حضرت زهرا(س) بانوي نمونه اسلام که پاره تن رسولا...(ص) بود و يگانه کفو متقيان حضرت علي(ع)؛ امام مظلومي که درسوگ

همسر، امربه گريه درسکوت کرد تا مبادا مخالفان از اين حال سؤ استفاده کنند، امام مظلومي که به وصيت همسر، او را شبانه دفن مي کند و اين جملات را مي گويد: «حزن و اندوه وجودم را فرا گرفته است و غصه قلبم را به جوشش آورده است، چه زود ميانمان جدايي افتاد. اگرنبودغلبه چيره شدگان برما، درکنارقبرتو مي ماندم و به اين مصيبت بزرگ اعتکاف مي کردم و چون زنان فرزند مرده سربه ناله و فغان مي گذاشتم . اما شکيبايي مبارکترو نيکوتراست...»
براي بازشناسي هرچه بهترآن بانوي نمونه اولين و آخرين، به سراغ يکي از استادان برجسته حوزه علميه قم رفتيم و نظرايشان را درباره ابعاد شخصيتي حضرت زهراي اطهر(س) جويا شديم. حجة الاسلام و المسلمين نجم الدين طبسي درگفتگويي به بررسي شخصيت حضرت زهرا(س) حول چهار محور پرداختند.
***
رابطه ويژه پيامبر(ص) با حضرت زهرا(س) را مي توان رابطه اي به مراتب فراتر از يک رابطه عاطفي قلمداد کرد. در تبيين اين ارتباط و درسهاي نهفته در آن، چه سخني داريد؟
**رابطه و علاقه بين پيامبر و فاطمه زهرا علاوه بر وجود رابطه نسبي به دليل فضايل آن حضرت نيز برقرار بوده است. شخصيت اين بانوي والا مقام تا آنجاست که فضايل حضرت زهرا(س) در کتب اهل سنت نيز ذکر شده است.




