تبليغات X
 


صفحه اصلی
سياسي
بين المللي
اجتماعي
اقتصادي
فرهنگي
ورزشي
هنر
گزارش
عشقستان
آی تی
دوربين
شهرستانها
قدس خراسان
ستونها
اخبار ويژه
نداي آشنا
سرمقاله
ویژه نامه ها

جستجو

 

  Date : 2010-09-02
  آرشیو | آرشیو PDF | آرشیو نیازمندیها | ارتباط با ما | درباره ما

پنج شنبه 11شهریور ماه 1389


قدس از سکوت قانون در برابر بازيگر اول جنايات گزارش مي دهد؛ سايه ترس بر سر شهر



*مصطفي خدابخشي

متعارف يا نامتعارف تفاوتي ندارد. در هر نوعش که باشد عامل اصلي در تجاوز به عنف، زورگيري و نزاعهاي جمعي معرفي شده است.





آمار و ارقام از آن حکايت دارد که نزديک صد درصد جرايم خشن و حدود 75 درصد قتلهاي خانوادگي با استفاده از اين وسيله صورت مي گيرد که زنگ خطري براي سلامت اجتماعي است. اين روزها «چاقو» در اشکال مختلف در کنار خيابان به فروش مي رسد، بي آنکه مرجعي براي برخورد با عرضه کنندگان معرفي شده باشد که بي گمان اين کاستي بزرگ را مي توان بر عهده وجود نداشتن قانون شفاف در اين زمينه گذاشت.چندي پيش نيروي انتظامي در طرح ضربتي به نام «طرح مبارزه با حاملان سلاح سرد» اقدامي مؤثر را در جمع آوري چاقوهاي غيرمتعارف که در جيب بسياري از تيزي کشها جا خوش کرده و احتمالاً بر تن ديگر شهروندان نقش خشم زده بودند، آغاز کرد. اما اين طرح که در روزهاي اول خود با موفقيت بسياري رو به رو بود با يک پرسش اساسي مواجه شده است و آن اينکه آيا اين برخورد تنها بايد براي حاملان چاقوهاي غيرمتعارف تعريف گردد و فروشندگان و سازندگان در سايه امن بي قانوني همچنان به فعاليتهاي خود ادامه بدهند؟
با تمام اين اوصاف و با توجه به برخورد نيروي انتظامي با زورگيران هنوز سايه ترس بر سر برخي از شهرها سايه انداخته است.در ماده 617 قانون مجازات اسلامي آمده است: «هر کس به وسيله چاقو و يا هر نوع اسلحه ديگر تظاهر به قدرت نمايي کند يا آن را وسيله مزاحمت براي ديگر اشخاص يا اخاذي و تهديد آنان قرار دهد، يا با کسي گلاويز شود در صورتي که از مصاديق محارب نباشد، به حبس از 6 ماه تا 2 سال و تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد.» اين در حالي است که به جرأت مي توان گفت در قانون مجازات اسلامي جرمي براي کساني که اقدام به حمل، نگهداري و ساخت سلاح سرد مي کنند، تعريف نشده است.افزون بر آمار رسمي، شواهد نيز از روند رو به افزايش استفاده از سلاح سرد در قتلها و کشتارهاي خانوادگي و خياباني خبر مي دهد، مسأله اي که حتي با مرور خبرهاي حوادث روزنامه ها نيز مي توان به شدت يافتن آن پي برد، استفاده از چاقو و سلاحهاي سرد در درگيريهاي متعدد معضل نوظهوري نيست و سابقه طولاني دارد، اما شدت يافتن آن در سالهاي اخير با دلايل متعددي از جمله ممنوع بودن استفاده از سلاح گرم قابل توضيح است.
در شرايطي که آمار از افزايش جنايات با چاقوهاي ريز و درشت حکايت دارد همين آمار نيز ميانگين سني قاتلان در ايران را بين 20 تا 30 سال معرفي مي کند که اين يعني جوان ترين افراد جامعه مبتلابه اين خطر اجتماعي هستند و مسؤولان و قانونگذاران نسبت به آن با چراغ خاموش حرکت مي کنند.در همين ارتباط يک جرم شناس در گفتگو با «قدس» با اشاره به اينکه استفاده از چاقو معلول عوامل مختلفي است، اظهار مي دارد: برخي افراد به دليل ايجاد امنيت براي خود و يا به عبارت بهتر به علت آزاري که از حس ناامني مي بينند با خود چاقو حمل مي کنند و برخي ديگر تنها اين وسيله را براي ضرب و شتم و قتل با خود اين سو و آن سو مي برند.

