آمريکا، انگلستان را ترک کرد. بيشتر کتابهاي او مربوط به شکل گيري تمدن اسلامي و نقش دين در روند تکويني آن بوده است. کوک، کتابهاي ديگري در زمينه تفسير، فقه، حديث و تاريخ اسلام به رشته تحرير در آورده است، ولي تنها کتاب او که به زبان فارسي ترجمه شده «امر به معروف و نهي از منکر در انديشه هاي اسلامي» است. همچنين مقاله اي با نام «مخالفان نگارش حديث در صدر اسلام» از او به فارسي ترجمه شده است. دانشجويان شرق شناس خارجي از مذاهب و مليت هاي متفاوت پايان نامه دوره دکتراي خود را در رشته هاي مختلف اسلام شناسي با راهنمايي او نوشته و روش دستيابي به منابع اصيل اسلامي را از او آمو خته اند. از جمله کتابهاي او مي توان به: «اسلام: يک نکته»، «عقيده اسلام آغازين»، «معادشناسي و تاريخ گذاري حديث ها» و «ظهور تمدن اسلامي» اشاره کرد. وي وقتي به شرط پنجم از شرايط امر به معروف در مکتب معتزليان (نداشتن خطر براي خود) مي رسد، مي گويد: «اگر تحمل رنج براي او به منظور احياي دين است، شايسته است اقدام به اين کار کند. در غير اين صورت، لازم نيست. از اين رو ما بايد شرايط (امام) حسين بن علي (ع) را که بر امر به معروف و نهي از منکر اصرار ورزيد تا به شهادت رسيد، درک کنيم»
در فصل يازدهم تحت عنوان «امر به معروف در مکتب اماميه» مي گويد: «همان گونه که مي دانيم (امام) حسين بن علي(ع) شخصيتي است که نهي از منکر و قيام معصومانه در سرشت اوست؛ زائران مرقد اين شهيد گواهي مي دهند که او امر به معروف و نهي از منکر مي کرد.»
منبع: مايکل کوک، امر به معروف و نهي از منکر در انديشه اسلامي.