گزارشی از میدان انقلاب و کتابخوانهای دوآتشهاش
گرانی کتاب بر فروش آن تأثیر گذاشته اما بر کتابخوانی، نه
در روزی زمستانی که هوای پایتخت سرد و برفی است خودم را به پررونقترین خیابان کتابخوانهای ایران میرسانم؛ «میدان انقلاب» که انبوهی از کتابفروشیها و دستفروشهای کتاب در دل آن جا خوش کردهاند.
تمام پیادهروهای خیابان انقلاب هم مملو از دستفروشهایی است که در بساطشان کتاب به چشم میخورد.
امروز سراغ آدمهایی آمدهام که در این سرمای زمستان پایتخت دنبال خرید کتاباند و پرسش من از آنها این است که با این شرایط تورم و قیمت بالای کتابها؛ چه چیزی به آنها انگیزه میدهد که باز هم کتاب بخرند و کتاب بخوانند؟
پیشتر انقلاب و کتابفروشیها و دستفروشهایش را دیده بودم که چه رونق کمنظیری داشتند اما حالا این خیابان و پیادهروهایش خلوت و کمرونق است، نمیدانم دلیلش سرمای زمستان است یا گرانی کتاب و سردی بازار کتاب؟
هیچ وقت کتاب را از زندگیام حذف نمیکنم
در راسته کتابفروشیهای انقلاب؛ کتابفروشیهای انتشارات معروف مثل امیرکبیر، صریر، انتشارات دانشگاه تهران، بهنشر و... را میتوان دید.
وارد کتابفروشی انتشارات «صریر» که میشوم بیشتر آثار دفاع مقدس و انقلاب اسلامی و شخصیتهای معاصر در آن به چشم میخورد. جوانی را میبینم که پیشتر در کانال کتابفروشی دو کتاب را دیده و سفارش داده و حالا آمده تا کتابها را ببرد. او میگوید: علاقه به کتاب جزو جداییناپذیر زندگی من است که با وجود ضعیف بودن چشمهایم همیشه کتاب میخوانم. با وجود اینکه کتاب گران شده ولی من باز میآیم و کتاب میخرم و علاقه من مانع از این شده که کتاب را از سبد خریدهایم حذف کنم.
احمد 25 سال دارد و دانشجوی مدیریت بازرگانی است؛ کتاب «عملیات عطش» که روایت مستند نبرد گردان عمار در تنگه ابوقریب است و کتاب «چمران مظلوم بود» که خاطراتی از شهید مصطفی چمران است را خریداری کرده است.
او در پاسخ به این پرسشم که هر ماه چند کتاب میخرد، میگوید: هر ماه حتماً خرید کتاب دارم و این خرید طبق شرایط و علایق من است.
علاقهمند واقعی از کتاب دست نمیکشد
به کتابفروشی انتشارات «امیرکبیر» هم سر میزنم که تعداد بیشتری از علاقهمندان در آن مشغول خرید یا انتخاب کتابهایشان هستند.
امیرحسین قنبرزاده، جوانی که 19 سال دارد و دانشجوی علوم سیاسی است، به حوزه تاریخ و اندیشه اسلامی علاقه دارد و در پاسخ به این پرسش که در این شرایط بد اقتصادی چه عاملی سبب شده باز هم به کتابفروشی قدم بگذارد و کتاب بخرد، میگوید: تورم حتماً در خرید کتاب و کتاب خواندن تأثیر دارد ولی کسی که واقعاً کتاب خواندن جزو علایقش است از بقیه خریدهایش ممکن است کوتاه آید ولی از خرید و خواندن کتاب کوتاه نمیآید حتی اگر نتواند کتاب بخرد از کتابخانهها تهیه میکند اما از کتاب دست نمیکشد.
امیرحسین ادامه میدهد: من در ماه دستکم یک کتاب برای مطالعه میخرم. حتی در زمان نمایشگاه کتاب اگر تخفیف باشد حتماً استفاده میکنم. هیچ عاملی نمیتواند من را از کتاب خواندن محروم کند.
تورم بر کتاب خریدنم تأثیر داشته اما بر کتاب خواندنم، نه!
کتابفروشی انتشارات «بهنشر» که وابسته به آستان قدس رضوی است را هم در راستای کتابفروشیهای انقلاب میبینم و به آنجا هم سر میزنم.
دلشاد دختر 26 سالهای که دانشجوی ادبیات است و در قفسههای کتابفروشی بهنشر دنبال کتابهای مورد نظرش میگردد، میگوید: در حوزه ادبیات مطالعه میکنم؛ شعر، داستان، رمان و... .
او با تأکید بر اینکه تورم و قیمت بالای کتاب بر کتاب خریدن تأثیر منفی گذاشته اما بر کتاب خواندن تأثیری نگذاشته، میگوید: کسی که اهل کتاب خواندن باشد هیچ عاملی بر این حس و علاقه نمیتواند تأثیر منفی بگذارد. راههای مختلفی برای خواندن هست؛ کتابخانه، کتابهای الکترونیکی و صوتی، امانت از دوستان، کتابهای دست دوم و... که بالاخره کتابخوان نیازش را برطرف میکند، پس هیچ عاملی مانع کتاب خواندن نمیشود.
او ادامه میدهد: تورم سبب شده اولویتبندی کنم و کتابهایی که مرجع و خیلی برایم مهم هستند را بخرم. تورم و گرانی ممکن است موجب نخریدن کتاب شود ولی نمیتواند مانع کتاب خواندن بشود.