بلاتکليفي يک طرح

حميد قاضي پور مي افزايد: در اواخر مجلس هفتم طرحي با عنوان ممنوعيت حمل، نگهداري و توليد سلاح سرد از سوي نمايندگان مجلس به صحن علني رفت که کليات آن نيز به تصويب رسيد، اما با شروع کار مجلس هشتم رسيدگي به اين طرح بنا به دلايلي مسکوت ماند و با وجود گذشت چيزي در حدود سه سال از عمر مجلس هشتم اين طرح همچنان بلاتکليف مانده است.وي بيان مي دارد: متأسفانه با آنکه قانون منع حمل چاقو در سالهاي دور تصويب شده و در قانون مجازات اسلامي نيز استفاده از چاقو براي ضرب و شتم و تهديد به عنوان يک عامل تشديد کننده جرم پيش بيني شده است، اما مقررات معين و مشخصي درباره ساخت، توليد و توزيع و فروش چاقو در کشور وجود ندارد.
بي گمان علت اصلي در افزايش گرايش افراد به استفاده از اين دست سلاحها را مي توان به نبود تدبيري مناسب به علت فقدان قانون نسبت داد. به همين دليل کارشناسان بر اين باورند که: تشديد مجازات استفاده از چاقو موجب پيشگيري از وقوع جرم خواهد شد.در تأييد اين موضوع معاون اجتماعي پليس تهران بزرگ در گفتگويي مي گويد: در تصويب قانون مجازات حاملان سلاح سرد و چاقوهاي نامتعارف موانعي وجود دارد.
سرهنگ غني لو بيان مي دارد: يکي از اين دلايل تراکم لوايح ارسالي و طولاني شدن زمان بحث کارشناسي لوايح در مرکز پژوهشهاي مجلس و کميسيون مربوطه تا اخذ رأي در صحن عمومي است. اين لايحه در نوبت انتظار به سر مي برد و احتمالاً بزودي به مرحله تصويب خواهد رسيد.
غني لو بيان مي دارد: هنگام طرح اين لايحه، توسط بعضي افراد چنين بيان شد که اگر چاقو نباشد مجرمان نيات خود را با سنگ، چوب، ميله و يا هر چيز ديگري اعمال خواهند کرد و ما نمي توانيم براي تمام مصاديق در دسترس بشر جرم انگاري کنيم، اما اين يک خلط مبحث مي باشد و پليس بصراحت منظور خود را از سلاح سرد و چاقوهاي نامتعارف ( کارد سنگري، سرنيزه، قداره، قمه، شمشير، زنجير تيغ دار، پنجه بکس، گرز و ... ) بيان کرده است.

چاقو يا ناموس!

