3 شرط ظهور دولت مهدوی

نهج‌البلاغه آمادگی انسان‌ها،حاکمیت قرآن و رفتارهای حکیمانه را زمینه‌ساز حاکمیت موعود می‌داند

3 شرط ظهور دولت مهدوی

آیت‌الله سید ابوالفضل طباطبایی اشکذری


مهدویت یکی از اصول مورد اتفاق در ادیان ثلاثه دنیا یعنی یهود، مسیحیت و آیین اسلام است و تنها کیفیت پذیرش آن با هم اندکی تفاوت دارد. اینکه چه کسی عالم را پر از عدل و داد خواهد کرد؟ عیسای پیامبر(ع) از نسل پیامبر اسلام(ص) است؟ او به دنیا آمده است یا خیر؟ اما اصل موضوع پذیرفته شده است. همچنان که در آیه 105 سوره انبیا راه تعجیل ظهور حضرت مهدی(عج) نشان داده شده و بیان شده آینده توسط رهبری اداره می‌شود که در نظام حکومت آن رهبر، شایستگان حضور دارند. «وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یرِثُهَا عِبَادِی الصَّالِحُون» یعنی ما بعد از تورات در زبور داوود(ع) نوشتیم که البته بندگان نیکوکار من ملک زمین را وارث و متصرف خواهند شد. بنابراین شرط ظهور، پرورش عبادی الصالحون است.
اعتقاد به «مهدویت» در اسلام، مسئله‌‏ای اصیل و ریشه‌دار است و تنها به تشیع اختصاص نداشته و ندارد. در واقع پیش از اینکه ظهور مهدی(عج)، یک عقیده شیعی باشد، عقیده‌‏ای اسلامی و ثابت و خالص است که 14قرن از عمر آن می‌ گذرد و عموم مسلمانان بر آن اجماع کرده‌اند. علما، دانشمندان، نویسندگان و محققان شیعه و سنی در ‌‌این ‌باره کتاب‏ها و رساله‏‌ها نوشته‌‏اند که خود دلیلی قاطع بر اصالت مهدویت و ریشه‌دار بودن آن است.

اصل مهدویت مورد قبول همه انسان‌هاست
از امیرمؤمنان علی(ع) به عنوان نخستین امام که پایه سلسله امامت و هدایت پس از پیامبر اسلام(ص) را به دست گرفته در موضوع مهدویت روایت‌های فراوانی بیان شده که حکایت از اهتمام ایشان به مهدویت و تحقق آن در آینده زندگی بشر دارد. برخی از این کلمات گهربار در نهج‌البلاغه و برخی در خارج از آن ذکر شده است. نهج‌البلاغه از جمله منابع و کتاب‌های مهمی است که مهدویت در آن به صورت‌های گوناگون و ابعاد و جوانب مختلف مطرح شده است. مانند اشاره به اصل موضوع مهدویت و ظهور امام زمان(عج) یا سخنانی درباره امامی که خواهد آمد و غایب خواهد بود. به طور نمونه در بحث ضرورت حجت در عالم، بر عنصر خلافت الهی در زمین تکیه شده است و حضرت امیرمؤمنان(ع) در کلام مبسوطی در این باره‌ در حکمت 147می‌فرماید: «لاتخلوا الارضُ مِن قائم لِلّهِ بحجه، اِمّا ظاهراً مشهودا» در کلام پربرکت امیرمؤمنان(ع) بر این نکته تأکید شده که بر اساس سنت قطعی الهی، زمین از وجود خلیفه خدا و حجت حق خالی نیست، گرچه حجت الهی گاهی آشکار است و همگان حضور او را درک‌ می‌کنند، گاهی شرایط ایجاب ‌می‌کند از نظرها پنهان بوده و مردم به طور مستقیم از درک محضر او محروم باشند. این نکته همان حقیقتی است که در مکتب اهل بیت(ع) مورد عنایت ویژه قرار گرفته است.

مهدویت از دیدگاه نهج‌البلاغه
یا در خطبه‌های دیگر از جمله در خطبه‌های 150 و 178 یا حکمت 209 مصادیقی است که از جهات گوناگون امیرمؤمنان علی(ع) به مهدویت پرداخته است. به طور نمونه در حکمت 209 بشارت به تأسیس دولت مهدوی داده است. امام علی(ع) پس از آنكه خبر مسرت‌بخشى از آینده اهل بیت(ع) و پیروان مكتب آن‌ها مى‌دهد، مى‌فرماید: «دنیا همچون شتر بدخویى است كه پس از چموشى به ما روى مى‌آورد و همچون شترى است كه دوشنده شیر را گاز مى‌گیرد تا شیر را براى فرزندش نگهدارى كند»، سپس امام(ع) آیه 5 سوره قصص را تلاوت فرمود که: «مى‌خواهیم بر مستضعفان زمین منت گذاریم و آن‌ها را پیشوایان و وارثان آن قرار دهیم» و می‌فرمود: «منظور از مستضعفان در آیه فوق، آل محمد(ع) است كه خداوند مهدى آن‌ها را برمى‌انگیزد و به آن‌ها عزت مى‌بخشد و دشمنانشان را خوار و ذلیل مى‌كند».
ابن ابی الحدید از علمای بزرگ اهل سنت که شارح نهج‌البلاغه است، در ذیل این كلام حضرت‌ می‌گوید: امیرمؤمنان علی(ع) یادآوری کرده است كه مهدی آل محمد(ع) در تاریكی فتنه‌ها با چراغ روشن ظهور‌ می‌كند و مردم را از بردگی و اسارت رهایی داده و مظلومان ستمدیده را از دست ستمگران نجات‌ می‌دهد.
در کتابُ الغیبه، کتابی درباره غیبت امام دوازدهم شیعیان از شیخ طوسی که از منابع مهم در زمینه شناخت امام زمان(عج) و غیبت است، دیدگاه‌هایی درباره حضرت مهدی(عج) مطرح شده و با ادله قرآنی، روایی و عقلی به آن پاسخ داده شده است.

