*کورش شرفشاهي

بي شک، آداب و رسوم ريشه در باورهاي انسانها دارد و اين باورها هر چقدر ريشه دارتر شود، به مرور زمان فرهنگ ها را مي سازد.
با اين مقدمه، وارد بحث نظام جمهوري اسلامي ايران مي شويم. جمهوريت نظام ناشي از حضور مردم در عرصه هاي تصميم گيري است و اسلامي بودن اين نظام به دليل آن است که قوانين و نحوه شکل گيري نظام بر پايه هاي دين مبين اسلام قرار دارد و هر موضوعي که در اين کشور شکل گرفته و اکنون به حيات خود ادامه مي دهد، در وهله اول نبايد با اصول اسلامي تضاد داشته باشد و در وهله دوم بايد اصول اسلامي را بپذيرد.

اين مباحث حکايت از آن دارد که از بهمن 1357 نحوه مديريت در ايران با اين موازين شکل گرفته و اجرا مي شود، لذا مشاهده مي کنيم که هر کس خارج از مرزهاي نظام جمهوري اسلامي ايران هر گونه که رفتار و کردار و گفتار داشته باشد، به محض آنکه از مرزهاي رسمي و قانوني کشور عبور کرد، بايد تابع قوانين و شرايطي باشد که اکنون در همه جاي ايران به طور يکسان اجرا مي شود. اما دلايل اين مقدمه، اتفاقهايي است که در برخي سفارتخانه ها به وقوع مي پيوندد.





از قاچاق موادمخدر تا پارتي

در اواخر سال گذشته سردار احمدي مقدم فرمانده نيروي انتظامي اعلام کرد که برخي سفارتخانه ها در قاچاق موادمخدر نقش دارند.





البته، ايشان نامي از سفارتخانه کشور خاصي نبرد، اما همين قدر که براي نيروي انتظامي کشور اثبات شده برخي سفارتخانه ها در تهيه و توزيع موادمخدر نقش آفريني کرده اند، جاي سؤال دارد. به هر حال، اين اميد مي رفت که سفارتخانه هاي مربوط پس از اين اخطار در رفتارهايشان در خصوص واردات و قاچاق موادمخدر تجديدنظر کرده و بدانند که اگر خودشان امور را اصلاح نکنند نظام با آنان برخورد خواهد کرد.




اما نکته ديگر برگزاري مراسم و جشنهايي است که در سفارتخانه ها رخ مي دهد. شنيده ها و مستندات حاکي از آن است که در اين سفارتخانه ها رفتارهايي را شاهد هستيم که با سياستهاي نظام اسلامي ايران مغايرت دارد. سرو مشروبات الکلي، مراسم مختلط زن و مرد، رعايت نکردن حجاب اسلامي و موارد ديگري که طرح آنها در اين مقوله نمي گنجد و... با عنايت به موارد بالا و اينکه رسانه ها پل ارتباطي بين نهادها، ادارات و سازمانهاي داخلي و خارجي و مردم هستند، اين رفتارهاي سؤال برانگيز را با نمايندگان مردم در خانه ملت مطرح کرده ايم.




حجة الاسلام سيد علي طاهرخاني که به نمايندگي از مردم گرگان و آق قلا در کميسيون فرهنگي مجلس حضور دارد، در اين رابطه مي گويد: قوانين بين المللي حکايت از آن دارد که سفارتخانه ها خاک کشورهاي ديگر به شمار مي روند و هر کس که از در سفارتخانه اي عبور کرد، گويي وارد خاک آن کشور شده است، اما قرار نيست در اين سفارتخانه ها هر رفتاري را شاهد باشيم و اتفاقهايي رخ دهد که با سياستهاي کلان نظام اسلامي در تضاد باشد.
وي با تأکيد بر اينکه سفيران معرفي شده به عنوان نماينده رسمي و قانوني کشورها موظف هستند نهايت تعامل و همفکري را با کشور ميزبان داشته باشند، مي گويد: تعامل يعني همانقدر که ما به افکار و روابط آن کشورها احترام مي گذاريم، آن کشورها نيز به نظام ايران احترام بگذارند و آداب و رسوم خاص ايران را که بر پايه اسلام تعريف شده، به رسميت بشناسند.
نماينده گرگان و آق قلا با تأکيد بر اينکه اگر سفارتخانه ها قوانين ايران را به رسميت نشناخته و به آن احترام نگذارند گويي خلاف منافع ملي ايران گام برداشته اند، مي افزايد: تاکنون اين تخلفات مسجل نشده و تنها در حد شنيده هاست، اما اگر مستندات غيرقابل ترديدي از رفتارهاي اين کشورها را به دست آوريم و بدانيم که بر خلاف شؤون اسلامي حرکتهايي اتفاق افتاده، با آن برخورد خواهيم کرد.
وي با تأکيد بر اينکه رفتارهاي نامناسب سفارتخانه ها قابل پيگيري است، ادامه مي دهد: اين باور غلطي است که سفارتخانه ها در رفتارهايشان اختيار کامل دارند، بلکه چنانچه رفتاري را غيرمرتبط با نظام اسلامي تشخيص دهيم، مي توان با مسؤولان سفارتخانه مربوطه برخورد و يا حتي تغيير کادر سفارتخانه را از کشور مربوط درخواست کرد.
طاهري با تأکيد بر اينکه مسؤول نظارت بر سفارتخانه ها، وزارت امور خارجه است، مي گويد: کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ناظر بر عملکرد وزارت امور خارجه است و بايد اين مسأله را با جديت پيگيري کند.

