زیروبم‌های بودجه 1403

نگاهی به لایحه بودجه سال آینده که متن آن ازسوی رئیس‌جمهور به نمایندگان ملت تقدیم شد

زیروبم‌های بودجه 1403

اگرچه دوهفته دیرتر از تاریخ پیش‌گفته اما روز گذشته حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی سرانجام بودجه ۱۴۰۳ را تحویل مجلس داد.


​​​​​​​پیش از این قرار بود آمار دخل و خرج دولت ۳۰آبان به مجلس برود. اما اتفاق نسبتاً خوب آن بود که در همان تاریخ متن بودجه منتشر شد و فرصت را برای منتقدان فراهم کرد تا بتوانند دخل و خرج دولت در سال آینده را بررسی کنند. بااین حال تحویل رسمی بودجه روز گذشته اتفاق افتاد. رئیس‌جمهور البته در آیین تحویل بودجه سخنرانی نسبتاً مفصلی هم در دفاع از بودجه‌ای که تیم اقتصادی‌اش تنظیم کرده‌اند، انجام داد.

بودجه‌ای واقعی بسته‌ایم
رئیسی در این سخنرانی واقع‌بینی و قابل سنجش بودن را دو ویژگی اصلی بودجه۱۴۰۳ ذکر کرد و گفت: «هم در بخش هزینه‌ها و هم درآمدها و هم برنامه‌ها تلاش کردیم بودجه‌ای واقعی ارائه شود».
دکتر رئیسی با تشکر از زحمات نمایندگان مجلس برای تصویب برنامه هفتم توسعه و با ابراز امیدواری نسبت به اینکه این برنامه با تلاش دولت و نمایندگان برخلاف برنامه‌های پیشین که معمولاً در حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد اجرایی می‌شد، به صورت کامل اجرا شود، خاطرنشان کرد: لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ مبتنی بر برنامه هفتم توسعه تنظیم و در آن تلاش شده بسیاری از ناترازی‌ها که امروز موجب رنج همگان است، با یک حرکت جهادی و نه معمولی رفع شود.
رئیس جمهور با اشاره به تلاش‌های دولت برای مهار تورم و با بیان اینکه کسری بودجه، رشد نقدینگی و ناترازی بانک‌ها عمده علل ایجاد تورم هستند، گفت: دولت پس از رفع کسری بودجه ۴۸۰ هزار میلیارد تومانی باقیمانده از قبل در 6 ماهه دوم سال ۱۴۰۰ از طریق ایجاد درآمد و نه استقراض و چاپ پول، تلاش کرد در سال‌های بعد ریشه‌های ایجاد تورم از جمله ناترازی میان منابع و مصارف را مهار کند و در این مسیر توانستیم توأمان رشد اقتصادی را که تقریباً برای یک دهه تعطیل و به طور متوسط زیر یک درصد بود، در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به ۴ درصد برسانیم.
دکتر رئیسی افزود: دولت همچنین تلاش کرد با ایجاد انضباط مالی مسئله بی‌نظمی در برداشت بانک‌ها را برطرف کند و قانون جدید بانک مرکزی نیز به‌تازگی تصویب و برای اجرا ابلاغ شد. از ابتدای امسال همچنین ساماندهی وضعیت بانک‌ها آغاز شده و بدون ایجاد نگرانی برای سپرده‌گذاران و سهامداران در حال اجراست. در جریان اقدام‌های دولت در این زمینه هیچ فرد و سپرده‌گذاری متضرر نخواهد شد.