درکتاب فضائل الخمسه مرحوم فيروز آبادي، از يکي از همسران پيامبرنقل شده است که گفته است «راستگو تر از زهراي اطهر من نديدم،از او راستگوتر همان پيامبراکرم بود» اين خيلي معنا دارد، يک کسي که سراپا راستگويي و صداقت باشد، بايد تمام حرفهايش براي جامعه درس و حجت باشد، اين حديث را حاکم نقل مي کند و مي گويد که اين حديث صحيح است و بخاري و مسلم نيز درکتابهايشان نقل کرده اند.
درمورد علاقه پيامبراکرم به فاطمه زهرا(س) نيز در کتاب صحيح ترمذي به نقل يکي از همسران پيامبراکرم(ص) مي گويد «هر زماني که زهراي اطهربرپيامبراکرم وارد مي شد، پيامبراکرم تمام قد مي ايستادند و به استقبالشان مي رفتند، ايشان را جاي خودش مي نشاند، دست زهرا را مي بوسيد و متقابلاهم همينطوربود »
اما درارتباط با علاقه زهراي اطهربه پيامبراکرم نيز بايد گفت؛ درصحيح مسلم نقل شده است، زهراي اطهر در خردسالي هنگامي که کفار پيامبر را آزار مي دادند، به دفاع از ايشان بر خاست. «همبم» نويسنده اهل سنت درباره ماجراي جنگ احد نيز روايت مي کند، بعد از اينکه پيامبر جراحت برداشتند، تنها کساني که به ياري ايشان پرداختند، مولاي متقيان علي ابن ابيطالب بود درچنين لحظاتي فاطمه براي مداواي پيامبراکرم به ميدان آمد. شرايط را بايد درنظر بگيريد، درآن لحظاتي که دشمن درميدان است و خودش را پيروز مي داند، دوستان فرار کرده اند، دريک چنين صحنه اي زهراي اطهربه هيچ چيز فکر نمي کند جز به نجات جان پيامبراکرم و دفاع ازرسول ا... .
آخرين وداع پيامبر در سفر ها خانه دخترش فاطمه(س) بود و اولين ديدارش نيز همو. جالب اين است که بدانيم در کتاب «سيراعلام النبلا» جلد دوم آمده است ، وقتي پيامبراکرم رحلت کردند، فاطمه(س) خيلي اندوهگين شد و مرثيه مي خواند: به که تسليت بگويم به جبرئيل که وحي نازل مي کرد «يا ابتاه اجاب ربا دعاه يا ابتاه جنة الفردوس ماواه.» بعد مي گويد که وقتي پيامبررا دفن کردند، زهراي اطهر به انس گفت:«چطور دلتان آمد که خاک روي پيامبراکرم بريزيد » علي ابن ابيطالب مي فرمايد، آن پيراهني که برتن پيامبربود و رحلت کردند، زهراي اطهرمي گفت آن پيراهن را بده تا ببينم و هروقت پيراهن را مي دادم، استشمام مي کرد و گريه مي کرد تا ازحال مي رفت، بعد مي فرمايد: از آن پس پيراهن را مخفي کردم که زهراي اطهر نبيند. اين نمونه هايي از تعلقات طرفيني حضرت زهرا و پيامبراکرم (ص) بود.
نقش حضرت زهرا(س) در ترويج فرهنگ نبوي چگونه قابل تفسيراست؟
** زهراي اطهر که پاره تن و ميراث رسول ا... است، بزرگترين گنجينه اي است که مي توان روايات و احاديث نبوي را از او شنيد. گرچه در طول تاريخ به دلايل سياسي و فرهنگي که من از آن به کودتاي فرهنگي ياد مي کنم، احاديث زيادي از بانوي اسلام نمانده است اما آنچه باقي مانده و جمع آوري شده است، ميراث ماندگار فرهنگ فاطمي براي عصر ماست.
ايشان در استفاده از عنصر دعا و نيايش چه اقداماتي را انديشيدند؟
** آن حضرت در شب رحلت دست به دعا برميدارد و همه امت پيامبررا دعا مي کنند، من مي خواهم بگويم زهراي اطهر به شيعه اختصاص ندارد، همانطوري که پيامبراکرم به شيعه اختصاص ندارد، دعاهاي حضرت زهرا درشب رحلت حکايت ازاين مي کند که ايشان نظر لطف و عنايتشان متوجه همه مسلمانان است.
اين است فرهنگ اصيل محمدي. اگر مي گوييم حضرت زهرا الگوي ماست، براي اين است که ايشان پاره تن پيامبر و آيينه تمام نماي پيامبراکرم است و جالب اين است که پيامبرفرمودهاند: زهراي اطهر روح من است.

حال که بحث الگو را مطرح فرموديد،اجازه بدهيد شرايط نامطلوب حجاب و عفاف جامعه امروزي را بهانهاي براي الگو پذيري از اين بانوي مکرمه کنيم...
**بله! اگر مي خواهيد جلوي ابتذال گرفته بشود، بايد به اين فرهنگ برگرديم و رسانه ها اين فرهنگ را ترويج کنند، مردم ما مردم شريفي هستند، من نمي خواهم دفاع ازبدحجابي کنم ؛ مي خواهم بگويم خيلي ازاين بدحجابها درونشان پاک است اما تحت تاثيرشرايط جامعه قرار گرفته اند. تحت تأثير تبليغات خارجي قرار گرفته اند، من نمي گويم حرفمان را نزده ايم، بلکه مي گويم بياييد حرفها را آن گونه که هست به آنها برسانيد و يقين بدانيد که اينها تحت تاثير قرار مي گيرند.
ديدگاههاي سياسي حضرت فاطمه(س) چگونه به جامعه ارايه شده است؟
** محور خطبه فدک حضرت زهرا، ولايت مداري است، توصيه هاي ايشان به زنان مدينه در هنگام بيماري نيز بر همين محور مي چرخد. و شرط پذيرش ولايت رسول ا... را ولايت علي(ع) عنوان مي کند، همانگونه که قرآن بر آن تأکيد مي کند. اگر ثواب طاعات تمام اهل دنيا در يک طرف باشد، يک لحظه ناراحتي پيامبر(ص) وعلي(ع) را جبران نمي کند. تاکيد برولايت مداري ازاين بيشتر؟ خطبه فدکيه فاطمه(س) سند ولايتمداري ماست اما درجايي مثل تلويزيون مصر خطبه فدکيه حضرت زهرا را پخش مي کند. و مي بينيم که درايران خودمان چه بسيارافرادي هستند که حتي يک بارهم اين خطبه را مطالعه نکردهاند؛ اين يک درد است.