مقابله با فرهنگ اسلامي در خاک ايران

و اما سيد حسين نقوي حسيني که به نمايندگي از مردم ورامين در کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس حضور دارد، در اين رابطه مي گويد: از نظر حقوق بين الملل، سفارتخانه خاک کشورها محسوب مي شود و همان گونه که ايران در کشورهاي ديگر سفارتخانه دارد و در آن بر اساس باورهاي اسلامي مديريت مي شود، کشورهاي ديگر نيز مي توانند در سفارتخانه هايشان بنا بر قوانين خاص خود رفتار کنند. به عبارت بهتر، وقتي از در سفارتخانه اي وارد شديم، گويي وارد خاک آن کشور شده ايم.
وي با تأکيد بر اينکه نمي توانيم در سفارتخانه ها وارد شده و بگوييم چرا بر مبناي اصول کشورتان رفتار مي کنيد، مي گويد: اين تا زماني است که يک ايراني در اين سفارتخانه دعوت نشده باشد و اگر قرار باشد ايرانيان را دعوت کنند، بنا بر عرف بين الملل بايد به باورهاي ايران اسلامي احترام بگذارند.
عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با يادآوري اينکه سفارتخانه ها به مناسبتهاي گوناگون از جمله سالگرد استقلال کشور، جشنها و مراسمي برگزار مي کنند، مي گويد: در اين مراسم از مسؤولان ايراني در دولت و مجلس نيز دعوت مي شود. در يکي از موارد که بنده حضور داشتم، به دليل اينکه در سفارتخانه موازين اسلامي رعايت نشده بود، بدون حتي لحظه اي توقف به سرعت آن محل را ترک کرديم و در مسير برگشت دلايل برگزاري چنين مراسمي را آن هم در خاک ايران مورد نقد قرار داديم.
نقوي حسيني با طرح اين پرسش که چرا چنين اتفاقهايي در خاک ايران مي افتد، اضافه مي کند: اين رفتارها مصداق بارز مقابله با فرهنگ اسلامي و ايراني است و اين يک برنامه مدون طراحي شده است که رفتارهاي غيراسلامي را تبليغ کنند و از اين طريق فرهنگ ايران اسلامي را زير سؤال ببرند.
خلاف شرع در سفارتخانه ها

وي اين قبيل مراسم را دخالت آشکار در حوزه هاي فرهنگي و اجتماعي مي داند و ادامه مي دهد: بايد با اين قبيل رفتارها برخورد شود، اما فراموش نکنيم که سفارتخانه ها زير نظر وزارت امور خارجه هستند و انتظار مي رود وزارت امور خارجه چنين رفتارهايي را زير نظر داشته باشد و تذکرات لازم را بدهد.
نقوي حسيني تکرار اين قبيل رفتارها در سفارتخانه ها را خطرناک توصيف مي کند و ادامه مي دهد: تکرار اين مراسم با حضور ايرانيان، از سياستگذاري عليه نظام اسلامي حکايت دارد و بايد به صورت جدي به اين موضوع پرداخت.
بهمن مرادنيا، نماينده مردم بيجار در کميسيون برنامه و بودجه مجلس، نيز در اين رابطه اظهار مي دارد: هر کشوري چارچوب و برنامه هاي خاص خودش را دارد. بنابراين، لازم است در کشوري با نظام اسلامي، مراسم خلاف شرع در هيچ نقطه آن حتي در سفارتخانه ها واقع نشود.
وي افرادي را که وارد ايران مي شوند، مخاطب قرار مي دهد و مي گويد: هر کس در هر مقامي که وارد ايران مي شود، بايد قوانين و مقررات ايران را رعايت کند. همان گونه که بارها شاهد بوده ايم، وزرا و مسؤولان رده بالاي کشورها به محض ورود به ايران، حجاب اسلامي را رعايت مي کنند و اين براي سفراي کشورها نيز تعريف مي شود.

