احسان به والدین آموزه تمام ادیان است

حجت‌الاسلام بهشتی در برنامه تلویزیونی «سمت خدا»:

احسان به والدین آموزه تمام ادیان است

حجت‌الاسلام سید جواد بهشتی در برنامه سمت خدا به بیان نکاتی درباره اهمیت نیکی به پدر و مادر پرداخت که در ادامه بخش‌هایی از آن را به گزارش خبرگزاری تسنیم می‌خوانید.
چینش موضوعات در قرآن پیام دارد. گاهی ما انسان‌ها یکسری موضوعات را بر اساس سلیقه کنار هم می‌آوریم، اما خداوند به طرز حکیمانه موضوعات را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. به عنوان مثال امام رضا(ع) در روایتی فرمود: خداوند متعال فرمان داده سه چیز همراه سه چیز دیگر انجام گیرد: 1 - به نماز همراه زکات فرمان داده است، پس کسی که نماز بخواند و زکات نپردازد نمازش نیز پذیرفته نمی‌شود. 2 - به سپاسگزاری از خودش و پدر و مادر فرمان داده است، پس کسی که از پدر و مادرش سپاسگزاری نکند، خدا را شکر نکرده است. 3- به تقوای الهی فرمان داده و به صله رحم، پس کسی که صله رحم انجام ندهد، تقوای الهی را هم به‌جا نیاورده است.
وی افزود: علامه طباطبایی می‌گوید سعادت بشر در سایه دو چیز است: تکیه کردن به خدایی که هستی شما از اوست و او مقتدر و مهربان و عالِم است. دوم، انسجام اجتماعی. جامعه‌ای سعادتمند است که با یکدیگر پیوند داشته باشند؛ این پیوند از خانواده آغاز می‌شود و در این چرخه، نزدیک‌ترین افراد، پدر و مادرند. برداشت علامه طباطبایی این است که احسان به والدین کنار توحید نشان می‌دهد این مسئله موضوعی حاشیه‌ای و جنبی نیست.

احترام به والدین باید به شکل زیبا صورت گیرد
این کارشناس مذهبی با ذکر آیاتی از قرآن درباره نیکی به والدین گفت: مورد اول آیه83 سوره بقره است. در بخشی از این آیه می‌خوانیم «وَ إِذْ أَخَذْنا میثاقَ بَنی‏ إِسْرائیلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً...» یعنی هنگامی که از بنی‌اسرائیل میثاق گرفتیم که جز خدا را نپرستند و به والدین احسان کنند... . این بخش از آیه نشان می‌دهد احسان به والدین در تمام ادیان بوده و بر این اساس، خداپرستان باید در خانواده مهرورزی داشته باشند و پایه‌های آن را تثبیث کنند. علامه طباطبایی می‌فرماید: احسان یعنی کار خوبی را به شکل خوبی انجام دهید. گاهی اوقات کار ما خوب است، اما شکل ارائه آن خوب نیست؛ مثلاً به دیدار فردی می‌رویم که از زیارت آمده است. آن هدیه را وقتی دور کادو می‌پیچیم جلوه دیگری دارد. آن هدیه، کار خوب و آن کادو شکل خوب آن یا حُسن آن است. در برخورد با والدین ممکن است پولی را به ایشان هدیه دهیم، اما رفتار و منش ما مناسب نباشد. پس شکل احترام به والدین باید به زیبایی صورت گیرد، چرا که مسئله‌ای است که خداوند از ما تعهد گرفته؛ این تعهد را می‌توانیم از فطرتمان متوجه شویم. فرد نسبت به خودش، حجت و امامش و نیز والدین خود تعهد فطری دارد.

