به گزارش آستان نیوز، محمود جمالی، کارشناس موسیقی در این برنامه تلویزیونی درباره پیشینه آیین باسابقه نقاره‌زنی در حرم مطهر رضوی و جایگاه آن در اعتلای هنر ایرانی اسلامی سخن گفت.

نقش نقاره‌زنی در اعتلای زیارت
 جمالی از نقاره‌زنی به عنوان میراثی به جا مانده از ادوار تاریخی گذشته یاد کرد و گفت: از دیرباز، پیش از هر بامداد و شامگاه در حرم مطهر رضوی نقاره نواخته می‌شود.این آیین مذهبی از شکوه خاصی برخوردار بوده و همواره زائران و مجاوران را در حرم مطهر رضوی به خود جذب کرده است.وی آیین نقاره‌زنی را ازجمله آیین‌های در خدمت زیارت عنوان کرد و افزود: مردم در هر مکانی صدای نقاره را بشنوند، به صحن و سرای رضوی متصل می‌شوند و همنوا با سازهای نقاره، با امام رئوف(ع) مناجات می‌کنند.

پیشینه آیین نقاره‌زنی در حرم مطهر رضوی 
جمالی با تأکید بر اینکه قدمت مجموعه اسناد مرتبط با نقاره‌خانه حرم مطهر حضرت رضا(ع) به دوره صفوی تا دوره معاصر برمی‌گردد، ادامه داد: پیشینه مراسم نواختن طبل و کَرنا در حرم منور رضوی مشخص نیست؛ اما براساس روایات تاریخی، سابقه نواختن نقاره در حرم مطهر به ۷۰۰ سال پیش، یعنی قرن نهم هجری برمی‌گردد.
 وی اضافه کرد: نخستین بار به دستور گوهرشاد خاتون و هنگام تشرف او به حرم مطهر رضوی نقاره نو‌اخته شد و از آن زمان تاکنون این هنر در حرم مطهر ماندگار شده است.این کارشناس موسیقی خاطرنشان کرد: وجود اسناد قدیمی در موزه آستان قدس رضوی، ازجمله اسناد مربوط به اسامی کارکنان نقاره‌خانه، ساختمان و بنای آن، حقوق و دستمزدهای پرداختی به نقاره‌‌نوازان، 
ادوات نقاره‌خانه و... گواه سابقه طولانی این آیین در بارگاه منور امام رضا(ع) است که قدمت قدیمی‌ترین این اسناد، به 400 سال پیش برمی‌گردد.جمالی ادامه داد: آیین نقاره‌زنی یکی از آیین‌‌های حرم مطهر رضوی به شمار می‌رود. 
در هنگام اجرای این مراسم، چهار طبال در سمت راست نقاره‌خانه، رو به گنبد مطلای امام‌رضا(ع) روی صندلی‌های کوچک می‌نشینند و 6کرنانواز به‌ترتیب در کنار سرنواز در سمت چپ می‌ایستند و هم‌آهنگ، نقاره‌‌زنی می‌کنند.

زمان برگزاری آیین نقاره‌زنی در حرم مطهر امام رضا(ع)
جمالی با بیان اینکه امروزه به‌جز ایام سوگواری و ماه‌های محرم و صفر، در دو نوبت؛ پیش از طلوع و غروب آفتاب به مدت 20دقیقه، این آیین بر فراز ایوان شرقی صحن انقلاب حرم منور امام‌رضا(ع) اجرا می‌شود، گفت: علاوه‌بر آن، در جشن‌ها و اعیاد، دو یا سه نوبت، به‌ترتیب یک ساعت پس از غروب و یک ساعت پیش از طلوع آفتاب و در ماه مبارک رمضان، یک نوبت دو ساعت مانده به سحر و یک بار هم پس از اتمام مناجات مؤذنان، به مدت نیم‌ ساعت نقاره می‌نوازند.در جشن نوروز، همزمان با تحویل سال نو و همچنین هنگام شفای زائران در حرم مطهر رضوی نیز نقاره نواخته می‌شود.

ابزارهای نقاره‌زنی  
وی تصریح کرد: ابزار و وسایل نقاره‌‌زنی شامل چهار نوع طبل، کرنا و لوازم متعلقه است. طبل‌ها دارای کاسه‌های بزرگ و کوچک مسی و چدنی است که پوست دباغی‌شده روی آن‌ها می‌کشند و با دو چوب ساده، به طول تقریبی 20سانتیمتر می‌نوازند.
 کرناها، سازهای بادی، به طول تقریبی ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر از جنس مس یا برنج‌ هستند که آب کُروم داده شده‌اند.

شکوه یک آیین
این کارشناس موسیقی در پایان، درباره مراحل آیین نقاره‌زنی اظهار کرد: این آیین در سه دست اجرا می‌شود؛ نخست، سرنواز، کرنا را به‌طرف گنبد مطلا می‌گیرد و «سلطان دنیا و عقبی علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)» را با آهنگ می‌نوازد و سلام می‌دهد.
 آن‌گاه پس‌نوازان (پنج ‌تن) با کرنا هماهنگ پاسخ می‌دهند: «امام‌رضا(ع)» (دو بار).وی افزود: در ادامه، سرنواز، با کرنا به‌طرف گنبد اشاره می‌کند و سه بار می‌دمد: «امام رضا(ع)» و پس‌نوازان دو بار جواب می‌دهند: «غریب رضا(ع)». جمالی اضافه کرد: در دست دوم سرنواز می‌دمد: «مولی، مولی، مولی، علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)» و پس‌نوازان سه بار پاسخ می‌دهند: «رضا جان(ع)». سپس سرنواز، کرنا را به‌طرف گنبد مطلا می‌گیرد و می‌دمد: «یا امام غریب، یا امام‌رضا(ع)» و پس‌نوازان سه بار جواب می‌دهند: «رضاجان(ع)».در ادامه ویژه‌برنامه نقش نفس، دو کلیپ مرتبط با آیین نقاره‌خوانی همچون تاریخچه نقاره‌نوازی و چگونگی ساخت ادوات نقاره‌خانه و نمایش منتخبی از عکس‌های مرتبط با این آیین ارزشمند از گذشته تا امروز پخش شد.