چشم ها را نبنديم

نماينده بيجار با تأکيد بر اينکه نمي شود در يک کشور چند قانون حاکم باشد، مي افزايد: هر کس به خاک ايران وارد شد، هر مرام، مسلک و آييني دارد بايد آن را براي خود نگه دارد و تابع قوانين و مقررات کشور ميزبان شود و اين يک قانون نانوشته جهاني است.
وي با انتقاد از چنين مراسم غيراخلاقي که در سفارتخانه ها برگزار مي شود، مي گويد: اين طور نيست که بگوييم در اين موارد خاص چشمهايمان را ببنديم، بلکه اين رفتارها تحت هر شرايطي محکوم است و نبايد اجازه دهيم تکرار شود و در صورت تکرار، به شديدترين وجه ممکن بايد برخورد شود.
وي ماهيت اين بحث را به حوزه وزارت خارجه مربوط مي داند و مي گويد: اگر قرار باشد نسبت به هر کشوري تذکري داده شود يا قرار باشد رفتاري را مورد نقد قرار دهيم سفير آن کشور به وزارت امور خارجه احضار مي شود، در اين موارد نيز بايد سفير مربوط به وزارت خارجه احضار شود.
مرادنيا در پاسخ به اينکه چرا مجلس در اين بحث وارد نمي شود، تصريح مي کند: لزومي ندارد مجلس وارد بحث بشود، زيرا کنترل سفارتخانه ها بر عهده وزارت امور خارجه است.
عضو کميسيون برنامه و بودجه نقش نمايندگان را در چنين مواردي تذکر، سؤال و استيضاح توصيف کرده و مي گويد: نمايندگان مي توانند به صورت مستقل تذکر بدهند يا سؤال مطرح کنند و يا به صورت دسته جمعي بيانيه اي خطاب به رئيس مجلس يا رئيس جمهور تهيه کنند، اما مجلس نمي تواند به صورت مستقيم وارد بحث شود.
همچنين حجة الاسلام محمد تقي رهبر که به نمايندگي از مردم اصفهان در کميسيون حقوقي قضايي مجلس حضور دارد، در اين رابطه مي گويد: نمي توان در مورد سفارتخانه ها يک حکم کلي صادر کرد، بلکه اين مراسم از دو منظر قابل بحث است. نخست اينکه در سفارتخانه اي اعضاي آن سفارتخانه ها با عده اي خارجيان همفکر و هم مسلک حضور دارند و مراسمي برگزار مي کنند، ربطي به ايران ندارد زيرا حريم کشور آنهاست و گويي در کشور خودشان زندگي مي کنند، اما بحث دوم آن است که مراسمي برگزار کنند و از ايرانيان دعوت کنند، در اين حالت، ديگر از شرايط حريم داخلي خارج شده و با دعوت از ايرانيان، به نوعي قوانين ايران اسلامي را به حريم خودشان دعوت کرده اند که بايد حرمت ايراني و قوانين او را محترم بشمارند.

ضرورت برخورد با حرمت شکنان

رهبر ميهمانان حاضر در اين جمع را به دو دسته تقسيم کرده و مي گويد: اگر افرادي که به اين قبيل ميهماني ها مي روند از بين مسؤولان هستند که بايد دستگاه مربوط به شدت اين حاضران را بازخواست و تنبيهات لازم را در مورد آنان اعمال کنند؛ اما اگر از بين افراد عادي هستند، بايد بررسي کرد چرا اين افراد در اين سفارتخانه ها حاضر مي شوند.
از سوي ديگر، حجة الاسلام عليرضا سليمي نماينده مردم محلات و دليجان در کميسيون آموزش تحقيقات مجلس، مي گويد: هيچ قانوني وجود ندارد که سفارتخانه ها را ملزم کند در محيط خودشان قوانين کشور ميزبان را رعايت کنند، بلکه در محوطه سفارت اختيار تام دارند، به شرط آنکه اقدامي عليه امنيت ملي و دخالت در امور اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي آن کشور نداشته باشند. اما اين دليل نمي شود که سفارتخانه ها الزامهاي کشور ميزبان را رعايت نکنند.
وي با اشاره به برخي از قوانين بين المللي ادامه مي دهد: بر اساس اين قوانين، مي توان در صورت مشاهده تخلف سفارتخانه اي، سفير را به عنوان عنصر نامطلوب بازخواست و حتي زمينه اخراج او را فراهم کرد.
نماينده دليجان با اظهار تأسف از برگزاري مراسم غيراخلاقي در سفارتخانه ها، مي گويد: اين رفتارهاي سفارتخانه ها مصداق بارز سؤ استفاده از رأفت اسلامي است و بايد مورد توجه دستگاه مسؤول مربوط که همان وزارت امور خارجه است، قرار گيرد.

*حسن کاظمي قمي
دستگاه ديپلماسي به عنوان يکي از ابزارهاي مهم تأمين امنيت ملي و منافع ملي کشور است و براي نظام مقدس جمهوري