|
گروه سياسي- آرش خليل خانه: با انصراف نخست وزير تركيه از حضور در نشست سه جانبه تهران كه قرار است در حاشيه اجلاس

سران گروه پانزده برگزار شود، مذاكرات درباره مبادله سوخت هسته اي در سطح سران به ايران و برزيل محدود مي شود كه مي تواند چارچوبها و ساختارهاي اجرايي اين طرح را ساده تر و كوتاه تر كند.
هر چند اردوغان، نخست وزير تركيه گفته است كه در صورت پيدايش تحول ويژهاي در مذاكرات سوخت هسته اي آمادگي حضور در گفتگوها را دارد، اما واقعيت اين است كه هم اينك تمامي نگاهها به رايزنيهاي سطح بالاي «داسيلوا» با مقامهاي ارشد ايراني دوخته شده است؛ جايي كه رئيس جمهور برزيل اميد فراوان دارد، با كليد جادويي خود قفل مذاكرات را باز كند تا شايد گرهي كه با دست قدرتهاي جهاني و اعضاي گروه 1+5 باز نشد، از سوي يك قدرت نوظهور از جهان غيرمتعهدها گشوده شود.

خبرنگار گروه سياسي قدس، تحولات و شرايط حاكم بر مذاكرات نشست هسته اي تهران را در گفتگو با دكتر سيامك باقري به بحث گذاشته است.
ئ با وجود واكنشهاي اوليه مثبت غرب به پذيرش ميانجيگري برزيل از سوي ايران، هر چه به زمان گفتگوهاي مستقيم نزديك شديم، مواضع غربي ها متغيرتر شد و تا تماس تلفني كلينتون با مقامات ترك و برزيل براي نااميد كردنشان نسبت به مذاكرات تهران ارتقا يافت. علت روي ناخوش غرب بويژه آمريكا به نشست تهران از نظر شما چيست؟
** حركتي كه آمريكاييها در مورد فرمول پيشنهادي ايران يعني سوخت در برابر سوخت انجام دادند و اينكه چرا در مسير تلاش براي تحقق اين ايده اختلال ايجاد مي كنند، از يك سو باز مي گردد به اينكه طرح ايران نتيجه دلخواه آنها را در بر ندارد.
بدين معنا كه اين ايده موجب ايجاد تأخير و اختلال در برنامه توسعه هسته اي ما نيست و اين برخلاف جهت حركت غربي ها است. همچنين انجام اين مبادله از نظر آمريكاييها دادن يك امتياز به ايران در مقابل هيچ است. دومين عامل اما باز مي گردد به اينكه كشورهاي گروه 1+5 طرح ديگري را در ذهن دارند كه مي خواهند آن را ارايه دهند و در هفته گذشته نيز آقاي مدودف، رئيس جمهور روسيه از شكل گيري توافقي در گروه 1+5 بر طرح جديدي خبر داد و احتمال مي رود آنها تلاش دارند، زمينه طرح ايده جديد خود را فراهم كنند.
نقطه هدف بازي آنها بر اين نكته استوار است كه اگر طرح ايران براي مبادله مورد پذيرش قرار گيرد، پيروز عرصه سياسي مبتكر آن خواهد بود پس آمريكاييها مايلند اگر ايدهاي اجرايي شود مبدأ آن 1+5 باشد.
اما سومين عامل ناشي از اين ارزيابي است كه توافق ايران با برزيل يا تركيه، نه تنها جايگاه موقعيت 1+5 را تنزل مي دهد و ائتلاف جديد از كشورهايي كه نگاه عادلانه دارند يعني گروه «نم» سبب مي شود، قدرتها تا حد زيادي از دور خارج شوند و انحصار 1+5 را تضعيف مي كند.
ئ به نظر مي رسد، برزيلي ها در اين زمينه بسيار مشتاق هستند؟
** برزيلي ها اگر شايق تر هستند از آن رو است كه فراتر از مسأله هسته اي به ايران مي نگرند و مي دانيد با هيأتي 300 نفره به تهران وارد شده اند. اين نشان مي دهد منافع اقتصادي و سياسي براي برزيل نسبت به تركها غلبه بيشتري دارد و مسأله ميانجي گري هسته اي مي تواند جايگاه آنها را مستحكم كند. در كنار اين برزيل توانمنديهايي هم در حوزه فناوري هسته اي دارد و يك كشور هسته اي با توان توليد سوخت است و احساس مي كند از اين مسير نيز مي تواند مسأله ورود خود به بازارهاي جهاني را تقويت كند، همانگونه كه نقش ديپلماتيك خود را در عرصه بين المللي ارتقا مي دهد.
در هر صورت به نظر مي رسد، برزيلي ها به فرمول ايران بسيار نزديك هستند اما مشكل اصلي برزيل اين است كه نمي تواند فارغ از جريان حاكم بر گروه 1+5 و تصميم گيري آنها موضوع تبادل سوخت را با ايران اجرايي كند. اما نبايد فراموش كنيم كه ورود گروه بنديهاي جديد كه به ديدگاههاي ايران نزديكتر باشند، قدرت مانور ما را در عرصه بين الملل بيشتر مي كند. |