وقتی خبرهای سرما، داغ می‌شود

درباره هشدارهای موج یخبندان بی‌سابقه اسفند 1402 در فضای مجازی

وقتی خبرهای سرما، داغ می‌شود

حالا زمستان 1350 را اگر درک نکرده باشید، سرما و برف دی و بهمن86 و مشکلات بعدش را ممکن است یادتان باشد. آن زمان البته فضای مجازی و اینترنت امروزی نبود که از چند روز پیش، شما را هشدارباران کند و مثل پیام‌های دو سه روز اخیر توی شبکه‌های اجتماعی از سرمایی بگوید که قرار است در روزهای باقیمانده از اسفند1402، موجبات قندیل بستنمان را فراهم کند و لابد هزارجور مشکل مثل قطع گاز، آب و... روی سرمان آوار شود.


اهواز منفی 7 درجه
حساب کنید دی و بهمن گذشته باشد، حسرت برف درست و حسابی روی دلتان مانده باشد و حتی در یکی دو روز از 70 روزی که از زمستان گذشته، یخ زدن انگشتان دست و پا و سرخ شدن نوک دماغتان را تجربه نکرده باشید. آن وقت اول صبحی که برای چک کردن گوشیتان می‌روید، توی همه گروه‌ها و کانا‌ل‌ها و حتی پیام‌های خصوصی، چشمتان بیفتد به پیام‌های هشدار «سرمای بی‌سابقه»ای که در راه است و قرار است ایران را دربنوردد! اولِ کار هیجان‌زده و خوشحال می‌شوید و ممکن است به امید برف و زیبایی‌هایش که در راه است، ذوق‌زده هم شوید، اما چند ساعت بعد، هشدارهای مجازی که بیشتر می‌شوند، خیلی‌ها ممکن است پای نگرانی‌هایی مثل افت فشار یا قطع گاز، یخ‌زدگی لوله‌های آب، بسته شدن جاده‌ها و... جا بزنند و به دلشوره بیفتند. البته حق هم دارند. آن‌ها هنوز موج سرمای کم‌سابقه 17 سال پیش و دردسرهایش را فراموش نکرده‌اند. ضمن اینکه اغلب آن‌هایی که اخبار و شبه خبرهای مربوط به احتمال سرمای بی‌سابقه امسال را در شبکه‌های اجتماعی رصد می‌کنند، در همین شبکه‌ها درباره سه موج سرمای بی‌سابقه در ایران اطلاعات دارند. مثلاً می‌دانند سال 1342 ازجمله سال‌هایی است که در خیلی از شهرها، سرما و ماندگاری‌اش رکورد می‌شکند. به جز ارومیه، شهرکرد، تبریز و... که سرمای منفی 20 تا 27 درجه را تجربه می‌کنند، زنجانی‌ها شاهد سرمای منفی 30 درجه هم هستند. جالب‌تر البته اهواز است که تابستان با ثبت 56درجه رکورد گرما را شکسته است و در زمستان 42، سرمای منفی 7 درجه را هم می‌بیند!