در برخي از مناطق شهر تهران، جوانان در باوري عجيب سلاح سرد را مانند ناموس خود مي دانند؟ً! و هميشه همراه خود سلاح سرد حمل مي کنند و در درگيريها از آن استفاده مي کنند.
اين فرهنگ نادرست، سالهاي طولاني است در برخي از شهرها وجود دارد، زيرا در سالهاي پيش از انقلاب در مناطقي از تهران، همراه داشتن سلاح سرد نشانه مردانگي بود! در حال حاضر نيز برخي از جوانان هميشه با خود سلاح سرد مانند چاقو حمل مي کنند و در اولين برخورد به صورت ناشيانه و ناخودآگاه از آن استفاده مي کنند، بدون اينکه به پيامدهاي آن بينديشند.اما اگر گشتي در خيابان فردوسي زده باشيد به اين نکته خواهيد رسيد که تيزي اينجا رنگ و لعاب ديگري دارد و به راحتي مي توانيد انواع و اقسام آن را پيدا کنيد.
«سهراب» که ديگر روزگار رنگ سفيدي بر محاسنش پاشيده حرفهاي بسياري براي گفتن دارد.
او مي گويد: «براي بعضي از جوونا چاقو مثل ناموس مي مونه، براي همين هر جا که مي رون اونو با خودشون همراه مي برن.»
«سهراب» تعريفي به نام متعارف و نامتعارف را براي چاقو قبول ندارد: «اي بابا الان چاقو افتاده دست آدمهاي ناشي و همين باعث شده بدون هيچ قاعده اي، اونو تو جگر و روده مردم فرو کنن. چاقو کش بودن درست نيست، ولي همين هم قاعده دارد که اگر رعايت نشه تنها خون به پاي آدم نوشته مي شه که حکمش قصاصه و بايد چوبه دار رو انتظار کشيد».
«سهراب» با اينکه کوله بارش از تحصيل خالي است، اما از ضعف قانون سخن به ميان مي آورد: «درسته که نون ما از فروش همين چاقوها در مي ياد، ولي هيچ کس نيست بهمون بگه اين چاقوها را براي چي مي فروشيد! من که ده، پانزده سالي کارم اين هست نديدم تا به حال کسي برخوردي باهام بکنه. تنها سد کار ما اماکن هستش که اونم مربوط مي شه به سد معبر».

بازيگر نقش اول جنايت

طبق بررسي هاي به عمل آمده اکثر قتلهاي به وقوع پيوسته در ايران اتفاقي و بدون قصد قبلي بوده، يعني قاتل بر اساس شرايط پيش آمده، واکنش غيرقابل انتظار از خود بروز داده است که در اين ميان اثرگذاري سلاح سرد در ارتکاب جرم بشدت مشهود است، زيرا اگر به طور نمونه در يک درگيري خانوادگي، شخص چاقويي در دست نداشته باشد احتمالاً آن ماجرا با يک ضرب و جرح ساده بدون وقوع حادثه اي تأسف بار به پايان خواهد رسيد.
بايد از طريق وضع و اجراي مجازاتهاي متناسب، فرصتهاي ارتکاب جرم را از حاملان سلاح سرد گرفت؛ که اين کار بر عهده دستگاه هاي متولي برخوردهاي قانوني نظير دستگاه قضايي، پليس و مجلس شوراي اسلامي است، همچنين با پيشگيري اجتماعي از طريق اقدامهايي از قبيل آموزش همگاني و فرهنگ سازي نيز مي توان اين معضل را که امروز احساس امنيت اجتماعي را در جامعه به چالش کشيده از بين برد.اما در مورد اهميت جايگاه اقدامهاي فرهنگي در زمينه مبارزه با حمل و استفاده از چاقو قاضي حسن تردست، رئيس شعبه 74 دادگاه کيفري استان تهران مي گويد: با توجه به افزايش ارتکاب قتل از سوي جوانان با سلاح سرد، مسؤولان فرهنگي جامعه بايد فکري اساسي براي تغيير فرهنگ نادرست حمل سلاح سرد در بين جوانان کنند.
وي بيان مي دارد: در حال حاضر در بسياري از مناطق و ميدانهاي شهر، خريد و فروش چاقو و ديگر سلاحهاي سرد در انظار عمومي به راحتي انجام مي شود، بنابراين مسؤولان بايد فکري براي اين موضوع کنند.