حکومت مستضعفان
تشکیل دولت مستضعفان و تحقق بخشیدن به آرمان والا و الهی حکومت فرودستان و عقب نگه داشته شدگان، از برنامه‌های اصلی و اقدام‌های اساسی و تردیدناپذیر مهدی موعود(عج) است. در جامعه و نظامی که امام مهدی(عج) بنیاد می‌نهد، زمام همه امور در دست طبقات محروم است و مستضعفان بر آن حکم رانده و به اداره جامعه می‌پردازند. این آیه به صراحت از امامت مستضعفان سخن گفته و فرودستان و مستضعفان را میراث‌بر زمین معرفی کرده است. روشن است که در دوران ظهور و قیام مهدی(عج) این وعده خدایی تحقق می‌پذیرد و حکومت آل محمد(ع) یعنی همان حکومت مردم مستضعف و رسیدن محرومان به حق خود که در آن دولت عزت و عزت‌خواهی واقعی مصداق پیدا خواهد کرد و به دست او، وعده‌های الهی تحقق خواهد یافت؛ «یملأالأرض قسطا و عدلا کما ملئت جورا و ظلما».
در بخشی از خطبه 150 نهج‌البلاغه، حضرت علی(ع) اشاره به آمدن وجود مقدس امام زمان(عج) می‌کند که پس از فتنه‌هاست و سپس شناسنامه رفتاری از اصحاب و یاران امام زمان(عج) را بیان می‌فرماید: «ثُمَّ لَیشْحَذَنَّ(8) فِیهَا قَوْمٌ شَحْذَ الْقَینِ(9) النَّصْلَ، تُجْلَى بِالتَّنْزِیلِ أَبْصَارُهُمْ، وَ یرْمَى بِالتَّفْسِیرِ فِی مَسَامِعِهِم، وَ یغْبَقُونَ(10) كَأْسَ الْحِكْمَةِ بَعْدَ الصَّبُوحِ».

ویژگی‌های یاران موعود
از خطبه مورد بحث دو امر مهم استنباط مى‌شود؛ ابتدا اینکه این ظهور مقدس كه براى برچیدن بساط ظلم و گسترش توحید و عدل صورت مى‌گیرد، زمانى خواهد بود كه فساد صحنه جهان را گرفته باشد یعنى انسان‌ها از ظلم و جور و ستم خسته شده و راه‌هاى اصلاح بسته مى‌شود و تمام مكتب‌ها و قانون‌هاى بشرى ناكارآمدى خود را عملاً ثابت مى‌كنند و همین امر آمادگى براى پذیرش آن حكومت الهى را افزایش مى‌دهد.
دیگر اینكه یاران حضرت مهدى(عج) و اصحاب او براى پیاده كردن این طرح عظیم جهانی افرادى آگاه، دانشمند، شجاع، باشهامت، دلسوز، مهربان و همواره گوش به فرمان هستند. امیرالمؤمنین(ع) در بیان حوادث پیش از قیام حضرت مهدى(عج) مى‌فرماید: «هنگام فرا رسیدن وعده‌هاست. از ظهور فتنه‌ها، آشوب‌ها و سلطه ظالمان، گروهى براى یارى او مهیا مى‌شوند همچون مهیا شدن شمشیر به دست آهنگر تیزگر، چشم آنان با قرآن روشنى مى‌گیرد و تفسیر آیاتش به گوش آن‌ها افكنده مى‌شود و هر صبح و شام از جام حكمت سیراب مى‌شوند. حضرت، بردگان ملت‌ها و افراد اسیر را آزاد می‌کند، گمراهان و ستمگران متحد را پراكنده کرده و حق‌جویان متفرق را گرد هم می‌آورد».

انتخابات راهی برای تحقق دولت اسلامی در جامعه مهدوی
بر اساس این خطبه باید انسان‌ها برای یاری دولت امام زمان(عج) آماده و ساخته شوند و شاید یکی از رازهای طولانی شدن غیبت، آماده نشدن یاران ایشان باشد.
بنا بر آنچه از نهج‌البلاغه استنباط شد، سه شرط اساسی برای ظهور دولت مهدوی و حکومت شایسته‌سالار حقیقی وجود دارد؛ نخستین نکته اعلام آمادگی مردم و جامعه مردمی است که پس از تحمل سختی‌ها و امتحانات حاصل می‌شود. دیگر اینکه در مسیر حرکت جامعه، باید قرآن و قوانین توحیدی قرآنی حاکم باشد و سومین شرط برای یاران امام زمان(عج) نشان دادن رفتار حکیمانه و عاقلانه است. اگر در هر جامعه‌ای این سه شرط را مشاهده کردیم، آن جامعه در تلاش برای تحقق شرایط ظهور دولت مهدوی است.
ملت ایران با راهبری امام خمینی(ره) در جامعه سختی‌های بسیاری را تحمل کرد همانند آنچه در انقلاب صورت گرفت که اعلام آمادگی در مسیر تحقق ظهور دولت مهدوی است. مردم دوران غیبت باید از خود رفتار حکیمانه نشان دهند، یعنی برای رقم زدن آیندهِ بهتر از حال و گذشته خود اقدام کنند بنابراین در مسیر این حرکت و در جامعه مهدوی انتخابات برای تحقق دولت اسلامی اقدامی برای زندگی بهتر و اصلاح جامعه انسانی است. رفتار حکیمانه شرکت در انتخابات است.

برچسب ها :
ارسال دیدگاه