او در پاسخ به این پرسش که آخرین کتابی که خریده چه کتابی بوده، میگوید: الان کتاب تاریخ بیهقی و یک کتاب فلسفی را خریداری کردهام.
خرید کتاب وابسته به اقتصاد است
طباطبایی، مسئول فروشگاه انتشارت بهنشر در تهران میگوید: مسائل اقتصادی در خرید مردم تأثیر دارد حتی یارانه گرفتن تأثیر دارد من به تجربه دریافتم وقتی یارانه واریز میشود یا اول هر ماه، تعداد مشتریها بیشتر است و آخر ماه معمولاً فروش پایین است.
او ادامه میدهد: تورم خیلی تأثیر منفی در خرید کتاب داشته من پیشتر کسانی را میدیدم که تعداد زیادی کتاب میخریدند که ممکن بود برخی از آنها را هم نخوانند ولی چون قیمت پایین بود میخریدند همان افراد حالا کمتر و خیلی هدفمند کتاب میخرند، دست به عصا شدهاند و تخصصی و گزینشی کتاب میخرند.
او با تأکید بر اینکه دو گروه نمیتوانند دست از خرید کتاب بردارند، میگوید: علاقهمندان به کتاب و دانشجوها در هر شرایطی کتاب میخرند.
طباطبایی درباره تأثیر تبلیغ در فروش یک کتاب هم صحبت میکند و بیان میکند: تجربه نشان داده وقتی کتابی تبلیغ میشود خیلی مشتری پیدا میکند حتی کسانی که اصلاً اهل مطالعه نیستند میآیند و آن کتاب را میخرند. در انتشارات بهنشر که بیشتر آثار مذهبی منتشر میشود معمولاً مردم با خیال راحت خرید میکنند، این کتابها انگار مردم را یاد خاطرات خوب زیارت بارگاه امام رضا(ع) میاندازد.
دلیل کم کتاب خواندن، گرانی آن نیست
نیما جوانی 25 ساله و دانشجوی دکترای ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران از دستفروشی که با تخفیف 50درصد کتابهایش را روی زمین بساط کرده؛ کتاب «گزیده داستانهای ماکسیم گورکی» به زبان انگلیسی را خریداری کرده است. او آثار ادبی و فلسفی را جزو کتابهای مورد علاقهاش عنوان میکند و میگوید: در ماه خیلی کم خرید کتاب دارم مگر اینکه مثل این کتاب تخفیف خوبی داشته باشد ولی آدمی هستم که خیلی خیلی کتاب میخوانم. بیشتر منابعی که نیاز دارم یا علاقه دارم را از کتابخانه میگیرم یا برخط از سایتهای مختلف میگیرم و میخوانم. کتاب گران شده ولی مطالعه من کم نشده و به نظر من دلیل کم کتاب خواندن مردم گرانی کتاب نیست. البته گرانی کتاب تأثیر دارد، اخیراً دوست من کتابی چاپ کرد و من خیلی علاقه داشتم کتاب را داشته باشم ولی قیمتش بالا و 560 هزار تومان بود که از خریدش منصرف شدم. ولی من که از بچگی عادت به مطالعه داشتم باز هم دارم کتاب میخوانم اتفاقاً بیشتر هم میخوانم. سالهای گذشته که به انقلاب میآمدم خیلی پررونق بود اکنون این راسته واقعاً کمرونق شده ولی دلیل کتاب نخواندن مردم تورم نیست بلکه کتاب خوب کمتر نوشته میشود، اگر محتوای کتابی جذاب باشد مردم برای خواندن آن پول میدهند.
توجه به کتابهای دست دوم
چند پاساژ را هم سر راهم میبینم که کتابهای دست دوم میفروشند. دانشجوها آمدهاند کتاب درسی یا کمک درسی بخرند.
پسری جوان جلو یکی از پاساژها ایستاده و بیامان داد میزند: کتاب دست دوم؛ آموزشی دانشگاهی، علمی، کنکور، پزشکی، زبان ارشد و... .
وارد پاساژ که میشوم شلوغتر از بقیه کتابفروشیهاست.
رضا پسر جوانی که کتاب دست دوم میفروشد، میگوید: این پاساژ کتاب دستکم 50 سال قدمت دارد و در آن هم فروشگاههای کتاب نو و هم دست دوم وجود دارد.
او که 6 سال است کارش تبلیغ زبانی برای فروش کتاب است، میگوید: به نظر من 80 درصد خرید مردم کاهش داشته و با وجود اینکه طبق تجربه من اغلب مردم علاقه دارند کتاب نو بخرند اما تورم سبب میشود برخی به خصوص دانشجوها به ناچار کتاب دست دوم بخرند.
امیرعلی پسر جوانی که 22 سال دارد و دانشجوی عمران است کتابی را خریداری کرده و در حال خروج از پاساژ است. او میگوید: من کتاب دست دوم که درسی است را خریدم.
همین کتاب 70 تومان بود من الان دست دوم آن را 130 تومان خریدم و یکسری کتابهای درسی را مجبورم دست دوم بخرم. برای من که دانشجو هستم قیمت بالا تأثیر منفی در خریدم داشته اما انگیزهام را از دست ندادهام. من همچنان با علاقه کتاب میخوانم اما مسئله اساسی این است که دیگر نمیتوانم در کتابخانهام کتاب نو بگذارم و باید دنبال کتاب دست دوم باشم یا آن را از کسی امانت بگیرم.
خبرنگار: صدیقه رضوانی
برچسب ها :
ارسال دیدگاه