طرحي که جامعيت ندارد

اما محمد دهقان، عضو کميسيون حقوقي و قضايي مجلس در گفتگو با مهر درباره طرحي که در مجلس هفتم بررسي و کليات آن به تصويب رسيد، مي گويد: بر اساس نظر کارشناسان اين طرح جامعيت ندارد، زيرا طبق نظر نيروي انتظامي حمل هر نوع سلاح سرد و چاقو ممنوع است، در حالي که بسياري از مردم چاقو را براي مصارف منزل مي خرند و نبايد مجرم شناخته شوند.
به دليل خلاء قانوني در استفاده از اين گونه ادوات و افزايش قتلها، طرح ممنوعيت ساخت، نگهداري و حمل سلاحهاي سرد که در جلسات کارشناسي مجلس هفتم تدوين و در خرداد ماه سال 86 تصويب شده بود، از سوي نمايندگان مجلس هشتم مسکوت مانده يا به عبارت بهتر مردود شده و هيچ طرح و قانون ديگري به عنوان جايگزين در دستور کار قرار نگرفته است.
به گفته دهقان اين طرح در صورتي مي توانست در مجلس هشتم مطرح شود که به امضاي حداقل 25 نفر از نمايندگان برسد، در حالي که چنين اتفاقي نيفتاد و نمايندگان ضرورتي به طرح مجدد آن نديدند، اين در حالي است که به گفته اين نماينده مجلس نمايندگان دوره قبل ماه ها کار کارشناسي انجام داده بودند و اين طرح مي توانست در کاهش ضرب و جرح و قتلها با سلاح سرد مؤثر باشد.
اين عضو کميسيون حقوقي مجلس با تأکيد بر اين مسأله مي افزايد: طرح ممنوعيت توليد، نگهداري و حمل سلاح سرد در مجلس هفتم تهيه و تدوين شد و طي مراحل کارشناسي برخي اشکالهاي آن مطرح شد که درباره تفاوت چاقوها با توجه به کاربري آنها بود.
وي بيان مي دارد: به نظر مي رسيد اين قانون از جامعيت لازم برخوردار نبود و نگراني هايي وجود داشت که براي فروش و استفاده از چاقو با کاربري استفاده در منزل محدوديت ايجاد شود.

نگاه آخر ...

نبود قانون باعث گرديده افزون بر عدم بازدارندگي، ريسک استفاده از سلاحهاي سرد نيز پايين باشد و اين عاملي گرديده تا امروز ما شاهد حوادث تأسف باري در کوچه ها و خيابانهاي شهر باشيم، بدون آنکه بتوان اقدامي در برابر آنها انجام داد.
سايه امنيت براي استفاده کنندگان از چاقوهاي غيرمتعارف هم اکنون به حدي گسترش پيدا کرده است که مي توان به وضوح شاهد زورگيري درانظار عمومي بود. حال با توجه به اين موضوع به نظر مي رسد مجلس شوراي اسلامي لايحه مقابله با توزيع، فروش و حمل سلاح سرد را که چند سالي است در حال خاک خوردن است با اهتمامي جدي بررسي کرده و از اين طريق فضاي قانوني را براي فعاليت نيروي انتظامي فراهم آورد.

  


اين همه فيلم خشن براي چه؟



يک متخصص علوم رفتاري و آسيب شناس اجتماعي با اشاره به اينکه 60 درصد از قتلها و جنايات در کشور با استفاده از سلاح سرد و چاقو صورت مي گيرد، افزود: چاقوکشي و حمل برخي از سلاحهاي سرد همچون شمشيرهاي سامورايي به مد و الگوي رفتاري