سرمایه‌گذاری ما برای دوستمان بیش از پدر و مادر است
حجت الاسلام بهشتی با ذکر آیه‌ای دیگر از قرآن درباره ضرورت احسان به والدین گفت: خداوند در آیه 36 نساء می‌فرماید: «وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً وَ بِذِی الْقُرْبی‏ وَ الْیَتامی‏ وَ الْمَساکینِ وَ الْجارِ ذِی الْقُرْبی‏ وَ الْجارِ الْجُنُبِ...»؛ و خدا را بپرستید و چیزی را شریک او قرار ندهید و به پدر و مادر و خویشاوندان و یتیمان و مستمندان و همسایه نزدیک و همسایه دور و همنشینان و همراهان و در راه ماندگان و بردگان نیکی کنید». مقدم کردن احسان به والدین نسبت به دیگران یعنی ابتدای همه نیکی‌ها پدر و مادر است. سرمایه‌گذاری‌ای که برای دوست می‌کنیم، بیش از پدر و مادر است. امام باقر(ع) فرمود: عاقل کسی نیست که خوب را از بد تشخیص دهد؛ این سطح پایین عقل است؛ بلکه عاقل کسی است که خوب را از خوب‌تر و بد را از بدتر تشخیص دهد. به قول امروزی‌ها اولویت‌ها را باید تشخیص داد که این امر نشانه عقل است.
وی با اشاره به آیه‌ای دیگر گفت: همچنین خداوند در آیه32 سوره اسراء تمرکزش روی احترام است؛ «وَ قَضی‏ رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریما»؛ و پروردگارت فرمان قاطع داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید؛ هرگاه یکی از آنان یا دو نفرشان در کنارت به پیری رسند [چنانچه تو را به ستوه آورند] به آنان اُف مگو و بر آنان [بانگ مزن و] پرخاش مکن و به آنان سخنی نرم و شایسته [و بزرگوارانه] بگو». انسان‌ها هرچه عمرشان جلوتر می‌رود، دوست دارند محترم و کریم باشند. دوست دارند وقتی به سن پیری می‌رسند، بیشتر تکریم شوند. این درباره والدین نسبت به فرزندانشان بیشتر صدق می‌کند.

 فرزندان در برابر زودرنجی والدین مدارا کنند
حجت الاسلام بهشتی افزود: طبق فراز «وَ قَضی‏ رَبُّکَ»، فرمان خداوند قطعیت دارد و استثنا ندارد. بنابراین والدین صالح باشند یا نا صالح؛ مؤمن باشند یا غیر مؤمن؛ زنده باشند یا در قید حیات نباشند، بر ما ضروری است تکریمشان کنیم. خداوند می‌فرماید: «إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ»؛ یعنی یکی از آن دو که به پیری رسیدند، به آن‌ها اُف نگو یعنی کمترین کلمه‌ای که از آن بوی بی‌احترامی به مشام برسد، نباید گفته شود بلکه «وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریما»؛ یعنی نسبت به آن‌ها پرخاش نکن و سخن کریمانه با آن‌ها بگو. والدین که به سن پیری می‌رسند، فراموشکار و پر توقع و زودرنج می‌شوند. در چنین شرایطی باید مراعات شوند. فرزندان باید حوصله به خرج دهند، مدارا کنند و کوتاه بیایند.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: امام صادق(ع) فرمود: «نیکی کنید به پدرانتان تا فرزندانتان به شما نیکی کنند؛ بَرُّوا آبَاءَکُمْ یَبَرَّکُمْ أَبْنَاؤُکُمْ». یکی از شاخه‌های مکافات عمل، بی‌احترامی به والدین است. اگر به پدر و مادر احسان و نیکی کنیم، نتیجه آن را در آینده خواهیم دید.
وی با اشاره به احادیثی درباره فضیلت نیکی به والدین گفت: در حدیث آمده پاداش نگاه مهربانانه به والدین، حج مقبول است. یا در روایتی دیگر نقل است رضایت آن دو، رضای خداوند است. همچنین احسان به والدین عمر را طولانی می‌کند یا امام فرمود کاری نکنید مردم به آن‌ها دشنام دهند.

برچسب ها :
ارسال دیدگاه