تعطیلات زودگذر زمستانی
زمستان سال 1350 هم که به دلیل ثبت شدن در کتاب رکوردهای گینس به خاطر پرتلفات‌ترین بوران جهان معروف است. هر چند مرگ 4هزار نفر به خاطر سرما و رسیدن ارتفاع برف به 8 متر اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد، اما گزارش روزنامه‌های آن سال تأیید می‌کنند که زمستان50، واقعاً از آن زمستان‌هایی بوده که هرچقدر هم برف‌دوست و اهل سرما باشید، آرزو نمی‌کنید تکرار شود. مدفون شدن ۱۲روستا در منطقه سمیرم، مرگ بیش از هزار نفر در ارتفاعات گیلان، مدفون شدن ۴۰خانوار در یكی از روستاهای كشور، مدفون شدن یک قطار بزرگ با تمام سرنشینانش و مدفون شدن ساکنان روستاهای كاكان و كمهر در نزدیكی یاسوج و روستای شكلاب در مرز ایران و تركیه و... از جمله اطلاعاتی است که از آن زمان باقی مانده است.
سال 1374 را هم می‌شود جزو زمستان‌های خیلی خیلی سرد ایران به حساب آورد. آن‌قدر سرد که مسئولان آموزش و پرورش به فکر گنجاندن تعطیلات زمستانی در تقویم آموزشی افتادند و این کار را هم عملی کردند. منتها زد و چند سال متوالی زمستان‌ها مثل همین زمستان 1402 معتدل و کم بارش شد تا تعطیلات زمستانی لغو شود. تا 12 سال بعد که زمستان1386 و بارش‌های برف روی برفش، زمستان1350 را پیش چشم آن‌هایی که سن و سالی داشتند، آورد. روزنامه‌ها در آن سال نوشتند: «برف سنگین در ۲۲ استان كشور جاده‌ها و مسیرهای اصلی را مسدود كرد... بارش برف که از 19 دی ماه آغاز شده بود تا روز ۱۹بهمن در شهرهای مختلف همچنان ادامه داشت... آن‌قدر برف روی برف بارید تا بعضی از شهرها دچار كمبود گاز و گرانی نان شدند... هر مترمربع برف روی سقف‌ خانه‌ها در گیلان به ۸۵كیلوگرم رسیده بود و كارشناسان پیش‌بینی می‌كردند اگر این وزن به 100كیلو برسد، سقف‌ها فرومی‌ریزد... ۶۰‌هزار و ۷۴۶ نفر كه در برف مانده بودند، اسكان اضطراری داده شدند...». 

در راه است؟
منتها در داغ شدن خبر و یا شایعه سرمای بی‌سابقه و در راه امسال، فقط این پیشینه تاریخی مقصر نیست. واقعیتش این است که سرما و بارش‌ها (نه چندان بی‌سابقه) یک هفته‌ای است در شهرهای مختلف شروع شده است. تأکیدهای بجا و گاه نابجای مسئولان شرکت گاز، هواشناسی و... هم هست که دائم از مصرف کمتر، احتمال افت فشار، ماندگاری سرما و غیره می‌گویند. فلان وزیر برای ترغیب بیشتر مردم به مصرف کمتر، در صحبت‌هایش از اصطلاح «سرمای بی‌سابقه» استفاده می‌کند. در چنین شرایطی فرصت‌طلب‌های فضای مجازی هم که همیشه دست‌به‌شایعه‌شان خوب است، مثل سال‌های قبل وارد ماجرا می‌شوند تا شما اول صبح که گوشیتان را برداشته‌اید، با موج هشدارهای سرمای بی‌سابقه روبه‌رو و بعد هم کم‌کم نگران شوید. این در حالی است که سرما‌های مثل امسال را اگر در اینترنت جست‌وجو کنید، خبرهای دو سه سال گذشته‌اش را پیدا می‌کنید و البته شایعاتی مثل شایعات امسال را!
خلاصه با توجه به همه این‌هایی که گفتیم، سرما و یخبندان و مشکلات ریز و درشت هرساله ناشی از سرما توی راه است و خیلی از شهرها هم دارند تجربه‌اش می‌کنند. اما نه برف، نه سرما و موج‌های مختلفش بنا به گفته کارشناسان هواشناسی شباهتی به سرماها و بارش‌های سال86 یا 50 ندارد. مشکلات و زبانم لال تلفاتی هم مثل آن سال‌ها نخواهد داشت. بارش برف هم که ادامه پیدا کند و سرما ماندگارتر شود، در نهایت فقط مدرسه‌ها تعطیل و دل دانش‌آموزان و بیشتر از آن، معلمان شاد می‌شود!

خبرنگار: مجید تربت‌زاده

برچسب ها :
ارسال دیدگاه