نگرانی‌ها از افزایش عجیب مالیات‌ها
رئیسی در حالی بودجه جدید را به مجلس برده که محافل اقتصادی تاکنون نسبت به آن نگرانی‌هایی ابراز کرده‌اند. شاید بتوان مهم‌ترین این نگرانی‌ها را افزایش میزان مالیات برشمرد. براساس آنچه در متن بودجه آمده، درآمد دولت از محل مالیات‌ها در سال آینده حدود ۵۰درصد افزایش خواهد یافت! افزایش این مقدار در حالی که رونقی در اقتصاد شکل نگرفته، سبب شده محافل اقتصادی نسبت به این عدد انتقادات جدی داشته باشند.
واقعیت آن است که منابع اصلی دولت در دریافت مالیات کارکنان و کارگران و همچنین صنایع ثبت شده هستند. منتقدان می‌گویند باتوجه به اینکه میزان افزایش حقوق کارکنان دولت کمتر از میزان تورم است و در بخش خصوصی و تولید هم رونقی را شاهد نیستیم، افزایش مالیات به‌معنای فشار بیشتر بر بخش رسمی و شفاف اقتصاد است. به‌عبارت بهتر، آسیب اصلی این افزایش در فیش حقوقی کارکنان و دستمزد کارگران رؤیت خواهد شد.
این نقد را البته رئیس سازمان برنامه و بودجه پاسخ داده و ماجرای آن را شفاف کرده است. داود منظور با تأکید بر اینکه برخی گلایه داشته‌اند چرا درآمدهای مالیاتی به نسبت سایر درآمدها افزایش داشته؛ این سخن مطرح است که آیا دولت برای گرفتن مالیات برنامه سختی دارد؟ در پاسخ باید گفت: «بنای دولت سخت‌گیری مالیاتی و فشارهای جدید مالیاتی به مردم، کسبه و حقوق بگیران نخواهد بود؛ قوانین مالیاتی تغییری نداشته و پایه مالیاتی و نرخ مالیات هم تغییری نکرده است. یکی از منابع در رشد مالیات، گسترش تور مالیاتی برای فراریان مالیاتی است. دولت در این مدت اقدامات جدی برای شناسایی فراریان مالیاتی انجام داده است. مالیات سال 99 درمجموع 199 هزار میلیارد تومان، سال گذشته 457 هزارمیلیارد تومان و برای امسال (۱۴۰۲) تحقق 740 هزارمیلیاردتومانی دریافت مالیات پیش‌بینی می‌شود».
به گزارش قدس، براساس متن بودجه‌ای که رئیس‌جمهور به مجلس تقدیم کرده است در سال ۱۴۰۳ دولت پیش‌بینی کرده بتواند هزارو122هزارمیلیاردتومان، مالیات دریافت کند.

تعداد مالیات دهندگان افزایش می‌یابد
منظور در همین زمینه گفته است: «درسال جاری 4/5 میلیون مؤدی مشاغل شناسایی شده‌اند و این رشد بالایی بوده است. البته در مشاغل کم‌درآمد مالیات دریافت نمی‌کنیم و امسال از این 5/4میلیون نفر، حدود 2 میلیون نفر مالیات صفر داشتند».
براساس متن بودجه تقدیمی،  نرخ مالیات بر ارزش افزوده نیز یک درصد افزایش می‌یابد و به ۱۰ درصد می‌رسد. براساس بند (س) تبصره ۶ لایحه بودجه۱۴۰۳ انواع خودرو سواری و وانت دوکابین (اتاق) دارای شماره انتظامی شخصی در اختیار مالکان، اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی که قیمت روز خودرو آن‌ها بیش از 3 میلیارد تومان است، نسبت به مازاد بر این مبلغ، مشمول مالیات سالانه خودرو به نرخ یک درصد می‌شوند. صاحبان زمین‌های مسکونی، اداری و تجاری که ارزش آن‌ها بیش از ۲۵میلیارد تومان باشد هم باید مالیات بپردازند، درحالی‌که براساس لایحه بودجه امسال، خانه‌های بالای ۲۰میلیارد تومان مشمول پرداخت مالیات بودند.

دلار حذف شده است؟
یک نکته جالب دیگر درباره بودجه۱۴۰۳ استفاده از واژه یورو به‌جای دلار است. در همه متن بودجه، تمامی هزینه و درآمدهای ارزی بر مبنای یورو محاسبه و عنوان شده است. اگرچه تقریباً همه کارشناسان معتقدند این یک اقدام نمادین است اما در جای خودش حرکت جالبی به‌نظر می‌رسد.
نرخ تسعیر ارز نیز ۳۱ هزار تومان تعیین شده که در بودجه سال گذشته پیشنهاد ۲۳هزار تومان بوده و تصویب شده ۲۵ هزار تومان بود.

کاهش در بودجه دفاعی
یک اقدام دیگر در بودجه۱۴۰۳ کاهش نسبی بودجه بخش نظامی است. در بودجه۱۴۰۳ برای «تقویت بنیه دفاعی» ۱۳۴هزارمیلیاردتومان در نظر گرفته شده است. البته دولت پیشنهاد کرده «در صورت عدم تخصیص» این مبلغ، شرکت ملی نفت موظف است «به میزان مابه التفاوت ماهانه معادل آن»، نفت خام یا میعانات گازی به اشخاص حقوقی معرفی شده از سوی ستاد کل نیروهای مسلح اختصاص دهد. بودجه این بخش، 137 هزارمیلیاردتومان  در سال1401 و 191 هزارمیلیاردتومان  در سال1402 بود. به این ترتیب در بودجه۱۴۰۳ بودجه دفاعی کشور با کاهش هزارمیلیاردتومانی نسبت به سال قبلش روبه‌رو است. شاید بتوان افزایش چشمگیر بودجه دفاعی در 1402 را مربوط به خرید جنگ‌افزارها از روسیه دانست. 

خبرنگار: علی نیک‌پندار

برچسب ها :
ارسال دیدگاه