*دکتر علي قائمي
باور ما اين است که در عرصه جهان چهره فاطمه(س) محجوب است، اما حتي در جامعه شيعي ما، بيش از چهارده قرن از تاريخ حيات و ممات فاطمه(س) مي گذرد و با اين همه آثار و نوشته ها در شأن و موقعيت ايشان به اين همه بحث و سخنراني و مرثيه سرائي درباره او، هنوز تصويري درست از چهره حيات فاطمه(س) در اذهان وجود ندارد. آنچه دوستدارانش در اذهان دارند، شبح هايي نامفهوم و مبهم از فاطمه (س) است و نه چيزي بيشتر. او حتي در ميان طرفدارانش نيز غريب و ناشناخته است، چهره اي است که در پشت مدح و ثنا و گريه دوستان محجوب مانده و فرصتي نيافته اند که از حرکات و سکنات رفتار و مواضع او سر درآورند. بحثها اغلب در مورد مصيبتهاي وارده بر فاطمه(س) دور مي زند، و کمتر از حقايق و جهات زندگي او. اين واقعاً جاي تأسف است که با وجود اين همه مجالس و فاطميه ها و عزاداريها تلاش گويندگان و سرايندگان متوجه برانگيختن عواطف و گريستن و گرياندن باشد. اين خواسته اي معقول براي همه دوستداران فاطمه(س) است که بدانند براي چگونه فردي گريه مي کنند و فاطمه(س) براي بشريت چه رهاورد ارزنده اي داشت که اينک براي فقدانش آن همه اشک بريزيم. از خداوند براي وصول به چنين هدفي تمناي توفيق و براي تلاشگران در اين راه دعا مي کنيم. (در مکتب فاطمه(س)، فصل /27 نگارنده)
ما از اين نکته غافليم که رمز مظلومه بودن، علل گريه هاي طولاني و راز مخفي بودن قبر او چيست؟ از مبارزات فاطمه(س)، از حق طلبي هاي او از مشي سياسي و اقتصادي او، از حيات احساسي و تعقلي او، از مقام معاونت او در رابطه با علي (ع)، از شيوه کيفيت تربيت فرزندش، از خانه داري او، از همت و پشتکار او، از بي ترسي و بي واهمگي او، از فرياد اعتراضش عليه ستمگري ها، تجاوزها و ناحقي ها، از تلاش او در هدايت زنان و ... کمتر سخن به ميان مي آيد. در حالي که زنان ما به آگاهي از اين مسائل بيشتر نياز دارند تا به مسائل ديگر.
نياز زنان ما
زنان ما نياز دارند دريابند چگونه بايد پيوندي بين عبادت و لذت ايجاد کرد، و چگونه در عين حضور اجتماعي بايد به پوشش و عفاف خود عنايت داشت و چگونه مي توان در جو زماني نامناسب هدف و هويت خود را فراموش نکرد. بحثها بايد در اين حدود دور زند. بايد خطوط فکري فاطمه (س) را از لابه لاي تاريخ، از احاديث و سخنان حضرات معصومين، از گفته ها و سروده ها و مواضع ايشان استخراج کرد و به صورت يک طرح و يک دستورالعمل درآورد تا زنان ما بدانند چگونه بايد عمل کرده و در شرايط گوناگون چگونه بايد موضع بگيرند. جامعه زنان ما بايد دريابند که ارزش تلاش مبارزاتي فاطمه (س) کمتر از ارزش صلح حسن (ع) و کم بهاتر از قيام حسين (ع) نيست و اگر تصويري در اذهان، خلاف چنين باوري است بدان خاطر است که هنوز ما در فاطمه شناسي ضعيفيم و هنوز ما را توان ارزيابي و تحليل و مقايسه و بررسي ريشه ها و عوامل پديد آورنده يک نهضت و حرکت نيست.
ما و بمباران تبليغاتي
در عين وجود چنين نارسائي ها و با مشکلات و دشواري هايي که ما را در رساندن پيام فاطمه (س) و مکتب او در عرصه ملي و بين المللي مواجهيم که از جمله آنها بمباران تبليغاتي دشمنان اسلام است، تبليغاتي که خصم درباره آن از سالهاي قبل، بويژه پس از جنگهاي صليبي درباره آن حساب شده، برنامه ريزي کرده است.اين برنامه ريزي ها به گونه اي بوده است که در آن حذف نام فاطمه(س) از صحنه هاي علم و عمل مطرح و مورد نظر بوده است. در دانشکده هاي معارف و الهيات جهان و در محافلي که از خدمت ناچيز زن در عرصه جهان ياد مي شود، از فاطمه(س) دختر پيامبر، اسم و خبري نيست. اعتقاد ما بر اين است که تلاشي کامل و همه جانبه براي شناخت فاطمه عليهاالسلام و ابعاد حيات او لازم است، کاري که ديگران آن را عرضه و ارائه کرده و کم و بيش از عهده آن برآمده اند. اما آنچه مهم است بيرون آوردن جنبه هاي حيات فاطمه(س) از صورت تاريخي و قرار دادن آن در مقابل يک مکتب است، کاري که ما را شوق انجام دادن آن بود، ولي عرضه و توان کافي براي آن نبود.
سيده زنان بودن فاطمه(س) و جنبه الگوئي او مورد قبول همه فرق مسلمين است، تنها مورد بحث شيعيان نيست، حال بايد پرسيد با چنين زمينه و اعتقادي درباره معرفي فاطمه(س) چه کرده ايم؟ و براي استقرار محبتش در دلها چه برنامه ريزي هايي شد؟