منفي تبديل شده است.دکتر مجيد ابهري، مشاور اجتماعي کميسيون اجتماعي مجلس، با بيان اينکه گسترش، فروش و به کارگيري سلاح سرد متأسفانه به اعداد و ارقامي رسيده است که مسؤولان و دست اندرکاران بايد توجه ويژه اي به آن داشته باشند، افزود: فروش انواع و اقسام چاقوهاي نامتعارف اعم از قمه، شمشير، قداره به طور آزاد در اغلب مکانهاي فروش به آنجا رسيده است که جوانان مي توانند به آساني هر نوع اسلحه سرد را تهيه و به همراه داشته باشند.
وي در بررسي آسيب شناسي رفتاري اين موضوع تصريح کرد: افراد به خاطرکمبود توجه و تزلزل شخصيت، اين گونه سلاحها را با خود حمل مي کنند، زيرا حمل اين سلاحها به نوعي حس اعتماد به نفس(! ) و شجاعت کاذب به آنان مي دهد.
متخصص علوم رفتاري و آسيب شناس اجتماعي افزود: از آنجا که مديريت احساسات به بسياري از جوانان و نوجوانان آموزش داده نشده است، جوانان در هنگام خشم سلاح را از جيب خارج کرده و به کار مي گيرند.
استاد دانشگاه شهيد بهشتي آموزش مهارتهاي زندگي و اجتماعي، کنترل خشم، تشديد و وضع قانون خريد، فروش، نگهداري و حمل سلاحهاي سرد نامتعارف، مجازات عرضه کنندگان اين نوع چاقوها و اطلاع رساني دقيق و به موقع به جوانان و خانواده ها را از جمله راه هاي جلوگيري از اين آسيب رفتاري عنوان کرد.
وي افزود: متأسفانه از آنجا که جوانان در استفاده از سلاح سرد مهارت کافي را ندارند، اغلب اين چاقوکشي ها به قتل يا نقص عضو منجر مي شود که همين مسأله سبب زنداني شدن نوجوانان مي شود و از آنجا که زندانها، کانون مبادله تجارب بزهکارانه است، نوجواني که به جرم سهل انگاري در استفاده از سلاح سرد زنداني شده است پس از خروج از زندان با کلکسيوني از جرايم بزه کارانه به جامعه باز مي گردد.
مشاور اجتماعي کميسيون اجتماعي مجلس افزود: از آنجا که ترس فرد از زندان نيز ريخته است، وي چاقوکش و نزاع گر حرفه اي مي شود.
وي با بيان اينکه موجود نبودن قانون منع حمل سلاح سرد تأثير چنداني در اين ماجرا ندارد، تصريح کرد: با وجود قوانين استوار در زمينه خريد و فروش سلاحهاي گرم و به کارگيري آنها، ملاحظه مي شود در سطح محدودي اين کار نيز صورت مي گيرد، درباره سلاح سرد نيز تشديد قانون به کارگيري و خريد و فروش سلاح سرد ممکن است در کوتاه مدت به کاهش جرايم ناشي از اين سلاح منجر شود، اما در دراز مدت بايد در اين زمينه فرهنگ سازي صورت گيرد.
ابهري با اشاره به پژوهشي که وي و همکارانش در يک مرکز مطالعاتي انجام داده اند، به ايسنا گفت: اين پژوهش در جنوب تهران، کرمانشاه، قزوين، اصفهان، رشت و زنجان انجام شده است که بر اساس اين تحقيقات 60 درصد از جنايات و قتلها به وسيله چاقو و اسلحه سرد صورت مي گيرد.
اين متخصص علوم رفتاري و آسيب شناس اجتماعي، آموزش مهارتهاي زندگي را از اصول اصلي پيشگيري از حمل و به کارگيري سلاحهاي سرد توسط جوانان دانست و افزود: اطلاع رساني به خانواده ها، اصلاح رفتارهاي جوانان، بالا بردن سطح رفاه و شادي در جامعه، جلوگيري از گسترش خشونت و عدم پخش فيلمهاي خشونت بار که باعث افزايش درجه خشونت افراد مي شود، باعث کمرنگ تر شدن خشونت گرايي در جامعه مي شود و کمتر شاهد بروز قتلها و جنايات به وسيله جوانان با سلاح سرد مي شويم.

  

 

 

 

 

موسسه فرهنگی قدس
روزنامه قدس
 info@qudsdaily.com