روشن ترين پاسخ براي پرسشي که همواره ذهن شيعه را در تاريخ به خود مشغول کرده اين است که مزار پنهان حضرت زهرا (س) بزرگ ترين اعتراض به جامعه ناسپاس آن روز بود و باعث شد تا امروز ما بتوانيم حق و حقيقت را از باطل بشناسيم.
پس از واقعه غدير و آينده نگري پيامبر درباره جانشيني و آينده اسلام و در هنگامه رحلت رسول ا...(ص) ماجراي فدک زخمي بود بررنجهاي فاطمه(س). اعتراض دخت نبي به وقايع رخ داده از اين گونه بود که او روز و شب مي گريست.
گريه زهرا (س) مردم را تکان داده و جرقه اي در ذهن آنها زده بود. کاري که از بازوي هيچ مردي بر نمي آمد. مردم با خود مي گفتند که حق با فاطمه (س) و شوهر اوست. زهراي اطهر(س) شبانه دست دو فرزند خود را مي گرفت و به همراه علي (ع) و در پي طلب ياري براي جانشين خدا بود و با آنها اتمام حجت مي کرد.
در اين اوضاع، مخالفان امير مؤمنان که شرايط را بسيار خطرناک مي ديدند، تصميم گرفتند براي سلب قدرت و نشانه هاي حقانيت از خاندان رسول خدا (ص) سرزمين فدک، که ملک فاطمه زهرا (س) بود را از او بگيرند.
در پي اين تصميم حضرت زهرا (س) باشکوه تمام از خود دفاع کرد و در مسجد مدينه به طور علني به ايراد سخن پيرامون حق پرداخت.
اين سخنراني در مسجد مدينه شوري در انصار به پا کرد و اين سؤال را در ذهن آنها به وجود آورد که آيا راهي را که انتخاب کرده اند، درست است يا نه. از طرفي وعده هايي را که سران قريش به آنها داده بودند به ياد مي آوردند و در دلشان زلزله ترديد بود.
ديري نگذشت که زهرا (س) به علت آسيبهاي جسماني متعدد و ضعف شديد ناشي از آن به شهادت رسيد. شهادت و وصيت حضرت زهرا (س) بزرگ ترين اعتراض به جامعه ناسپاس و نافرمان آن روز بود. او در روزهاي آخر عمر خود با وصيت به حضرت علي (ع) از او خواست تا شبانه دفن شود و محل تدفينش نامعلوم باشد. اين خود بزرگ ترين اعتراض به ظالمان آن روز و بيانگر حقيقت تاريخ بود که چرا بايد آرامگاه دختر رسول خدا مخفي باشد؟
*محمد جواد رستگار

مديرکل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس گفت: سازمان ميراث فرهنگي متولي نگهداري مسجد در استان

رئيس دانشگاه علامه طباطبايي با تشريح برنامه هاي دانشگاه علامه طباطبايي، براي اجراي طرح عفاف و حجاب گفت: از دو، سه



سال پيش طرحي را آغاز کرديم که طي آن در هر دانشکده، فردي با درجه تحصيل ليسانس انتخاب شد و با آموزشهايي که به آنها داده شد، روش تذکر و يادآوري را فرا گرفتند تا بتواند با عاطفه و نرمي به دانشجويان تذکر دهند. بر اساس اين طرح، اکنون هفت نفر در هفت دانشکده علامه حضور دارند که درباره حجاب و عفاف در صورت لزوم تذکر مي دهند.
شريعتي خاطرنشان کرد: شيوه کار اين افراد تذکر دهنده به اين صورت است که ابتدا به خود فرد تذکر مي دهند. اگر فرد اصلاح نشد، به مدير دانشکده اطلاع داده مي شود و در صورت تمرد به کميته انضباطي هدايت مي شود.

يک دانشمند آمريکايي خواستار تغيير نگرش غرب نسبت به اسلام و آموزه هاي آن شد و تأکيد کرد: علت پديده اسلام هراسي در



غرب عدم اطلاع درست از آموزه هاي اسلامي است.
به گزارش رسا، دکتر جان اسپوزيتو، استاد امور بين الملل و مطالعات اسلامي در دانشگاه جرج تاون، با انتشار کتاب جديدي به نام «آينده اسلام»، به بررسي مهمترين مسائل و چالش هاي پيش روي مسلمانان در غرب بويژه علل افزايش دشمني و خشونت عليه مسلمانان پرداخته است.
وي در اين کتاب تصريح کرده است که مسلمانان ديدگاه هاي مختلفي در زمينه «اصلاح جهاني» دارند و در اين رابطه به آيات مختلفي در قرآن و سنت نبوي تمسک مي کنند که آنها را به ايجاد اصلاح در جهان پيرامون خود تشويق مي کنند.

وزيرفرهنگ و ارشاد اسلامي در بازديد از دبيرخانه دائمي جشنواره فرهنگي و هنري امام رضا(ع) گفت: مردم ايران اسلامي در سراسر



کشور به اين امام همام(ع) علاقه خاصي دارند و استقبال مردم از جشنواره نشان دهنده اين علاقه مندي است.
دکتر حسيني بر توليد آثار فاخر در جشنواره تأکيد کرد و ادامه داد: امسال بيش از گذشته بايد توجه گردد که آثار فاخر توليد شود. وي در پايان با بيان اين که اميدواريم بتوانيم گامهاي مثبتي در اين جشنواره برداريم افزود: تمامي استانها بايد تمام توان و نيروي خود را بسيج کنند که جشنواره در خور شان نام امام رضا(ع) برگزار شود.
وي ايجاد موزه گنجينه رضوي را ضروري دانست و گفت: از ايجاد اين موزه در خراسان رضوي جهت قراردادن آثار فاخر و ماندگار جشنواره در اين موزه حمايت ميکنيم.

گنبدش،
از جنس معناي غم است
از بلنداي غم اش،
هر قدر هم گويم
کم است...
بس که شفاف است،
- مثل اشک هايش-
اين حرم،
جايگاهش
- در نگاه خاک آلود زمانه-
مبهم است
گرچه مانند ستون آسمان
گلدسته اش ناديدني ست
شاپرک ها دلخوش اند،
که عطر او
- آن عطر ناپيداي او-
از دور هم
بوييدني ست...
زينب رزثمالي (سوزان)

معرفي ناشران برگزيده سال 88

هيأت داوران در بخش خصوصي تهران حوزه بزرگسال، انتشارات سخن، نويد شيراز، قدياني، عروج انديشه و کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، انتشارات براق، مؤسسه فرهنگي روايت فتح، صرير و سوره مهر به عنوان ناشران برتر سال 88 معرفي شدند.